دکتر عزیز کلانتری
دانش آموخته دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه تهران، ایران

👈دکتر عزیز کلانتری
👈علی هاشمی (کارشناسی ارشد جامعه شناسی)

🔸بررسی وضعیت اقتصادِ فرهنگ در استان ایلام و راهکارهای تقویت آن؛ با تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های محلی

🔹چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت اقتصادِ فرهنگ در استان ایلام و راهکارهای تقویت آن؛ با تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های محلی در پارادایم کیفی و به روش تحلیل تماتیک انجام گرفته است. جامعه هدف شامل کلیه فعالان و کارشناسان عرصه فرهنگ و هنر در استان ایلام بود که نمونه‌گیری بر مبنای اشباع نظری با 35 نمونه انجام شد. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته استفاده شد. نتایج نشان داد که مهمترین حوزه‌های دارای ظرفیت سرمایه‌گذاری براساس الگوی اقتصاد فرهنگ در استان ایلام عبارتند از: حوزه ادبیات، حوزه صنایع دستی، حوزه هنرهای تجسمی، حوزه آداب و رسوم، حوزه نمایش و حوزه موسیقی. در حال حاضر به جز حوزه نمایش و تاحدودی در حوزه موسیقی، در سایر حوزه‌ها وضعیت نامناسبی در استان وجود دارد. موانع و محدودیت‌هایی از جمله موانع اقتصادی؛ موانع سازمانی و مدیریتی؛ موانع ساختاری اجتماعی؛ موانع ساختاری فرهنگی؛ موانع بازاریابی و تبلیغات؛ ضعف‌های قابل مشاهده در هنرمندان و ... مهمترین موانع در راه بهبود وضعیت بوده‌اند. برای غلبه بر این محدودیت‌ها، راهکارهایی می‌توان پیشنهاد داد از جمله: 1- تغییر در شیوه‌های مدیریت و سیاست‌گذاری‌ها، 2- زمینه‌سازی و بسترسازی لازم، 3- پشتیبانی مالی از تولید آثار فرهنگی و هنری، 4- بهبود کیفیت آثار هنرمندان، و 5- تبلیغات و بازاریابی مناسب و اقدامات عملی برای فروش آثار از جمله تأسیس بازارهای گوناگون، راه‌اندازی جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های مختلف و ....

🔹کلیدواژه‌ها: اقتصاد فرهنگ فرهنگ و هنر ظرفیت‌های محلی استان ایلام

بررسی وضعیت اقتصادِ فرهنگ در استان ایلام و راهکارهای تقویت آن؛ با تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های محلی

👈دکتر عزیز کلانتری
👈همایون جمالی (کارشناس ارشد تاریخ و مدیر کانال تاریخ و فرهنگ دره شهر)

🔹گاهی اجمالی به مؤلفه‌های فرهنگ بومی شهرستان دره‌شهر و قابلیت‌های کارکردی آن با تأکید بر توانمندسازی ظرفیت‌های محلی اقتصاد فرهنگ

🔸چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت اجمالی مؤلفه‌های فرهنگ بومی منطقۀ عمومی سیمره و قابلیت‌های کارکردی این فرهنگ ­و ارائۀ راهکار برای فعالسازی ظرفیت‌های محلی موجود در این زمینه بر اساس رویکردهای توسعۀ مشارکتی انجام شد. در این راستا برای گردآوری و تحلیل داده‌ها از شیوۀ توصیفی- تحلیلی به گونۀ مردم‌نگارانه استفاده گردید و به روایت راویان محلی عضو کانال تلگرامی «تاریخ و فرهنگ دره‌شهر» استناد شد که از کم و کیف مؤلفه‌های فرهنگی بومی و قابلیت‌های کارکردی آنها آگاهی داشتند.
داده‌ها و اطلاعات به‌دست‌آمده مبین آن است که فرهنگ بومی سیمره در تمام زمینه‌های مورد بررسی، از جمله: ترانه‌ها و نغمه‌های شاد محلی، کارآواها، آیین‌ها و سنن ریشه‌دار و پیوندبخش، ضرب‌المثل‌های آموزنده و پرمحتوا، ادبیات شفاهی پندآموز، بازی‌های محلی مفرح و حکایت‌های تاریخی آموزنده از ظرفیت‌های کارکردی قابل توجهی برخوردار است که به انحاء مختلف، قابلیت احیا و انطباق با مقتضیات جدید را دارند و می‌توانند در راستای رونق‌بخشی به اقتصاد فرهنگ به بازار تولیدات فرهنگی وارد شوند.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند برخلاف دیدگاهی که به فرهنگ عامه نگاه تحقیرآمیزی دارد و فولکلور و مواد و داده‌های آن را در شمار مشتی خرافه، افسانه، اسطوره و گفتار مردم بی­سواد قلمداد می‌کند، فرهنگ بومی منطقۀ سیمره از قابلیت‌های کارکردی و توان بالایی برای ورود به عرصۀ کسب و کارهای نوین فرهنگی – هنری و ایفای نقش در دورۀ جدید برخوردار است؛ بر این اساس، ضرورت دارد دولت در قالب راهبرد «فعال‌سازی ظرفیت‌های مردمی»، زمینه‌های گشایش و بالندگی ظرفیت‌های مذکور و گسترش کسب و کارهای فرهنگی را فراهم سازد.

