ማይክሮሶፍት ኦፊስ ወርድ - Microsoft Word አጠቃቀም።
📘 መነሻ መምሪያ:-
🔹 Microsoft Word ምንድነው?
Microsoft Word የውል ወረቀት፣ የጽሁፍ ስራ፣ የመመዝገቢያ ወረቀት እና የማብራሪያ ሰነዶችን ለመዘጋጀት ፣ ለአጠቃላይ ጽሁፍ ስራ የሚጠቅመን የመተግበሪያ ሶፍርዌር ነው።
በተለያየም የስራ ዘርፎች ላይ እና ለግላዊ ነገሮች ላይ ልንጠቀምበት እንችላለን።
Microsoft Word ላይ ያሉት የMenu Tabs  የተለያየ ባህሪ አላቸው እነሱም ቀለል ባለ መልኩ እንይ :-
📝 Microsoft Word ዋና ሌብሎች Tabs
1. Home (መነሻ)
ጽሁፍ ለማስተካከል እና ለማስዋብ  ወዘተ.. toolችን አካቷል።
• Font → የፊደል አይነት፣ መጠን፣ ቀለም፣ (Bold/Italic/Underline)
• Paragraph → Alignment: ግራ/መሀከል/ቀኝ፣ የነጥብ ዝርዝር (Bullets, Numbers)፣ መለያ መስመር (Borders)
• Styles → አዘገጃጀት አማራጮች (Heading-  Title…)
2. Insert (ማስገቢያ) 
ከውጭ ወይም አዛው አንዳንድ ነገሮችን ለማስገባት ይጠቅማል።
• Pages → አዲስ ገጽ (Blank Page- Cover Page- Page Break)
• Tables → ሰንጠረዥ ማስገቢያ
• Pictures / Online Pictures → ምስል ማስገቢያ
• Shapes / Icons / SmartArt / Chart → ቅርጸ-ቅርጾች እና ግራፎች ለማስገባት
• Header & Footer → የራስጌ እና የግርጌ ጽሑፍ
• Page Number → የገጽ ቁጥር ለመስጠት ይጠቅመናል
3. Page Layout / Page Setup ለገጽ አቀማመጥ
የገጽ አቀማመጥን ለማስተካከል
• Margins → የገጽ ድንበር (Top፣ Bottom ፣ Left፣ Right)
• Orientation → አቀማመጥ (Portrait) – በቁመት እና (Landscape) – ወደ ጎን ስፋት
• Size → የወረቀት መጠን (A4፣ A3፣ Letter…)
• Columns → ጽሑፍን በአምድ ለመከፋፈል
• Breaks → የገጽ/አምድ ለመከፋፈል
4. Design (ዲዛይን / አዘገጃጀት)
የሰነድ ቅርጽና አዘገጃጀት ለማስዋብ ይረዳናል
• Themes → የሰነድ ቀለም እና ፊደል አቀማመጥ
• Colors & Fonts → የቀለም እና የፊደል አይነት ዝርዝር
• Page Background → የገጽ ቀለም (Page Color)፣ ከስር የሚገባ ጽሁፍ (Watermark)፣ የገጽ አይነት ድንበር  (Page Borders)
5. References (ማጣቀሻዎች)
ማጣቀሻ ዝርዝርና ቁጥር ከፈለጉ በእርግጥ እዚህ ውስጥ ይገኛል።
• Table of Contents → የይዘት ማውጫ
• Footnotes → የግርጌ ማስታወሻ
• Citations & Bibliography → ማጣቀሻ እና የምንጭ ዝርዝር
• Captions → ምስል ወይም ሰንጠረዥ ላይ ርዕስ መጨመር
• Index → ማውጫ /ማስገቢያ
6. Mailings (ደብዳቤዎች)
በተለይ የብዙ ሰዎችን ሰነድ እንዲቀበሉ ሲፈልጉ ፡ የኢሜይል/ደብዳቤ ስርጭት ከተፈለገ በዚህ ላይ አለ
• Envelopes → ፖስታ
• Labels → ለመለያ ቁጥር
• Mail Merge → ለብዙ ተቀባይ አንድ ሰነድ ለመላክ
7. Review (ግምገማ)
ሰነድን ለመፈትሽና ለማጥናት
• Spelling & Grammar → ቃላትና ሰዋሰውን ለማረም
• Thesaurus → ተመሳሳይ ቃላት መፈለጊያ
• Word Count → የቃላት ቁጥር
• Translate → ትርጉም ለመስራት
• Comments → ማስታወሻ ለመጨመር
• Track Changes → የተደረጉ ለውጦች ለመከታተል
8. View (እይታ)
የሰነድ እይታን ለመቀየር።
• Read Mode → ለንባብ ዕይታ ለማስተካከል
• Print Layout → ወረቀቱ ከመታተሙ በፊት እንዴት እንደሚታይ ለማየት
• Web Layout → በድህረገፅ እንደሚታይ
• Zoom → ማጉላት/መቀነስ
• Multiple Windows / Split → ሰነድን በክፍል ክፍል ለማሳየት

