آکادمی ارتباطات

—روان‌درمانی اگزیستانسیال چه می‌گوید؟
🎯 دیوانگی شاید نوعی سازگاری با جهانی دیوانه باشد

🔴 روان‌درمانی اگزیستانسیال را معمولاً با اروین یالوم می‌شناسیم، اما این سبک روان‌درمانی که این روزها خیلی محبوب شده، ریشه در فعالیت‌های مجزای چندین روان‌درمانگر دارد. در دهۀ ۱۹۳۰ روان‌پزشکان سوئیسی، لودویگ بینزوانگر و مدارد بوس، کوشیدند ایده‌های مارتین هایدگر را به راه‌و‌روشی در روان‌درمانگری تبدیل کنند. آن‌ها معتقد بودند به‌جای تمرکز بیش‌ازحد بر ناخودآگاه باید بر «تجربۀ زیسته» افراد، و معنای زندگی و رنج برای آن‌ها دست گذاشت. از نظر آن‌ها روان‌درمانی می‌بایست علاوه بر بیماری‌های روانی، به مفهوم «زندگی خوب» نیز می‌پرداخت.

🔴 اِمی ون دورزن که تلاش‌های پنجاه‌سالۀ او روان‌درمانی اگزیستانسیال را در انگلستان معرفی کرد و جا انداخت، سابقۀ این اندیشه‌ها را عقب‌تر می‌برد و بحث را از فیلسوفان آتنی و متفکران اولیۀ هندو و بودایی شروع می‌کند.

🔴 ون دورزن که به تازگی کتاب آخرش «آغاز زیستن» را منتشر کرده است، به این موضوع می‌پردازد که چگونه می‌توان، با وجود یا حتی به‌سببِ رنج‌های زندگی، معنا و شجاعت و آزادی را پرورش داد. به نقل از ویکتور فرانکل می‌گوید تنها آزادی‌ای که هرگز نمی‌توان از ما گرفت «انتخاب نگرش خود در هر شرایطی» است. همچنین به این شعر مولانا اشاره می‌کند که «چون قفس بشکست، جان بگشاد پر/ سویِ دشت و سویِ بستان و شجر». به باور ون دورزن، بسیاری از این قفس‌ها ساختهٔ خود ما هستند.

🔴 تصمیم ون دورزن برای اینکه به سمت فلسفه و روانکاوی برود، برآمده از یک تجربۀ شخصی بسیار دردناک و اثرگذار بود: در ۱۵سالگی، از جان و دل، عاشق جوان ۲۰ساله‌ای شده بود. اما بعد از دو سال، ناگهان معشوقش ناپدید شد.

🔴 ون دورزن به افسردگی شدیدی دچار شد و دوبار دست به خودکشی زد. پس از دومین بار، به پدرش گفت و پدرش هم مسئله را با مدیر مدرسه در میان گذاشت. مدیر او را صدا زد و مأموریتی به او سپرد: اِمی باید تحقیق می‌کرد که چرا نوجوانانِ هم‌سن‌و‌سال او، اینهمه درگیر بحران‌های عاطفی‌اند؟ طی همان یک سال گذشته، دو دانش‌آموز دیگر هم به‌خاطر آسیب‌های روانی جان باخته بودند. این مأموریت احساس هدفمندی دوباره‌ای به او بخشید. ون دورزن در گفتگو با گاردین می‌گوید: «همان رویدادی که شبیه فاجعه است، در آخر نجاتت می‌دهد».
🔴 ون دورزن کوشیده است تا با الهام از سیمون وی و هانا آرنت، رویکردی زنانه‌تر به روان‌درمانی بسازد که اساس آن، گفتگوهای عمیق سقراطی با مراجعانش است.

🔴 ون دورزن که از همه‌گیر شدن زبانِ روان‌شناسی و رواج استفاده از کلماتی مثل «ای‌دی‌اچ‌دی» و «خودشیفتگی» خوشحال نیست، می‌گوید: این فضا شجاعتِ انسان‌ بودن را از ما گرفته است. هفتاد سال پیش، بحث‌های فلسفی بخشی از گفت‌وگوهای روزمره بودند، اما امروز فلسفه از زندگی مردم عادی عقب‌نشینی کرده و دینداری نیز کاهش یافته است. «با کنارگذاشتن ساختارهای دینی، نوعی آگاهی نسبت به سلامت عاطفی، ذهنی و معنوی نیز از دست رفته، همان فهمی که کمک می‌کند انسان زندگی معنادار و قابل‌فهمی داشته باشد و بداند چگونه انسان خوبی باشد».

🔴 ون دورزن می‌گوید این روزها «خرد» در فرهنگ ما به «کلمه‌ای ممنوعه» تبدیل شده است و جای آن را ستایش مادیات و زبان علم پر کرده‌اند. اما شاید این کلمۀ ممنوعه همان چیزی باشد که بیش‌ازهمه به آن محتاجیم: «باید خرد را دوباره به جهان بازگردانیم. و این همان هدف اصلیِ جنبش اگزیستانسیال است، ... یادگیری شیوه‌ای متفکرانه برای زندگی، فهم چگونگی حضور در جامعه، و ساختن تمدنی که به‌جای نابودیِ خود بتواند آینده‌اش را بسازد».

📌 آنچه خواندید برگرفته از گزارش «آیا روان‌درمانگر اگزیستانسیال، اِمی دورزن، می‌تواند شیوۀ فکر کردن شما را تغییر دهد؟»است که متن کامل آن در شمارۀ ۳۸ مجلۀ ترجمان منتشر شده است.

@tarjomaanweb
✅ @commac

41 viewsedited 12:00