مردم چه درک و فهمی از «نام ایران» در دوره صفویه داشتند؟
«شاهنشاه ایران» «ممالک ایران» «دیار ایران» «مردم ایران»

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس در گفت‌وگو با موسسه آتوسا و آسیانیوز ایران پاسخ می‌دهد.

        آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

🆔 @atusa_sbu

برتولوت برشت شعری دارد با این مضمون که، "من در جنگل‌های سیاه به دنیا آمده‌ام و سردی این جنگل‌های سیاه تا پایان عمرم در جان من همچنان خواهد ماند". من هم در شبی متولد شدم در تبریز سردی که شوروی آذربایجان را تجزیه کرده بود و این خاطره همچنان موضوعی در افق دید من هست و کوشش میکنم آن را در خودم زنده نگهدارم(جواد طباطبایی، موسسه بهاران، حاشیه درسگفتار ایده آلیسم آلمانی،۲۳ آذر ۱۳۹۵).

۲۳ آذر، زادروز فیلسوف ایران، سید جواد طباطبایی، گرامی باد.

طرح از: Aramis_Artwork

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

🔸@atusa_sbu

عکس: نوشتاری از خانم پروانه پورشریعتی.
____
اصطلاح خاورمیانه امپریالیستی است. اما هم مفهوم دارد و هم کار می‌کند. اما اصطلاح آسیای غربی و کلا آسیا نه مفهوم دارد و نه کار می‌کند. دانشجویان تاریخ (و لابد خانم پورشریعتی) میدانند که آسیا هم خودش یک درک یونانی از بخش شرقی جهان بود، همچون اروپا و آفریقا و آنان درکی واقعی از آنها نداشتند. اروپای فرهنگی هزار سال پیش با مسیحیت تشکیل شد و آفریقا در قرن بیستم پس از استقلال. اما آسیا هنوز هم به لحاظ فرهنگی وجود ندارد که در مطالعات علوم انسانی از اصطلاح آسیای غربی بهره بگیریم. و اصلا کاربردش چیست؟ خانم پورشریعتی از بهره‌گیری ما از خاورمیانه تعجب میکند و ما از خانم پورشریعتی که چطور میخواهد تاریخ یهودیان در آسیای غربی بنویسد؟ یهودیان بدون مصر و شمال آفریقا؟ جل‌الخالق والمخلوق!/ بهرام روشن‌ضمیر

🆔 @atusa_sbu

✅ «مردمِ، پُشت به فرهنگستان»

🩸 به‌قلم مسعود هوشیار

♦️ مسخره کردن واژه‌های فرهنگستان دو علت دارد: ۱. یا از سر ناآگاهی است؛ ۲. یا ازروی کینۀ سیاسی داشتن به ساختار قدرت است.

تابه‌امروز سه فرهنگستان داشته‌ایم: فرهنگستان اول، زمان رضاشاه؛ فرهنگستان دوم، زمان محمدرضاشاه؛ فرهنگستان سوم، زمان جمهوری اسلامی.

♦️ ولی همیشه و از همان زمان پایه‌گذاری فرهنگستان اول، در دورۀ رضاشاه تا به امروز، واژه‌گزینی این سازمان را مردم و حتی بعضی روشنفکران دست انداخته‌اند؛ برای نمونه صادق هدایت، واژه‌های برساختۀ فرهنگستان را در مقالۀ «فرهنگ فرهنگستان» باد طنز گرفته است؛ ازجمله «انگل» (به‌جای طفیلی) و «باشگاه» (به‌جای کلوب) و «پایان‌نامه» (به‌جای تِز) و «پزشک» (به‌جای طبیب) را با چوب تمسخر کُتک می‌زند.

♦️ هدایت اگر امروز بود، شرمسار می‌شد از این مقاله و بی‌شک متنی عذرخواهانه می‌نوشت! چون ما الان داریم می‌بینیم که این برساخته‌ها چهارزانو نشسته‌اند در زبان فارسی. این کلمه‌های برساخته آن‌گونه جا افتاده‌اند که اکنون بیشتر مردم نمی‌دانند این واژه‌ها عمری هفتادهشتادساله دارند!