Home - Insert - Page Layout/Setup ሁሉም ለጽሁፍ ሰነድ ስራ የመጀመሪያ ዋነኛ የሆኑ ናቸው።
Designed – References – Mailings – Review – View ደግሞ የሰነዱን ጥራት፣ ዝርዝር፣ ማስተካከያና ማስተዳደሪያ የሚጠቅመን ነው ።

ይቀጥላል....

ማይክሮሶፍት ወርድ እንዴት ልጀምር ?
መጀመሪያ የማይክሮሶፍት ምርት የሆነው የ ኦፊስ ሶፍትዌርን በኮምፒውተራችን መጫን አለብን  በተለያየም አይነት እና ቨርዥን ይገኛል።  ከዛ
 1. የ Microsoft Word ፕሮግራም መክፈት
 2. አዲስ ሰነድ (Blank Document) ከHome ሜኑ ይምረጡ
3. ጽሁፍዎን ይፃፉ
 4. ፊደል አይነት (Font) እና መጠን ለመቀየር Home ታብ ይጠቀሙ
 5. ሰነዱን ለማስቀመጥ Ctrl + S ይጫኑ
📘  የፊደል እና ጽሁፍ አስተካከያ
🔹 ፊደል (Font) ለመቀየር:
• Home → Font box → ፊደል አይነት ምረጥ
🔹 መጠን (Size) ለመለወጥ:
• Font Size box → ቁጥር ምረጥ (እንደ 12, 14, 16…)
🔹 የጽሁፍ ቀለም:
• Home → Font Color 🎨
📘 የተለመዱ የኪቦርድ አቋራጭ መንገዶች (Shortcuts)
         Ctrl + C → ለ ኮፒ
         Ctrl + V → ለ ፔስት
         Ctrl + X → ቦታ ለመቀየር ( ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ ለመቀየር ይረዳናል)
        Ctrl + Z → ያደረግነውን ድርጊት ለ መተው ለምሳሌ ፅሁፍ ፅፈን ከታች መስመር(underline) "አድርገን ካልተመቸን ወደነበረበት ለመመለስ ይረዳናል"
        Ctrl + P → Print (ወረቀት ለማተም)


CompuTech©

Ai Glass the new technology

SQL (Structured Query Language)


CompuTech©

ዛሬ ስለ SQL ምንነት ለማየት እንሞክራለን።
ስለ ፕሮግራሚንግ  መሠረታዊ  የተግባር ትምህርቶችን ከዚህ በኋላ ለማየት እንሞክራለን።
ይህ ቻናል ለጀማሪዎች፣ መነሳሻ ይሆናቸዋል ብለን እናስባለን።
SQL ምንድነው ?
SQL (Structured Query Language) የዳታ መዝገቦችን ለመቆጣጠር፣ ለመፈለግ፣ ለመጨመር፣ ለማስተካከል እና ለማጥፋት የምንጠቀምበት ቋንቋ ነው።
በቀላሉ "SQL"  መረጃን ለመቆጣጠር እና ለማስተዳደር የምንጠቀምበት የቋንቋ አይነት ነው።
💡 ለምን አስፈላጊ ነው?
• የመረጃ መዝገቦችን በስርዓት ያያይዛል
• መረጃን በቀላሉ ለመፈለግ ያስችላል
• በድር መተግበሪያዎች፣ የኩባንያ ስራዎች እና ለዳታ ትንተና ስራዎች ሁሉ ውስጥ ይጠቀመናል።
🧠 መሠረታዊ  የቋንቋ ህጎች

