اقلیم‌نامه: داریوش یاراحمدی
373 subscribers
115 photos
9 videos
105 links
ایران در حال گرم‌تر، خشک‌تر و آسیب‌پذیرتر شدن است.
در اینجا درباره اقلیم، مدیریت سرزمین و آینده جغرافیایی ایران می نویسم.
#دانشگاه لرستان
Download Telegram
دریاچه گهر بالا و پایین و اشترانکوه بدون برف در آذر ۱۴۰۴
تمام دریاچه‌ها یک چرخهٔ طبیعی عمر دارند: از یک پهنهٔ آبی جوان و عمیق که معمولاً در اثر رخدادهای ناگهانی زمین‌ساختی یا یخچالی ایجاد می‌شود، به‌تدریج تحت فشار رسوب‌گذاری، کاهش عمق، گسترش گیاهان آبزی و انباشته‌شدن مواد آلی، وارد دوران میانسالی و سپس پیری می‌شوند و در نهایت با پر شدن کاسهٔ اصلی، از «دریاچه» به «تالاب»، سپس «باتلاق» و سرانجام به «دشت رسوبی» تبدیل می‌گردند.
گهر بالا امروز دقیقاً در پایان این پیری طبیعی قرار دارد؛ رسوب‌های سنگین ورودی، کم‌عمق‌شدن حوضه، عقب‌نشینی آب و شکل‌گیری نوارهای رسوبی در حاشیه‌ها نشانه‌های روشن ورود آن به فاز پایانی عمر است. این وضعیت استثناء نیست؛ بلکه قاعدهٔ اکولوژیک و ژئومورفولوژیک همهٔ دریاچه‌های کوهستانی جهان است. از همین‌رو گهر پایین نیز—اگرچه جوان‌تر و پایدارتر به نظر می‌رسد— ولی در نهایت آن هم سرنوشتی مثل گهر بالا خواهد داشت.
مرگ دریاچه‌ها نه حادثه، بلکه یک روند طبیعی است ولی در اشترانکوه و در دریاچه گهر به دلایل انسانی سرعت زیادی گرفته است.
عکس اشترانکوه بدون برف در آذر ۱۴۰۴ تصويری دقیق و تلخ از تغییر اقلیم است.
24😢7👏2👍1🔥1
طرح ملی سیمرغ کوه‌های ایران

کوهستان‌های ایران قلب تپنده و عامل شکل‌گیری تمدن‌های انسانی در این فلات خشک و بیابانی هستند و حقیقتاً آب این بیابان وسیع به وجود همین ستون‌های اقلیمی وابسته است.

«طرح ملی #سیمرغ کوه‌های ایران» از سال ۱۳۹۵ زیر نظر فدراسیون #کوهنوردی اجرا می‌شود و هدفش صعود به بلندترین قله‌ی هر یک از ۳۱ استان کشور است. این طرح برای افزایش مهارت کوه‌نوردان، شناخت بهتر جغرافیا و آشنایی با جوامع محلی طراحی شده است. افرادی که تمام ۳۱ #قلهٔ استان‌ها را صعود می‌کنند، پس از ثبت و تأیید صعودها و بر اساس درخواست خودشان «نشان سیمرغ کوه‌های ایران» را دریافت می‌کنند.
این طرح اگرچه در ظاهر یک برنامهٔ ورزشی است، ولی در واقع یک برنامهٔ جامع علمی، فرهنگی و اجتماعی و به‌خصوص ملی‌گرایانه و میهن‌پرستانه است.
این طرح یک چارچوب میدانی برای مشاهده و ثبت داده‌های اقلیمی، ژئومورفولوژیک، زیستی و فرهنگی ایران محسوب می‌شود. هر قله در این طرح نقش یک «ایستگاه نمونه‌برداری» را دارد و امکان مطالعهٔ مستقیم سازوکارهای محیطی را فراهم می‌کند؛ سازوکارهایی که در نقشه و مدل قابل مشاهده نیستند.

