اقلیم‌نامه: داریوش یاراحمدی
373 subscribers
115 photos
9 videos
105 links
ایران در حال گرم‌تر، خشک‌تر و آسیب‌پذیرتر شدن است.
در اینجا درباره اقلیم، مدیریت سرزمین و آینده جغرافیایی ایران می نویسم.
#دانشگاه لرستان
Download Telegram
🌐 تغییر اقلیم و هواشناسی کوهستان

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: در کوهستان‌های زمین، تغییر اقلیم نه نظریه است و نه پیش‌بینی آینده؛ واقعیتی است که با محو کردن پوشش‌های دائمی برف و یخ، خود را ثابت می‌کند. چند درجه افزایش دما در قله به معنای ذوب یخ، ریزش سنگ و جابه‌جایی فصل صعود است. حادثه‌ی پاییز امسال در هیمالیا و مرگ چند کوهنورد تلنگری بود برای فهم نظم ـ یا بی‌نظمی ـ جدید اقلیمی در کوهنوردی...

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗
https://rajkhabar.ir/?p=8046

@Raj_khabar
11🔥1
🌐 پرفشارهای اقلیمی و پرفشارهای اداری

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: در آمریکا، دولت تعطیل است ولی ارائه اطلاعات و پیش‌بینی‌های هواشناسی به دلیل حیاتی بودن، همچنان تداوم دارد. یعنی کارمندان اداره ملی هواشناسی با وجود اینکه حقوق دریافت نمی‌کنند ولی همچنان به کار خود ادامه می‌دهند؛ چون می‌دانند که اگر حتی یک ساعت روند کار را متوقف کنند، نتیجه فاجعه‌بار خواهد شد.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗
https://rajkhabar.ir/?p=8055

@Raj_khabar
12
🌐 ربات‌هایی که آپدیت نمی‌شوند!

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: در روزگاری که جغرافیا در آتش گرمایش جهانی تب کرده و خشکیده، ربات‌های مسئولی داریم که قدرت هماهنگی و به‌روز رسانی ندارند. نظام تصمیم‌گیری در ایران هنوز اقلیم را «ثابت» می‌پندارد، در حالی که خودِ اقلیم اقرار می‌کند که تغییر کرده و دیگر بارانی بر این سرزمین تب‌دار نمی‌ریزد. شاید بزرگ‌ترین بحران ما، نه خشکی و داغی زمین (که می‌توان آن را کنترل و معالجه کرد) بلکه در فرصت‌سوزی پزشکان معالج باشد که قدرت به‌روز‌رسانی و آپدیت ندارند.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗
https://rajkhabar.ir/?p=8067

@Raj_khabar
10
🌐 شاخص کرین یا شاخص سطل آشغال؟

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: شاخص کرین (Crane Index) در علم شهرسازی و اقتصاد، یکی از شاخص‌های کمّی برای سنجش رشد کالبدی و سرمایه‌گذاری زیرساختی در شهرهاست. این شاخص را شرکت بین‌المللی رایدر لوت باک‌نال به‌صورت فصلی منتشر می‌کند و نشان می‌دهد در هر شهر چند جرثقیل فعال است. در این یادداشت به شاخص کرین و شاخص زباله‌گردی در ایران و جهان نگاهی شده است.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗
https://rajkhabar.ir/?p=8072

@Raj_khabar
16👍1
🌐 تغییر اقلیم و قانون اساسی ایران

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز در زمانی نوشته شده که جغرافیا و اقلیم وضعیتی متفاوت از زمان کنونی داشته است. بارش‌ها بیشتر و منظم‌تر بودند، برف بیشتر بود، دما و تبخیر پایین‌تر بود، رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و تالاب‌ها زنده بودند و چشمه‌ها و سراب‌ها از سفره‌های پرآب زیرزمینی خبر می‌دادند و خاک‌ها فرسوده نشده بودند و زمین دچار فرونشست و مرگ نشده بود...

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗 https://rajkhabar.ir/?p=8081

https://t.me/Dariushyarahmadi
👏134🔥1
پیش‌بینی بارش هفته آینده (CFSv2)

این نقشه وضعیت انحراف بارش را برای هفته‌ی پیشِ‌رو نشان می‌دهد.
رنگ‌های زرد و نارنجی بیانگر کم‌بارشی نسبت به شرایط نرمال هستند.
بر اساس این پیش‌بینی، در بخش‌های وسیعی از ایران — به‌ویژه شمال‌غرب، زاگرس مرکزی، غرب و فلات مرکزی — بارش مؤثری در هفته آینده انتظار نمی‌رود.
در مقابل، سواحل جنوبی ترکیه و بخش‌هایی از قفقاز با بارش‌های بیشتر از میانگین روبه‌رو خواهند بود.