👉 SELECT → መረጃ ለማንበብ
👉 INSERT → መረጃ ያስገባል
👉UPDATE → መረጃ ለማስተካከል
👉 DELETE → መረጃ ለማጥፋት

🧩 ለምሳሌ
SELECT name age FROM students WHERE age > 18;
ይህ ከstudents ዳታ ሰንጠረዥ ውስጥ እድሜያቸው ከ18 ዓመት በላይ የሆኑትን ተማሪዎች ያወጣል።
🧩 SQL ውስጥ መረጃ እንዴት እናስገባለን (INSERT)
በSQL ውስጥ አዲስ መረጃ ወደ ሰንጠረዥ (table) ለመጨመር የምንጠቀምበት ትዕዛዝ INSERT ተብሎ ይታወቃል።
ይህ ትዕዛዝ አዲስ መዝገብ (record) እንዲገባ ያደርግልናል።
💡አቀራረቡም
" INSERT INTO ሰንጠረዥ_ስም (column1, column2, column3) VALUES (value1, value2, value3); "
🧠 ለምሳሌ
INSERT INTO students (name, age, grade) VALUES ('Eleni', 20, 'A');
እዚህ እንደምናየው፣ እሌኒ የተባለች አዲስ ተማሪ   ዕድሜዋን "20" እና ደረጃዋን  “A”መረጃዎች ያስገባል።
🎯 በአንድ ጊዜ ብዙ ዳታ ለማስገባት
INSERT INTO students (name, age, grade)
VALUES
('Kebede', 22, 'B+'),
('Marta', 19, 'A-'),
('Tadesse', 21, 'B');
ብዙ ዳታ ስናስገባ እንደዚህ እናስገባለን ማለት ነው።
⚠️ ማስታወሻ
•  columns እና  values በትክክል አስገቡ ።
• የመነሻ መለያ (Primary Key) ያለው ኮሎመን ከሆነ፣ value ላይ የማይደገም (unique ) መሆኑን አረጋግጡ።
🚀 መደምደሚያ
SQL በዘመናዊ ቴክኖሎጂ ለዓለም እጅግ አስፈላጊ ነው።
የዳታ መረጃን ለመቆጣጠር፣ ለማስተናገድ እና ለመተግበር የሚረዳን መሰረታዊ መሳሪያ ነው።
📍 በቀጣይ ደግሞ ፦
የ “SQL ሌላኛውን ትዕዛዝ የምናይ ይሆናል።
#SQL #programming #Database #እንማር_coding
#coding

CompuTech©

የደህንነት ምክሮች ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ
***
የሳይበር ደህንነት ወርን ለ2ኛ ጊዜ “የታመነ የባንክ አገልግሎት በዜሮ ትረስት ደህንነት” (Zero Trust Security for Trusted Banking Services) በሚል መሪ ቃል እያከበረ መሆኑ የሚታወቅ ሲሆን፣
ከዚሁ ጋር በተያያዘ ያዘጋጀው ከላይ ያለውን የደህንነት ምክር ተግባራዊ በማድረግ የሂሳብዎን ደህንነት ይጠብቁ።
***


CompuTech©
#ደህንነት #news
#Cybersecurity #Cybersecurity #ቴክኖሎጂ #technews #Cybersecurityawarenessmonth #zero_trust

እንግዲህ እኛ! 😊 ዛሬ እንዴት ኳስ በቀጥታ ለማየት ቻልን በጣም በተቀናጀ የሰው እና የቴክኖሎጂ ውጤቶች አልፎ ማየት እንዴት ቻልን ?
እስቲ ስለዚህ ቀለል ባለ መንገድ የተዘጋጀ መረጃ አለን፣ እናም በተለይ
በእንግሊዝ ፕሪምየር ሊግ የሚካሄዱ የቀጥታ ቪዲዮ ስርጭቶች እንዴት ወደ ተመልካች ይደርሳል በሚል ዙሪያ ቀለል ያለ መረጃ  ልናካፍላቹ ወደድን።

