Ta'rif: Ma'lumotlar bazasi (MB) – bu ma'lum bir tuzilishga ega bo'lgan, o'zaro bog'liq ma'lumotlarning tartiblangan to'plamidir. U ma'lumotlarni samarali saqlash, boshqarish, yangilash va ulardan foydalanishni ta'minlaydi. Oddiy qilib aytganda, bu ma'lumotlar uchun elektron "kartoteka" yoki "ombor".


Tarixiy fakt: "Ma'lumotlar bazasi" atamasi ilk bor 1960-yillarda, kompyuter texnologiyalari rivojlanishi bilan birga paydo bo'lgan. Dastlabki bazalar ierarxik va tarmoqli modellarga asoslangan edi.

#database@CodeVerce

MBBT (Ma'lumotlar Bazalarini Boshqarish Tizimi - DBMS)

Ta'rif: DBMS – bu ma'lumotlar bazasini yaratish, boshqarish va u bilan o'zaro aloqa qilish uchun mo'ljallangan dasturiy ta'minot. Foydalanuvchi yoki dasturlar MBBT orqali ma'lumotlar bilan ishlaydi. Mashhur MBBTlarga misollar: MySQL, PostgreSQL, Oracle Database, Microsoft SQL Server, SQLite.


PS: DBMS --> database management services.

#database@CodeVerce

Relatsion Ma'lumotlar Bazalari (Relational Databases)

Ta'rif: Bu eng keng tarqalgan ma'lumotlar bazasi turi bo'lib, unda ma'lumotlar jadvallar (relations) ko'rinishida saqlanadi. Jadvallar satrlar (qaydlar/tuples) va ustunlar (maydonlar/attributes) dan iborat. Jadvallar o'zaro kalitlar yordamida bog'lanadi.

Tarixiy fakt: Relatsion model konsepsiyasini 1970-yilda IBM xodimi Edgar F. Kodd (Edgar F. Codd) taklif qilgan. Uning bu inqilobiy g'oyasi zamonaviy ma'lumotlar bazalarining poydevorini qo'ygan.

#database@CodeVerce