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
25😍4🔥1
پیش بینی بارش در هفته اینده:

اول چرا پیش‌بینی بارش؟؟؟ معمولا پیش‌بینی هوا می نویسند؟؟
دلیل: برای بیابان بارش از بقیه پدیده های جوی خیلی خیلی مهمتر است؛ بنابراین هر خبری جز نوید بارش ارزش زیادی ندارد.
در هفته پیش رو چندین سیکلون مدیترانه‌ای وارد منطقه خاورمیانه می‌شوند، اما بیشترشان روی عراق به پایان عمر خود می‌رسند و فقط زبانه های ضعیف شرقی آن‌ها به غرب ایران می‌رسد.
با این حال، قدرتمندترين آنها که باعث بارش‌های وسیعی در غرب ایران می شوند دوشنبه و سه شنبه وارد می شوند.

در این موج سیکلونی پی در پی، عراق، شمال عربستان، کویت، ترکیه و شرق دریای خزر بارش‌های مؤثری دریافت می‌کنند.
ضمن پنهان نکردن حسادت و تشکر آنچنانی ( از آن خدا را شکر گفتن ها!!) خوشبختانه ما نیز بارش‌هایی نسبتا خوبی در غرب و جنوب‌غرب و بویژه ارتفاعات زاگرس، خواهیم داشت.

به‌سبب اثر کوهستان ها در تشدید بارش در برخی نقاط، احتمال سیلابی شدن رودخانه‌ها و مسیل‌ها در چند حوضه آبخیز وجود دارد.

نکته مهم:
بارش گسترده روی عراق اتفاق خوبی برای ایران است؛ حداقل موجب می شود گردوغبار و خاک کمتری بر سر ما بریزد!!!.

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
27👏3😢3
🌐فقر، تورم و محیط‌ زیست

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: در کشوری که گرفتار #فقر ساختاری، #تورم مزمن و انزوای اقتصادی است، #محیط_زیست هیچ‌گاه اولویت نمی‌شود. راهکار محیط زیستی ایران از مسیر جنگل‌داری، پلیس محیط‌زیست یا تابلوهای هشدار نمی‌گذرد. مسیرش از ثبات اقتصادی، مهار تورم، امنیت شغلی، ورود سرمایه، پیوستن به اقتصاد جهانی و بازسازی کرامت انسانی می‌گذرد.

📌این #یاداشت بر اساس #مشاهده_میدانی از شهر #کرمانشاه نوشته شد؛ متن کامل آن را در لینک زیر بخوانید:
🔗
https://rajkhabar.ir/?p=8193


#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
17👍7👌1
🌐هوش مصنوعی و تنبل‌خانهٔ شاه‌عباسی

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: فناوری‌ها همیشه بخشی از توان انسان را کم کرده‌اند، اما #هوش_مصنوعی برای نخستین‌بار توانِ محوری انسان یعنی توانِ فکر را هدف گرفته است. در جامعه‌ای که از قضا میل تاریخی به بی‌عملی، گریز از تولید، تصوف‌زدگی و میان‌بُر زدن دارد، این خطر بزرگ‌تر است. برای همین، لازم است دانشگاه‌ها و آموزش و پرورش ایران بسیار هوشمندانه‌تر از غرب به موضوع ورود کنند...
#تنبل‌خانهٔ #شاه‌عباس بر اساس روایت متواتر ...

📌متن کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗https://rajkhabar.ir/?p=8204

@Raj_khabar

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
22👍1🔥1
پیش‌بینی بارش و سیلاب، ۱۹ آذر