⚽️  የቀጥታ ሊግ የኳስ ስርጭት እንዴት ይከናወናል በመጀመሪያ  ለቀጥታ ስርጭት በተሳካ መልኩ ለተመልካች እንዲደርስ የሚረዱ ነገሮች:-
Control Room” እና “OB Truck (Outside Broadcast Truck)” (ተንቀሳቃሽ የስርጭት መቆጣጠሪያ መኪና) ሁለቱም በእግር ኳስ ጨዋታ ስርጭት ውስጥ በጣም አስፈላጊ  ናቸው።
እንደ  የቦታቸው እና ተግባራቸው ቢለያዩም ማለት ነው።
ምንድናቸው 👇
🎛️ 1. Control Room (የቁጥጥር ክፍል)
ይህ በቴሌቪዥን ኩባንያ ወይም የስርጭት ማዕከል ውስጥ የሚገኝ ክፍል ነው።
በውስጡም የቪዲዮ እና የድምፅ ቴክኒሽኖች ስርጭቱን በትክክል ይቆጣጠራሉ።
ዋና ተግባራቸው፦
የቪዲዮ መምረጫው የትኛው ካሜራ ይታይ ወይም Cam 12/15  እንደሚሆን ይወስናሉ
የድምፅ መቀነስ እና ማቀናበር
የተለያዩ ገጽታዎች (graphics፣ score boards፣ timer፣ logos እንዲገባ ፣
ቪዲዮን ለማቀነባበር እና ለመላክ ዝግጁ ሲሆን ማለት ነው።
ቀጥታ ስርጭቱም አየር ላይ ከዋለም በኋሏ ለ መከታተል ይረዳል።
በ መቆጣጠሪያ ክፍል ውስጥ የተለያዩ መሳሪያ ዎች አሉ ፣ Vision Mixer ፣ Audio Mixer ፣Monitors፣ Intercom System፣ Recording Replay systems
🚛 2. OB Truck (Outside Broadcast Truck)
ይህ እንደ ተንቀሳቃሽ የControl Room ተመሳሳይ ነው።
እንደ ታንስሚሽን መኪና (broadcast van) ይታወቃል።
በመስክ ዙሪያ (በስታዲየም በኩል) ይቆማል እና በዚያ ውስጥ ቪዲዮን በቀጥታ ተቀናብረው አየር ላይ ይውላሉ።
ዋና ተግባራቸው፦
ከመስክ ካሜራዎች ቪዲዮ በመቀበል
ዳይሬክተሩ  ቪዲዮ እና ድምፅን በቀጥታ እንዲ ስተካከል በማዘዝ
ቪዲዮ ተቀነባብሮ በ
(Encoding)
ወደ Satellite / Fiber cables ይሰራጫሉ።
በ OB ውስጥ ልክ እንደ CR ሁሉ ተመሳሳይ መሳሪያዎች አሉ፦
12–20+ የካሜራ የሚገኙትን ተግባራትን ወደ Vision Mixer፣ ከድምፅ መሳሪያ የሚገኙትን ደግሞ ወደ
Audio Mixing እናም ሌሎች የ console
የReplay መሳሪያ EVS ፣ Slow motion systems
የPower Supply, Air Conditioning, Communication systems ይገኛሉ
📊 ስለዚህ በእግር ኳስ ጨዋታ ወቅት OB Truck በመስክ ዙሪያ በመቆም፣ ስርጭቱ በSatellite ወደ Control Room ይላካል።
የስርጭቱን ክንውን ምን ይመስላል ?
በቅድሚያ 🎥  ካሜራች
• ለምሳሌ በእያንዳንዱ የፕሪምየር ሊግ ጨዋታ በአማካይ ከ20 እስከ 30 እናም ከዛ በላይ cam ሊጠቀሙ ይችላሉ ።
የተወሰኑት cam አይነቶች:-
• 🎯 ዋና ካሜራ (Main Camera)
• 🕊️ ከላይ ያለ ካሜራ (Spider Cam)
• 🚀 የጎን ካሜራዎች (Touchline & Goal Cameras)
• 🧍‍♂️ የተጫዋች እና አሰልጣኞች ካሜራዎች
• 🎥 የVAR ካሜራዎች (በተለይ ለውሳኔ ማጣሪያ)
⚙️ እንዴት ከካሜራ ወደ OB Truck ይገናኛሉ ?
• እያንዳንዱ ካሜራ በ SMPTE Fiber Cable ወይም Triax Cable ወደ OB  ይገናኛል።
• በ OB ትራክ ውስጥ ያለው CCU (Camera Control Unit) የካሜራውን ብርሃን፣ ቀለም እና መድረክ ይቆጣጠራል።
• የካሜራው ምስል በዚያ ትራክ ውስጥ በ Vision Mixer በኩል ዲስፕለይ ላይ ይደረደራል።
🎚️ በተጨማሪም በ OB Truck ውስጥ
• Director –  የታየውን ካሜራ እንዲመርጥ ለኦፕሬተሩ  ትዕዛዝ ይሰጣል። (“Camera 3, ready... take 3!”). ይቀይራል።
• Vision Mixer –  በመጠቀም ኦፕሬተር ካሜራዎችን በቀጥታ  ይቀያይራል።
• Sound Mixer – የደጋፊ ድምፅ፣ ሜዳ   የኮሜንተሪዎችን ድምፅ ተግባር በተያያዘ ያዋህዳል።
• Graphics System – የስኮር /የቡድን ሚኑ፣ የተጫዋች ስም፣ ዲስፕለይ ላይ  እንዲታይ ያደርጋል።
📡 ከ OB ትራክ ወደ አየር ላይ የሚውለውም
• የተዘጋጀው ዋና ፕሮግራም (PGM Feed) በ Satellite Uplink ወይም Fiber Connection ወደ የብሮድካስት ማዕከል ይላካል።
• ከዚያም አየር ላይ ይውላል።
•  ለምሳሌ ያክል ወደ Sky Sports፣ BBC, SuperSport፣ የመሳሰሉ የኳስ ስርጭት አቅራቢዎች ይደርሳል።
• ወደ ተመልካችም  በቴሌቪዥን ወይም በመስመር ላይ በቀጥታ ይደርሳል።
🧠  ማጠቃለያ
⚽️ ከካሜራ ወደ OB ትራክ → ከዚያ ወደ ሳተላይት → እና በመጨረሻ አየር ላይ ይውላል።📺🌍

