دوکسا
294 subscribers
517 photos
26 videos
39 files
153 links
رخدادها، تأملات و تقریرات فرهنگی - اجتماعی بهروز سپیدنامه (دانشیار جامعه شناسی فرهنگی دانشگاه ایلام)
Download Telegram
بیانیه همبستگی با پژوهشگران ایرانی در بحبوحه تشدید خشونت‌ها

انجمن جامعه‌شناسی ایران و اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی در ابتدای جنگ دوازده روزه نامه‌ای درباره  تجاوزگری رژیم اسرائیل و متحدانش از جمله آمریکا به انجمن‌های مختلف از جمله انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی ارسال کرد. امروز این انجمن بیانیه‌ای را در همبستگی با پژوهشگران ایرانی و در نقض معاهدات بین‌المللی توسط آمریکا و اسرائیل صادر کرد.  ترجمه این بیانیه بدین شرح است:

🔷 در پاسخ به درخواست‌های اعضای حقیقی انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی (ISA) و درخواست رسمی انجمن جامعه‌شناسی ایران—عضو جمعی ISA—و اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران، ISA بیانیه زیر را صادر کرد.

🔹انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی نگرانی عمیق خود را از تشدید تجاوزات نظامی دولت‌های اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران ابراز می‌کند که زندگی شهروندان عادی ایران را تحت تأثیر قرار داده است. این اقدامات نقض قوانین بین‌المللی است و منجر به اختلال گسترده، آوارگی، و ترس، از جمله در تهران، شهری با بیش از ده میلیون نفر جمعیت و محل زندگی بسیاری از همکاران و موسسات دانشگاهی ما، شده است.

🔹انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی در کنار انجمن جامعه‌شناسی ایران، اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران، و پژوهشگران سراسر ایران می‌ایستد که همچنان با محدودیت‌های شدید بر امنیت، تحرک، و توانایی خود برای مشارکت در زندگی عمومی و دانشگاهی روبرو هستند. دانشمندان علوم اجتماعی و سازمان‌های جامعه مدنی ایران، از جمله انجمن جامعه‌شناسی ایران، انعطاف‌پذیری قابل توجهی و تعهد راسخی به دانش‌پژوهی عمومی در برابر سرکوب دولتی و محدودیت‌های پایدار بر آزادی آکادمیک از خود نشان داده‌اند. موج کنونی خشونت، جان و امنیت شخصی آن‌ها، و همچنین این فضای فکری و مدنی شکننده اما حیاتی را بیش از پیش تهدید می‌کند.

🔹ما به ویژه نگران تأثیر مستقیم این تجاوز بر توانایی جامعه‌شناسان ایرانی برای مشارکت در زندگی آکادمیک بین‌المللی هستیم، از جمله پنجمین مجمع جامعه‌شناسی ISA در رباط، که بسیاری از همکاران ایرانی ما اکنون مجبور به کناره‌گیری از آن شده‌اند.

🔹در شناخت این شرایط اضطراری، و در راستای تعهد ما به عدالت و تبادل علمی جهانی، ISA به تقویت صدای آسیب‌دیدگان از جنگ و سرکوب ادامه خواهد داد و خواهان صلح و پایان دادن به درگیری‌های خشونت‌آمیز است. ISA بر تعهد خود به حفظ گفتگوی بین‌المللی، تقویت صداهای به حاشیه رانده شده، و حمایت از اراده جمعی اعضای خود در برابر جنگ، آوارگی، و سرکوب تأکید می‌کند.

🔹همانطور که در طول بحران‌ها در مناطق دیگر تأیید کرده‌ایم، ISA معتقد است که سکوت در برابر بی‌عدالتی به بازتولید عدم تقارن‌های جهانی در کیفیت زندگی و تولید و گردش دانش کمک می‌کند. امروز، بیش از هر زمان دیگری، ما خواستار مشارکت انتقادی دانشمندان علوم اجتماعی و حمایت از آزادی آکادمیک در سراسر جهان هستیم.

🔹انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی با نگرانی به تأثیرات این و سایر درگیری‌ها که بر جمعیت‌ها تأثیر می‌گذارد، آسیب‌های جبران‌ناپذیری وارد می‌کند یا سال‌ها برای بازگرداندن شرایط زندگی قبلی نیاز دارد، می‌نگرد. این درگیری‌ها زندگی میلیون‌ها انسان بی‌گناه را بدتر می‌کند و پیوندهای باستانی همزیستی مسالمت‌آمیز میان مردم را از بین می‌برد. در این دوران آشفتگی جهانی، ISA از همه دولت‌ها می‌خواهد مسیرهای متفاوتی را انتخاب کنند—مسیرهایی که گفتگو، همبستگی، و بهبود شرایط زندگی را تقویت می‌کند—با جستجوی راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز برای درگیری‌ها، رد گفتار و اعمال نفرت‌انگیز و جنگ‌طلبانه، و تأیید مجدد تعهد خود به دفاع از حقوق بشر و ترویج صلح جهانی.