بررسی مدل های مختلف روز چهارشنبه، ۱۹ آذر، نشان می‌دهد که یک #جبههٔ ساکن مدیترانه‌ای از شمال عراق تا زاگرس میانی را در بر می‌گیرد.
این جبهه، مرز برخورد هوای سرد شمالی و هوای گرم و مرطوب جنوبی است و به‌علت کُندی حرکت افقی، بارش را روی یک نوار محدود اما پایدار، متمرکز نگه می‌دارد.
در نیمهٔ جنوبی جبهه، شار رطوبت از #خلیج‌فارس در لایه‌های ۸۵۰–۷۰۰ هکتوپاسکال بسیار قوی است و همین تزریق رطوبت، صعود جبهه‌ای و #همرفت_توکار را روی دامنه‌غربی #زاگرس تشدید می‌کند.
با توجه به شدت بارش و تداوم و ماندگاری آن و شیب تند حوضه‌ها و اشباع‌پذیری پایین خاک، شرایط را برای #سیلاب_ناگهانی مهیا می‌کند؛ به‌ویژه در آبراهه‌های فصلی و مسیل‌های شهری.
در کل در حوضه‌های #دز، #سیمره، #کشکان و #کرخه احتمال سیلاب زیاد است.
تقریبا تمام شهرهای استان #لرستان،
#ایلام و #کرمانشاه و برخی از شهرهای #خوزستان و #کردستان احتمال رخداد سیلاب را دارند.

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
25👍3🔥2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
قبلا در یاداشتی به صورت جزیی به مقوله #بارورسازی ابرها پرداختم. امروز که صحبت های وزیر در مجلس را شنیدم، مجدد آه از نهادم بلند شد و از اینکه بالاخره #مافیای آب علاوه بر زمین به آسمان ایران نیز رخنه یافت، غمگین شدم.
از اینکه به جای مدیریت آب های موجود و استفاده خردمندانه از آنها باز دنبال راهکارهای #فانتزی و #عوام_فریبانه و غیر اقتصادی می گردیم و کسی در آن مجلس ۴ درصدی نبود( حداقل من ندیدم)که بپرسد جناب وزیر از این پروژه های هزینه بر، تا به حال چقدر بارش و آب تولید کرده اید، نا امید شدم.

🌐 بارورسازی ابرها؛ آمارسازی بدون گزارش هزینه و فایده

#بارورسازی نمی‌تواند جایگزین مدیریت تقاضا، اصلاح الگوی مصرف و شفافیت در حکمرانی آب باشد. موفقیت این پروژه‌ها تنها زمانی معنا دارد که داده‌های واقعی از میزان بارش تولید شده و هزینه‌های مصرف شده در ازای آن منتشر شود. در غیر این صورت، آمار تعداد پروازها و ژنراتورها (تعداد زیاد آفتابه لگن‌ها) هرقدر هم زیاد باشند، بیش از آنکه واقعیتی علمی و موثر باشند، فقط تصویرسازی رسانه‌ای از موفقیت خواهند بود.

📌جزئیات کامل این #گزارش را در لینک زیر بخوانید:
🔗 https://rajkhabar.ir/?p=7809
21👍5🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بهمنِ ابر
(Cloud Avalanche)

#بهمن_ابر» پدیده‌ای در #هواشناسی_کوهستان است که طی آن توده‌ای فشرده و اشباع از ابر، به‌علت شکستن جریان باد در نزدیکی قله یا خط‌الرأس، ناگهان از بالادست سرریز می‌شود و با شتاب به‌سمت دامنه یا دره سرازیر می‌گردد.
در این ریزش، جرم سرد و سنگینِ هوا نیز همراه ابر سقوط می‌کند و یک باد ناگهانی، شدید و غیرقابل‌پیش‌بینی (gust front) ایجاد می‌کند.
ظاهر پدیده شبیه «#بهمن_برف» است، اما از جنس ابر + جریان هوای سردِ فرو‌ریزنده است.
این فیلم از بهمن ابر؛ یک نمونهٔ کلاسیک و آموزشی برای هواشناسی کوهستان است.
در این فیلم، تودهٔ فشردهٔ ابر بر روی دامنهٔ، ناگهان از روی یال و دره سرازیر می‌شود و مثل یک «بهمن سفید» با سرعت به‌سوی دریاچه فرود می‌آید. این ریزش، یک تودهٔ سرد و سنگینِ هوا را هم پایین می‌کشد و باعث بادهای لحظه‌ای، شدید و غیرقابل‌پیش‌بینی می‌شود؛ بادهایی که می‌توانند #چادر را پاره کنند، دید را صفر کنند، #قایق را واژگون کنند و حتی #کوهنوردی را که در لبهٔ پرتگاه یا جای خطرناک قرار دارد، به پایین پرت کند.
#اقلیم‌نامه
https://t.me/Climate_Letter
24😍3🔥1
روز زن و مادر بر تمامی #شیرزنان و #مادران #مهربان و #سرافراز سرزمینم، مبارک باد.🌺🌺🌺

