گوشِقِه
وجه تسمیه «گُوشِقِه» شاید این‌ باشد که مردم آبکوه در قدیم گاو را« گُوو » می‌نامیدند و گوشقه شاید به معنای گاو شقّه (احتمالاً جایی که گاوها شقّه « جدا » می‌شوند) باشد.
پشت دیوارهای شمال شرقی قلعه (حدوداً اوایل کوچه دستغیب27 فعلی،سر نبش اولین کوچه سمت چپ) گودال بزرگی به ابعاد تقریبی 50 متر طول و 25 متر عرض و تقریبا ً2متر ارتفاع وجود داشت. این گودال بر اثر خاک‌برداری مردم جهت درست‌کردن کاه‌گل پشت‌بام خانه‌های‌شان پدید آمده بود و مردم آبکوه آن را«گُوشِقَه»یا « قُوشِقَه» می‌نامیدند.
در سال‌های نه‌چندان دور، جدا از شغل کشاورزی، پرورش دام یکی از منابع عمده درآمدی مردم آبکوه به شمار می‌آمد و تقریباً تمامی ساکنان آبکوه در خانه‌های خود به پرورش گاو و گوسفند مشغول بودند. در این میان، پرورش گاو اهمیت بیشتری داشت زیرا علاوه برتأمین لبنیات مورد نیاز خانوار، مردم در امورکشاورزی نیز از آن استفاده می‌کردند.
تعدادی از ساکنان که یکی دو رأس گاو بیشتر نداشتند در منازل خود از آنها نگهداری می‌کردند. بعضی نیز گاوها را برای شخم‌زدن و خرمن کوبی به صحرا می‌بردند، اما برخی از اهالی محل که تعداد گاوهای‌شان بیشتر بود، صبح زود و بعد از طلوع آفتاب اغلب گاوهای‌شان را برای چَرا به این محل«گُوشِقه» آورده و گُوچِرون(گاوچران) که به «گَوَرَه‌چِرون» شهرت داشت، بعد از تجمع گاوها در«گُوشِقه» آنها را برای چَرا روانۀ صحرا می‌کرد و غروب به روستا بازمی‌گرداند. هنگام غروب، زمانی که گاوها بعد از چَرا به نزدیکی روستا می‌رسیدند، صحنه‌های جالب و بی‌نظیری به‌وجود می‌آمد و هرگاو بنا به غریزۀ ذاتی خود، به‌سوی خانۀ صاحبش روانه می شد.
گودال گوشقه قبل از بازگشایی بلوار دستغیب (حدوداً اواخر دهه پنجاه) پُر شد و در محل آن ساختمان‌های جدیدی توسط اهالی بنا گردید.

ازکتاب #روزی_روزگاری_آبکوه
گودال گوشِقه سال 1341 هجری شمسی
🌷@Azu_vaxta👈

🍀🌼🌺
🌼🌺
🌺
به فرهنگ یازد کسی کِش خِرَد
بُوَد روشن و مردمی پرورد

سرِ مردمی بردباری بُوَد
چو تندی کند تن به خواری بُوَد

هر آن‌کس که گشت اِیمِِن او شاد گشت
غم و رنج با اِیمِنی باد گشت

توانگرتر آن کو دلی راد داشت
دِرَم گِرد کردن به دل باد داشت
#فردوسى

همه آرزویم این که:
مباشید یک تَن ز دیگر جدا
جدایی مبادا میان شما


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
🙏🏻سپاس از جناب استاد جعفرزاده عزیز که در اولین ساعات آغازین هر هفته با ارسال کلیپ زیبای (چکامه فارسی ) سرافرازمان می فرمایند .🌸
🌷@Azu_vaxta👈

کِوَرَه / کِوارَه یعنی : سبدِ استوانه ای بزرگ بافته‌شده از چوب و شاخه های نازک درخت که اغلب برای حمل میوه در باغات مورد استفاده قرار می‌گیرد .
🌷@Azu_vaxta👈

موسیقی نِماشوم
دخترفراش باشی
زنده یاد اسماعیل ستارزاده
#موسیقی_نماشوم
#موسیقی_محلی

