⚠️⚠️⚠️ ማሳሰቢያ ⚠️⚠️⚠️
ለጥንቃቄ ያክል ከላይ በምስሉ እንዳያችሁት አይነት ሊንክ ከምታውቁትም ሆነ ከማታውቁት ሰው ከተላከላቹ ለማጭበርበር የሚላክ ስለሆነ እንዳትነኩት ወዲያው Block አድርጉ::

CompuTech©

እንድታውቁት ያክል!!
JPEG ምን ማለት ነው?

CompuTech©

🖥 Server Computer 🖥

Server Computer
📌 ሰርቨር ኮምፒዩተር ምንድነው?
• ሰርቨር ኮምፒዩተር = ለኮምፒዩተሮች ወይም ለሎሎች ዲቫይሶች አገልግሎት የሚሰጥ ልዩ ኮምፒዩተር ነው።
ለተለያየ አገልግሎት ልንጠቀምበት እንችላለን።
በሌላ አባባል ሰርቨር = አገልጋይ ኮምፒዩተር ማለት ነው 🖥️✨
🔑 ባህሪው
• 24/7 ይሰራል
• ከመደበኛ ኮምፒዩተር የተለየ አቅም አለው ፣ፕሮሰሰር ፍጥነት፣ RAM፣ Storage።
• በኔትወርክ  ለብዙ ሰዎች አገልግሎት መስጠት ይችላል።
• ለሰርቨር አገልግሎት የሚሆን ስርዓት ወይም OS ነው የሚጫንበት ለምሳሌ:- Microsoft Server ፣ Oracle Database server ፣ ሌሎችም።
🖥️ የሰርቨር አይነቶች
1️⃣ 🌐 ዌብ ሰርቨር (Web Server)
• ዌብሳይት አገልግሎት ።
ምሳሌ፡ Apache, Nginx
2️⃣ 🗄️ ዳታቤዝ ሰርቨር (Database Server)
• መረጃን ያከማቻል እና ያቀርባል።
   ምሳሌ፡ MySQL, Oracle DB
3️⃣ 📂 ፋይል ሰርቨር (File Server)
• ፋይሎችን ለመጋራት የሚያገለግል።
4️⃣ 📧 ኢሜይል ሰርቨር (Mail Server)
• ኢሜይል ይቀበላል እና ይልካል።
   ምሳሌ፡ Microsoft Exchange, Postfix
5️⃣ 🎮 ጌም ሰርቨር (Game Server)
• ኦንላይን ጨዋታዎችን ለማካሄድ።
6️⃣ 🎥 ሚዲያ/ስትሪሚንግ ሰርቨር (Media/Streaming Server)
• ቪዲዮና ድምፅ በቀጥታ ለማስተላለፍ።
   ምሳሌ፡ YouTube, Netflix ፣ Tiktok servers
7️⃣ 🛠️ አፕሊኬሽን ሰርቨር (Application Server)
• ሶፍትዌር አፕሊኬሽኖችን እንዲሰሩ የሚያግዝ።
  ምሳሌ፡ Tomcat, JBoss
8️⃣ 🖨️ ፕሪንት ሰርቨር (Print Server)
• በኔትወርክ ላይ ያሉ ኮምፒዩተሮችን በአንድ ፕሪንተር አገልግሎት እንዲያገኙ ማድረግ።
9️⃣ 🔒 ፕሮክሲ ሰርቨር (Proxy Server) " ምን እንደሆነ በሌላ ግዜ የምናየው ይሆናል" 👍
🔟 🌍 DNS ሰርቨር (Domain Name Server)
• የዌብሳይት ስም (example.com) ወደ IP አድራሻ የሚቀይር።
⓫ 🔐 Authentication Server (የተጠቃሚ መለያ ማረጋገጫ)
• የመግቢያ መለያ (username/password) ማረጋገጥ።
⓬ 📊 Analytics Server
• የተጠቃሚዎች እንቅስቃሴን መመዝገብ እና ትንታኔ ማድረግ።