CompuTech©

🌐 API ምንድ ነው?
API (Application Programming Interface) ማለት፣ ኮምፒውተሮች እርስ በእርሳቸው እንዲነጋገሩ የሚያስችል መንገድ ነው።
👉 API እንደ መልእክት ለመላክ የሚያግዝ ነው።  አንድ መተግበሪያ ከሌላ መተግበሪያ ጋር ለመግባት ይጠቅማል።
💡 ለምሳሌ በቀላሉ

• አንተ በቴሌግራም ቻናል መልእክት መላክ ትፈልጋለህ እንበል፡ ነገር ግን ኮምፒውተሩ ትዕዛዝህን  አያውቅም ስለዚህ API ገብቶ፤ እሱ እንደ ተርጓሚ ሆኖ — ትዕዛዝህን ይተርጉማል።

⚙️ተጨማሪ ምሳሌ – የTelegram API
በTelegram API:-
• መልዕክቶች በራስ /auto መልዕክት  ለመላክ  🤖
• ተጠቃሚዎችን መቀበል  👥
• ፎቶ እና ፋይሎች ለመላክ 📷📁
• አዲስ  “bot” አገልግሎት መፍጠር

🧠 በአጠቃላይ
API ማለት፣ ኮምፒውተሮች በመረጃ መንገድ በማገናኘት ስራ እንዲሰሩ የሚያስችል መተግበሪያ መንገድ ነው።
ልክ ሰዎች እርስ በእርሳቸው ለመግባባት   ቋንቋ ግድ እንደሆነው ሁሉ ፣ ለኮምፒውተሮች ደግሞ API  ያስፈልጋቸዋል።
እናም APIን በብዙ ቦታዎች ልንጠቀምበት እንችላለን።