می دانم که در این روز همگان، همانند #رئيس_بانک_مرکزی، دوست دارند، حداقل برای اظهار محبت و سپاسگزاری به مادران
خود، سکه تقدیم کنند.

ولی افسوس با این قیمت سکه، شاید اگر ۱۳۸ سال عمر کنند و به شرط صفر شدن و صفر ماندن #تورم، بتوانند ۱۳۸ سال دیگر سکه ای به مناسبت روز مادر، به مادران ۲۰۰ ساله!!! خود، هدیه دهند.

#گابریل_گارسیا_مارکز احتمالا اگر زنده می شد و دوباره می نوشت، صد_سال_تنهایی را از روی زندگی ما می نوشت و عنوانش را ..... می گذاشت.

چقدر فقیر شده ایم!!!!!؟؟؟

۱۳۸ برابر یا بیشتر؟

۱۳۸ بار فقط در همین ۱۰ سال؟ یا بیشتر

#روز_مادر
#روز_زن
#تبریک_خشک_خالی
#فقر_مطلق


#اقلیم‌نامه
https://t.me/Climate_Letter
🔥13😢87👏4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#پیش‌بینی_بارش_هفته_آینده
ابتدا امیدوارم بارش‌های اخیر موجب #توهّم پایان #خشکسالی و «پرآبی» نشود. رویای احمقانه #بارورسازی #غیراقتصادی و زورکی نیز تأثیری در خروج از خشکیدگی ندارد. این بارش ها فقط یک #تنفس_کوتاه در روند #خشکیدگی بلندمدت اقلیم ایران‌اند و چاره ای جز #مدیریت_خردمندانه ی آب‌های #تجدیدپذیر موجود نداریم.
امروز و فردا، بارش در نوار غربی به صورت پراکنده و متناوب ادامه خواهد داشت. شنبه، زبانه رطوبتی #خلیج_فارس خوزستان، بوشهر، کهگیلویه و فارس را وارد فاز بارش می‌کند. یکشنبه نوار بارش تقویت می‌شود و از جنوب‌غرب تا کرمان، یزد و خراسان جنوبی کشیده می‌شود. #دوشنبه و #سه‌شنبه ۲۵–۲۴ آذر، موج اصلی#سودانی با #کم‌فشار_دریای_سرخ می‌رسد و #شدیدترین بارش هفته را در خوزستان، لرستان، چهارمحال، بوشهر، فارس، غرب کرمان، یزد و خراسان‌ها ایجاد می‌کند و در حوضه‌های کوهستانی خطر #سیلاب بالاست. چهارشنبه و پنج‌شنبه بعد سامانه به‌تدریج به شرق می‌رود، بارش در کرمان، یزد و خراسان‌ها کم می‌شود و آسمان‌ غرب کشور صاف می شود.