۲۶ ژوئن ۲۰۲۵
🔗متن اصلی بیانیه را در این لینک مطالعه بفرمایید.

@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
🔹بهروز سپیدنامه

🔸مُهر سکوت

🔹(در نقد اظهارات غیر مسئولانه برخی از چهره ها)

https://t.me/AllisData
🔹بهروز سپیدنامه

🔸مُهر سکوت

🔹(در نقد اظهارات غیر مسئولانه برخی از چهره ها)

👈طرح مسئله:

امروزه در فضای رسانه ای کشور، شاهد سخنان نسجیده ی بعضی از مسئولین و چهره هایی هستیم که هزینه های فراوان و جبران ناپذیری برای کشور در سطح بین المللی ایجاد کرده و خواسته یا نخواسته، آب در آسیاب دشمنان این سرزمین می ریزند.

👈استدلال:

مقام، در ادبیات عرفانی، به جایگاه ، رتبه و منزلتی گفته می شود که حاصل مجاهدت با نفس است. یکی از این مقام‌ها، «مقام سکوت» است. سکوت، هم مقام است و هم اسبابی برای کسب مقام. زیرا بنا به آموزه‌های دینی، بسیاری از گرفتاری‌های افراد و بسیاری از فرو افتادن‌ها از اوج عزت به حضیض ذلت ، ناشی از لغزش‌های زبانی است. جوامع نیز مستثنی از این قاعده نیستند.

شاعر بزرگی چون مولوی که بلیغ‌ترین و فصیح‌ترین سخنان را در گوش زمانه گفته و به فریاد نشسته، تخلص خود را «خموش» اختیار کرده است. سعدی شیرازی، بابی از گلستان‌اش را «به فواید خاموشی» اختصاص داده است. سایر بزرگان ادبیات فارسی نیز به ارزش سکوت و خاموشی به هنگام، پرداخته اند.

اهمیت سخن گفتن به مقدار، و خاموشی به گاه، تا جایی است که در کتاب‌های فارسی دورۀ ابتدایی که زیر بنای فرایند «جامعه پذیری» به شمار می روند با نقل حکایاتی چون «روباه و خروس» و «مرغابیان و لاک پشت» به دانش آموزان آموخته اند که سخن گفتن در جایی که باید خاموش بود باعث هلاکت خواهد شد و : «نفرین بر دهانی که بی موقع باز شود» .

سعدی شیرازی دو نشانه ی سبک مغزی را سکوت، هنگامی که باید سخن گفت و سخن گفتن هنگامی که باید سکوت اختیار کرد دانسته است:

اگر چه پیش خردمند، خامشی ادب است
به وقت مصلحت آن به، که در سخن کوشی
دو چیز طیرۀ عقل است: دم فرو بستن
به گاه گفتن، و گفتن به گاه خاموشی

و نیز

از آن مرد دانا دهان دوخته
كه بيند كه شمع از زبان سوخته

مولوی در حکایت «طوطی و بازرگان» در نکوهش عدم ضبط زبان اظهار کرده، هر حرف نسنجیده‌ای که از زبان خارج شود مانند تیری است رها شده که برگشت ناپذیر است و مایه عداوت و دشمنی و ویرانی خواهد شد. به قول حافظ «هر چند که ناید باز تیری که بشد از شست» آن جا که مولانا می فرماید:

نکته‌ای کان جست ناگه از زبان
همچو تیری دان که آن جست از کمان
وا نگردد از ره آن تیر ای پسر
بند باید کرد سیلی را ز سر
چون گذشت از سر، جهانی را گرفت
گر جهان ویران کند نبود شگفت

پیامبر اعظم (ص) در ستایش سکوت به هنگام اظهار داشته : «الصّمت سيّد الأخلاق» (خاموشی سرور اخلاق است) و «السَّكُوتُ زِينَةُ الْمُؤْمِنِ»، سکوت زینت مؤمن است. حضرت رسول اکرم (ص) در وصایای خویش به ابوذر می‌فرماید: «دع ما لست منه فی شئء فلا تنطق بما لایعنیک و اخزن لسانک کما تخزن ورقک»،(آنچه را که به تو مربوط نمی‌شود رها کن و نگو آنچه را که ضرورت ندارد و زبانت را نگاهبان باش همچنان که از مال و ثروت حراست می‌کنی).