♦️ بخش دیگری از برساخته‌های فرهنگستان که آرام‌آرام جاافتاده‌اند ازاین‌قرارند: شهرداری (بلدیه)، دادگستری (عدالت‌خانه، محکمه)، دماسنج (به‌جای میزان‌الحرارة)، هواپیما (Airplane)، یخچال (Refrigerator) و صدها واژۀ دیگر.‌
‌
♦️ علت مخالف با لغت‌های ساختۀ فرهنگستان، خُوکردگی به واژه‌های وِردِ زبان است. وقتی کلمه‌ای در کَلۀ مردم جا خوش کرد، بیرون‌ کردنش کار حضرت فیل است؛ زیرا  مردم به عادت‌زدایی تن نمی‌دهند و در برابر جایگزین‌ها می‌ایستند؛ زیرا خو کرده‌اند و به سخن نصرالله منشی در کلیله‌ودمنه: «خوکردگی بدتر از عاشقی است!»
‌
♦️ ولی ماجرای فرهنگستان سوم‌ که پس از ۱۳۵۷ش راه افتاد، داستان دیگری هم دارد. سال‌هاست که مردم در برابر نهادهای قدرت، چَموش‌اند؛ بنابراین ازسَر لجبازی توی دهنِ واژه‌های تازۀ فرهنگستان می‌زنند و آن واژه را دست می‌اندازند؛ حتی بعضی‌ها به‌عمد، تن به کاربردِ واژه‌های فرهنگستان نمی‌دهند.
‌
♦️ ولی ازقضا همین فرهنگستان کلمه‌هایی پیشنهاد داده که سال‌هاست دارند از این دهان به دهانی دیگر می‌روند و زبان‌به‌زبان می‌چرخند؛ مانند «داده» (data)، نرم‌افزار (Software)، سخت‌افزار (Hardware)، روان‌شناسی (Psychology)، فرایند (Process)، پژوهش (Research)، «یارانه» (Subsidy)، «پایانه» (Terminal)، «سبد کالا» (Basket of goods)، «بازی جوانمردانه» (fair play)، «قهرمانی» (championship)، «پرورش اندام» (bodybuilding)، «شیرجه» (dive)، «نشان‌آور» (medalist)، «کرجی‌رانی» (rowing)، «شهرآورد» (derby)، »گُل‌پاک و مُهروموم» (clean sheet)‌ و صدها واژۀ دیگر! ازاین‌میان «گل‌پاک» و «مهروموم» و یکی‌دوتای دیگر هنوز دارند جای خودشان را باز می‌کنند.
‌
♦️ بله. لغت‌های‌ بالا ساختۀ همین فرهنگستان است که «گرایه» را به‌جای «ترند Trend» و «موج‌پز» را به‌جای «ماکروویو Microwave» برگزیده است!
‌
♦️ پس این فرایند، طبیعی است: واژه‌ای که تازه می‌آید، برای ما ناآشناست و زمان می‌برد تا جای خودش را در ذهن و دلمان باز کند؛ بنابراین مردم دستش می‌اندازند و سربه‌سرش می‌گذارند تا جا بیفتد و اتفاقاً هرچه بیشتر چوب لای چرخش بگذارند، زودتر از ناآشنایی‌اش می‌کاهند و جا می‌اندازندش.  یادتان بیاید به واژۀ «پیامک» (Message) که چقدر مردم به آن خندیدند؛ ولی حالا نه‌فقط خنده‌دار نیست؛ بلکه بخشی از واژه‌های زبان فارسی است!

مسعود هوشیار
جمعه ۲۳آذر۱۴۰۳
شیراز
🆔 @atusa_sbu

شاه طهماسب و شاه عباس صفوی چه درکی از «مفهوم ایران» داشتند؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس به این پرسش پاسخ می‌‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید.

🆔 @atusa_sbu

یک نفر به عنوان شاهنامه‌خوان در هیات سفارت و دیپلماسی ایران در دوره صفویه وجود داشت. ماموریت وی چه چیزی بود؟ فلسفه قرار گرفتن یک شاهنامه‌خوان در هیات دیپلماسی ایران در دوره صفویه چیست؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید.

🆔 @atusa_sbu

موسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران برگزار می‌کند:

سلسله نشست‌های ایران کجاست
«ایده ایران»

استاد ابراهیم پورداوود: از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا


گفت‌و‌گو با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور: استاد زبان و فرهنگ باستانی دانشگاه شهید بهشتی


به زودی از شبکه اینترنتی روزنامه آسیا و شبکه‌های اجتماعی آتوسا

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

ابراهیم پورداود: از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا
#تیزر_معرفی

🔸گفتگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی در مورد استاد ابراهیم پورداود

🔸 ایران در عصر مشروطه و پهلوی شاهد حضور شخصیت‌های ایران‌ساز زیادی در حوزه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و علمی بوده است که به نوعی بنیان‌های ایران مدرن را ایجاد کردند. یکی از این شخصیت‌ها "استاد ابراهیم پورداود" است که نقش مهمی در شکل‌گیری مطالعات زبان‌های باستانی و مطالعات ایران‌شناسی در ایران ایفا کرده است. او اولین مترجم ایرانی اوستا محسوب می‌شود و پژوهش‌های وی در زمینه اوستا و زبان‌های باستانی شهرتی ملی و جهانی برای او به ارمغان آورده است. در همین راستا، در سلسله نشست‌های «ایران کجاست»، برگزار شده توسط مؤسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران، گفت‌و‌گویی با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی، داشتیم.

