Неблагосклонная к нам судьба воспитала, однако, в нас национальное самосознание и, что удивительнее всего, на пространстве веков развивала в нас неимоверной крепости силу самосохранения. Благодаря этому – живем ли мы среди народа, культура которого стоит выше нашей, входим ли в соприкосновение с племенами, стоящими на более низкой ступени культурного развития – везде и всюду мы остаемся верными себе, сохраняя отличительные черты своего национально-культурного характера с его своеобразными методами мышления и своенравными психологическими особенностями восприятия и выражения своих чувств.

Наша музыка, наша песня выдержали многовековой натиск иранской поэзии, наш язык никогда не капитулировал перед богатым, красивым арабским языком, несмотря на громадное культурное и религиозное значение последнего в мусульманском мире, наш характер остался неизменным под влиянием эластично ассимилирующего славянского творчества. Из незаметной, но упорной вековой борьбы народов мы вышли непобежденными: борьба сковала нас в одно целое, сплоченность рождала веру в будущее.

Гаяз Исхаки.

Азатлык

"Азатлык" лидеры Наил Нәбиуллин бер атнадан артык каты авырый. Һаман аягына баса алмый. Әллә берәр вирус, әллә агулану. Әллә тагын нәрсә...
Догада булыйк, тизрәк терелсен!

Лидер "Азатлык" Наиль Набиуллин уже более недели серьезно болеет. Что это? Вирус, или отравление... Неизвестно.
В любом случае желаем скорейшего выздоровления!

УДМУРТ ЯНА

Удмурт яна мәйдан уртасында,
Дөрләп яна туган тел диеп...
Кайсы халыкка да тел газиз шул,
Кайсы халыкка да тел – бөек!

Яна Удмут, яна ялкынланып, Удмурт Телен ялкын ялмаган. Туйган, димәк,
Удмут ялганнардан, Башка чара, димәк, калмаган...

Удмурт Теле хәзер – ялкын теле,
Удмурт Теле хәзер – ут теле,
Ялкынланса гына яна шул ут,
Ялкынланса ут – тере...

Янып бетсә, ялкынланып бетсә,
Көлгә калса әгәр, тел – үле...
Бер милләт тә үз теләге белән,
Юк, теләми теле үлүне...

Удмурт яна! Удмурт Теле яна!
Ничек аңларга бу Януны? Удмуртның бу әллә үлемеме?
Әллә инде бу – уянумы?

Бу - Удмуртның чарасызлыгыдыр.
Бу – Удмуртның соңгы таләбе!
Уятырмы мәрткә киткәннәрне
Удмуртның бу соңгы гамәле?

Газиз теле өчен, халкы өчен Утта янган Удмурт хаклымы?
Ә хакимнәр безне яклыймы соң?
Ә хакимнәр безнең яклымы?

Ник үләргә тиеш безнең телләр?
Ник бетәргә тиеш әле без?

Яшәү белән үлем арасында
Безнең телләр, безнең хәлебез!

Удмурт яна! Удмурт Теле яна...
Татарга да тия ялкыны...
Бу ялкын бит Россиядәге
Үлеп барган телләр салкыны...

Роберт Миңнуллин

Азатлык

Кыска видео тавышландыру өчен 28-37 яшендәге, татар телендә сәнгатьле укый алырлык хатын-кыз кирәк.
Нишләргә: диктофонга бер татар әдәби текстның укырга кирәк булачак.
Булышырга теләүчеләр булса - @nailtatar га языгыз әле.

"«Я скажу сейчас очень провокационную вещь, — заинтриговала министр культуры РТ. — У нас так много люди кричат про сохранение татарского языка, очень много. Но в театре кукол „Экият“ билеты покупают на русские спектакли… " - Министр культуры Татарстана.

- А что в этом удивительного? Годами в Татарстане систематически уничтожалось и фактически сведено на нет татарское национальное образование, ликвидирован татфак, татарский педагогический университет, ЕГЭ только на русском языке, благодаря "оптимизации" закрыты татарские школы в селах, ученики отправлены в русские школы, на всю казань одна полноценная татарская школа, везде и повсюду идет насаждение однобокой (то есть только с татарской стороны) толерантности, в Татарстане разгуливают и дают уроки в университетах шовинисты разных мастей, начиная с Дугина, в школах заставляют петь "я русский", татарский язык низвели до уровня ниже плинтуса, национальное движение подавлено, любые попытки активных инициатив по реальному сохранению татарского языка блокируются, везде одни песни и пляски, и сплошная имитация заботы о татарском языке... а потом мы удивляемся. почему это билеты покупают на русские спектакли...

"Авызларга канлы сулар җыеп,
Коерык болгап үтә гасырлар.
Йөрәкләрдә курку:
“Теш кайрасаң,
Имеш, сине дарга асырлар!
Дулап китсәк – рәхмәт әйтмәс беркем!
Онытырга барсын, дәшмәскә!
Өр-яңадан бу Казанны яулап
Чукындырыр юкса бу Мәскәү!”