حضرت علی (ع) می‌فرمایند: «السكوت زینة الحكیم»، یعنی سکوت زینت حکیم است. و «اذا تمّ العقل نقص الكلام»، (وقتي كه عقل به رشد و كمال رسيد،‌ سخن گفتن رو به نقصان مي‌نهد.) . و «احمد من البلاغه الصمت حین لاینبغی الکلام»،(ستوده‌تر و شایسته‌تر از بلاغت، خاموشی است، آن دم که سخن گفتن سزاوار نیست).

حضرت امام رضا (ع) می فرماید :«من علامات الفقه الحلم و العلم و الصمت ،ان الصمت باب من ابواب الحکمه ان الصمت یکسب المحبه ،انه دلیل علی کل خیر»،(از نشانه‌های ژرف اندیشی و فهم عمیق دین :بردباری،دانش و خاموشی است. به راستی که سکوت دری است از درهای حکمت، صمت و سکوت دوستی می‌آورد و دلیل و رهنمون هر خیر و خوبی است) . امام هادي (ع) هم مي‌فرمايد: «الجاهل اسير لسانه»، (نادان اسير زبان خود است)

لغزش‌های زبانی و سخن گفتن‌های نا به جا و نا خجسته، نه تنها در سطح فردی باعث زوال می شوند که در سطح اجتماعی و حکمرانی نیز باعث اضمحلال جوامع و گاه به مخاطره انداختن دولت ها و حکومت ها می شود.

همان گونه که در سطور بالا ذکر شد، بخشی از آموزه‌های مربوط به فواید خاموشی به هنگام و شایسته و بایسته، ریشه در فرهنگ و ادبیات و هویت ایرانی ما و بخشی دیگر ریشه در هویت دینی و اسلامی ما دارد و اگر چهره ای، به این اصل مهم توجه نکند و با سخن گفتن ناصواب خود کشور را به سمت بحران و ویرانی بکشد باید در ایرانیت و اسلامیت او تردید نمود.


🔹پ ن:

نمونه این اظهارات نسنجیده انتشار پستی در صفحه اینستاگرام  مهدی محمدی مشاور رئیس مجلس با مضمون حمله اتمی ایران به اسرائیل با شبیه سازی نقشه اسرائیل با دو انفجار هسته ای است.
علی رغم این که اظهار شد این پست اشتباهی توسط ادمین و بدون اطلاع مهدی محمدی منتشر شده و نیز علی رغم حذف پست مذکور، جنجال و غوغای زیادی در جهان علیه کشور عزیزمان ایجاد شد.
@allisdata
🔴 کتابخانه‌ها، وقتی به دست اهل کتاب می‌افتند

✍🏻هدی منصوری- رسانه ارکوازی:


در آخرین روزهای تیر ۱۴۰۴، سالن جلسات شهید‌ملکشاهیِ استانداری و نخستین جلسه انجمن کتابخانه‌های عمومی استان.

امروز برخلاف وظیفه معمولِ کاری (خبرنویسی و گزارش آمار و عملکرد مسئولین) حس کردم باید راوی روح جلسه باشم.
جلسه از آن جلسه‌های تکراری، گاهاً کسل‌کننده و بی‌سرانجام نبود. از آن‌هایی که با شیفت کردن چهره یک سخنران به سخنران بعدی در مانیتور، یا تغییر تُن صدای سخنران متوجه عوض شدن صاحب‌سخنی می‌شویم که حرف‌هایش بسی تکراریست، آبکی یا بهر خودنمایی!

داشتم فکر می‌کردم کاش مثل حق مصونیت قضایی، سیاسی و پارلمانی، حقی داشتیم به نام «حق مصونیت تعریف و تمجید». البته که به شرط حفظ قداست کلام و قلم؛ بی‌آنکه برچسب تملق و قلم‌فروشی بخوری!
آنگونه که مورد‌ِتعریفِ‌ما، از فیلتر همگان بگذرد و لایک بگیرد عمومی نه عموماً!

لذت بردم از سپردن کار به کاردان، گویی که چنان عادل‌جانِ فردوسی‌پور را نشانده‌اند جای جبلی!
با این تفاوت که ترکیب قبلی هم ترکیبی بود برنده! با حضور خانم رستگار، آقای حاتمی و استاد خداداد ابراهیمی که هم خوب است، هم خوب می‌نگارد و هم خوب سخن می‌گوید. آنچنان که گاه حین گوش دادن به سخنرانی‌های ایشان، کلمات و ترکیبات زیبا و نوینشان را منتقل می‌کنم به دفترچه‌ی گسترش واژگانم. استادی که در حوزه کتاب و کتابخوانی و نویسندگی هم، دستی دارد بر آتش و بسیار گشوده، که هزار جلد کتاب را هم اهدا کرده است.