آسیانیوز ایران
موسسه علمی و تاریخی آتوسا
با مشارکت موسسه فرهنگی بزرگمهر حکیم

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

«نام ایران» و «ایده ایران» نزد مورخان دوره صفویه چگونه مطرح شده است؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

موسسه آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

ابراهیم پورداود:
از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا

#نسخه_کامل

🔸گفتگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی در مورد استاد ابراهیم پورداود

🔸 ایران در عصر مشروطه و پهلوی شاهد حضور شخصیت‌های ایران‌ساز زیادی در حوزه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و علمی بوده است که به نوعی بنیان‌های ایران مدرن را ایجاد کردند. یکی از این شخصیت‌ها "استاد ابراهیم پورداود" است که نقش مهمی در شکل‌گیری مطالعات زبان‌های باستانی و مطالعات ایران‌شناسی در ایران ایفا کرده است. او اولین مترجم ایرانی اوستا محسوب می‌شود و پژوهش‌های وی در زمینه اوستا و زبان‌های باستانی شهرتی ملی و جهانی برای او به ارمغان آورده است.
در همین راستا، در سلسله نشست‌های «ایران کجاست»، برگزار شده توسط مؤسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران، گفت‌و‌گویی با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی، داشتیم.

آسیانیوز ایران
موسسه علمی و تاریخی آتوسا
با مشارکت موسسه فرهنگی بزرگمهر حکیم

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

لینک گفتگو با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور در مورد استاد ابراهیم پورداوود

از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا

روزنامه آسیا/ ۱ دی ماه ۱۴۰۳

موسسه علمی و تاریخی آتوسا
آسیانیوز ایران

https://B2n.ir/f22799

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

«ایران، ۱۳۵۳»

ویدئویی باکیفیت از ایرانِ ۵۳. تصویری کاملاً مدرن که همهٔ نشانه‌های اوایل دههٔ ۱۹۷۰ را در خود دارد. در نگاه به گذشته تنها می‌توان از شکاف‌هایی که میان ظاهر و باطن این جامعه وجود داشت حیرت کرد. هیچ منجمی نمی‌توانست پیشگویی کند این جامعه یک دههٔ بعد چه شکل و شمایلی خواهد داشت. امروز هم چنین شکافی در ظاهر و باطن جامعه — البته به نحوی معکوس — وجود دارد. و چه کسی می‌تواند بگوید ایرانِ ۱۴۱۳ چگونه خواهد بود... گرچه می‌توان بو کشید. درست مانند وقتی بوی دریا به مشام می‌رسد، اما هنوز یکی دو کوه مانده تا لاجورد دریا نمایان شود...

دیدن این پنج دقیقه را بسیار توصیه می‌کنم. امیدوارم در انتخاب موسیقی و ادیت چندان بدسلیقگی نکرده باشم./منبع: تاریخ‌اندیشی، مهدی تدینی

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

@atusa_sbu

شورای شهر تهران، بیستون را فدای یحیی سنوار کرد

در جلسه دویست و نودم شورای شهر تهران، تغییر نام خیابان بیستون به نام شهید یحیی سنوار، فرمانده جنبش مقاومت فلسطین، به تصویب رسید. این تصمیم در راستای گرامیداشت مقام شهدا و یادآوری رشادت‌های آن‌ها اتخاذ شد. / جهان صنعت

پ.ن: شورای شهری که نام بیستون را حذف می‌کند تا نامی دیگر، آن هم بیگانه، بر آن بگذارد، قطعاً شورای شهر پایتخت ایران نیست و به نظر می‌رسد فقط دورهمی چند نفر ضد ملی و ایران‌ستیز است.

