آیا زبان فارسی زبان رسمی ایران در دوره صفویه بود؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس در این ویدیو در گفتگو با موسسه آتوسا و آسیانیوز ایران به این پرسش پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

@atusa_sbu

«نخستین مجوز حراج اموال تاریخی مجاز»

گزارش خانم سمیه حسنلو را در خبرگزاری ایسنا درباره «نخستین مجوز حراج اموال تاریخی مجاز در ایران» بخوانید. آثار این حراجی هم‌اکنون در موزه فرش به نمایش گذاشته شده و قرار است اواخر ماه جاری (آذر ۱۴۰۳) در تهران، چکش زده شوند.
پیوند: isna.ir/xdSqSK

* چه دل بزرگ و خاطر جمعی دارد برگزارکننده که گفته است «درخواست مجوز را در مرداد ۱۴۰۳ ارائه کردیم که پس از گذراندن تمام مراحل قانونی و حقوقی... در نهایت، به این جمع‌بندی رسیدند که مجوز را برای مجموعه ما، که پروتکل‌های وزارت میراث فرهنگی... را گذرانده و تأییدیه‌ها را دریافت کرده است، صادر کنند»؛ یعنی، در آن حال و هوا که مجلس هنوز به وزرای دولت جدید رای اعتماد نداده بود به فکر درخواست مجوز بودند. نتیجه این‌که، «دستگاه میراث» در این ایام مثل ساعت کار می‌کرده است!/باستان‌پژوهی

@atusa_sbu

کارگاه علمی تشریفات دینی آتش در کتاب مقدس و تلمود بابلی. پژوهشکده ادیان یکتاپرست فرانسه و مدرسه مطالعات عالی پاریس. ۱۱ دسامبر ۲۰۲۴

سخنرانان: جفری هرمان، میخاییل شنکار، دن شپیرا، بهرام روشن‌ضمیر و دیگران.

فعالان میراث‌فرهنگی برای جلوگیری از کوچک‌شدن حرائم و محدوده بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی دست به دامن رییس جمهوری شدند


جمعی از فعالان میراث فرهنگی در کارزاری از رییس جمهوری درخواست کردند برای جلوگیری از تخریب و تعرض به میراث فرهنگی ایران جلوی کوچک‌سازی حرائم و محدوده‌ بافت‌های تاریخی، بناها و محوطه‌ها را بگیرد.

در متن این کارزار آمده است:

جلوگیری از تخریب و تعرض به میراث فرهنگی ایران

#نه_به_تخریب_میراث_فرهنگی_ایران

درخواست جلوگیری از تخریب و تعرض به میراث فرهنگی ایران
جناب آقای مسعود پزشکیان
رئیس محترم جمهور

با سلام و احترام؛

بی‌تردید میراث فرهنگی ایران، آیینه تمام‌نمای نبوغ و خلاقیت و صلح‌دوستی مردم این سرزمین است که در ادوار مختلف و در مواجهه با سهمگین‌ترین حوادث روزگار، از یک سو قلب تپنده تمدن ما و از سوی دیگر بیانگر هنرپروری و تاب‌آوری مردم این مرز و بوم بوده است.

شوربختانه در بزنگاه فعلی، این سرمایه بی‌مانند ایران، در معرض دست‌درازی و تعرض منفعت‌طلبان و سودجویانی قرار گرفته که نه عرقی به این خاک و نام پاکش دارند و نه دغدغه‌ای برای پاسداشت هویت کهن این سرزمین در سر می‌پرورانند.

متأسفانه بسیاری از این اتفاقات با سکوت وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به عنوان متولی قانونی میراث فرهنگی و طبیعی ایران، اتفاق می‌افتد. تعرض آشکار به بافت‌های تاریخی کلان‌شهرهایی مانند شیراز، تهران، اصفهان، گرگان، اردبیل، تبریز، کاشان، باغ ۳۳ هکتاری رامسر مازندران، بافت‌های تاریخی گیلان و بسیاری دیگر از شهرها و دستور تأسف‌بار وزیر میراث فرهنگی برای کوچک کردن حریم بافت تاریخی سبزوار و احتمالاً گرگان و نیز دستور عجیب استاندار اصفهان در واگذاری ابنیه تاریخی اصفهان، از جمله موارد این تراژدی تلخ هستند.