صحبت از انتخاب ۳ عضو حقیقی انجمن کتابخانه‌های عمومی استان است؛ تا چهار سال یاورِ یارِ مهربان باشند.

بهروز سپیدنامه، غزل‌سُرای نام‌آشنا برای دوستداران شعر و ادبیات و پژوهشگری توانمند که عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه ایلام هم هست.

عبدالحمید کرمی، معلمی آشنا با کتاب و مکتب و از پیشکسوتان ارزنده‌ی رسانه‌های استان.

و جمیله یارمحمدی، از سرآمدان فرهنگی استان، بانویی که کوله‌بارش کتاب است و دانایی و در لابلای کلماتی که با طمأنینه‌ی کامل ادا می‌کرد؛ ورق زدن بی‌شمار کتابی که خوانده بود حس می‌شد.
او برای افزایش سرانه مطالعه و کتاب‌خوان‌کردن مردم، از آمدن مردم پای این کار، سخن گفت. گفت که هرجا کار به مردم سپرده شد نتیجه آنی شد که مطلوب نظر بود.
به نظر او معضلات اجتماعی را می‌توان با کتابخوانی بیمه کرد، کاری که باید از همان کودکی برای فرزندانمان آغاز کنیم.
او از ضرورت تشکیل کارگروه کتاب و کتابخوانی سخن به میان آورد. از تغییر فضای گاهاً مسموم و نامتعارف پارک کودک به محلی برای همگام‌سازی افکار مفید.

مدیرکل کتابخانه‌های استان ایلام هم از قدیمی‌ترین کتابخانه استان ایلام گفت. کتابخانه «پروین اعتصامی» که دارای بالاترین میزان امانت، نسخه کتاب و عضویت بوده است. کتابخانه‌ای با بافتی فرسوده اما مورد استقبال که به همت نهاد کتابخانه‌ها و استفاده از ظرفیت‌های هنری استان چون «مهدی صندوق‌آبادی» عملیات بازطراحی آن در حال انجام است.

حیدری همچنین از دومین کتابخانه سیار استان گفت. پروژه‌ای ناتمام در شهرستان چوار که به پیشانی صنعت استان معروف است.
به گفته حیدری کامیونت فورس این پروژه خریداری شده اما برای تکمیل پازل این پروژه به اعتباری ۶۰۰ میلیون تومانی نیاز است. اعتباری که می‌شود چشم امیدی داشت به شرکت‌های صنعتی شهرستان (پتروشیمی و پالایشگاه گاز) تا از محل مسئولیت‌های اجتماعی‌شان سبب شوند کودکان محروم این دیار از گله‌جار و سلطان‌آباد تا سرپیتک و شط‌هریز، به همان راحتی کتاب را لمس کنند که کودکانی در مرکز شهر.

@Arkavazii
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹بهروز سپیدنامه

🔸تاسیان

👈(دلتنگی یا خفگی)


🔹آغاز:
«تاسیان» یک مجموعه نمایش خانگی به نویسندگی و کارگردانی «تینا پاکروان» است. این سریال دومین سریال از سه‌گانه پاکروان، پس از خاتون و پیش از ماهدخت محسوب می‌شود داستان سریال تاسیان با رابطه‌ای عاشقانه یک زوج در سال ۱۳۵۶ آغاز می‌شود و تا انقلاب ۱۳۵۷ ادامه می‌یابد (ویکیپدیا). این دوران پرتلاطم سیاسی و اعتقادی، عشق میان خسرو، یک مأمور ساواک و شیرین، دختر یک کارخانه‌دار مشهور که به اتهامی سیاسی در دانشگاه تهران گرفتار شده، شکل می‌گیرد. این عشق در شرایطی خاص و ملتهب ادامه پیدا می‌کند و چالش‌های بسیاری را برای دو عاشق پدید می‌آورد (fararu.com).