🆔 @atusa_sbu

نخستین سنگ‌بنای اوستا‌شناسی و ایران‌شناسی در علوم جدید را  استاد ابراهیم پورداوود بنا نهاد. چرا می‌بایست از پورداوود به عنوان بنیانگذار یاد کرد؟

دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

ابراهیم پورداود چگونه ریشه‌های شعر و ادب فارسی در ایران باستان را شناسایی و به ما ایرانیان معرفی کرد؟

دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد دانشگاه بهشتی پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

موسسه علمی و تاریخی آتوسا را در واتس‌اپ نیز دنبال بفرمایید و برای افرادی که در واتس‌اپ فعال هستند نیز ارسال بفرمایید.👇👇

channel on WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb1EGkO7dmeW6QjW9s3C

🎙 #فایل_شنیداری

ابراهیم پورداود:
از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا

#نسخه_کامل

🔸گفتگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی در مورد استاد ابراهیم پورداود

🔸 ایران در عصر مشروطه و پهلوی شاهد حضور شخصیت‌های ایران‌ساز زیادی در حوزه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و علمی بوده است که به نوعی بنیان‌های ایران مدرن را ایجاد کردند. یکی از این شخصیت‌ها "استاد ابراهیم پورداود" است که نقش مهمی در شکل‌گیری مطالعات زبان‌های باستانی و مطالعات ایران‌شناسی در ایران ایفا کرده است. او اولین مترجم ایرانی اوستا محسوب می‌شود و پژوهش‌های وی در زمینه اوستا و زبان‌های باستانی شهرتی ملی و جهانی برای او به ارمغان آورده است.
در همین راستا، در سلسله نشست‌های «ایران کجاست»، برگزار شده توسط مؤسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران، گفت‌و‌گویی با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی، داشتیم.

آسیانیوز ایران
موسسه علمی و تاریخی آتوسا
با مشارکت موسسه فرهنگی بزرگمهر حکیم

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

بنیاد پژوهش‌های ایران باستان آژیار

نوزدهمین نشست نو سخن از کهن روزگار

مفهوم انحطاط در اندیشۀ فردوسی
دکتر امید غیاثی
پنج‌شنبه ۱۳ در ۱۴۰۳

پیوند گوگل‌میت
https://meet.google.com/wue-acko-dbd


https://t.me/AzhyarFoundation

مدرسۀ زمستانۀ آژیار
جغرافیای تاریخی ایران باستان بر اساس کتیبۀ بیستون
۶ نشست
چهارشنبه‌ها ۱۹ تا ۲۰:۳۰

آموزگار: مریم روشن‌بین

https://t.me/AzhyarFoundation

«فدرالیسم و یک خطای نظری»

✍ مهدی تدینی

🔸در مباحثی که دربارۀ فدرالیسم در فضای عمومی می‌شنوم، ایرادی اساسی وجود دارد که لازم است تا دیر نشده به آن اشاره کنم. این ایراد در ظاهر صرفاً مسئله‌ای «اصطلاح‌شناختی» است، اما از آن نوع ایرادهای اصطلاحی است که تأثیری تعیین‌کننده و عمیق روی بحث می‌گذارد.

🔸در بحث‌های فدرالیسم دوگانه‌ای میان حکمرانی «فدرال» و «مرکزگرا» تعریف می‌کنند و موافقان و مخالفان درون این دوگانه مزایا یا معایب فدرالیسم را برای ایران برمی‌شمرند. کسانی که گرایشی به فدرالیسم دارند دائم به تعابیر «مرکز» و «مرکزگرایی» متوسل می‌شوند و معایب «مرکزگرایی» را برمی‌شمرند. طرف مقابل هم ناخودآگاه در پس ذهنش مفهوم «مرکزگرایی» را پذیرفته و فقط می‌خواهد اثبات کند چه مخاطراتی در ایدۀ فدرال وجود دارد ــ یعنی بدون اینکه به مفهوم «مرکز» دقت کند، «مرکزگرایی» را راه نجات از آن مخاطرات می‌داند.

🔸البته همین‌جا باید اذعان کنم که من از زاویۀ دید لیبرالیسم کلاسیک با فدرالیسم مخالفم و دلایل لیبرال برای این مخالفت دارم. در نوشتارهای دیگری باید دربارۀ آن صحبت کنم، اما چکیده‌اش این است که فرد لیبرال باید مدافع کاستن از حجم دولت باشد، نه اینکه لایه‌ای جدید به لایۀ دولت بیفزاید. در برابر تصدیگری دولتی (که خار چشم لیبرالیسم است)، جامعۀ مدنی و بخش خصوصی است، نه یک دولت کوچک‌تر محلی! نمی‌توان در مقام لیبرال شعار سلبِ اختیارات از دولت سر داد و همزمان از واگذاری اختیارات به دولت‌هایی دیگر ــ یعنی دولت ایالتی ــ دم زد. این نه کمینه‌سازی، بلکه بیشینه‌سازی دولت است و با روح لیبرالیسم در تضاد است. بهتر است به جای آن، بسطِ یدِ حداکثری به شهروندان در برابر دولت داده شود. بخش خصوصیِ قدرتمند هم از کیان ملی بهتر دفاع می‌کند و هم هویت‌ها و نیازهای محلی را بهتر تأمین می‌کند. اما بحث ما در این نوشتار نه این، بلکه ایرادی بود که در اصطلاح‌شناسی مباحث فدرالیسم وجود دارد.