پرسش اصلی از جنابعالی و وزرای کابینه دولت چهاردهم این است که آیا اولویت شما عمل به وظایف حاکمیتی و قانونی‌تان است یا پاسخ دادن به مطالبات خارج از عرف و بر خلاف مصالح ملی کشور است؟ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای اخذ رأی اعتماد از نمایندگان مجلس، وعده کوچک‌سازی حریم بافت‌های تاریخی ایران را داده؟ شوربختانه امروز مصرانه در همان مسیر حرکت می‌کند. این در شرایطی است که معاون میراث فرهنگی وزارت م.گ.ص نیز هیچ تخصص و پیشینه مرتبطی با این حوزه نداشته و فنی‌ترین معاونت این وزارتخانه را با چالش روبه‌رو ساخته است.

وضعیت میراث طبیعی ایران نیز غمنامه‌ای است که شرح آن بسیار مفصل می‌باشد و در وضعیت منفعلانه وزارتخانه مربوطه، تبدیل به عرصه تاخت و تاز بلاگرها، زمین‌خواران و سوداگران منابع طبیعی ایران شده است و در مقابل، ما شاهد تعقیب قضایی کنشگران واقعی میراث فرهنگی و طبیعی ایران هستیم.

ما امضا کنندگان این کارزار با هرگونه دخل و تصرف در حریم و عرصه بافت‌های تاریخی و آثار طبیعی ایران و هرگونه اقدام حقیقی یا حقوقی برای تخریب میراث فرهنگی کشورمان مخالفیم؛ و بدین‌وسیله از شما خواستاریم که در راستای اصل ۱۲۷ قانون اساسی که تصمیمات فوق را در نهایت متوجه رئیس‌جمهور می‌داند و اصل ۱۳۶ قانون اساسی ایران که اختیار جابجایی مدیران اجرایی کشور را در اختیار شما قرار داده، عمل فرمایید و نسبت به وضعیت خطیر و نگران‌کننده میراث فرهنگی و طبیعی ایران و ممانعت از تخریب آنها، دستورات لازم را صادر فرمایید.

در لینک زیر امضا کنید:👇👇👇👇👇

https://www.karzar.net/171627

صائب تبریزی در دوره صفویه دوری از وطن را چگونه روایت کرده است؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس در گفت‌گو با آسیانیوز ایران و موسسه آتوسا پاسخ می‌دهد.

آتوسا:نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

🆔 @atusa_sbu

🎥 جشنِ ۲۱ آذر - روز ملّی نجاتِ آذربایجان - در تلویزیون ملّی ایران در سال ۱۳۵۵ خورشیدی/ایران‌دل

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

موسسه آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

مردم چه درک و فهمی از «نام ایران» در دوره صفویه داشتند؟
«شاهنشاه ایران» «ممالک ایران» «دیار ایران» «مردم ایران»

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس در گفت‌وگو با موسسه آتوسا و آسیانیوز ایران پاسخ می‌دهد.

        آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

🆔 @atusa_sbu

برتولوت برشت شعری دارد با این مضمون که، "من در جنگل‌های سیاه به دنیا آمده‌ام و سردی این جنگل‌های سیاه تا پایان عمرم در جان من همچنان خواهد ماند". من هم در شبی متولد شدم در تبریز سردی که شوروی آذربایجان را تجزیه کرده بود و این خاطره همچنان موضوعی در افق دید من هست و کوشش میکنم آن را در خودم زنده نگهدارم(جواد طباطبایی، موسسه بهاران، حاشیه درسگفتار ایده آلیسم آلمانی،۲۳ آذر ۱۳۹۵).

۲۳ آذر، زادروز فیلسوف ایران، سید جواد طباطبایی، گرامی باد.