این یادداشت در پی نقد یا توصیف سریال «تاسیان» نیست، بلکه به معنی این واژه و معادل آن در زبان‌ها و گویش‌های مختلف پرداخته و با توجه به نشانه های موجود در پوستر و سریال، معنای آن در زبان کُردی، لری و لکی را به عنوان معنای مختار برگزیده است. زیرا در هیچکدام از مصاحبه های مطبوعاتی و مطالب منتشر شده در فضای رسانه ای کشور به معنی کُردی، لری ولکی این واژه که به نظر می رسد معنی محوری و مرکزی است توجهی نشده است. حتی در سکانسی که امیر و شیرین دارند ترانه «نشو نشو زندگی بی تو تاسیانه» را گوش می دهند و شیرین از امیر می‌پرسد : تاسیان یعنی چه؟ امیر توضیح می‌دهد:

واژه نه، یه حسه، یه غمه، غم خیلی بزرگ. حالیه که توی اولین غروب از دست دادن عزیزی داری. حالیه که اون خونه بهت میده وقتی عزیزت رفته. غروب جمعه دیدی یه هو بغض گلوتو گرفته و نمی دونی چه کار کنی.

نویسنده فیلم در خصوص واژه «تاسیان» پژوهش مناسبی انجام نداده و به معنای اصلی آن توجه نکرده است.

در خصوص معنی واژه «تاسیان» (tâsiyân) و ترمینولوژی آن، اظهار نظرات متعددی منتشر شده است. در وبگاه فیلیمو آمده: کلمه تاسیان ریشه گیلکی دارد. کلمه‌ای که سرشار از اندوه و بغض و دوری و جدایی است. تاسیان یعنی حالتی که به خاطر نبودن کسی به انسان دست می‌دهد. از جمله تعاریفی که برای این واژه آورده‌اند یعنی؛ دل و دماغ هیچ کاری را نداشتن، دلتنگی و بی‌قراری غریب، غم فزاینده و ویران‌کننده (filimo.com)

ضمناً تاسیان نام کتابی از شاعر مشهور ایران، «امیر هوشنگ ابتهاج سمیعی گیلانی» (سایه) است و دربرگیرنده ۸۷ اثر از او در اوزان نیمایی و قالب‌های غیرکلاسیک است که در سال‌های ۱۳۲۵ تا ۱۳۸۰ سروده شده (همان)
هوشنگ ابتهاج در شعر تاسیان چنین سروده:

خانه دلتنگ غروبی خفه بود / مثل امروز که تنگ است دلم / پدرم گفت چراغ / و شب از شب پُر شد / من به خود گفتم: یک روز گذشت / مادرم آه کشید / زود بر خواهد گشت / ابری آهسته به چشمم لغزید / و سپس خوابم برد / که گمان داشت که هست این همه درد / در کمین دل آن کودک خرد؟ / آری آن روز چو می‌رفت کسی / داشتم آمدنش را باور / من نمی دانستم / معنی هرگز را / تو چرا باز نگشتی دیگر؟ / آه ای واژه شوم / خو نکرده ست دلم با تو هنوز/ من پس از این همه سال / چشم دارم در راه / که بیایند عزیزانم آه.

استاد محمد نوری نیز ترانه‌ای گیلکی با عنوان «نشو ... نشو زندگی بی تو تاسیانه» دارد.

«تاس» در فرهنگ لغت فارسی صبا به معنی: بی طاقتی، اضطراب، بی تابی، اندوه، تاسا و تاسه و تالواسه و تالوسه و تلواسه هم گفته می شود. در لغت نامه دهخدا: اضطراب، بی‌قراری، تشویش، نا آرامی، اندوه، ملالت. در فرهنگ معین: اضطراب، بی‌تابی، اندوه است. در فرخنامه: تف و درد و تپش و اندوه و تالواسه و تاسه همه یک معنی دارند. در برهان قاطع تعبیر تاسه واسه هم به معنی اضطراب و بیقراری آمده است.

حسن دوست در جلد دوم فرهنگ ریشه شناختی اظهار داشته ماده مضارع فعل «تاس» مشتق شده از ایرانی باستان «تاسا» (tâsâ) و از ریشه هندو اروپایی ten به معنی پیچیدن و فشرده شدن است. برخی ریشۀ آن را tem به معنی خسته، ضعیف ومن دانسته‌اند. این کلمه در پارتی، خوارزمی، آسی و سغدی نیز آمده است. در بیشتر زبان‌ها و گویش‌های فلات ایران مانند کُردی، گیلکی و اصفهانی هم به کار رفته است.

