اشعار مشهدی
دختری در انتظار شوهر

🔸دختری به انتظار شُو تو خانَه ماندَه بود
آرزوی یک شُویِ جِوِون به دل نِشانده بود
🔸هرچی یم پول مِداِدن به ِرماّل و دعانویس
مردی پیدا نِمِشد بِراش بِشِه یار و اَنیس
🔸یک روزی دخترَه پای اَینه بود خودِشه ِمدید
دید دَرَه نِفله مِشَه موواش شدَه سیا سفیـد
🔸یکدِ فَه ِشنید یَکی درِ حوَالی در مِزِنَه
هرکه هَس بیگنَهَ َیه درِرِهِ با لِنگرَ مِزِنه
🔸پوشت دَر از سوُلاخی دیدی زَد و مرَدی رِهِ دید
چشم و اَبرو مشکی وچار شَنه قَد ِشم رشید
🔸گفت با کی کار ِدِرن اینجِهِ آقای بزرگوار
گفت خانمُ دُختَری اینجا هَست وبنِدَه خواسِگار
🔸یکِد َفه سکوتی شد، صِدای ُتلپ پَستّی اَمــد
دیگَه از دُخَتر َیم صِدای حَرفی نی یَمَد
🔸یک صِدای های وهو از تو خَنَه بِگِوش رسید
نَنَه ی دخُتَره بود گرُم گرُمپ جلو دوید
🔸درِه واکرد وبه مِرده گفت با صَد توپ وتِشـَر
راست بگو چی گفتی تو بِهِ دخترم از پوشتِ در
🔸که ایجور یکِدِ فَه آب از دَهَن او کشَ کِـرد
پوشت در افتاد و ذوُقی زد و یَکهُو غَش کِـرد.

#لهجه_مشهدی
شعر از #مرحوم_خدیوی
برگرفته از کتاب خنده و گوهر
🌷@Azu_vaxta👈

دُلووک کیسه‌ای مدوّر و نه چندان بزرگ که از برگردانِ لبه‌ی آن نخی گذرانده‌اند و با کشیدن آن، سرِ کیسه جمع می‌شود. دولوک برای شکستن و نگهداری قند شکسته به کار می‌رفت .

❇️ روزگاری، خیابان‌های شهرما ، همچون خیابانهای اکثرشهرهای ایران در قُرق درشکه‌ها بود.
درشکه از کلمه «دروژکی» روسی گرفته شده است و نام وسیله نقلیه کوچک و سبکی بود که دو یا چهار چرخ داشت و به وسیله اسب کشیده می‌شد.
«درشکه‌چی»، «درشکه خانه» و «درشکه سازی» از جمله مشاغلی بودند که با این وسیله حمل و نقل گره خورده بودند.
عصر قاجار، دوران درشکه‌سواری ایرانی‌ها بود و اغلب اعیان به عنوان وسیله شخصی از آن استفاده می‌کردند. درشکه‌ها یک اسبه یا دو اسبه بودند. قبل از این که اتومبیل به‌عنوان وسیله حمل و نقل شهری در بین عموم مردم استفاده شود، درشکه اصلی‌ترین وسیله جابه جایی بود. در دهۀ اول قرن اخیر، در شهر مشهد نیز، به علت کمی وسعت شهر و نزدیک بودن منازل به محل کسب و کار، احتیاج زیادی به وسایل نقلیه احساس نمی‌‌شد و درشکه تنها وسیله حمل برای داخل شهر بود.
درشکه‌ها ایستگاه‌های ثابت مشخصی در چند نقطه شهر، ازجمله حمام شاه و بست بالاخیابان داشتند و مردم برای استفاده از آن‌ها به ایستگاه‌های مذکور مراجعه می‌کردند.
#مشاغل_قدیمی
@Azu_vaxta👈