نکته مصیبت بار:
کاش مثل عربستان و کشورهای حاشیه‌ خلیج فارس سفید بودیم، یعنی این مناطق قبلآ هم بارش نداشتند.
این زردی روی زاگرس و البرز است که خطرناک است. یعنی این مناطق در میانگین بلند مدت همیشه در این هفته از سال بارش داشته اند و اکنون خشک شده اند. توجه کنید که حیات آبی ما به بارش زاگرس و البرز وابسته است.

جمع‌بندی:
هفته آینده نیز الگوی خشک در ایران ادامه دارد و سیستم بارشی قابل توجهی وارد کشور نمی‌شود.
👍14😢76🔥2👏1
🌐 مزدا و آناهیتا: چرا خرد بر آب مقدم شد؟

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: در اسطوره و دین ایران باستان، «آب» همیشه مقدس بوده است. اما با وجود این تقدس، هرگز به جایگاه خدای برتر یا خدای خدایان نرسیده است. ایرانیان باستان جایگاه خدای برتر را نه به آب (آناهیتا)، بلکه به «مزدا یا خرد» داده‌اند. آنها پیشوند «اهورا» را فقط در شأن مزدا دانستند و اهورامزدا را «خدای خدایان» نامیدند. در این یادداشت، با توجه به بحران آب ایران که به دلیل بی‌خردی در مدیریت است، با افسوس یادآور می شویم که فهم و دانش ما در اداره این سرزمین حتی از ساکنان باستانی آن کمتر است زیرا آنها نیک می دانستند که جز با خرد نمی توان در بیابان زیست و ما بعد از چند هزار سال هنوز نمی دانیم.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗https://rajkhabar.ir/?p=8085
20🔥7👍3👏1
خشکیدگی سراب شهوا در خرم‌آباد؛ نشانه‌ی فروپاشی سفره‌های آب

عصر امروز که از کنار سراب «شهوا» (مطهری) در خرم‌آباد عبور می‌کردم، سرابی که همیشه به آب زلال و روان شناخته می‌شد، خشک شده است.
عکس اول( زنده بودن) را با عکسی که غروب گرفته ام( مرگ) مقایسه کنید.
چنین وضعی در حافظه‌ی این شهر سابقه ندارد.
خرم‌آباد شهری بود که با چشمه و جویبار تعریف می‌شد. اگر اینجا آب فرو ریخته، تکلیف دشت‌ها و شهرهای خشک‌تر ایران از همین حالا روشن است.

علت اصلی واضح است: چاه‌های عمیق و برداشت بی‌محابا از آب‌های زیرزمینی. سفره‌هایی که طی هزاران سال انباشته شده بودند، در چند دهه تخلیه شدند.
وقتی سفره‌های آب فرو می‌ریزند، کشاورزی نیز فرو می‌ریزد. بخش بزرگی از کشاورزی ایران در واقع تبدیل آب زیرزمینی به محصول بود؛ نه کشاورزی پایدار. اکنون که آب رفته است، سفره‌ی غذای ما نیز در نوبت خالی شدن است.
خشک شدن سراب شهوا فقط یک اتفاق محلی نیست؛ علامت است. علامت پایان دوره‌ی ایرانِ چشمه‌ها و قنات‌ها.

اگر این نشانه‌ها دیده و فهمیده نشود، ادامه‌ی مسیر سیاه است:
فروپاشی و مهاجرت‌های اقلیمی ،
مسئله فقط آب نیست.
مسئله آینده‌ی ایران است.
😢27👍2👏2🤔2😱2
🌐 دکتر پزشکیان و هشدارهای اقلیمی

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: جناب اقای دکتر پزشکیان این سرزمین دیگر زمان هشدار ندارد. ما از مرز هشدار عبور کرده‌ایم. امروز روز تصمیم و اجراست. تصمیم‌های سخت. تصمیم‌های هزینه‌دار. تصمیم‌ها و اجراهایی که بعضی‌ها را ناراحت می‌کند، برخی منافع را قطع می‌کند، ساختارهایی را جابه‌جا می‌کند. جناب رئیس‌جمهور کشور با مصاحبه و مقاله و توییت سیاسی یا زیست‌محیطی اداره نمی‌شود.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗https://rajkhabar.ir/?p=8091
👍216👏3🔥1😢1
🌐تیشتر و اپوش: از اسطوره تا حماسه