🔸مسئله این است که مفهوم «مرکزگرایی» از پایه نادرست است. فدرالیسم در برابر سانترالیسم (مرکزگرایی) نیست. مفهوم «مرکزگرایی» از قضا ــ البته بهتر است بگویم «از عمد» ــ مملو از تداعیات و دلالت‌های منفی است. «مرکزگرایی» تداعی‌کنندۀ سرکوب و خودکامگی است. بُعدی جغرافیایی و مکانی به بحث می‌بخشد؛ دو طرفِ نیرومند و ضعیف تعریف می‌کند که از هم بیگانه‌اند: طرف قدرتمند در نقطۀ مرکزی نشسته است، و طرف ضعیف، اجحاف‌دیده و سرکوب‌شده، در «حاشیه» چشم به عنایت «مرکزنشینانی» دارد که قدرت را به‌ناحق تسخیر کرده‌اند ــ ادبیات چپ هم که مملو از دوگانۀ «مرکز و حاشیه» است و تا می‌تواند بذر کینه و حسرت در دل «حاشیه‌نشینان» نسبت به مرکزنشینان می‌کارد. اما وقتی به آنچه «مرکز» نامیده می‌شود می‌نگرید، می‌بینید «مرکز» ترکیبی از «کل» است؛ ترکیبی از تمام «حاشیه‌ها»ست؛ و جالب اینکه با کمی دقت متوجه می‌شوید خود «مرکز» در مرکز در اقلیت محض است!

🔸بگذارید با مثالی معنا را روشن‌تر کنم. مردم پایتخت (که لابد «مرکز» است) درست با همان تفکراتِ ایدئولوژیِ مرکز‌ـ‌حاشیه می‌توانند خود را ستمدیده‌تر از همۀ حاشیه‌ها قلمداد کنند؛ می‌توانند گلایه‌مند بگوید: «کسانی از اقصانقاط کشور آمده‌اند و برای ما تصمیم می‌گیرند!» می‌توانند بگویند «به داد ما برسید! حاشیه‌ها آمده‌اند و اختیارات ما را دزدیده‌اند!» اما چنین انگاره‌هایی همان‌قدر بیراه و گمراه‌کننده است که وقتی حاشیه‌نشینان خود را در برابر یک «مرکزِ بیگانه و خودخواه» تصور می‌کنند. جالب‌تر اینکه هر حاشیه‌ای هم به هر حال برای خودش «مرکزی» دارد و «حاشیۀ حاشیه» می‌تواند همین اتهامات را علیه «مرکزِ حاشیه» مطرح کند.

🔸بنابراین، مقابل «فدرالیسم» اصلاً «مرکز» قرار ندارد، بلکه «وحدت» قرار دارد. مرکز «ماهیت و هویت مستقل» ندارد؛ در واقع اصلاً مرکزی مستقل از تمام حاشیه‌ها وجود ندارد. در برابر فدرالیسم، «مرکزگرایی» نیست، بلکه «وحدت‌گرایی» (اونیتاریسم؛ فرانسه: unitarisme) است. در ادبیات حقوقیِ فدرالیسم نیز همواره در برابر فدرالیسم از اونیتاریسم سخت گفته می‌شود، نه سانترالیسم. «وحدت‌گرایی» هم تعبیر درست است و واقعیت را بازتاب می‌دهد (زیرا در حاکمیت دموکراتیکِ غیرفدرال، «کل» به صورت متحد و برابر دربارۀ امور تصمیم می‌گیرد ــ «کل»، نه «مرکز»!)، و هم آن تداعیات منفی را ندارد.

🔸اهمیت این اصلاحِ اصطلاح‌شناختی در این است که مدافعان فدرالیسم اتفاقاً عمدۀ بحث خود را پیرامون تعبیر نادرست «مرکزگرایی» متمرکز کرده‌اند و به جای برشمردن مزایای احتمالی فدرالیسم، دائم از بدی‌های «مرکزگرایی» می‌گویند و در این میان به جای توجه به واقعیتِ «وحدت‌گرایی»، به همان تداعیاتِ منفیِ مفهوم «مرکزگرایی» متوسل می‌شوند. بنابراین، توصیه می‌کنم در بحث از تعبیر «اونیتاریسم» استفاده کنید تا پیشاپیش در این تلۀ مفهومی نیفتید./تاریخ‌اندیشی
🆔 @atusa_sbu