اَزُو وَختا

مه تاب 3. برای خانم بزرگ خبرآوردند که شوهرش معلم مدرسه شازده خانم فروغ را که خیاطی هم می کند صیغه کرده و خانم بزرگ با خاطری مشوش و لباسی مبدل به بهانه دوختن چادری به خانه او رفت اما خود را معرفی نکرد ودرعوض هووی تهرانی ومعلم خود راحسابی برانداز کرد اما…

مه تاب 4. مادر حتی وقتی ازدواج کرد و دو بچه هم داشت باز ازاو حساب می برد و اگربا شازده خانم درخانه اقوام روبرو می شد ، خود را درگوشه ای مخفی می کرد. صبح ها ، شازده خانم درحالیکه شالی بلند مثل چادر روی سر انداخته بود درصحن مدرسه حاضر می شد و به دفتر می رفت و پشت میزکارش می نشست و دختران هم به کلاس های خود می رفتند . مبصرها درصورت لزوم بین کلاس و دفترمدرسه رابط می شدند . گاهی اوقات خانم معلم فراموش می کرد دفترحضوروغیاب را به کلاس بیاورد .دراین صورت کار مادرکه مبصربود سخت می شد و او باید این دفتر را از مدیرسختگیرمی گرفت و به کلاس می برد . او با ترس ولرز گوشه دفتر می ایستاد تا خانم سرش را بلند می کرد و علت حضورش را سوال می کرد و مادر می گفت : دفتررا می خواهم ! شازده خانم گاهی این دفتر را می داد اما گاهی با عصبانیت می گفت : چرا خود معلم نبرده ! دراین صورت مادر ازترس به کلاس فرار می کرد و فراش مدرسه آن را به کلاس می برد. این سختگیری خانم مدیر طبق سنت آن زمان بوده و با درنظرگرفتن مشکلاتی که شازده خانم فروغ برای باسواد شدن دختران تحمل کرده بود شاید هم گونه ای مهرورزی جهت تربیت بچه ها محسوب می شد ولابد این تندی خلق وخوی برای مبارزه با آنچه راه پرارزش او را درمسیراعتلای فرهنگ دختران ایران زمین ، زنان آینده سرزمین آفتاب سد می کرد توجیه می شد ویا ضروری بود . مادر چپ دست بود اما معلمان او به علت باورغلطی که درآن سالها رایج بود اجازه نمی دادند با دست چپ بنویسد. مادرهمه کارهایش را درخانه بادست چپ انجام می داد وهنوزهم خیاطی را با دست چپ می کند اما درکلاس دست چپ خود را به پشت سرفشار می داد تا بی اختیار قلم را با آن به دست نگیرد و مورد تنبیه و پشت دستی خوردن قرار نگیرد.
شازده خانم وقتی قران درس می داد بنا به رسم زمانه ، شلاقی کوچک هم زیرشالش داشت و گرچه مادر را تنبیه نمی کرد اما مادر از ترس تنبیه شدن ، هر شب قران را پیش ننه آقا ، مادرآقابزرگ می خواند و تا سال ها بعد از دیسپلین موجود درمدرسه های آن زمان ، صدایش درهنگام امتحان شفاهی می لرزید. سالها گذشت و کم کم ، امتحانات نهایی کلاس ششم دبستان فرا رسیدو یک روزمرد بازرسی از حوزه باغ نادری به مدرسه آنها آمد و او قران را بی غلط نزدش خواند . بازرس گفت وقتی برای امتحان نهایی به حوزه آمدی بگو که من همان دانش آموزی هستم که بی غلط خواند تا به تو نمره بیست بدهم . اما وقتی مادر برای گذراندن امتحان قران به مدرسه رفت به جای بازرس مرد جوانی ازاو امتحان گرفت . مادر قران را بی غلط خواند و سفارش بازرس را بازگو کرد . معلم جوان گفت: من به هیچکس بیست نمی دهم. گویا آن موقع بیشترمعلم ها می گفتند نمره بیست مال خدا است اگر هم کسی را تجدید می کردند به او می گفتند : برو و فصل انگورها بیا ! این معلم گرچه به این درس نمره هیجده داد اما مادرش را برای خواستگاری مادر به خانه خانم بزرگ فرستاد ! گرچه این وصلت هیچگاه صورت نگرفت اما مقدمه ای شد برای آمدن دیگرخواستگارها و آقابزرگ را به فکر عروس کردن او انداخت چون آقابزرگ عقیده داشت زن برای شوهرکردن و رسیدگی به بچه اش بیش ازاین سواد لازم ندارد.
مادرامتحانات ششم ابتدایی را با موفقیت گذراند.
خانم زرنگار ناظم مدرسه برای صدورگواهینامه ششم ابتدایی او ، احتیاج به یک عکس سه درچهار داشت . آن زمان ، یک عکاس خانه بیشتردرمشهد نبود که عکاس آنهم مرد بود . آقابزرگ به هیچ وجه حاضرنبود که مرد نامحرم ازمادرعکس بگیرد وبازهم می گفت او برای شوهر کردن وبچه بزرگ کردن احتیاج به کارنامه ندارد و همین که سواد آموخته کافی است . بازهم اصرار یک شیرزن دیگر ، خانم زرنگار که هر روز پیغام می فرستاد و سروصدا واعتراض می کرد ، باعث شد آقابزرگ به فکر چاره جویی بیافتد و مادر را برای گرفتن یک عکس فوری به دم بست ببرد . عکاس دم بستی سرش را به زیرپارچه ای که روی عدسی دوربین قدیمی پایه بلند انداخته بود کرد و یک عکس فوری ازمادر گرفت وآقابزرگ هم فوراً عکس ترو خیس را ازدست او چنگ زد تا چشم نامحرم بیش ازاین به شکل و شمایل دختردم بختش نیافتد و همان طورمرطوب به خانه کوچه نو آورد . عکس را روی چراغ گردسوز گرفتند تا خشک شود . امروز این عکس زرد و رنگ و رو رفته از مادر، آن دخترک زیبا و محجوب ، موجود است . عکسی که خانم زرنگاربه خاطرلوله بودن کاغذش با غرولند روی کارنامه ششم ابتدایی چسباند . عکسی که سرنوشت مادر را عوض کرد و اگرنمی بود شاید او موفق به رفتن به دبیرستان و دانشکده و اخذ لیسانس نمی شد. بهرحال این چهار شیرزن درسرنوشت همه ما تاثیرداشتند : شازده خانم فروغ قهرمان خانم قمر رحمانی ، خانم جعفری ، خانم زرنگار ... زنانی ازایران زمین سرزمین آفتاب .
#مرضیه_داودپور
🌷 @Azu_vaxta👈

105 views12:00