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: ایران در کمربند خشک جهان و در ۲۵ تا ۴۰ درجه عرض جغرافیایی شمالی قرار دارد. در این جغرافیا یک دوگانگی بسیار بزرگ از ۱۲ هزار سال پیش تا کنون حاکمیت مطلق دارد: دوگانگی بارش و خشکی یا به عبارتی ترسالی و خشک‌سالی. این دوگانگی جغرافیایی در اندیشه و تفکر مردمان ساکن این پهنه چنان رسوخ و نفوذ کرده که اساس اسطوره‌ها و ادیان باستانی را شکل داده است...

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗https://rajkhabar.ir/?p=8099

https://t.me/Dariushyarahmadi
16👏4👍1🔥1👌1
🌐هاریکان‌ها به ما نزدیک‌ می‌شوند

🔹
پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: اقلیم از فاز تکرار خارج شده و وارد فاز افراط شده است. دیگر نه باران‌ها در فصل خود می‌بارند، نه بادها در مسیر همیشگی می‌وزند. نظم هزارساله‌ی طبیعت از ریتم افتاده است. دوره‌های منظم ترسالی و خشکسالی پایان یافته و اقلیم وارد مرحله‌ای از آشوب و افراط شده است. طوفان گونو در جنوب ایران (خرداد ۱۳۸۶) نمونه‌ای از این ورودی‌های نامعمول به سرزمین‌های جدید بود‌.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗
https://rajkhabar.ir/?p=8106
20😢2👍1🔥1👏1
پیش بینی هوا در هفته اخر آبان(۲۲_۲۹)
در آخرین خروجی مدل‌های هواشناسی، ایران همچنان زیر سلطه‌ی یک الگوی پایدار و خشک است.
مدل CFS در بخش آنومالی‌ها تقریباً تمام ایران را در محدوده‌ی زرد و نارنجی قرار می‌دهد؛ یعنی بارش کمتر از نرمال در مقیاس سراسری.
این الگو مخصوصاً در غرب و جنوب‌غرب شدت بیشتری دارد؛ جایی که معمولاً باید در این ایام موج‌ بارشی جدی مدیترانه‌ای را دریافت کند.
مدل ECMWF
اگرچه عبور یک موج سودانی–مدیترانه‌ای را نشان می‌دهد، اما در نقشه‌های تجمعی، هسته بارش با آنومالی مثبت قوی روی ترکیه، سوریه و شمال عراق متمرکز است و با عبور موج به سمت شرق، شدت بارش به‌سرعت افت می‌کند.
در سمت ایران، ECMWF فقط یک نوار باریک بارش با آنومالی نزدیک به صفر یا کمی منفی روی کردستان، کرمانشاه و ایلام ثبت می‌کند؛ یعنی بارش هست، اما نه در حد طبیعی فصل.

از کردستان تا ایلام ممکن است ۱۰ تا ۲۰ میلی‌متر بارش بیاید، اما همین مقدار نیز نسبت به نرمال آبان پایین است. در لرستان، همدان و خوزستان بارش پراکنده و زیرنرمال خواهد بود. مرکز، شرق، جنوب و سواحل خزر همچنان خشک و با آنومالی منفی قطعی باقی می‌مانند.
👍17😢43🔥1🥴1
🌐جغرافیای ناامیدی؛ خودکشی از زاگرس فقیر تا اسکاندیناوی ثروتمند

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: جغرافیای ناامیدی دارای الگوهای فضایی است و تا حدودی با اقلیم تطابق دارد، به نحوی که در این پهنه‌بندی جغرافیایی، مناطق سیاه به عرض‌های بالا و سرد اختصاص دارد. با وجود این، واضح و مبرهن است که در این پدیده، فرهنگ و جهان‌بینی مؤثرتر از اقلیم‌اند. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای و آمارهای غیررسمی، نرخ خودکشی در ایران طی یک دهه تقریباً دو برابر شده است. شوربختانه این معضل در غرب ایران و در زاگرس، همان‌جا که کوه و فقر و تعصب در هم گره خورده‌اند، افزایش بیشتری را نشان می‌دهد.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗https://rajkhabar.ir/?p=8111