ایستگاه درشکه
درشکه‌ها ایستگاه‌های ثابت مشخصی در چند نقطه شهر، ازجمله حمام شاه و بست بالاخیابان داشتند و مردم برای استفاده از آن‌ها به ایستگاه‌های مذکور مراجعه می‌کردند.
در ابتدا تعداد درشکه‌ها خیلی محدود بود و در کل شهرمشهد، از چهل دستگاه تجاوز نمی‌کرد. از سال 1310 تا 1320ش. بازهم بهترین وسیله نقلیۀ عمومی داخل شهر را درشکه‌ها تشکیل می‌دادند.
به طوری که در سال 1313ش. در شهر مشهد 47 درشکه شخصی و 177 درشکه کرایه‌ای مشغول کار بودند.
اسناد تاریخی نشان می‌دهند که این آمار، در سال 1331 به 412 درشکه و یک دهه بعد به 318 درشکه رسیده است. اغلب درشکه چی‌ها از ترکان مهاجری بودند که پس از انقلاب بلشویکی به ایران مهاجرت کرده و در مشهد اسکان داشتند.
باورود تاکسی به مشهد و استقبال مردم از آن رفته رفته درشکه و درشکه سواری از رونق افتاد .
#مشاغل_قدیمی
@Azu_vaxta👈

مقررات مخصوص درشکه رانی

ماده 1- راه انداختن درشکه ، در شهر ها بدون پروانه شهربانی ممنوع است.
ماده4- پشت درشکه ، باید با عدد فارسی شماره نصب شود.
ماده 6- درشکه ، باید نظیف باشد و تشک آن از چرم یا مخمل یا ماهوت باشد.
ماده 7ـ درشکه ، باید بوق یا زنگ خبر نصب کند .
ماده 8 ـ اسب درشکه ، باید قوی باشد و مبتلا به امراض مسری نباشد .
ماده 9ـ بستن اسب تعلیم ندیده و بد خو به درشکه ممنوع است.
ماده 16ـ شرایط رانندگی درشکه ، سن کمتر از 23 سال نباشد.
ماده 18ـ راننده درشکه ، از لباس متحدالشکل معاف ولی کلاه باید داشته باشد .
ماده 20 ـ سر شلاق درشکه ، نباید فلز یا گره داشته باشد .
ماده 22 ـ رانندگان باید هنگام سوار و پیاده شدن مسافر با برداشتن کلاه احترام کنند .
ماده 24 ـ راننده در موقع راندن نباید نوشابه بنوشد .
ماده 26ـ بی احترامی و بد اخلاقی و خشونت نسبت به مسافر اکیدا ً ممنوع .
ماده 32 ـ درشکه باید از سمت راست خیابان عبور کند .
ماده 34ـ در خیابان های سراشیب ، باید فوق العاده آهسته حرکت کنند .
ماده 35ـ راننده هنگام توقف ، باید دست راست خود را با شلاق بلند کند تا راننده پشت او مطلع گردد.
ماده 37ـ راننده فقط حق دارد کرایه نرخ تعرفه را طلب نماید .
#مشاغل_قدیمی
@Azu_vaxta👈

بایدسوار بر درشکه خاطرات شد و به گذشته برگشت
شهرخلوت...........
شهرساکت .......
صدا فقط صدای نعل اسب بر روی آُسفالت.......
صدا ، صدای سفیر شلاق............
و گاهی هی هی کردن مرد درشکه چی............
#مشاغل_قدیمی
@Azu_vaxta👈

موسیقی نِماشوم
ترانه محلی
یه قربان خم زلف سیاهت
لیلا در واکن مویُم
موسیقی محلی مشهدی
با صدای محمد باقری
گروه موسیقی نغمه اصفهان
#موسیقی_نماشوم
#موسیقی_محلی
#خراسان
نِماشوم (نِماشُم) (nemâšom) در اصطلاح مردم خراسان یعنی : شبانگاه ، هنگام شب
🌷@Azu_vaxta👈

کلیپ نِماشوم
حسن ختام ترانه « لیلا درواکن مویم» را هم یک کلیپ طنزببینید با عنوان « لیلا درواکن مویم»
لبخندت را آرزومندم همشهری😃😃
#کلیپ_نماشوم
@Azu_vaxta👈