Фәнил Гыйләҗев. "Хәтер көнендә уйлану" шигыреннән өзек.

Бүген Казан урамнарында чираттагы тапкыр тәре йөреше узды. Аларга ярый.
Татарларга исә, 1552 елда Казаныбызны, Ватаныбызны яклап каһарманларча вафат булган бабаларыбызны да искә алырга ярамый. Татар башкаласы урамнары буенча йөреш кенә түгел, шәһәрнең бер почмагында җыелырга да рөхсәт юк. Гаделсезлек.

Сегодня в Казани состоялся очередной крестный ход. Ничего нового. Только вот им можно, Татарам нельзя. Татарам нельзя не то что пройтись по центральным улицам пока еще Татарской столицы, но даже собраться и почтить память героических защитников Казани 1552 года. Несправедливо.

Бүген, 22 июль – Татар халкының бөек юлбашчысы, милләт атасы, сәясәтче, җәмәгать эшлеклесе, татар милли хәрәкәте җитәкчесе, язучы, драматург, нәшир, мөхәррир, журналист, публицист Гаяз Исхакыйның вафатына 70 ел.

Гаяз абыйның рухы шат, урыны җәннәттә булсын!

70 лет назад, 22 июля 1954 года татарский народ потерял своего великого лидера, политика, общественного деятеля, журналиста, писателя, драматурга, признанного тюркского деятеля – Гаяза Исхаки.

Мы вспоминаем Гаяза Исхаки с большим почтением и уважением!

Азатлык

Еларга әзерләнегез!

"Унике сәгать ун минутта әти үзенең бөек җанын Аллаһка тапшырды."

22 июль – Татар халкының бөек юлбашчысы, милләт атасы, сәясәтче, җәмәгать эшлеклесе, татар милли хәрәкәте җитәкчесе, язучы, драматург, нәшир, мөхәррир, журналист, публицист Гаяз Исхакыйның вафатына 70 ел.

Гаяз Исхакыйның соңгы көннәре турында аның кызы Сәгадәт Чагатай сөйли. Сезгә дә тыңлап алырга тәкъдим итәбез.

https://www.youtube.com/watch?v=cwhCW5X8NpQ

Новое видео!

70 лет назад, 22 июля 1954 года татарский народ потерял своего великого лидера, политика, общественного деятеля, журналиста, писателя, драматурга, признанного тюркского деятеля – Гаяза Исхаки.

О последних днях Гаяза Исхаки рассказала в своих воспоминаниях его дочь Сагадат. Мы озвучили эти воспоминания.

БӨЕК ЮЛБАШЧЫБЫЗ ГАЯЗ ИСХАКЫЙНЫҢ ВАФАТЫНА 70 ЕЛ


Бүген, 22 июль – Татар халкының бөек юлбашчысы, милләт атасы, сәясәтче, җәмәгать эшлеклесе, татар милли хәрәкәте җитәкчесе, язучы, драматург, нәшир, мөхәррир, журналист, публицист Гаяз Исхакыйның вафатына 70 ел.

Атабыз 1954 нче елның 22 июль көнендә, Ватаныбыздан еракта, мөһәҗирлектә Әнкарада күзләрен мәңгегә йомды, һәм Истанбулда, Әдернекапы зиратында, көрәштәше һәм дусты Йосыф Акчурага якын бер урында җирләнде.

Бу авыр югалту йөрәкләрне әле дә әрнетә һәм татар күңелендә ачык яра булып тора. Бөек юлбашчыбыз Гаяз Исхакый вафатының 70 еллыгын да үзенә күрә дулкынлану белән каршы алабыз, чөнки Исхакый исемен милләтебезгә кайтару, исемен үз Ватанында яшәртү өчен шактый күп ният вә планнарыбыз бар.

Юлбашчыбыз үзенең бөтен аңлы гомерен милләт мәнфәгатьләрен кайгыртуга, аның иминлеге һәм якты киләчәге өчен көрәшүгә багышлаган. Гаяз Исхакый вафаты алдыннан язылган мәгънәви васыятендә дә милли идея нигезендә дөньяга сибелгән милләттәшләрен берләштерү белән үстерүне киләчәк буыннарга иң мөһим милли бурыч итеп калдыра. Бу бурычны гамәлгә ашыру хәзер, ХХI гасыр башында бөтентатар эшенә әверелде. Һичшиксез, Гаяз Исхакый иҗаты, көрәше һәм хыяллары безнең өчен рухи көч чыганагы булып тора.

Гаяз Исхакый – татар милләтендә феномен ул. Бар гомерен фәкать азатлык һәм татар милләтенә хезмәт итүгә багышланган бу бөек шәхес безгә бай мирасын калдырды. Көрәшче әдип төрле җирләргә таралган татарны берләштерергә һәм шул нигездә гасырлар дәвамында инкыйразга дучар булып килгән милләтебезне әлеге афәттән коткарып калырга тырыша, моның өчен күпме көч һәм хезмәт куя. Бүгенге көндә аның эшләре, заманында әйтелгән фикерләре вә сүзләре шактый актуаль булып тора.