#api #telegramapi #technews
#programming #ቴክኖሎጂ #TechEthiopia

CompuTech©

የሳይበር ደህንነት (Cyber Security)
ማለት ምን ማለት እንደሆነ ቀለል ባለ መልኩ እና ጠለቅ ብለን ለመዳሰስ ሞክረናል።
🔐 ሳይበር ደህንነት ምንድን ነው?
ሳይበር ደህንነት ማለት፣ ኮምፒዩተሮች ፣ ሰረቨሮች፣ ኔትዎርክ እና መረጃዎች ደህንነታቸውን ከመጠበቅ አንፃር  የሚተግበር ነው።
እንዲሁም የኢንተርኔት ወንጀለኞች፣የመረጃ ቤዝ ጥፋቶችን፣ የመረጃ ቤዝ  አጥፊዎች (hackers) የሚመጡ ጥቃቶችን ለመከላከል የሚተገበር ነው ማለት ነው።
በቀላሉ ፣ሳይበር ደህንነት ማለት የመረጃን እና ሌላ የቴክኖሎጂ አገልግሎትን ፣ ከ ቤዝ ጥቃት እና ከመረጃ መበላሸት ለመጠበቅ ይጠቅማል።
💻 ዋና ዋና የሳይበር ደህንነት ክፍሎች
1. 🌐 የኔትዎርክ ደህንነት (Network Security)
በኔትዎርክ ውስጥ ያለውን ፍሰት ለመመርመር ፣ከመሰረታዊ ጥፋት ይከላከላሉ።
ለምሳሌ:- Firewalls፣ VPNs፣ Antivirus እና ሌሎች የመከላከያ ሶፍትዌሮች።
2. 🧾 የመረጃ ደህንነት (Information Security / InfoSec)
የድርጅቶች መረጃ እንዳይታወቅ ወይም እንዳይቀየር ይጠብቃል።
ምሳሌ፡ አካውንት መከታተያ፣ ፓስወርድ መቆጣጠሪያ፣ እና መረጃ ኢንክሪፕሽን (Encryption)።
3. 💻 የመተግበሪያ ደህንነት (Application Security)
መተግበሪያዎች በመጠቀም ላይ እንዳይታሰሩ ይከላከላል።
ምሳሌ፡- የዲቫይስ ቁጥጥር ሶፍትዌሮች፣ የመረጃ  መመርመሪያ (Vulnerability Testing)።
4. 🧠 ኢቲካል ሃኪንግ (Ethical Hacking)
ማለት ህጋዊ መንገድ  ኮምፒዩተር ወይም የዳታሴንተር ሰርቨሮች ላይ ጉዳት ካለ አልያም ችግር ይደርሳል ወይም አይደርስም በማለት ይፈትሻል ።
በሰዓቱም ድንበሮች ላይ ችግር ካለ እንዲታወቅ ያግዛል።
5. 🕵️‍♂️ የተጠቃሚ ግላዊነት (User Privacy & Awareness)
ተጠቃሚዎች  የግል መረጃዎቻቸውን እንዴት መጠበቅ እንዳለባቸው የሚያስተምር ነው።
ምሳሌ፡ በይለፍ ቃል  ቁልፍ ቃላትን አትድገም፣ ምንነቱ ያልታወቀ ሊንክ አትጫኑ፣ ሁሉንም አካውንታቹ ላይ 2FA  ማድረግ።
⚠️ የሳይበር አደጋዎች (Cyber Threats)
የሳይበር አደጋዎች ለምሳሌ የሶሻል ሚዲያ መረጃዎች እና በሌሎች  ዌብ ስርዓት ላይ የሚፈጥሩ አደጋዎች ናቸው።
• Phishing (ፊሺንግ) – በሐሰት መልዕክት የመረጃ መመንተፍ እና አካውንት መጥለፍ።
• Malware ( ሜልዌር ቫይረስ) – የኮምፒውተር ስርዓቶች ውስጥ መረጃን እንዲያጠፋ የሚሰራ ቫይረስ ነው።
• Ransomware (ራንሰምዌር) – መረጃዎን እንዳይገኝ በመዝጋት ክፍያ የሚጠይቅ ቫይረስ ነው።
• Data Breach (የመረጃ ጥሰት) – የግል መረጃ-ይለፍቃል 🔑 መታወቅ።
• Social Engineering (ማታለያ ስራ) – ተጠቃሚዎችን በማታለል መረጃ እንዲሰጡ ማድረግ።
🛡️ መከላከያ መንገዶች
• የሶፍትዌር ስርዓቶችን እና መተግበሪያዎችን ማዘመን።
• እያንዳንዱ አካውንት የተለያየ ይለፍቃል(Password) መጠቀም።
• 2FA ይጠቀሙ።
• ከማያውቁት ሰው ሊንክ ከተላከ ሳይረጋገጥ አለመጫን። አንዳንዴ ከሚያውቁትም ሰው ሊላክ ይችላል ፣ ምክንያቱም የሚያውቁት ሰው አካውንቱ ተጠልፎ ሊሆን ስለሚችል ስለዚህ በቅድሚያ ማረጋገጥ።
• VPN መጠቀም በተለይ በህዝባዊ Wi-Fi ላይ።
• የመረጃ ቅጂ መያዝ (backup) ።
• የአንቲ-ቫይረስ ቱሎች መጠቀም።
🧭 ማጠቃለያ
በሳይበር ደህንነት የሚተገበሩ ነገሮች ፡
• የመረጃን አጠቃላይነት (Integrity) መጠበቅ፣
• የመረጃ መዳረሻን (Availability) ማረጋገጥ፣
• የግል መረጃን በመሰየም (Confidentiality) ማስቀመጥ ።
ሳይበር ደህንነት ማለት መረጃዎችን፣ የድረገፅ አገልግሎቶችን ተጠቃሚዎች ከዲጂታል ጥፋት እንዲጠበቁ የሚያገለግል የስራ ዘርፍ  ነው።