🌍 በዕለት ተዕለት ህይወትህ ላይ የምትጠቀምበትን ማህበራዊ ሚዲያ ለምሳሌ ያክል ላሳይህ:)
• የፌስቡክ አካውንትህን ከፈትክ  መረጃ ስታይ በፌስቡክ ሰርቨር ነው።
• YouTube ላይ ቪዲዮ ከፍተህ ስታይ ከ ዩቲዩብ የሰርቨር አይነቶች ነው።

👉 በአጠቃላይ ሰርቨሮች ለልዩ ልዩ ስራ  የተሰሩ ኮምፒዩተሮች ናቸው።

CompuTech©

Technology news 👇

🌐 ቻይና የዓለም የመጀመሪያውን የ10G ኢንተርኔት መስመር አስጀመረች!
🇨🇳 በ2025 April ቻይና በሄቤይ ግዛት ውስጥ በ ሲዮንጋን (Xiong’an) ከተማ ከዓለም የመጀመሪያው የ10 ጊጋቢት ብሮድባንድ (10G Internet) መስመር መጀመሯን አስታወቀች።
⚡ ይህ የ 10ኛው ትውልድ ዋና ተግባራቱም
• የመውረድ (Download) ፍጥነት፡ እስከ 9.8 Gbps
• የመጫን (Upload)፡ እስከ 1 Gbps
• ዝግጅት (Latency)፡ እስከ 3 milliseconds
• ማለትም የ20GB ፊልም በአንድ ደቂቃ በታች 😱 ይወርዳል!
🎯 የተዘጋጀበት ዋና አላማውም
• ለ8K ቪዲዮ ስትሪሚንግ
• ምናብ/ምስል ቨርቹዋል ሪያሊቲ (AR/VR)
• ለቴሌ ሜዲሰን የርቀት ህክምና ግልጋሎት
• ለመማር ለማስተማር እና ለሰው አልባ መኪናዎች

ውዶቼ 🤗10G እንድትረዱት ያክል:-
• የ“10G” ማለት አስረኛው ትውልድ የኢንተርኔት ፍጥነትን ለማመላከት ነው ፡ፍጥነቱም  10 ጊጋቢት በሰከንድ ነው፣ እንጂ እንደ  5G የሚለው  (Generation) ለማመላከት  አይደለም።
• ማለትም የፋይበር broadband እንጂ ሞባይል ኔትዎርክ አይደለም ለማለት ያክል ነው።
👉 ቻይና በዓለም የበለጠ ፈጣን ኢንተርኔት ስርዓት በማምጣት ሌሎች አገሮች ተሞክሮ እያደረገች ለ አመታት ቆይታለች።

ይመቻት👍

CompuTech©

ቅኔው ከባድ ነው 😂

ድል ለሀገሬ ኢትዮጵያ 🇪🇹🇪🇹🇪🇹 💪

Title:- Facebook founder
Co-founder, chairman and CEO of Meta Platforms and Facebook
Co-founder and co-CEO of Chan Zuckerberg Initiative

Name :- Mark Elliot Zuckerberg
Born:- May 14, 1984 (age 41)
White Plains, New York, U.S.
Harvard University (dropped out)
Occupations :- Businessman
computer programmer
Years active :- 2004–present