نِماشوم (نِماشُم) (nemâšom) در اصطلاح مردم خراسان یعنی : شبانگاه ، هنگام شب

🌷@Azu_vaxta👈

🔸برنامه بازخوانی آهنگ های ماندگار

🎼ترانه محلی قوچانی "دختر فراشباشی" برای اولین بار توسط زنده در یادها ستارزاده اجرا و بر روی صفحه گرام ضبط و سپس نوار کاست منتشر گردید و پس از آن گوگوش در دوران کودکی این ترانه‌ی زیبا را بازخوانی کرد که اجرای ایشان نیز بر روی صفحه توسط بنگاه صفحه پرکنی ایران گرام پخش گردید.
قطعاً می‌توان گفت این آهنگ نیز همانند بسیاری از ترانه های محلی ایران دارای پیشینه طولانی است و سینه به سینه نقل گردیده تا بالاخره با صدای مرحوم ستارزاده ثبت و ضبط و بگوش دیگران رسیده است، چرا که فراش باشی یکی از مشاغل دولتی در دوره قاجار بود و با به روی کار آمدن رضا شاه پهلوی این منصب منسوخ گردید.
آهنگ و شعر این ترانه که مقامی در دوتار نوازی منطقه قوچان است، توسط بسیاری از خوانندگان و نوازندگان شاخص مقامی شمال خراسان و قوچان اجرا گردیده است که در حال حاضر اثر ضبط شده‌ای از آن در دسترس نیست؛ به عنوان نمونه استاد محمد یگانه؛ از دوتارنوازان برجسته خراسانی که بیش از۴۰ سال به فعالیت در زمینه موسیقی مقامی در شمال خراسان مشغول است، نقل می‌کند:
"یادم هست سال ۱۳۸۰ یادواره پدرم (شادروان محمد حسین یگانه) را که خودم در قوچان برگزار کردم، پس از این‌‌که قطعه «دختر فراش باشی» را اجرا کردم، عده‌ای به آموزشگاه آمدند و نامه محرمانه آوردند که فراشان مدرسه از دست شما شکایت کرده‌اند...."
عبدالله مستوفی مؤلف اثر سه جلدی «شرح زندگانی من» «فراش‌باشی» را لقب کسی می‌داند که کار اصلی او فرش کردن بود. معمولاً پس از این کار، افراد اسباب تمیز کردن فرش از جمله جارو را هم به دست فراش‌باشی می‌دادند.
كلمه فراش و فراشی ابتدا برای جاروب‌كشی، آب‌پاشی و نظافت وضع شده بود. اما پس از مدتی به دليل آنكه دسته جاروب برای تنبيه كردن بدنی مورد استفاده قرار گرفت به تدريج در اذهان اين‌گونه جا افتاد كه فراش به فردی گفته مي‌شود كه وظيفه‌اش آن است تا خلافكاران را به مجازات برساند. و واقعيت هم همان بود. فراش‌های دربار قاجاری نماينده و مظهر قهر و غضب سلطنت به شمار می‌آمدند.
معروف‌ترين فراش‌باشی تهران، حاج‌علی‌خان حاجب‌الدوله بود كه مامور قتل اميركبير شد.
به لحاظ زیبایی فوق العاده‌ای که این ترانه دارد، بارها توسط خوانندگان مختلف مورد بازخوانی قرار گرفته است
🌷@Azu_vaxta👈

کلیپ نِماشوم
به یاد استاد بی بدیل آواز ایران
زنده یاد استاد شجریان
#کلیپ_نماشوم
🌷@Azu_vaxta👈

💫الهے در این
🍂شب سرد زمستانی

💫زندگے دوستانم را سبز
🍁تنور دلشان را گرم
💫فانوس دلشان را روشن
🍂لحظه هایشان را بدون غم
💫و چرخ روزگار را
🍁به ڪامشان بچرخان

💫شب زیبـاتون خـوش 💫
🌷@Azu_vaxta👈

🌸یکشنبه تون عالی و بینظیر
🌷ان شاءالله امروز
🌸برای تک تک شما عزیزان
🌷همون روزی بشه که
🌸آرزوشـو دارید
🌷پراز خیر و برکت
🌸پراز دلخوشی
🌷پراز موفقیت و
🌸پراز محبت خدا در زندگی
🌷روزتون زیبا و در پناه خدای مهربان
🌷@Azu_vaxta👈

عکس یادگاری پرستاران بیمارستان شاهرضا مشهد با فرح پهلوی 1356
🌷@Azu_vaxta👈

گُرُنَه (gorona) یعنی : گلوله نخ ، گُرُهنَه هم گفته می شود

موسیقی نِماشوم
زنده یاد حاج قربان سلیمانی
بخشی توانا و نوازنده بزرگ دوتار شمال خراسان
#موسیقی_نماشوم
#موسیقی_محلی
#سلیمانی
نِماشوم (نِماشُم) (nemâšom) در اصطلاح مردم خراسان یعنی : شبانگاه ، هنگام شب
🌷@Azu_vaxta👈