به طور کلی در زبان فارسی تاسا، تاسیدن، تاسه به معنی غمگین شدن، اندوه و بیقراری بارها در متون فارسی به کار رفته است. تاس، تاسه، تاسع گیر یعنی هر آنچه باعث اختناق یا سنگینی دل انسان شود:

وعده‌ها باشد حقیقی دلپذیر
وعده‌ها باشد مجازی، تاسه‌گیر (مولوی)

سر سرکشان اندر آمد ز خواب
ز تاسیدن بادپایان بر آب (فردوسی)

روز سخت گرم شد و ریگ بتفت و لشکر و ستوران از تشنگی بتاسیدن (بیهقی)

الله شما را می‌رهاند... از هر تاسایی و هر اندوهی (میبدی)

کلمه «تاسیان» در زبان گیلکی به معنای حالتی است که به دلیل نبودن کسی یا چیزی در انسان ایجاد می‌شود. این حالت شامل دلتنگی شدید، بی‌حوصلگی و غم و اندوه عمیق است. به معنی نوستالژی نیز به کار رفته است (اشتیاق و دلتنگی به ماوقع و خاطرات زمان‌های گذشته).
https://t.me/AllisData
مهدی یزدانی خرم در تعریف این واژه نوشته: «گویا به حالتی می‌گویند بعد از مرگ، سکراتی که بعد از رها شدن جان، انسان به آن دچار می شود. شاید مترادف تولد باشد در جهان فانی. منتهی با درکی همه جانبه و غیرقابل اغماض. اما به تعریفی شاعرانه‌تر، تاسیان حالتی است که در اولین غروبِ پس از رفتنِ یک عزیز که مدتی مهمان خانه ما بوده، به ما دست می‌دهد. حالتی که به خاطر نبودن اوست. و همین شده ریشه اصلی شعار این سریال عاشقانه: تاسیان می‌شود بی‌تو… (filimo.com)

تاسه و تاسیدن در زبان لری کهگیلویه و بویراحمدی یعنی گریه ای که شبیه بغض طولانیه و دیگه صدا نداره بدترین حالت گریه که معمولا برای کودکان زیر دوسال اتفاق میافته
بختیاری ها هم این کلمه را برای بغض در گلو مانده استفاده می‌کنند
در زبان گنابادی واتاسیدن به معنای بی قراری زیاد است
تاسا در ترکی به معنی غم و اندوه و نگرانی می باشد (abadis.ir)

اما در زبان کُردی، لری و لکی:

در کُردی سورانی «تاسه» یا «تاسه کسی کردن» به معنی بسیار دلتنگ کسی شدن در نبود آن شخص.
مثال: زوور تاسه‌ی ئه‌و هه‌مو که‌سمو کردووه
برگردان: خیلی دلتنگ کسی هستم که همه کسم بود

در کُردی جنوبی: تاسا (tâsâ) به معنی میل کردن، بهانه گرفتن دل برای کسی، تقاضای دیدار، اشتیاق دیدار ، دلتنگ کسی بودن است:

د ڵم تاسات که‌ێ وه‌ێ وارانه‌وه
تا شه‌و ناڵنێ ده پای ساناوه
(دکتر حبیب الله بخشوده)

برگردان: دلم در این باران بهانۀ تو را می گیرد و تا شبانگاه کنار این سنگ به یادت ناله سر می دهد

ئمشه‌و هه‌م له ێنوو
دڵ تاسه‌ێ تِ که‌ ێ
دڵ وه سووز تاسه‌ێ
هناسه‌ێ تِ که‌ ێ
(سعید عبادتیان)

برگردان: باز امشب دل بهانۀ تو را می‌گیرد و با سوز مشتاق نفس‌های (دیدار) توست

در کُردی جنوبی:

تاساو بردن (tâsâw berden) (ص مر): بیهوش شدن، از حال رفتن، چشم سیاه شدن
تاسیاگ (tâsiyâg) : خفه شده
تاسیان (tâsiyân) خفه شدن (درخشنده، 1398).

تاس (tâs) در کُردی جنوبی به معنی خفه کردن آمده است. «حه‌لقه تاس» (halqa tâs) یعنی خفه کردن کسی از طریق فشردن گلوی او (درخشنده، 1398). درفرهنگ لغت «هه‌نبانه بورینه» استاد هه‌ژار به معنی گیج و منگ، بیماری خناق آمده است.

در فرهنگ لغت «هه‌نبانه بورینه» استاد هه‌ژار، «تاسیان» به معنی گیج شدن و خفه شدن آمده است. در فرهنگ لغت فارسی به کُردی دانشگاه کردستان به معنی خفگی ذکر شده:
خفه / (xafe)/ صفت. تاسیاگ،
خفه شدن: تاسیان، تاسیای
خفه کردن: تاساندن

در لُری و لکی نیز «تاسیان» به معنی خفگی و خفه شدن به کار رفته است. در زبان لُری وقتی کسی می‌گوید: «تاسنمه‌ت» یعنی خفه‌ات می‌کنم.