Юлбашчыбызның вафатыннан соң, аның кызы Сәгадәт шундый сүзләр язып калдырган:

“Үз гомерендә сәламәтлегенә беркайчан да зарланма­ган мәрхүм әтием соңгы авыруын да батырларча, хәтта башкаларга үрнәк булырдай үтә бер сабырлык һәм тәвәккәллек белән кабул итте. Әти авыртуга беркайчан да зарланмады. Гомере буенча Идел-Урал идеясе белән яшәде. Көннең ун-унбиш сәгатен дәүләт (Идел-Урал) эшләренә багышлый иде. Ул яшь вакытында урта гасырдан калган иң вәхши, сөрсеп беткән сәяси тәртипне юк итү өчен көчен кызганмаган кебек, яңа заманның реакцион сәясәтенә каршы да соңгы сулышына кадәр көрәште. Аның өчен милләткә хезмәт итү тормышының чыганагы иде. Идел-Урал хәрәкәте бары тик аның рухыннан, аның эшчәнлегеннән илһам алып, эшне дәвам иттерә алыр.”

Гаяз абый башлаган эшчәнлекне, аның идея вә хыяллары юлында булырга тырышабыз, ул куйган максатлар безне рухландыра, һәм без дә Гаяз абыйның шәхесенә, исеменә лаеклы була алырбыз, дип өметләнәбез!

Шагыйрь Сәгыйть Рәмиев белән нәшир Габдрахман Хөсәенов 1907 елда
Г. Исхакыйның «Зиндан» әсәренә язылган кереш мәкаләдә болай диләр:

«Гаяз әфәнде кебек сирәк бер әдипнең, Гаяз әфәнде кебек сирәк бер мөхәррирнең һәм Гаяз әфәнде кебек сирәк бер кешенең һәрвакыт бар булып торуы безнең татар халкы өчен минут саен кирәк… Яшә, халык! Яшә, Гаяз әфәнде!».


«Азатлык» Татар яшьләре берлеге рәисе, «Төрки караш» газетасының нәшире һәм баш мөхәррире, Гаяз Исхакый порталының баш мөхәррире

Наил НӘБИУЛЛИН

Ну, ярар... 😀

Первым наставником юного Садри был знаменитый журналист и общественный деятель Исмаил Гаспралы (Гаспринский), с которым он познакомился, будучи с братом в Крыму. Вспоминая о нем, он всегда говорил: “Исмаил эфендэ – мой духовный отец”. Главная идея И.Гаспралы – идея о тюркском единстве – стала девизом всей жизни Садри Максуди.

ТАТАРЫ ОТКАЗАЛИСЬ ГОЛОСОВАТЬ ЗА РЕМОНТ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ДУМЫ

В третью Думу (Государственная дума Российской империи III cозыва 1907-1913 гг.) было избрано всего 10 депутатов-мусульман. Мусульманскую фракцию возглавил депутат из Уфы Мухаммад Тевкелев.

Если рассматривать деятельность депутатов-мусульман с точки зрения построения гражданского общества, то они, без сомнения, вели борьбу за то, чтобы такое общество в России было. Вели ее цивилизованно, законными средствами, без совершения насильственных актов. Немногочисленные депутаты-мусульмане, ведя борьбу за равноправие мусульман, обращали особое внимание на сферу образования: ратовали за выделение средств для развития национальных школ из бюджета, указывая на то, что мусульмане являются такими же налогоплательщиками, как и русские, протестовали против их закрытия. Депутаты-мусульмане выступали также за отмену ограничений в избирательных правах нерусского населения.

Для того, чтобы обратить внимание на эти проблемы, иногда приходилось делать нестандартные шаги. Так, например, Садри Максуди –депутат от Казанской губернии, воспользовавшись тем, что депутаты затеяли дискуссию по поводу трещины в потолке здания Думы, заявил: «Господа, в составе Государственной Думы есть очень важные трещины. В одну из таких трещин попали мы, мусульмане... Господа, в течение пяти лет через Государственную Думу прошел целый ряд законопроектов, относящихся к населению Степных областей и Туркестанского края. Все эти вопросы обсуждались, рассматривались и были принимаемы при отсутствии представителей киргизского и туркестанского населения. Так вот, господа, мы, мусульмане, считаем такое положение вещей ненормальным, и вот пока этот пробел в составе Государственной Думы не будет восполнен, мы не можем голосовать за ремонт Государственной Думы».

булган бит ә... Шәхесләребез!
Хәзер исә, җыен куркак, сатлык, мәнфәгатьче.

Садри Максуди: “Господствующие, независимые нации идею национализма понимают как форму навязывания языка, культуры и образа жизни своей нации угнетенным нациям… У независимых наций национализм бывает всегда агрессивным. Они горят желанием заставить других быть похожими на себя. Угнетенные же нации совершенно по-другому понимают национальную идею: это форма сохранения языка, обычаев, обрядов, традиционного образа жизни своих отцов и прадедов”.