#cybersecurity #technology #info
#መረጃአጠባበቅ #computer #telegram #ኢንተርኔት_ደህንነት #Privacy #TechTips

CompuTech©

SQL Part 2
ቀደም ሲል ስለ SQL ማየታችን የሚታወስ ነው። 🥰
ዛሬም ከባለፈው የቀጠለ ቀደም ሲል ያየናቸውንም የ SQL ትዕዛዞችን ደግመን ለማየት ሞክረናል ። 👇

📚 SQL ትዕዛዞች
🖥️ የመረጃ ቤዝ (Database) ለመቆጣጠር የሚያገለግሉን ወሳኝ ትዕዛዞች 👇
🔹 SELECT — ዳታን፣ ለመመልከት
"SELECT * FROM Students; "
➡️ ከ "Student" ሁሉንም ተማሪዎች አሳይ ፣ የሚል ትዕዛዝ ነው።
🔹 INSERT — አዲስ ዳታ ለመጨመር
INSERT INTO Students (Name, Age) VALUES ('Jemi', 20);
🆕 አዲስ ተማሪ “Jemi” <--የሚባል Student Table ላይ ያስገባል።
🔹 UPDATE — ዳታን ለማስተካከል እና ለመቀየር ይጠቅመናል።
UPDATE Students SET Age = 21 WHERE Name = 'Jemi";
✏️ የ“Jemi” የሚባል ተማሪ  ነባሩን ዕድሜ ወደ 21 ይቀይረዋል።
🔹 DELETE — ዳታ ለመሰረዝ የሚጠቅም ትዕዛዝ
DELETE FROM Students WHERE Name = 'Jemi;
🗑️ ተማሪ “Jemi”ን ከመረጃ ቋጥ ላይ ያጠፋዋል።
🔹 CREATE DATABASE — ይሄ ደግሞ አዲስ የዳታቤዝ ይፈጥርናል።
CREATE DATABASE SchoolDB;
በመረጃ ቋጥ ውስጥ "SchoolDB" የሚባል ይፈጥራል።
🔹 CREATE TABLE — አዲስ መረጃ table ዳታቤዝ ላይ  ለመፍጠር ይጠቅማል።

USE SchoolDB;
CREATE TABLE Students (ID INT PRIMARY KEY, Name TEXT, Age INT);
📋 አዲስ "Student" የሚል "StudentDB"  ዳታቤዝ ላይ Table ከሶስት Column ጋር ይፈጥራል።
Data type ያስገባል። ለምሳሌ:-  IDን  Integer አድርጎ Primary Key (Unique--የማይደገም ማለት ነው በአማርኛው)
Name :- Text
Age :-Integer ያደርገዋል ማለት ነው።
🔹 DROP TABLE — ዳታ ቤዝ ላይ የቴብሉን መረጃ ሙሉ በሙሉ ለመሰረዝ ያግዛል።
DROP TABLE Students;
⚠️ “Students” የሚለውን ዳታ አጥፋ።

💡 ለጥንቃቄ:
በSQL ላይ  መረጃ እጅግ አስፈላጊ ነው።
ስለዚህ በDELETE ወይም UPDATE ትዕዛዞች ግዜ  ሁሌ በጥንቃቄ ለተጠቀም ሞክሩ። ✅

🔥 #SQL #Database #Programming #ኮድን_ተማር #ቀላል_ኮድ #TechEthiopia #coding #አዲስ #TechTips

CompuTech©