🌸🍃در این دوشنبه سرد زمستانی
🌼🍃خواهم زخدا خسته
🌸🍃و درمانده نباشـــے
🌼🍃محبوب خدا باشی و
🌸🍃شرمنده نباشی
🌼🍃ای دوست الهی دراین
🌸🍃عالم هستی
🌼🍃سرزنده بمانی
🌸🍃و سرافکنده نباشی
@Azu_vaxta👈

گویش مشهدی یکی از لهجه‌های زبان فارسی به‌شمار می‌آید. این لهجه را عصاره‌ای از فارسی دری می‌دانند و بسیاری از واژگان گمشدهٔ این زبان را می‌توان در گفتار عامیانهٔ مشهدی‌ها جست. اما امروز آنان که از شهر دیگری به مشهد سفر می‌کنند، اثری کم‌رنگ از این لهجه را مشاهده می‌کنند؛ چیزی که شاید تنها به برخی محلات خاص این شهر محدود شود.
گویش مشهدی، بازماندهٔ لهجهٔ توس قدیم است. گویش پارسی دری معیار دارد و ازآنجاکه بزرگترین نامهٔ دری، شاهنامهٔ فردوسی توسی، به لهجهٔ قدیم توس نوشته شده، دارای ارزش زیادی است.
#گویش_مشهدی
🌷@Azu_vaxta👈

گویش مشهدی
اجباری: خدمت سربازی.
اَجير : هوشیار ؛ بیدار.
اَجیرخُو : کسی که خواب سبکی دارد .
اَچَه : چوب دو شاخه به شکل Y ؛ بچه ها از این وسیله برای ساختن «پلخمون» تیرکمان استفاده می‌کردند و همچنین حلقه‌ای چوبی که بر سر ریسمان می‌بندند و از آن بجای قلاب استفاده می کنند .
اِختِلاط : صحبت‌کردن ؛ گفتگو .
اَخکوک : زردآلوی نارس.
اَرّده: هر نوع تاير و چرخ ؛ معمولاً طوقۀ آهنی دوچرخه را بیشتر بچه‌های قدیم به این نام می‌شناختند.
اُرق زِذَه : کپک‌زده.
اَروک: لثه .
اَرَّه / اَرغه : زن وقیح و دریده ؛ زرنگ ومتقلب ؛ مکار و حیله گر.
#گویش_مشهدی
🌷@Azu_vaxta👈

تنور و پخت نان محلی
قسمت دوم
مادر پس از تهیۀ خمیر به‌سراغ تنور می‌رفت. قبل از هر چیز چادر و یا کُت مخصوص پخت نان را می‌پوشید و آستین مخصوص را که «آستینچه » می نامیدند به ‌دست می‌کرد و آن را با نخی که از آن آویزان بود محکم می‌بست تا دستانش در داخل تنور نسوزد. بعد میلۀ آهنیِ بلندی را ـ که آن‌را «اَتیشکُو» می‌نامیدند ـ برمی‌داشت و آتش درون تنور را زیر و رو می‌کرد. زمانی که تنور به اندازۀ کافی داغ می‌شد، مادر با یک تکه گونیِ خیس دوده‌های حاصل از سوختن هیزم را از کناره‌های تنور می‌زدود و بعد به تنهایی و اغلب با کمک زنی دیگر از اهل خانه و یا آشنایان، مشغول پختن نان می‌شدند.
#نان_محلی_تنور
ازکتاب #روزی_روزگاری_آبکوه
#علی_دشتبان
🌷@Azu_vaxta👈

اصطلاحات عامیانه
✅آسمون بِ زمین دُختن: داشتن کمال مهارت در تیراندازی
✅آسمون بِ زمین اَمِدَن: رویدادی مهم و عجیب پیش آمدن
✅آسمون‌ جُل: ندار، بی‌چیز، کسی که رواندازش آسمان است
✅آسمان را سِیر کردن: سخت خوشنود بودن، لذت بسیار بردن
✅آسمون ریسمون بِ هم بافتن: حرف‌های بی‌ سروته و بی‌ربط زدن
✅آسمون غرمبه: صدای رعد، تندر
✅آس و پاس: در نهایت تهیدستی ، بینوا، مفلس
✅آش پختن برای کسی: کسی را برای آزار کسی برانگیختن، برای کسی توطئه‌ای ترتیب دادن
✅آش پشت پا: آشی که در روز سوم پس از رفتن مسافر بپزند و به فقرا بدهند
✅آش دهن سوزی نبودن: زیاد جالب نبودن، اهمیت زیادی نداشتن
✅آش شله‌قلمکار: بی‌نظم و قاعده