طرح از: Aramis_Artwork

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

🔸@atusa_sbu

عکس: نوشتاری از خانم پروانه پورشریعتی.
____
اصطلاح خاورمیانه امپریالیستی است. اما هم مفهوم دارد و هم کار می‌کند. اما اصطلاح آسیای غربی و کلا آسیا نه مفهوم دارد و نه کار می‌کند. دانشجویان تاریخ (و لابد خانم پورشریعتی) میدانند که آسیا هم خودش یک درک یونانی از بخش شرقی جهان بود، همچون اروپا و آفریقا و آنان درکی واقعی از آنها نداشتند. اروپای فرهنگی هزار سال پیش با مسیحیت تشکیل شد و آفریقا در قرن بیستم پس از استقلال. اما آسیا هنوز هم به لحاظ فرهنگی وجود ندارد که در مطالعات علوم انسانی از اصطلاح آسیای غربی بهره بگیریم. و اصلا کاربردش چیست؟ خانم پورشریعتی از بهره‌گیری ما از خاورمیانه تعجب میکند و ما از خانم پورشریعتی که چطور میخواهد تاریخ یهودیان در آسیای غربی بنویسد؟ یهودیان بدون مصر و شمال آفریقا؟ جل‌الخالق والمخلوق!/ بهرام روشن‌ضمیر

🆔 @atusa_sbu

✅ «مردمِ، پُشت به فرهنگستان»

🩸 به‌قلم مسعود هوشیار

♦️ مسخره کردن واژه‌های فرهنگستان دو علت دارد: ۱. یا از سر ناآگاهی است؛ ۲. یا ازروی کینۀ سیاسی داشتن به ساختار قدرت است.

تابه‌امروز سه فرهنگستان داشته‌ایم: فرهنگستان اول، زمان رضاشاه؛ فرهنگستان دوم، زمان محمدرضاشاه؛ فرهنگستان سوم، زمان جمهوری اسلامی.

♦️ ولی همیشه و از همان زمان پایه‌گذاری فرهنگستان اول، در دورۀ رضاشاه تا به امروز، واژه‌گزینی این سازمان را مردم و حتی بعضی روشنفکران دست انداخته‌اند؛ برای نمونه صادق هدایت، واژه‌های برساختۀ فرهنگستان را در مقالۀ «فرهنگ فرهنگستان» باد طنز گرفته است؛ ازجمله «انگل» (به‌جای طفیلی) و «باشگاه» (به‌جای کلوب) و «پایان‌نامه» (به‌جای تِز) و «پزشک» (به‌جای طبیب) را با چوب تمسخر کُتک می‌زند.

♦️ هدایت اگر امروز بود، شرمسار می‌شد از این مقاله و بی‌شک متنی عذرخواهانه می‌نوشت! چون ما الان داریم می‌بینیم که این برساخته‌ها چهارزانو نشسته‌اند در زبان فارسی. این کلمه‌های برساخته آن‌گونه جا افتاده‌اند که اکنون بیشتر مردم نمی‌دانند این واژه‌ها عمری هفتادهشتادساله دارند!