🔹کلیدواژه‌ها: فرهنگ بومی مؤلفه‌های فرهنگ بومی اقتصاد فرهنگ و هنر سیمره

گاهی اجمالی به مؤلفه‌های فرهنگ بومی شهرستان دره‌شهر و قابلیت‌های کارکردی آن با تأکید بر توانمندسازی ظرفیت‌های محلی اقتصاد فرهنگ

🔹 کابیلی ها

امروزه آوازۀ نام «پی یر بوردیو» - اندیشمند جامع الاطراف – بر کسی پوشیده نیست.بوردیو پس از فراغت از تحصیل از «اکول نرمال سوبریور» در رشته فلسفه در سال 1956 به خدمت سربازی فراخوانده شده و دوسال در الجزایر در خدمت ارتش فرانسه بود و بعد از آن دو سال در دانشگاه الجزایر تدریس نمود. حضور او در الجزایر فرصت مغتنمی برای مطالعات انسان‌شناختی و جامعه‌شناختی او فراهم ساخت و او توانست در آن مدت کتاب «جامعه شناسی الجزایر» و کتابی در خصوص قبایل «کابیلی» الجزایر بنویسد که در نوع خود بسیار ارزشمندند.


کابیلی‌ها یکی از اقوام بربر (آمازیغ) ساکن شمال شرقی الجزایر، به‌ویژه در منطقه کوهستانی کابیلیا هستند. آن‌ها به زبان کابیلی (شاخه‌ای از زبان‌های آمازیغی) صحبت می‌کنند و دارای فرهنگی غنی و هویتی مستقل‌اند که با وجود قرن‌ها عرب‌سازی، همچنان حفظ شده است. زبان، موسیقی، لباس‌های سنتی و ساختار قبیله‌ای از شاخصه‌های برجسته فرهنگی آن‌هاست. بسیاری از کابیلی‌ها به زبان‌های عربی و فرانسوی نیز مسلط‌اند و در تاریخ الجزایر، به‌ویژه در مبارزه با استعمار فرانسه، نقش مهمی داشته‌اند.

پس از استقلال الجزایر، دولت برای دهه‌ها سیاست یکسان‌سازی عربی را اجرا کرد، اما کابیلی‌ها با مقاومت فرهنگی و سیاسی توانستند در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۱۶ به‌ترتیب زبان آمازیغی را به عنوان زبان ملی و رسمی کشور به ثبت برسانند. با این حال، تنش‌های فرهنگی و سیاسی بین کابیلی‌ها و دولت مرکزی همچنان پابرجاست و برخی از گروه‌های کابیلی خواهان خودمختاری بیشتر یا حتی استقلال منطقه کابیلیا هستند. کابیلی‌ها امروز نماد مقاومت زبانی و فرهنگی در برابر همگون‌سازی فرهنگی در شمال آفریقا به‌شمار می‌روند.

پیر بوردیو چند کار مهم درباره‌ی کابیلی‌ها انجام داده است، معروف‌ترین آن‌ها به صورت مجموعه‌ای با عنوان «Trois études d’ethnologie kabyle» منتشر شده است.