CompuTech©

TikTok Data Center

TikTok Data Center
📌 TikTok ዳታ ማዕከል
ያው ዳታ ሴንተር ውስጥ ልናገኛቸው ከምንችላቸው አንዱ ሰርቨር ነው።
   TikTok ሰርቨር
• የTikTok ዳታ መዓከል ልክ እንደ ሌሎች ማህበራዊ መድረኮች እንደ Facebook, YouTube በመሳሰሉት እንዳላቸው ሁሉ የሚሰሩ ትልቅ አቅም ያላቸው ኮምፒዩተሮች (Servers) አሉት።
• እነዚህ ሰርቨሮች ቪዲዮ፣ ኮሜንት፣ ላይክ ወዘተ ሁሉንም የተጠቃሚ መረጃ ይቀበላሉ እና ይቆጣጠራሉ።
   ዳታ ማዕከል (Data Center)
• ዳታ ማዕከል ብዙ ሰርቨሮችን በአንድ ቦታ የሚያከማች ትልቅ ቦታ ላይ ያረፈ  ነው።
        TikTok በብዙ አገሮች ዳታ ማዕከል አለው
  ለምሳሌ:-
• 🇸🇬 ሲንጋፖር፣ 🇮🇪 አየርላንድ (Europe ዳታ ማዕከል)፣ 🇺🇸 አሜሪካ ፣ (Oracle ካምፓኒ ጋር)
• እነዚህ ዳታ ማዕከሎች የተጠቃሚዎች መረጃ በአገራቸው እንዲቀመጥ ያደርጋሉ።
  ለምን አስፈላጊ ሆኑ ?
• የፍጥነት ጥበቃ (Fast streaming & loading)
• ደህንነት ለማስከበር (User data privacy)
• የአገር ህግ እንዲከተል አውሮፓ የሚጠይቁት በተለይ  አሜሪካ።

⚙️ TikTok Back-End እንዴት ይሰራል?
1. Client → Server :-ግንኙነት
• እኛ Appን ተጠቀመን  ቪዲዮ ስንጭን (Upload) ወይም ስንመለከት (Watch)፣
• የአፕሊኬሽኑ መረጃ (Request) ወደ TikTok ሰርቨር ይሄዳል።
• ሰርቨሩ የምንፈልገውን ዳታ በመመልስ ወደ reels ያስገባል።
2. Main Components በ Back-End ላይ እንሆ:-
• API Gateway:- ለምሳሌ ተጠቃሚው ከስልክ የላከውን መልእክት ወደ ትክክለኛው ሰርቨር ይልካል።
• Application Servers:- የመረጃ ሂደትን ያከናውናሉ፣ ለምሳሌ ቪዲዮ ማስተካከል፣ ኮሜንት መጨመር፣ አልጎርይዝም እንዲሰራ ማዘጋጀት።
• Database (DB):-የተጠቃሚ መረጃ፣ የፎሎወር ዝርዝር፣ ኮሜንት፣ ወዘተ ይቀመጣሉ።
• Content Delivery Network (CDN):-ቪዲዮዎችን በቅርብ ዳታ ማዕከል እንዲጫኑ ይረዳል፣ ስለዚህ እጅግ ፈጣን ሂደቶች ነው ያሉት።
• Recommendation Engine (AI/ML):-በአርቴፊሻል ኢንተሊጀንስ ተመስርቶ የሚሰራ አልጎርይዝም፣ የምንመለከተውን ይታወቃል እና እንደ "For You Page" ይሰጠናል።
3. ሂደቱ ምን እንደሚመስል በተወሰነ መልኩ
• ቪዲዮ መጫን → API Gateway ይቀበላል
• Application Server ቪዲዮውን ያስተካክላል (compress, encode)
• Database ተጠቃሚ መረጃ እና ስም ይመዝገባል
• CDN ወደ ቅርብ አገር ያስቀመጣል
• AI እንደ ፍላጎትህ ቪዲዮውን ወደ "Feed" ይጨምራል
4. ቴክኖሎጂዎች
• Programming: Python, Go, Java etc
• Database: MySQL, Redis, Cassandra
• CDN: Akamai, TikTok Edge Servers
• AI/ML: Deep Learning Models
👉 እንዲህ 😂 በቀላሉ ነው TikTok Back-End የሚሰራው።

በሚቀጥለው ስለ Community Guide line policy የምናይ ይሆናል 👍

CompuTech©