♦️ بخش دیگری از برساخته‌های فرهنگستان که آرام‌آرام جاافتاده‌اند ازاین‌قرارند: شهرداری (بلدیه)، دادگستری (عدالت‌خانه، محکمه)، دماسنج (به‌جای میزان‌الحرارة)، هواپیما (Airplane)، یخچال (Refrigerator) و صدها واژۀ دیگر.‌
‌
♦️ علت مخالف با لغت‌های ساختۀ فرهنگستان، خُوکردگی به واژه‌های وِردِ زبان است. وقتی کلمه‌ای در کَلۀ مردم جا خوش کرد، بیرون‌ کردنش کار حضرت فیل است؛ زیرا  مردم به عادت‌زدایی تن نمی‌دهند و در برابر جایگزین‌ها می‌ایستند؛ زیرا خو کرده‌اند و به سخن نصرالله منشی در کلیله‌ودمنه: «خوکردگی بدتر از عاشقی است!»
‌
♦️ ولی ماجرای فرهنگستان سوم‌ که پس از ۱۳۵۷ش راه افتاد، داستان دیگری هم دارد. سال‌هاست که مردم در برابر نهادهای قدرت، چَموش‌اند؛ بنابراین ازسَر لجبازی توی دهنِ واژه‌های تازۀ فرهنگستان می‌زنند و آن واژه را دست می‌اندازند؛ حتی بعضی‌ها به‌عمد، تن به کاربردِ واژه‌های فرهنگستان نمی‌دهند.
‌
♦️ ولی ازقضا همین فرهنگستان کلمه‌هایی پیشنهاد داده که سال‌هاست دارند از این دهان به دهانی دیگر می‌روند و زبان‌به‌زبان می‌چرخند؛ مانند «داده» (data)، نرم‌افزار (Software)، سخت‌افزار (Hardware)، روان‌شناسی (Psychology)، فرایند (Process)، پژوهش (Research)، «یارانه» (Subsidy)، «پایانه» (Terminal)، «سبد کالا» (Basket of goods)، «بازی جوانمردانه» (fair play)، «قهرمانی» (championship)، «پرورش اندام» (bodybuilding)، «شیرجه» (dive)، «نشان‌آور» (medalist)، «کرجی‌رانی» (rowing)، «شهرآورد» (derby)، »گُل‌پاک و مُهروموم» (clean sheet)‌ و صدها واژۀ دیگر! ازاین‌میان «گل‌پاک» و «مهروموم» و یکی‌دوتای دیگر هنوز دارند جای خودشان را باز می‌کنند.
‌
♦️ بله. لغت‌های‌ بالا ساختۀ همین فرهنگستان است که «گرایه» را به‌جای «ترند Trend» و «موج‌پز» را به‌جای «ماکروویو Microwave» برگزیده است!
‌
♦️ پس این فرایند، طبیعی است: واژه‌ای که تازه می‌آید، برای ما ناآشناست و زمان می‌برد تا جای خودش را در ذهن و دلمان باز کند؛ بنابراین مردم دستش می‌اندازند و سربه‌سرش می‌گذارند تا جا بیفتد و اتفاقاً هرچه بیشتر چوب لای چرخش بگذارند، زودتر از ناآشنایی‌اش می‌کاهند و جا می‌اندازندش.  یادتان بیاید به واژۀ «پیامک» (Message) که چقدر مردم به آن خندیدند؛ ولی حالا نه‌فقط خنده‌دار نیست؛ بلکه بخشی از واژه‌های زبان فارسی است!

مسعود هوشیار
جمعه ۲۳آذر۱۴۰۳
شیراز
🆔 @atusa_sbu

شاه طهماسب و شاه عباس صفوی چه درکی از «مفهوم ایران» داشتند؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس به این پرسش پاسخ می‌‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید.

🆔 @atusa_sbu

یک نفر به عنوان شاهنامه‌خوان در هیات سفارت و دیپلماسی ایران در دوره صفویه وجود داشت. ماموریت وی چه چیزی بود؟ فلسفه قرار گرفتن یک شاهنامه‌خوان در هیات دیپلماسی ایران در دوره صفویه چیست؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید.

🆔 @atusa_sbu

موسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران برگزار می‌کند:

سلسله نشست‌های ایران کجاست
«ایده ایران»

استاد ابراهیم پورداوود: از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا


گفت‌و‌گو با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور: استاد زبان و فرهنگ باستانی دانشگاه شهید بهشتی


به زودی از شبکه اینترنتی روزنامه آسیا و شبکه‌های اجتماعی آتوسا

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

ابراهیم پورداود: از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا
#تیزر_معرفی

🔸گفتگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی در مورد استاد ابراهیم پورداود