حاج قربان سليماني در کشورهاى بسیاری از جمله فرانسه، آلمان، سوئیس، بلژیک، کلمبیا، انگلیس، پرو، پاناما، آمریکای شمالی برنامه های مختلفی اجرا کرد.
وی هشت بار به فرانسه دعوت شد و در سال 1991میلادی که این هنرمند بزرگ در فستیوال موسیقی و تئاتر سنتی ایران در جشنواره شهر آوینیون فرانسه شرکت کرده بود حضار را مجذوب و حیران هنر خویش ساخت و تحسین موسیقى دانان و آهنگ سازان نامى غرب را برانگیخت. هنگام برگزاری جشنواره جهانی موسیقی آوینیون در فرانسه ، مطبوعات آن کشور برایش تیتر زدند : « گنج راستین ملی » و آن موقع 72 ساله بود.
در ژوئیه سال 1991 «لوموند» عكس او را روي جلدش چاپ كرده و زير آن نوشته: «كسی كه درهای بهشت را روي غرب گشود.»
و نوول آبزرواتور در مورد او نوشت: "حس عمیق او نسبت به موسیقى و مهارت او در نوازندگى، در عین حال که بسیار طبیعى جلوه می کند، بسیار حیرت انگیز است .

حاج سليمان میگفت:
اگر عكس مرا به هر فرانسوی نشان دهيد مرا می‌شناسد؛ ولي از هر صد نفر مشهدی حتی يك نفر هم اسم مرا نشنيده است.
🌷@Azu_vaxta👈

کلیپ نِماشوم
شعر طنز زیبا به زبان شیرین مشهدی
توسط بانویی در پارک ملت
#کلیپ_نماشوم
🌷@Azu_vaxta👈

☃️خـدایـا امـشب
💫آرامشی از جنس
❄️فرشته هایت نصیب
✨هـمه دلها
☃️و شبی بی دغدغه
💫آرام و بـی نظیر
❄️قسمت عزیزانم بگردان
✨بـه امـید فردایی عـالـی

☃️شبتون آرام و خـوش
💫در پنـاه خالق بزرگ و مهربان
🌷@Azu_vaxta👈

آرزویم این است
نتراود اشک درچشم تو هرگز
مگر از شوق زیاد
نرود لبخند از عمق نگاهت هرگز
خنده ات از ته دل
گریه ات از سرشوق
و دلت کلبه ای از مهر و صفا
قلب تو جلوه ای از
عشق و ارادت به خدا🌹
🌸روزتون قشنگـ..........
🌸 دلتون شاد .......
🌸عاقبتتون بخیر...
🌷@Azu_vaxta👈

گویش مشهدی
🙋‍♀️زبان‌شناسان معتقدند خاستگاه ادبیات و زبان فارسی دری، خراسان و توس سابق یا همان مشهد امروز است، با این نگاه، شناخت ادبیات فارسی جدا از شناخت گویش و لهجه مشهدی نیست.«گویش مشهدی» یا «فارسی مشهدی» را می‌توان از گرانبهاترین گنجینه‌های اصیل ایرانی دانست. شاهد این ادعا، حجم زیادی از افسانه‌ها، اشعار حماسی و پهلوانی است که از این منطقه برخاسته است و به همین دلیل در گویش مشهدی،‌ لغات اصیل فارسی موج می‌زند.

🔸اَلیش: معاوضه ؛ مبادله ؛ تعویض .
🔸اَلیش بِدَل: عوض بدل ؛ تعویض‌کردن ؛ معاوضه کردن .
🔸اَلی لُمبَك : اَلاّكلنگ.
🔸اَمَددِشتَن: خوش یُمن بودن ؛ شگون داشتن ؛ میمنت و خجستگی داشتن ؛ مثلاً : ای انگشتر بُرِی مُ آمَد دِرَه ، یعنی : این انگشتر برای من خوش یمن است .
🔸اَمَد نَمَد : آمد نیامد ؛ فرخنده بودن یا نبودن ؛ بد یمن بودن و یا شگون داشتن .
🔸اَمنیّه: سرباز و مأمور حفظ نظم و آرامش که ژاندارم هم ‌نامیده می‌شد.
🔸اَنبون، اَمبون: انبان ؛ کیسۀ بزرگ.
🔸اَنبیز : خرمن کردن گندم و حبوبات .
🔸اَنجه اَنجه: ریز ریز.
🔸اندر: ناتنی (نِنه‌اندر= مادر ناتنی ...... بابااندر = پدر ناتنی).
🔸اِنگار کُ : فرض کن ؛ مثلاً : اِنگارکُ باتویُم : فرض کن با تو هستم .
🔸اِنگُُوشتَک : بشکن زدن .
🔸اُنّوک /عُنّوک : نِق ‌نِقو ؛ کسی که زیاد نق می زند .
🔸اُو تِراش : آب تراش ؛ تراشیدن نیمه‌ای از میوه های جالیزی نظیرخیار، هندوانه ، طالبی یا خربزه (این عمل را بیشتر پیران که دندان برای جویدن نداشتند انجام می دادند بدین ترتیب میوه را دو نیم کرده و بوسیله چاقو و یا قاشق شروع به تراشیدن میوه میکردند تا احتیاج به جویدن نباشد.
🔸اُو جوشی : آب پز ؛ در مورد تخم مرغ و سیب زمینی آب پز بیشتر کاربرد دارد .
#گویش_مشهدی
#علی_دشتبان
@Azu_vaxta👈

