الگوی Strategy: خداحافظ if-elif-elseهای غول‌آسا 🧠

یکی از Code Smellهای رایج در پروژه‌های Python، به‌خصوص در Django / FastAPI، زنجیره‌های بزرگ if / elif برای انتخاب نوع رفتار است. این ساختارها هم سخت تست می‌شوند، هم هر تغییر کوچکی را پرریسک می‌کنند.

یک راه‌حل تمیز و شناخته‌شده در Design Patternها برای این مشکل، الگوی Strategy است. این الگو منطق‌های قابل‌جایگزین (قابل تعویض) را در آبجکت‌های جدا نگه می‌دارد و کد را قابل‌گسترش و خواناتر می‌کند. 🙌

مثال ساده: فرض کنید در یک سرویس پرداخت، بسته به نوع روش پرداخت، منطق متفاوتی دارید:

class PaymentService:
    def pay(self, method: str, amount: int) -> None:
        if method == "card":
            print("Paying by card", amount)
        elif method == "paypal":
            print("Paying by PayPal", amount)
        elif method == "crypto":
            print("Paying by crypto", amount)
        else:
            raise ValueError("Unsupported method")

این کلاس هم تک‌مسئولیتی نیست، هم هر بار روش جدیدی اضافه می‌شود باید کلاس را ادیت کنیم. زیر پا گذاشتن اصل Open/Closed.

با Strategy همین منطق را تمیز می‌کنیم:

from abc import ABC, abstractmethod

class PaymentStrategy(ABC):
    @abstractmethod
    def pay(self, amount: int) -> None:
        ...


class CardPayment(PaymentStrategy):
    def pay(self, amount: int) -> None:
        print("Paying by card", amount)


class PaypalPayment(PaymentStrategy):
    def pay(self, amount: int) -> None:
        print("Paying by PayPal", amount)


class CryptoPayment(PaymentStrategy):
    def pay(self, amount: int) -> None:
        print("Paying by crypto", amount)


class PaymentService:
    def __init__(self, strategy: PaymentStrategy) -> None:
        self._strategy = strategy

    def pay(self, amount: int) -> None:
        self._strategy.pay(amount)

حالا انتخاب Strategy می‌تواند در لایه‌ی وب (مثلاً FastAPI endpoint) انجام شود و PaymentService تمیز و قابل‌تست می‌ماند:

def get_strategy(method: str) -> PaymentStrategy:
    mapping = {
        "card": CardPayment(),
        "paypal": PaypalPayment(),
        "crypto": CryptoPayment(),
    }
    try:
        return mapping[method]
    except KeyError:
        raise ValueError("Unsupported method")

نکته عملی قابل‌استفاده امروز ✅
هرجا یک تابع یا view دارید که براساس یک نوع (type / method / status) با if-elifهای زیاد شاخه‌بندی می‌کند، آن منطق را به کلاس‌های کوچک‌تر Strategy تبدیل کنید و یک mapping تمیز بسازید. این کار هم خوانایی را بالا می‌برد، هم اضافه‌کردن رفتار جدید را بدون دست‌زدن به منطق قدیمی ممکن می‌کند.

برای مطالعه‌ی عمیق‌تر درباره Strategy:
refactoring.guru/design-patterns/strategy

کد تمیز با الگوهای درست، در پروژه‌های واقعی Python تفاوت جدی در سرعت توسعه و لذت کار ایجاد می‌کند. 🚀 امروز یکی از if-elifهای سنگین پروژه‌تان را به یک Strategy تمیز تبدیل کنید و نتیجه را در نگه‌داری و تست‌ها ببینید.

🔖 #Python #پایتون #python #strategy_pattern #clean_code #design_patterns #architecture #refactoring

👤 Developix

💎 Channel: @DevelopixPython