آکادمی ارتباطات

88 views08:10

🎯 اگر اخلاقی‌تر شویم، خوشحال‌تر خواهیم شد؟

🔴 اکثر ما هم حس خوبِ انجام‌دادن کار خوب را تجربه کرده‌ایم و هم این را که چنین کاری چقدر می‌تواند دشوار باشد. کمک به دیگران باعث ایجاد حس رضایت خاطر در ما می‌‌شود. درعین‌حال، دستگیری از دیگران، درحالی‌که خودمان گرفتاریم، یا صداقت به خرج دادن در برخی موارد می‌تواند فشار روانی و ناراحتی به همراه داشته باشد. این تجربهٔ روزمره به مسئله‌ای اشاره دارد که فیلسوفان از دیرباز بر سر آن بحث دارند: آیا افراد اخلاق‌مدار شادترند؟ یا باید بین آدم خوبی بودن و احساس خوبی داشتن یکی را قربانی کنیم؟

🔴 شهودهای متعارضی دربارۀ این موضوع وجود دارد. به نظر برخی، آدم وقتی کار خوبی می‌کند، وجدانش آسوده است و به آرامش درونی دست می‌یابد. ویلیام جیمز می‌نویسد: «لذت اینکه خودت را از نظر اخلاقی تأیید کنی، آن‌قدر ضروری است که بدون آن نمی‌توانی صرفاً بودن را تحمل کنی.

🔴 برخی دیگر معتقدند رفتار اخلاقی اغلب نیاز به خویشتن‌داری و فداکاری دارد، و «آدم‌های خوب همیشه بازنده‌اند». مطابق با این دیدگاه، سوزان ولفِ فیلسوف تصویری از یک «قدیس اخلاق‌مدار» غمگین ترسیم کرده که «آن‌قدر خوب است که شادکامی خودش را فدای دیگران می‌کند» و زندگی‌اش «به‌طرز غریبی بی‌ثمر» است، زیرا تمام وقت خود را صرف کمک به دیگران می‌کند. نیچه هم معتقد است آرمان‌های اخلاقی‌ای که بر فداکاری محض تأکید دارند رشد و زندگی فردی را سرکوب می‌کنند.

🔴 اخلاق‌مداری را نمی‌تواند دقیقاً تعریف و اندازه‌گیری کرد. بنابراین مطالعات تجربی دربارۀ ارتباط اخلاق‌مداری و شادکامی، تا همین اواخر، فقط به «مهربانی» محدود می‌شد: مطالعات به‌وضوح نشان می‌دهند افراد وقتی کارهایی از سر مهربانی انجام می‌دهند، احساس خوبی دارند.

🔴 جسی سان، روان‌شناس دانشگاه واشینگتن، تصمیم گرفت تحقیق ‌دقیق‌تری انجام دهد. او در پژوهشی چند مرحله‌ای، اول از گروهی از مردم پرسید از نظرشان اخلاق‌مدار بودن با چه ویژگی‌هایی مشخص می‌شود و بر اساس جواب‌ها به «دلسوزی، رعایت احترام‌، درستکاری، انصاف، وفاداری و قابل‌اعتمادبودن» رسید. سپس پرسش‌نامه‌ای ساخت و از مردم پرسید با توجه به این خصیصه‌ها، چقدر خودشان را اخلاق‌مدار می‌دانند؟ در نهایت شمارۀ نزدیکانِ پاسخ‌دهندگان را گرفت و از آن‌ها پرسید چقدر این پاسخ‌دهندگان را اخلاق‌مدار تلقی می‌کنند؟

🔴 در نهایت، به تصویری روشن رسید: افرادی که به نظر نزدیکانشان اخلاق‌مدارتر بودند معمولاً حس معناداری و شادکامی بیشتری در زندگی داشتند. علاوه‌براین، آن‌هایی که اخلاق‌مدار‌تر ارزیابی شده بودند خودشان نیز در پرسش‌نامه‌ها میزان شادکامی‌شان را بیشتر اعلام کرده بودند.

🔴 بااین‌حال، تأکید بر یک نکته ضروری به نظر می‌رسد. مطالعات فقط نشان می‌دهد که اخلاق‌مداری و شادکامی با هم همراهند. بنابراین نمی‌تواند گفت اخلاق‌مداری علتِ شادکامی است. در واقع دلیلی در دست نداریم که «اگر منِ نوعی اخلاقی‌تر شوم، شادکام‌تر هم خواهم شد». ولی آن سوی ماجرا تا حدودی درست است: شادکامی بیشتر معمولاً انگیزه‌ای برای اخلاقی‌تر شدن است. اما آدمی که درگیر درد و رنج‌های خودش است، ظرفیت چندانی برای اهمیت‌دادن به دیگران و اخلاق‌مداری ندارد.

📌 آنچه خواندید برگرفته از گزارش «افراد اخلاق‌مدار شادتر از دیگران‌اند یا غمگین‌تر؟» نوشتۀ جسی سان است که متن کامل آن در شمارۀ ۳۸ مجلۀ ترجمان منتشر شده است.

@tarjomaanweb
📍@commac

129 viewsedited 08:10