اصطلاحات عامیانه
🔹از رو شکم‌سیری: از سر بی‌مسئولیتی، بدون تعمق
🔹از رو معده حرف زدن: بدون تعمق و بدون منظور چیزی گفتن
🔹از ریخت افتادن: تناسب خود را از دست دادن، بی‌جلا و جلوه شدن
🔹از ریش کسی دست برداشتن: کسی را به حال خود گذاشتن
🔹از زبان افتادن: لال شدن
🔹از زیر بته عمل آمدن: خانواده و اصل و نسبی نداشتن
🔹از زیر سنگ در آوردن: چیزی را هر چند نایاب و تهیه‌اش دشوار باشد به دست آوردن
🔹از زیر کار در رفتن: تن زدن و نپذیرفتن کاری، کار را جدی نگرفتن
🔹از سر باز کردن: دور کردن، رفع مزاحمت کردن
🔹از سر کسی زیاد بودن: بیش از حد توانایی و ظرفیت کسی بودن
🔹از سرما چاقو دسته کردن: به پهلو دراز کشیدن و زانوها را روی شکم جمع کردن و دست‌ها را میان پاها فرو بردن
🔹از سر نو: دوباره
🔹از سر وا کردن: کاری را سرسری انجام دادن
🔹از سر و کول هم بالا رفتن: برای دیدن چیزی ازدحام کردن (اشتیاق زیاد نشان دادن)
🔹از سفیدی ماست تا سیاهی زغال: همه و همه چیز
🔹از سکه افتادن: ار رونق افتادن، از دست دادن زیبایی
🔹از سوز کون: از روی حسادت، به دلیل دیگر
🔹از سیر تا پیاز: همه چیز، با همه‌ی جزئیات
🔹از شوخی گذشته: حالا برسیم به مطالب جدی
🔹از شیر گرفتن: به دوره‌ی نوزادی پایان دادن
🔹از شیر مادر حلال‌تر: چیزی که در تعلق آن به کسی تردیدی نیست
🔹از شیر مرغ تا جان آمیزاد: از سیر تا پیاز
🔹از صدقۀ سرِ: از عنایت و لطفِ
🔹از عزا در آوردن: به دوره‌ی عزاداری پایان دادن
🔹ازقحطی‌درآمده: گرسنه‌چشم، آدم ندید‌بدید
🔹از قدیم ندیم‌ها: از گذشته‌های دور
#اصطلاحات_عامیانه
@Azu_vaxta👈

طولانی ترین کوچه مشهد

آن قدر این کوچه زنده است و آدم دارد و مغازه که بیشتر به محله ای پرهیاهو می ماند تا یک کوچه. البته این کوچه دو و نیم کیلومتری که 37دقیقه راه رفتن در آن طول می کشد و عنوان طولانی ترین کوچه در مشهد را گرفته، قطعا باید با کوچه های دیگر فرق کند. همه نوع مغازه ای در آن دیده می شود. از مغازه هایی که مایحتاج عمومی مردم را تأمین می کند، همچون میوه فروشی و خواروبار گرفته تا آکواریوم فروشی، دندان سازی و.... اگر حدود ساعت 11 صبح وارد این کوچه شوید، متوجه زنده بودن فضا و فعالیت و هیاهوی اهالی می شوید. اما داستان این کوچه به نام «حاج حسین باشی زاده فخار» گره خورده است، فردی که کوره آجرپزی در ابتدای این کوچه بنا کرد. باغ های انگوری که در آن قرار داشت را یکی یکی خرید و خانه های مسکونی اعیانی ای با متراژ وسیع ساخت. بعد از پیوستن این محدوده به شهر، کوره حاج حسین هم به محلی دورتر منتقل شد، اما دفتر کار او در این محله باقی ماند، تا سال ها بعد هم نوادگان این ملاک بزرگ در همین محله حضور داشتند. بعضی از خانه های بزرگ بالاتر از ۵۰۰ متر در دل کوچه های باریک باقی مانده ساخت و ساز های دهه ۳۰ هستند، هرچند برخی هم جایشان را به ساختمان های جدیدتر چند طبقه داده اند. این خیابان از خیابان اصلی آیت ا... عبادی شروع می شود و تا مطهری شمالی ادامه دارد.
#مشهدشناسی
🌷@Azu_vaxta👈