🔹انجام:
در پوستر سریال تاسیان شاهد یک ماهی هستیم که بیرون از آب و روی خشکی افتاده و خفه شده . سریال نیز با خفه کردن امیر در استخر و احساس خفگی نجات در کنار پیکر بی جان دخترش شیرین به پایان می رسد. تمامی این نشانه ها معنای کُردی، لری و لکی واژه «تاسیان» که به معنی خفگی و خفه شدن است را بیشتر به ذهن متبادر می کند. لذا تهیه کنندگان فیلم و منتقدین و اهل نظر در تفسیر معنای این واژه به معنای کُردی، لری و لکی آن توجه بیشتری نمایند.

🔸پ. ن:
با تشکر از دوستان عزیز: دکتر حبیب الله بخشوده، دکتر آرش پالیزبان، دکتر عمران خودآموز، دکتر عامر خیری، دکتر رحمن ذبیحی ، دکتر علی رضا شوهانی ، دکتر علی گراوند و دکتر محمد نقدی
https://t.me/AllisData
محمدرضای رستم پور عزیز ترانه ای گیلکی از استاد محمد نوری برایم فرستادند که در آن به تاسیان اشاره کرده. با تشکر از محمدرضا رستم پور شاعر و پژوهشگر ارجمند، این ترانه را تقدیم دوستان و علاقمندان می کنم👇:
مقاله دکتر علی ایار پسا دکترای جامعه شناسی ( عضو هیأت علمی گروه آموزشی علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان) تحت عنوان «توسعه از منظر نهادگرایی: فراز و فرود نهادها و توسعه »
دکتر اردشیر سلیمانی
(دکترای اقتصاد)
Forwarded from صدای سیمره
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
.
🔴🔴🔴 وقتی #دکتر_سلیمانی در سیل 98   ندای وامصیبتای خشکسالی در سال 1404 سر داد...
و
آن روزهای خشک و تفدیده رسیدند...

هشدارهایی از سر درد، تعهد و تخصص
هشدارهائی با پشتوانه علم،مطالعه و آینده نگری
که متأسفانه نادیده و ناشنیده ماندند
...

🔹 دکتر سلیمانی پژوهشگر حوزه اقتصاد آب، تقریباً از دو دهه پیش در خصوص بحران آب، دردمندانه هشدار می‌دادند، بحران آب را قبل از هرچیز، بحرانی معرفتی اقتصادی دانسته، چنان که در همایش بررسی پيامدهای سیل سال ۱۳۹۸ در دانشگاه ایلام، از  فرصت پیش‌آمده برای بحث در مورد بحران مبتلا به سیل، به بحرانی عمیق‌تر اما پنهان و خاموش یعنی بی‌آبی شدید اشاره نمودند، چنان خطر را یادآور  شدند که سوز عطش و داغ  تفدیدگی- بی آبی همین روزها- در کلامش قابل مشاهده بود. وی مستند و دقیق بیان داشتند که آب در حال تمام شدن است، ما در سال ۲۰۲۵ یعنی سال ۱۴۰۴ با بحران بی‌آبی شدید مواجه خواهیم شد...
و امروز متأسفانه، همان روزهایی است که  ایشان‌ آگاهانه و خالصانه هشدار می‌دادند، اما...
افسوس از نشیندن‌های مکرر و مدام؟!

#صدای_سیمره
                       #صدای_مردم
@sedayeseymareh
دکتر عزیز کلانتری
دانش آموخته دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه تهران، ایران
👈دکتر عزیز کلانتری
👈علی هاشمی (کارشناسی ارشد جامعه شناسی)

🔸بررسی وضعیت اقتصادِ فرهنگ در استان ایلام و راهکارهای تقویت آن؛ با تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های محلی

