اندیشکده ایران‌اندیشی آتوسا

دیوار کوتاه هویت ایرانی

✍ اردلان کوزه‌گر: عضو تیم علمی آتوسا

🔸در جهان پادآرمانشهریِ ۱۹۸۴ جورج ارول، تابوی روابط میان دو جنس گرفتاری‌های در آن جامعهٔ خیالی پدید آورده بود که دو جنس را به عدم درک از همدیگر، نفرت از جنس مخالف و در مواردی خطرپذیری برای رسیدن به یکدیگر و خاموش‌کردن نیازهای سرکوب‌شدهٔ درونی می‌کشاند. این پادآرمانشهر برای ما تنها جهانی فانتزی و زاییدهٔ ذهن داستان‌نویسی خلاق نیست، چه که در فضایی مشابهش زیسته‌ایم. چنین سرکوبی ضمن همهٔ معضلاتی که به همراه دارد، بازار خوبی هم برای سوداگران بازارهای جنسی و شبه‌جنسی پدید می‌آورد. شوخی‌های جنسی در سینما و تئاتر و انواع ژانرهای هزل‌گونه، انواع شوهای عاشقانه و ... و پدیده‌ای که در روزهای اخیر با نام طنز روان ایرانیان را خراشانده است: سیده زینب موسوی!

🔸در اینجا آهنگ پرداختن به طنز بی‌مایهٔ خانم موسوی را ندارم. او هم کاسبی است در این بازار که راه فروش جنس بی‌ارزشش را یافته، ظاهری محجب و دهانی آلوده به واژگانی رکیک، تناقضی است که خوب می‌فروشد. به‌علاوه او چون داستان عامیانهٔ خاتم، برادر حاتم طایی، راه شهرت را خوب پیدا کرده، توهین به آنچه نزد ایرانیان گرامی است. و این یادداشت هم به همین موضوع خواهد پرداخت.

🔸نکوهش ملیت، حمله به بنیادهای ملی، تحقیر مفاخر، بی‌مهری به نمادهای ملی و ... چند دهه‌ای است که بر سرزمین ما سایه افکنده است و جز در روزهای کوتاهی که نیاز به اقبال عمومی می‌افتد در بر همین پاشنه می‌چرخد. البته از دید نگارنده، در جامعه‌ای آرمانی هر کسی حق دارد به هر چهره، نماد یا اندیشه‌ای بتازد. ولی در جامعه‌ای که یک جمله به زبانی غیرفارسی در نشریه‌ای آشوب‌ها پدید می‌آورد، اشارتی به رابطهٔ یک خانواده با فلان قدرت خارجی در مجموعه‌ای تلویزیونی به تظاهرات و تعطیلی آن مجموعه می‌آنجامد، نقد یک سنت زن‌ستیزانه قبیله‌ای آتش‌ها برپا می‌سازد، پرداختن به سیاستی و یا عقیدتی می‌تواند عواقبی ناگوار داشته باشد و ... آیا چنین آزادی‌ای حاکم است که ما توقع خویشتن‌داری از ملت داشته باشیم؟ آیا آزادی تنها مشمول توهین به آب‌وخاک و فرهنگ ایرانی است؟
باز به دید نگارنده، آنان که خواهان تعقیب و مجازات خانم موسوی هستند نیز درک درستی از ایرانی‌گری و بنیادهای آزادی ندارند. چنین اندیشه‌هایی زیان‌بارند و پایبندی بدان‌ها بیش از آنکه سودی برای ایران داشته باشد، به گریز از جامعهٔ مدنی‌ای می‌انجامد که آرزومند آنیم.

🔸 آرزوی برخوردی به‌سان برخوردهای تکفیری با توهین‌کنندگان به فرهنگ و هویت ایرانی، نقض غرض است. امثال زینب‌موسوی‌ها امتداد راهی را می‌روند که دهه‌هاست پی‌گیری می‌شود و آن تاختن به ایران و ایرانی است. خشم ایرانیان طبیعی است و حق مسلم هرکسی است که از چنین وهنی برآشفته شود. ولی تاختن بیش از حد بدو نیز نتیجهٔ نامطلوب خواهد داشت، نخست دیده‌شدن بیشتر کسی که شاید سزاوار چنین توجهی نباشد و دودیگر زدن برچسب فاشیستی به دوستداران میهن.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

🆔 @atusa_sbu

👍30👎7

6.73K viewsedited 13:50