در این مجموعه، بوردیو به مطالعهٔ دقیق جامعهٔ کابیلی‌ها می‌پردازد و به موضوعاتی مانند حس افتخار (honour)، ساختار خانگی کابیلی (La maison kabyle ou le monde renversé) و مناسک و روابط قبیله‌ای توجه می‌کند. این متون تا حدی سنگ‌بنای نظریهٔ «پیش درآمدی بر نظریهٔ کنش» (Esquisse d’une théorie de la pratique) هستند؛ یعنی بوردیو پس از انجام تحقیق میدانی در کابیلیا، مفاهیم بنیادینی مانند هابیتوس، میدان اجتماعی و سرمایهٔ نمادین را توسعه داد. به طوز مختصر می‌توان مطالعات بوردیو در خصوص کابلی‌ها را در موارد زیر بیان نمود:

1. خانه‌ی کابیلی یا جهان واژگون (La maison kabyle ou le monde renversé)
در این مطالعه، بوردیو نشان می‌دهد که خانه‌ی سنتی کابیلی‌ها تنها یک فضای فیزیکی نیست، بلکه بازتابی از جهان‌بینی آن‌هاست. او توضیح می‌دهد که چگونه ساختار فضایی خانه (مثلاً تقسیم به بخش زنانه/مردانه، روشن/تاریک، بالا/پایین) بازتابی از تقابل‌های نمادین (مثل زندگی/مرگ، فرهنگ/طبیعت) است. این تحلیل به بوردیو کمک کرد تا مفهوم ساختارهای نمادین در زندگی روزمره را توسعه دهد.

2. بدن و مناسک افتخار در جامعه‌ی قبیله‌ای (Le sens de l'honneur)
در این مقاله، بوردیو به مفهوم افتخار (honour) و نقش آن در روابط اجتماعی کابیلی‌ها می‌پردازد. او نشان می‌دهد که چگونه رفتار، زبان بدن، سکوت، یا حتی نگاه در بافت اجتماعی معنا دارد و باعث حفظ یا از دست رفتن افتخار یک فرد یا خانواده می‌شود. اینجا بوردیو اولین بار شروع به تحلیل چیزی می‌کند که بعدها به مفهوم هابیتوس (habitus) تبدیل می‌شود: الگوهای رفتاری نهادینه‌شده که ناخودآگاه عمل می‌کنند.

۳. نقد اقتصاد تبادلات نمادین
در این تحلیل، بوردیو به چگونگی تبادل هدایا، احترام، و خدمات اجتماعی در بین کابیلی‌ها می‌پردازد. برخلاف دیدگاه‌های کلاسیکی مانند مارسل موس، او نشان می‌دهد که این تبادلات صرفاً احساسی یا اخلاقی نیستند، بلکه دارای سرمایه و استراتژی‌اند. او در این‌جا مفهوم سرمایه نمادین (symbolic capital) را مطرح می‌کند: اعتبار و احترام اجتماعی‌ای که می‌تواند تبدیل به قدرت واقعی شود.

منبع: ویکیپدیا

استان ایلام؛ رکورددار کمترین آمار طلاق در کشور

بر اساس جدیدترین گزارش‌های رسمی ثبت احوال کشور، استان ایلام موفق شده است عنوان کمترین میزان طلاق در میان استان‌های ایران را به خود اختصاص دهد.

@ilkhezell

🔸بهروز سپیدنامه

🔹مست و تیر چراغ برق

👈(آمار را چنان به کار می‌گیرد که مرد مست تیر چراغ را ، نه برای استفاده از روشنایی آن، بلکه به خاطر تکیه دادن بر آن)


پدیده‌های اجتماعی دارای ابعاد، لایه‌ها و سطوح مختلفی هستند که درک آن‌ها با تقلیل‌گرایی و تکیه بر داده‌های منفرد امکان پذیر نیست.

«شناخت عمیق» پدیده‌های اجتماعی وامدار «درون فهمی» و «ذوب افق» های بین محقق و پدیده است که از طریق پارادایم کیفی و روش‌های تفهمی و تفسیری امکان پذیر است.

«شناخت دقیق» پدیده‌های اجتماعی متکی بر آمار و داده‌های کمی است که از طریق آن‌ها امکان مقایسه و تعمیم فراهم می‌شود. اما بهره‌گیری از آمار باید به صورت ضربدری انجام پذیرد زیرا تکیه بر داده‌های منفرد، نیم رخی از پدیدۀ اجتماعی را به ما نشان می‌دهد.

طلاق یکی از «آسیب ‌های اجتماعی» است که کارکرد نامناسب آن به گسست و حتی فروپاشی روابط خانوادگی منجر خواهد شد اما این آسیب می‌تواند کارکردهای مثبتی نیز در پی داشته باشد. زیرا اگر به طلاق به عنوان «راه حلی» برای خروج از بحران و حتی پیشگیری از جرم نگریسته شود ، تلقی ما از آن تغییر خواهد کرد.