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
21👌5👍3🔥2💯2
🌐جغرافیای شادی و پارادوکس اسکاندیناوی

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: جغرافیای شادی در نهایت درس ساده‌ای می‌دهد: نور و شادی تنها از خورشید نمی‌آید؛ از عدالت، از اعتماد، از ساختار و از آینده‌ای که بتوان آن را پیش‌بینی کرد نیز می‌آید. تا زمانی که این چهار نور در یک سرزمین جمع نشوند، هیچ اقلیمی—نه تاریکی شمال و نه آفتاب جنوب—به‌تنهایی سرنوشت شادی مردم را تعیین نمی‌کند.

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:

🔗https://rajkhabar.ir/?p=8122

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
22👏4🔥1
🌐باغِ بی‌خبریِ بودا

روایتی از پنهان‌کردن رنج و پیامدهای آن

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: در اسطوره بودا، به دستور پادشاه، شاهزاده(بودا) سال‌ها در باغی زندگی کرد که در آن پیری، بیماری و مرگ و فقر عمداً از او پنهان شده بود؛ باغی با چهره‌های همیشه جوان و مسیرهایی که پیش از عبورش پاک می‌شد تا هیچ رنجی دیده نشود. این همان باغ بی خبری بودا است. اما این تصویر آرام، با دیدن نخستین پیرمرد، بیمار، جنازه و راهبی فقیر و آرام که از هیاهوی دنیا فاصله داشت، فرو ریخت و حقیقت پنهان‌مانده خود را نشان داد. این الگو یعنی قلب واقعیت و ساختن تصویری زیبا ولی غیر واقعی، در فهم وضعیت سرزمین‌ها، از جمله ایران، معنایی کاملاً تازه پیدا می‌کند.


📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:

🔗https://rajkhabar.ir/?p=8127

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
👏128👍1👌1
🌐پیش‌بینی مقدار بارش؛ ضعف پنهان هواشناسی ایران

🔹پایگاه خبری رج: اختصاصی/ داریوش یاراحمدی: تشخیص اینکه سامانه‌ای به ایران نمی‌رسد ساده است؛ مدل‌ها همه مسیر موج را از منشأ ردیابی می‌کنند و مسیر حرکت، رشد، تضعیف آن قبل از ورود به ایران را با دقت بالا نشان می‌دهند. اما وقتی بحث مقدار بارش بویژه در دامنه‌ها و ارتفاعات می‌شود، پیش‌بینی‌ها ناگهان فرو می‌ریزند و ضعف مدل‌های بومی‌ نشده خود را نشان می‌دهند.
در پایان یک پیش بینی دقیق از  بارش هفته آینده....

📌جزئیات کامل این #یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
🔗https://rajkhabar.ir/?p=8134

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
19👍6👏2🔥1
محمدحسن گنجی؛ پدر جغرافیای نوین و علم اقلیم‌شناسی و هواشناسی ایران

در تاریخ علم ایران چهره‌هایی هستند که تنها «تدریس» نکردند، بلکه ساختار یک علم را تأسیس کردند. در میان همهٔ این نام‌ها، دکتر محمدحسن گنجی جایگاهی یگانه دارد؛ مردی که به‌درستی باید او را پدر جغرافیای نوین ایران و بنیان‌گذار علمی اقلیم‌شناسی و هواشناسی کشور دانست.
دکتر گنجی، متولد ۲۱ خرداد ۱۲۹۱، تحصیلات عالی خود را در دانشگاه‌های کلارک و برکلی در آمریکا گذراند و پس از بازگشت به ایران، مهم‌ترین پروژه علمی زندگی‌اش را آغاز کرد: ایجاد ساختار علمی و نهادی برای مطالعهٔ جو و اقلیم در این سرزمین.

او در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ نخستین برنامه‌های رسمی آموزش اقلیم‌شناسی و هواشناسی را در دانشگاه تهران بنیان گذاشت. سپس در سال ۱۳۴۳، با تأسیس «سازمان هواشناسی کشور» و پذیرش مسئولیت اولین رئیس رسمی این سازمان، عملاً ستون‌های هواشناسی مدرن ایران را بنا نهاد. بسیاری از کتاب‌ها، منابع آموزش اقلیم، دوره‌ها و بنیان‌های علمی که امروز بدیهی به نظر می‌رسند، نخستین‌بار به‌دست او نوشته و تعریف شد.