#اقلیم‌نامه
https://t.me/Climate_Letter
25🔥2👏2👍1
پیش‌بینی هوا بر اساس جبهه

ابتدا به جبههٔ سرد (مثلث‌های آبی) روی دریای خزر در نقشهٔ هوای یکشنبه ۲۳ آذر توجه کنید. این منحنی دقیقاً محل برخورد هوای سردِ قطبی با هوای گرمِ عرض‌های پایین‌تر است. در این جبهه، هوای سرد به دلیل چگالی بیشتر، هوای گرم و مرطوب روی دریای مازندران را مجبور به صعود می‌کند و همین فرآیند موجب بارش‌های سنگین فردا در سواحل و دامنهٔ شمالی البرز می‌شود.
جبههٔ هوا چیست؟
جبههٔ هوا، همان‌طور که از نامش پیداست، محل برخورد و «نبرد» دو تودهٔ هوا با دما، رطوبت و چگالی متفاوت است.
چرا جبهه‌ها مهم‌اند؟
زیرا بخش عمدهٔ بارش‌های مؤثر در عرض‌های میانی زمین در ارتباط مستقیم با جبهه‌ها رخ می‌دهد. شناخت جبهه‌ها یعنی دانستن این‌که بارش کِی، کجا و با چه شدتی اتفاق می‌افتد.
نام‌گذاری جبهه‌ها بر اساس «دما» نیست، بلکه بر اساس جهت پیشروی توده‌ها است:
اگر هوای سرد در حال پیشروی به سمت هوای گرم باشد: #جبهه_سرد
اگر هوای گرم به سمت هوای سرد پیشروی کند: #جبهه_گرم
اگر هیچ‌کدام از دو توده توان پیشروی نداشته باشند: #جبهه_ساکن
اگر در اثر پیشروی سریع و قوی هوای سرد، هوای گرم به‌طور کامل از سطح زمین جدا شود: #جبهه_اشغال_شده
21🔥2👌2👍1
🌐 شایعه ال‌نینو و بارش‌های فراوان

🔹داریوش یاراحمدی/ اخنصاصی: برخلاف آنچه این روزها در شبکه‌های اجتماعی تکرار می‌شود، نه «شروع ال‌نینو در ۲۰۲۶» قطعی است و نه حتی در صورت وقوع، تأثیر آن بر بارش‌های ایران روشن و تضمین‌شده است.
خروجی مراکز معتبر پایش انسو( #النینو_لانینو_نوسان جنوبی) نشان می‌دهد سناریوی محتمل برای اوایل ۲۰۲۶ گذار به وضعیت خنثی است و اگر ال‌نینویی هم شکل بگیرد، احتمال آن به نیمه دوم سال محدود می‌شود.

🔹از سوی دیگر، تجربه‌های گذشته نشان داده رابطه ال‌نینو و بارش ایران ضعیف، ناپایدار و منطقه‌ای است.
بنابراین روایت «ال‌نینو = بارش فراوان» هم در زمان‌بندی و هم در اثرگذاری، شایعه‌ای ساده‌انگارانه و غیر علمی است.
@Raj_khabar
16👏3
بارورسازی ابر چیست؟

روشی است که با تزریق یا شلیک مواد در ابرهای موجود، فرآیندهای طبیعی رخداد بارش را کمی تغییر می‌دهد و موحب تحریک ابرها برای ایجاد بارش می شود.

آیا #بارورسازی ابر می‌سازد؟

خیر. بارورسازی فقط روی ابری که از قبل شکل گرفته انجام می‌شود.

آیا بارورسازی باران تولید می‌کند؟

بله در این فرایند با درشت کردن ذرات ریز در ابرهای نازا و بدون بارش، باعث می شوند، جاذبه ذرات سنگین شده، را به زمین بکشد و بارش صورت بگیرد.
در واقع بارورسازی کمک به کاراتر شدن فرآیندهای بارش در ابرهای مستعد است.

ابر باید چه شرایطی داشته باشد که قابل بارورسازی باشد؟

ابر باید دما، رطوبت کافی، شرایط صعود هوا و مدت پایداری کافی(یعنی ابر چقدر «فرصت دارد» تا قطرات یا بلورهای یخ رشد کنند و بارش شکل بگیرد) را داشته باشد.

بارورسازی دو نوع اصلی دارد:

۱) بارورسازی #ابرهای_سرد
۲) بارورسازی #ابرهای_گرم

آیا این دو روش یکسان‌اند؟
خیر. با توجه به نوع ابر، ماده مورد استفاده و سازوکار فیزیکی آن‌ها متفاوت است.

در پست بعدی بارورسازی سرد و سپس بارورسازی گرم، توضیح داده می‌شود.

#اقلیم‌نامه
https://t.me/Climate_Letter
19👍5🔥1