🔸 ایران در عصر مشروطه و پهلوی شاهد حضور شخصیت‌های ایران‌ساز زیادی در حوزه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و علمی بوده است که به نوعی بنیان‌های ایران مدرن را ایجاد کردند. یکی از این شخصیت‌ها "استاد ابراهیم پورداود" است که نقش مهمی در شکل‌گیری مطالعات زبان‌های باستانی و مطالعات ایران‌شناسی در ایران ایفا کرده است. او اولین مترجم ایرانی اوستا محسوب می‌شود و پژوهش‌های وی در زمینه اوستا و زبان‌های باستانی شهرتی ملی و جهانی برای او به ارمغان آورده است. در همین راستا، در سلسله نشست‌های «ایران کجاست»، برگزار شده توسط مؤسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران، گفت‌و‌گویی با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی، داشتیم.

آسیانیوز ایران
موسسه علمی و تاریخی آتوسا
با مشارکت موسسه فرهنگی بزرگمهر حکیم

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

«نام ایران» و «ایده ایران» نزد مورخان دوره صفویه چگونه مطرح شده است؟

دکتر صادقی، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس پاسخ می‌دهد.

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

موسسه آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

ابراهیم پورداود:
از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا

#نسخه_کامل

🔸گفتگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی در مورد استاد ابراهیم پورداود

🔸 ایران در عصر مشروطه و پهلوی شاهد حضور شخصیت‌های ایران‌ساز زیادی در حوزه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و علمی بوده است که به نوعی بنیان‌های ایران مدرن را ایجاد کردند. یکی از این شخصیت‌ها "استاد ابراهیم پورداود" است که نقش مهمی در شکل‌گیری مطالعات زبان‌های باستانی و مطالعات ایران‌شناسی در ایران ایفا کرده است. او اولین مترجم ایرانی اوستا محسوب می‌شود و پژوهش‌های وی در زمینه اوستا و زبان‌های باستانی شهرتی ملی و جهانی برای او به ارمغان آورده است.
در همین راستا، در سلسله نشست‌های «ایران کجاست»، برگزار شده توسط مؤسسه علمی و تاریخی آتوسا و آسیانیوز ایران، گفت‌و‌گویی با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور، استاد زبان‌های باستانی دانشگاه شهید بهشتی، داشتیم.

آسیانیوز ایران
موسسه علمی و تاریخی آتوسا
با مشارکت موسسه فرهنگی بزرگمهر حکیم

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

🆔 @atusa_sbu

لینک گفتگو با دکتر ابوالقاسم اسماعیل‌پور در مورد استاد ابراهیم پورداوود

از مشروطه‌خواهی تا ترجمه اوستا

روزنامه آسیا/ ۱ دی ماه ۱۴۰۳

موسسه علمی و تاریخی آتوسا
آسیانیوز ایران

https://B2n.ir/f22799

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

«ایران، ۱۳۵۳»

ویدئویی باکیفیت از ایرانِ ۵۳. تصویری کاملاً مدرن که همهٔ نشانه‌های اوایل دههٔ ۱۹۷۰ را در خود دارد. در نگاه به گذشته تنها می‌توان از شکاف‌هایی که میان ظاهر و باطن این جامعه وجود داشت حیرت کرد. هیچ منجمی نمی‌توانست پیشگویی کند این جامعه یک دههٔ بعد چه شکل و شمایلی خواهد داشت. امروز هم چنین شکافی در ظاهر و باطن جامعه — البته به نحوی معکوس — وجود دارد. و چه کسی می‌تواند بگوید ایرانِ ۱۴۱۳ چگونه خواهد بود... گرچه می‌توان بو کشید. درست مانند وقتی بوی دریا به مشام می‌رسد، اما هنوز یکی دو کوه مانده تا لاجورد دریا نمایان شود...

دیدن این پنج دقیقه را بسیار توصیه می‌کنم. امیدوارم در انتخاب موسیقی و ادیت چندان بدسلیقگی نکرده باشم./منبع: تاریخ‌اندیشی، مهدی تدینی

آتوسا: نهاد ترویجی اندیشه سیاسی و دانش تاریخی در ایران

آتوسا را به دوستان خود معرفی بفرمایید

@atusa_sbu