جایگاه علمی دکتر گنجی تنها به ایران محدود نبود. او در سال ۲۰۰۱ از سوی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) برندهٔ جایزهٔ بین‌المللی IMO Prize شد؛ عالی‌ترین نشان علمی در حوزهٔ هواشناسی در جهان. این افتخار نام او را در کنار برجسته‌ترین هواشناسان بین‌المللی ثبت کرد.

با وجود این جایگاه بزرگ علمی، زندگی او خالی از تلخی نبود. پس از انقلاب، دکتر گنجی در زمرهٔ استادانی قرار گرفت که در جریان پاک‌سازی‌ها، حقوق بازنشستگی‌شان برای مدتی قطع شد؛ رخدادی تلخ و البته خلاف شأن چنین چهره‌ای. در همان سال‌ها، محمدابراهیم باستانی‌پاریزی — مورخ نام‌دار — نامه‌ای اعتراضی خطاب به رئیس‌جمهور وقت، سیدمحمد خاتمی نوشت و در آن، نسبت به وضعیت اساتیدی چون گنجی و قطع ناعادلانهٔ حقوق بازنشستگی آنان اعتراض کرد. این نامه بعدها به‌عنوان یکی از اسناد مهم دفاع از حرمت دانشگاه و اهل علم شناخته شد.

با وجود این بی‌مهری‌ها، دکتر گنجی تا پایان عمر در ایران ماند؛ درس داد، نوشت، تحقیق کرد و چندین نسل از جغرافیدانان، اقلیم‌شناسان و هواشناسان کشور را تربیت کرد و در ۲۹ تیر ۱۳۹۱ چشم از جهان فروبست.

یک تذکر مهم و ضروری

در پایان لازم است با صراحت گفته شود:
اطلاق لقب «پدر هواشناسی ایران» به هر فرد دیگری جز دکتر محمدحسن گنجی، پیش از آن‌که بی‌احترامی به گنجی باشد، بی‌احترامی به همان فرد است.
زیرا چنین لقبی، اگر بر پایهٔ تاریخ و اسناد علمی نباشد، فرد را در جایگاهِ نادرستی قرار می‌دهد؛ گویی او با «جایگزین کردن روایت به‌جای واقعیت» جای یک بنیان‌گذار را گرفته است.

لقب‌های علمی با رسانه، تکرار و هیاهو ساخته نمی‌شوند؛
لقب پدر یک علم تنها به کسی تعلق دارد که آن علم را بنیاد نهاده باشد ــ و در هواشناسی ایران این شخص فقط محمدحسن گنجی است.

حفظ این دقت، حفظ احترام به دکتر گنجی نیست؛
حفظ احترام به حقیقت علمی و به شأن همهٔ افراد دیگر است.

داریوش یاراحمدی
18🔥5👌1
محمد حسن گنجی چهره ماندگار و پدر علم جغرافیای نوین و اقلیم شناسی و هواشناسی ایران
28👍4🕊3
#ژاله_آموزگار
چهره ماندگار اسطوره‌شناسی ایران:


ما یک فرهنگ مداوم داریم. ما همانی هستیم که کاخ پاسارگاد و ستونهای تخت جمشید به دست ما بنا شده است و ما در صحنه بیستون تاریخ نگاشته ایم و در ضمن همانی هستیم که زیباترین کاشیها را در مسجد شیخ لطف الله به کار گرفته ایم و معماران ما اصفهان را نصف جهان کرده اند. این تداوم فرهنگی است نه گسستگی, ما همیشه بوده ایم گاهی اجبارا خاموش شده ایم ولی نمرده ایم . به موقع سر برافراشته ایم, گل کاشته ایم . ما با زنده نگاه داشتن آیین هایمان نگذاشتیم ریشه هایمان خشک شود . ما مانند ایزد رپیتون هستیم که در سرمای زمستانی به زیر زمین میرود ریشه گیاهان و آبهای زیرزمینی را گرم نگاه میدارد, ما هم در بدترین شرایط ریزه کاریهای فرهنگمان را در آعوش فشرده ایم از جانمان شیرش داده ایم تا همچنان ببالد و ببالد.

#اقلیم‌نامه

https://t.me/Climate_Letter
25👎2