#اصطلاحات_عامیانه
@Azu_vaxta👈

تیر کِردَن (tir kerdan
1=طی کردن. گذرانیدن. به سر رساندن.
مثلاً « زمستون رَم با هر بدبختی بِشَه تیر مِکِنِم» یعنی زمستان راهم باهر فلاکتی که باشد می گذرانیم
2- کسی یا شکاری را با گلوله زدن.
مثلاً« فلانی رِ امنیه ها تیر کردن » یعنی فلانی را ماموران با تیر زدند
🌷@Azu_vaxta👈

🌸تقدیم به دختران و زنان سرزمینم که با کار وتلاش ، غرور و جوانی خودرا فروختند اما نجابت و عفتشان را هرگز
کوه درد
🔸یادم آمد امشب از یک هفته پیش
از همین رو خاطرم گشته پریش
🔸یک شبِ برفی ویک سرمای سخت
خانمی ایستاده بود پای درخت
🔸کودکی را بسته بود درپشتِ خود
دسته ی کیسه میانِ مشت خود
🔸قلبم آمد ناگهان ازغصه درد
یک زن ویک کودک ویک شامِ سرد
🔸طاقتم نامد و رفتم نزدِ او
تانمایم قدری با او گفتگو
🔸گفتمش خواهر چرا این وقت شب
می کشی این بچه را درتاب و تب
🔸تا که زن این جمله را از من شنید
قطره ی اشکی زِ چشمانش چکید
🔸گفت و ایشان مادرم مسلول است
کودک ده ساله ام معلول است
🔸کَس ندارم اَندراین شهر غریب
از پدر هستم برادر، بی نصیب
🔸من ندارم حامی و نان آوری
نه برادر نه عمو نه خواهری
🔸صبحِ زود از خانه می آیم برون
با دلی زار و حزین و پرزِ خون
🔸تا بیابم از میان ضایعات
نان خشکی ، تکه ای مستعملات
🔸شب فروشم حاصل دسترنج خود
تا نمایم خرج مایحتاجِ خود
🔸تاکنون من بوده ام پاک و عفیف
گرچه اینگونه شدم زار و نحیف
🔸گشته ام ازاین زمانه بنده سیر
صد دفعه گفتم خدا جانم بگیر
🔸میکنم من از خدا مرگم طلب
هردم وهرلحظه وهرنیمه شب
🔸چون سخن هایش به این مطلب رسید
اشکِ من برگونه هایم می چکید
🔸یادم آمد ازعلیِ(ع) مرتضی
می کشید بردوشِ خودهرشب غذا
🔸بهرِ طفلان یتیم و بیوه زن
پیرمرد و مستمند و پیره زن
🔸با خودم گفتم مروت را چه شد
لوطیانِ با محبت را چه شد
🔸تا ببینند یک زن و یک کوه درد
یکه و تنها در این شبهای سرد
🔸می کشد بارِوزینی را به دوش
تا نگردد فاحشه یا تن فروش
🔸«دشتبان»درخاتمه با گریه گفت
آنچه آن شب از زبان زن شنفت
✍️شعر : علی دشتبان
امیدوارم وجدان های بخواب رفته برخی مسئولین هر چه سریعتر بیدار شود
#علی_دشتبان
#شعر
🌷@Azu_vaxta👈

موسیقی نِماشوم
دخترفراشباشی
کنسرت استاد محمد یگانه در بجنورد
استاد محمد یگانه دوتار و آواز
علیرضا ملکی دوتار
جابر دلربایی دوتار
علی پورعطایی کمانچه ودف
قدرت قدرتی دف و دایره
#موسیقی_نماشوم
#موسیقی_محلی
#خراسان
نِماشوم (نِماشُم) (nemâšom) در اصطلاح مردم خراسان یعنی : شبانگاه ، هنگام شب
🌷@Azu_vaxta👈