🔹چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت اقتصادِ فرهنگ در استان ایلام و راهکارهای تقویت آن؛ با تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های محلی در پارادایم کیفی و به روش تحلیل تماتیک انجام گرفته است. جامعه هدف شامل کلیه فعالان و کارشناسان عرصه فرهنگ و هنر در استان ایلام بود که نمونه‌گیری بر مبنای اشباع نظری با 35 نمونه انجام شد. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته استفاده شد. نتایج نشان داد که مهمترین حوزه‌های دارای ظرفیت سرمایه‌گذاری براساس الگوی اقتصاد فرهنگ در استان ایلام عبارتند از: حوزه ادبیات، حوزه صنایع دستی، حوزه هنرهای تجسمی، حوزه آداب و رسوم، حوزه نمایش و حوزه موسیقی. در حال حاضر به جز حوزه نمایش و تاحدودی در حوزه موسیقی، در سایر حوزه‌ها وضعیت نامناسبی در استان وجود دارد. موانع و محدودیت‌هایی از جمله موانع اقتصادی؛ موانع سازمانی و مدیریتی؛ موانع ساختاری اجتماعی؛ موانع ساختاری فرهنگی؛ موانع بازاریابی و تبلیغات؛ ضعف‌های قابل مشاهده در هنرمندان و ... مهمترین موانع در راه بهبود وضعیت بوده‌اند. برای غلبه بر این محدودیت‌ها، راهکارهایی می‌توان پیشنهاد داد از جمله: 1- تغییر در شیوه‌های مدیریت و سیاست‌گذاری‌ها، 2- زمینه‌سازی و بسترسازی لازم، 3- پشتیبانی مالی از تولید آثار فرهنگی و هنری، 4- بهبود کیفیت آثار هنرمندان، و 5- تبلیغات و بازاریابی مناسب و اقدامات عملی برای فروش آثار از جمله تأسیس بازارهای گوناگون، راه‌اندازی جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های مختلف و ....

🔹کلیدواژه‌ها: اقتصاد فرهنگ فرهنگ و هنر ظرفیت‌های محلی استان ایلام
بررسی_وضعیت_اقتصادِ_فرهنگ_در_استان_ایلام_و_راهکارهای_تقویت_آن؛_با.pdf
624.7 KB
بررسی وضعیت اقتصادِ فرهنگ در استان ایلام و راهکارهای تقویت آن؛ با تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های محلی
👈دکتر عزیز کلانتری
👈همایون جمالی (کارشناس ارشد تاریخ و مدیر کانال تاریخ و فرهنگ دره شهر)

🔹گاهی اجمالی به مؤلفه‌های فرهنگ بومی شهرستان دره‌شهر و قابلیت‌های کارکردی آن با تأکید بر توانمندسازی ظرفیت‌های محلی اقتصاد فرهنگ

🔸چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت اجمالی مؤلفه‌های فرهنگ بومی منطقۀ عمومی سیمره و قابلیت‌های کارکردی این فرهنگ ­و ارائۀ راهکار برای فعالسازی ظرفیت‌های محلی موجود در این زمینه بر اساس رویکردهای توسعۀ مشارکتی انجام شد. در این راستا برای گردآوری و تحلیل داده‌ها از شیوۀ توصیفی- تحلیلی به گونۀ مردم‌نگارانه استفاده گردید و به روایت راویان محلی عضو کانال تلگرامی «تاریخ و فرهنگ دره‌شهر» استناد شد که از کم و کیف مؤلفه‌های فرهنگی بومی و قابلیت‌های کارکردی آنها آگاهی داشتند.
داده‌ها و اطلاعات به‌دست‌آمده مبین آن است که فرهنگ بومی سیمره در تمام زمینه‌های مورد بررسی، از جمله: ترانه‌ها و نغمه‌های شاد محلی، کارآواها، آیین‌ها و سنن ریشه‌دار و پیوندبخش، ضرب‌المثل‌های آموزنده و پرمحتوا، ادبیات شفاهی پندآموز، بازی‌های محلی مفرح و حکایت‌های تاریخی آموزنده از ظرفیت‌های کارکردی قابل توجهی برخوردار است که به انحاء مختلف، قابلیت احیا و انطباق با مقتضیات جدید را دارند و می‌توانند در راستای رونق‌بخشی به اقتصاد فرهنگ به بازار تولیدات فرهنگی وارد شوند.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند برخلاف دیدگاهی که به فرهنگ عامه نگاه تحقیرآمیزی دارد و فولکلور و مواد و داده‌های آن را در شمار مشتی خرافه، افسانه، اسطوره و گفتار مردم بی­سواد قلمداد می‌کند، فرهنگ بومی منطقۀ سیمره از قابلیت‌های کارکردی و توان بالایی برای ورود به عرصۀ کسب و کارهای نوین فرهنگی – هنری و ایفای نقش در دورۀ جدید برخوردار است؛ بر این اساس، ضرورت دارد دولت در قالب راهبرد «فعال‌سازی ظرفیت‌های مردمی»، زمینه‌های گشایش و بالندگی ظرفیت‌های مذکور و گسترش کسب و کارهای فرهنگی را فراهم سازد.

🔹کلیدواژه‌ها: فرهنگ بومی مؤلفه‌های فرهنگ بومی اقتصاد فرهنگ و هنر سیمره