«تابو» شدن طلاق در جوامع ، کارکرد «راه حلی» آن را از بین خواهد برد. این که با توجه به شرایط فرهنگی و مقتضیات مختلف باید با یک فرد «نامتناسب» تا زمانی نا معلوم زندگی کرد و شرایط بسیار دشوار زیستن با او را تحمل کرد و این که هیچ راه برون رفتی از بحران ایجاد شده وجود ندارد، ممکن است «خودکشی» و «دیگر کشی» (قتل) را به عنوان تنها راه ممکن برای خروج از بحران در دستورالعمل افراد قرار دهد.

لذا همیشه آمار پایین طلاق را نمی توان به عنوان شاخصی برای «استحکام نظام خانواده» در نظر گرفت. این آمار باید در کنار نرخ «خودکشی» و «دیگر کشی» های خانوادگی تفسیر نمود.

🔶پی نوشت:
استان ایلام؛ رکورددار کمترین آمار طلاق در کشور است. بر اساس جدیدترین گزارش‌های رسمی ثبت احوال کشور، استان ایلام موفق شده است عنوان کمترین میزان طلاق در میان استان‌های ایران را به خود اختصاص دهد.
@ilkhezell

در غیاب شناخت درست از مشکلات اساسی جامعه و چاره‌اندیشی به‌هنگام برای حل‌کردن آن‌ها، استفادهٔ بی‌رویه از شبه‌علم [به جای علم] برای ترمیم و اصلاح جامعه طی سالیان اخیر شدت گرفته؛ در پی این فرایند، به‌قدری از واقعیت‌های عینی و منطق حاکم بر آن‌ها فاصله گرفته‌‌ایم که تصور هرگونه راه‌حل کارشناسانهٔ قابل اجرا برای غلبه بر انبوه مشکلات کنونی، امری نسبتاً بعید و انجام‌ناشدنی به نظر می‌رسد.

✍عزیز کلانتری- ۱۳مهر۴۰۴
https://t.me/Darrehshar_Development

به همت استاد محمد علی قاسمی، شماره جدید ماهنامه رووژگار (ویژه نامه بهروز سپیدنامه) چاپ و منتشر شد

شماره جدید ماهنامه رووژگار چاپ و منتشر شد .

در این شماره که ویژه نامه دکتر بهروز سپید نامه جامعه شناس،شاعر،منتقد و مترجم معاصر است ،به کارنامه ادبی و هنری این  شاعر پرداخته شده است. عناوین مطالب خواندنی این شماره به شرح زیر است:
پارادایم عشق در جهان شعری بهروز سپید نامه/محمد علی قاسمی
شعر معاصر کردی و ادبیات اقوام/استاد حسین شکر بیگی
بهروز ی که من می شناسم /استاد ظاهر سارایی
چشمه ها در گفتگو /دکتر حبیب الله بخشوده
آفتاب بی دریغ/استاد جلیل صفربیگی
شاعری شبیه شعر هایش / ا دکتر محمد رضا رستم پور
حجم صمیمیت/پرفسور رضا خانی
شارح زیبایی/استاد شکرالله شیرخانی
طراح مفاهیم/دکتر امید محمد زاده
در آنجا بودن/دکتر علی ایار
مرد مهر و مدارا/استاد وحید اسدی
حضور خوب بودن/دکتر حمید حیدر پناه
بازخوانی یک خاطره/مهدی رجبی
طعم ترجمه/دکتر مالک عبدی
دفتر روشن یک استاد/دکتر وحید اسلامی
ایده پرداز /استاد حشمت الله آقایی
تحلیلگر/دکتر سیروس لطیفیان


ماهنامه کوردی-فارسی رووژگار

🔹دکتر محمود اسماعیل نیا

مقاله «جامعه شناسی برون آکادمی در ایران» اشاره ای است به تنگنای علوم انسانی و علوم اجتماعی دانشگاهی در دوران پس از انقلاب است. تنگنایی که موجب گسترش این دانش ها در حوزه عمومی گشت. این مقاله برگرفته از رسالۀ دکتری دکتر محمود اسماعیل نیا است که با تأکید بر یک دوره ده ساله (1396-1386) و تمرکز بر دو مؤسسه پرسش و رخداد تازه و دو مجله مهرنامه و اندیشه پویا انجام شده است.

دکتر اسماعیل نیا بخشی از این مقاله را در «ششمین همایش کنکاش های مفهومی و نظری در باره جامعه ایران» ارائه دادند.

با تشکر از دکتر اسماعیل نیا،متن مقاله، فایل سخنرانی و پاور ارائه آن تقدیم عزیزان می گردد.

مقاله "جامعه شناسی برون آکادمی: پیشینه ها، پویایی ها و چشم اندازها"
🔹دکتر محمود اسماعیل نیا