شعر مشهدی

گِلَه مَندِ روزگار


🔸روزگار دِرَه مو رِ کِشال کِشال مِدَه بِرار
مَد گُویِ ما زِیْدَه و هَمَش جِمل لاکردگار

🔸مِزِنَه هِی کُو به اقبال مو و مُتُمبونَش
مِثّ مرغی که دِرَه چینگ مِزِنَه هِی بِه دِنَش

🔸خونِ ما رِ کِردَه تو شیشَه دِرَه هِی مُچوشَه
مِدِنُم با اي قِرِشمال بَزیاش مو رِ مُکوشَه

🔸بِیجَه بِیجَه مِذِرَه تو تاسِما اي نامُراد
تا مُخام بِریسُم هِی پِمبَه هامِ مِدَه به باد

🔸مِثِّ کُچّوک مِزِنَه وِقَّس و پاچَّه میگیرَه
اي زِوال رِفتَه تا ما رِ نُکوشَه نمی میرَه

🔸زِدَه رازینَه به قلبُم پینگال پینگالِش کُنَه
یا مِخَه بِکِنَّه اَجّاش بُبُره چالِش کُنَه

🔸تُبْرَشِه کِردَه پورِ غم ، رَدِّ مو خیز مِزِنَه
اگه مو یُورقَه بُرُم لعنتی اَلتیز مزنه

🔸تَنْغَل اِندِختَه و سِیکاش اُفتِدَه روی سَرُم
چی بُگُم از دستِ اي بَختُم بِگِن کجا بُرُم

مُگُم از بختُم بنالُم یا که از اي روزگار
مو که از دستِ دو تاشا بیقِرارُم بیقِرار

🔸کاشکی سیر خُو بِرَه بختُم وَخِزَه مثلِ پِرار
روزگار ، بِسازَه با مو ، تو دعا بُکُن بِرار

با سپاس از دوست عزیز شاعر و طنز پرداز مشهدی
#ممد_آزادی
#شعرارسالی_دوستان
🌷@Azu_vaxta👈

مشاغل قدیمی
قسمت دوم
21- پالان دوز
22- چیت ساز
23- شعله رنگ کن
24- دوشاب ساز
25- اتوکش
26- نمدمال
27- نعلبند
28- چاقوساز
29- حلواپز
30-آشپز باشی
31- عصّار
32- جوراب باف
33- شال باف
34- فخّار
35- آهنگر
36- کلاه دوز
37- سرّاج
38- کفش دوز
39- چرم فروش
40- آجیل فروش
41- حلوائی
42- رئوفگر
43- گیوه فروش
44- چلینگر
45- زرگر
46- کلیچه
47- صبّاغ
48- خرّاز
49- حلّاج
50- مکاری
51- آینه ساز
52- باروت کوب
53- پنبه دوز
54- آسیابان
55- علاف
56- طبّاخ
57- شانه ساز
58- روغن گر
59- گچ کوب
60- کفاش
61- تخت کش
62- بقال
63- نسّاج
64- تخمه فروش
65- چرم ساز
66- خباز
67- طواف
68- ابریشم گر
69- سفیدباف
70- پنیرفروش
71- ریسمان فروش
72- شماع
73- گاو کش
74- موج باف
75- بنا و خشت مال
76- تره بارچی
77- دوات
78- قهوه چی
79- خرّاط
80- صندوق بند
81- پالان دوز
82- چادری باف
83- زهتاب
84- شمشیرگر
85- تنباکوفروش
86- پاره دوز
87- بنکدار
88- توتون فروش
89- کلاه مال
#مشاغل_قدیمی
🌷@Azu_vaxta👈

📺 کلیپ نِماشوم
اِمشُو بِجی کِلیپِ نِما شوم
مُخام بُراتا آگهی تبلیغاتی بِزِرُم
اویَم اَزو قدیم قِدیمی یاش
#کلیپ_نماشوم
@Azu_vaxta👈