أَفَاطِمُ صَلَّى اللهُ، رَبُّ مُحَمَّدٍ ... عَلَى جَدَثٍ أَمْسَى بِيَثْرِبَ ثَاوِيَا
أَبَا حَسَنٍ فَارَقْتَهُ وَتَرَكْتَهُ ... فَبَكِّ بِحُزْنٍ آخِرَ الدَّهْرِ شَاجِيَا

أَفَاطِمُ بَكِّي وَلَا تَسْأَمِي ... بِصُبْحِكِ، مَا طَلَعَ الْكَوْكَبُ
هُوَ الْمَرْءُ يُبْكَى، وَحَقَّ الْبُكَاءُ ... هُوَ الْمَاجِدُ السَّيِّدُ الطَّيِّبُ

أَشَابَ ذُؤَابَتِي وَأَذَلَّ رُكْنِي ... بُكَاؤُكِ، فَاطِمُ الْمَيْتَ الْفَقِيدَا
أَفَاطِمُ! فَاصْبِرِي فَلَقَدْ أَصَابَتْ ... رَزِيَّتُكِ التَّهَائِمَ وَالنُّجُودَا

أَفَاطِمُ! إِنَّهُ قَدْ هَدَّ رُكْنِي ... وَقَدْ عَظُمَتْ مُصِيبَةُ مَنْ رُزِيتُ
إِلَى رَبِّ الْبَرِيَّةِ ذَاكِ نَشْكُو ... فَإِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا أُتِيتُ

ا) معمر بن راشد... > ابن سیرین > مولی للحسن بن علی: حسن (ع) فرمود: همینک جگرم را دیدم! بارها به من سم خورانده شد و هیچ باری سخت‌تر از این بار نبود! حسین (ع) گفت: چه کسی سم به تو نوشاند؟ گفت: چرا؟ برای اینکه او را بکشی؟ بلکه او را به خدا وامی‌گذاریم!

ب) ابن عون > عمیر بن اسحاق: حسن (ع) فرمود: بارها به من سم خورانده شد و هیچ باری مانند این بار نبود!... حسین (ع) آمد و نزد سر او نشست و گفت: برادرم! بگو چه کسی به تو سم خورانده؟ فرمود: چرا؟ برای اینکه او را بکشی؟ گفت: آری! فرمود: هیچ نمی‌گویم، اگر همان باشد که گمان می‌کنم، خدا سخت‌تر عقوبتش کند! و اگر او نباشد، به خدا به جای من بی‌گناهی کشته نشود.

ج) موسی بن اسماعیل > ابوهلال > قتاده: حسن (ع) به حسین (ع) فرمود: بیش از یک بار سم خورانده شدم و هیچ بار مانند این نبود! جگرم را بیرون می‌اندازم. گفت: که این کار را با تو کرده؟ فرمود: چرا؟ برای اینکه او را بکشی؟ (به خدا واگذارشان می‌کنم).

- سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ (آل عمران: 151).
- إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلَائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ (الأنفال: 12).
- وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظَاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ (الأحزاب: 26).
- فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ (الحشر: 2).

کسانی که پیش از شما بودند، تنها در معابد و کنیسه‌های خود نماز (عبادت) می‌خواندند، ولی زمین برای من پاک‌کننده قرار داده شده تا هر جا که وقت نماز فرا رسید [در همان‌جا نماز بگذارم] (مغازی واقدی، 2/ 427).

وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا... وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ... فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا (النساء: 101-103).

در روایتی از ابوصالح از ابوهریره از پیامبر(ص) نیز این ویژگی با توضیح بیشتری بیان شده است:
غنائم برای هیچ مردمی پیش از شما حلال نشده بود؛ بلکه آتشی از آسمان فرود می‌آمد و آنها را می‌سوزاند. پس هنگامی که روز بدر فرا رسید، مردم به سوی غنائم شتافتند و خداوند نازل فرمود: «اگر نوشته‌ای از جانب خدا از پیش نرفته بود، به سبب آنچه گرفتید عذابی بزرگ به شما می‌رسید؛ پس از آنچه به غنیمت گرفته‌اید، حلال و پاکیزه بخورید» (الخراج، ۲۱۵).

بخش نخست این روایت، یعنی حلال نبودن غنائم برای امت‌های پیشین و نابودی آنها به‌جای تصاحب، با سنت «حَرِم» (Ḥērem) در کتاب مقدس قابل مقایسه است. Ḥērem به وضعیتی گفته می‌شود که در برخی جنگ‌ها، افراد، حیوانات و اموال قوم مغلوب باید به‌طور کامل نابود می‌شدند و تصاحب آنها به‌عنوان غنیمت ممنوع بود؛ از جمله در دستور مربوط به اقوام کنعانی (تثنیه ۲۰:۱۶–۱۸)، فتح اریحا (یوشع ۶:۱۷–۱۹) و ماجرای عمالیق (اول سموئیل ۱۵:۳).

بااین‌حال، تصویر «آتشی که از آسمان فرود می‌آید و غنائم را می‌سوزاند» مستقیماً با سنت حَرِم منطبق نیست. در روایت‌های کتاب مقدس، نابودی اموالِ مشمول حَرِم به‌دست انسان‌ها انجام می‌شود، نه اینکه آتش آسمانی آنها را بسوزاند. در مقابل، نزول آتش از آسمان در کتاب مقدس عمدتاً در ارتباط با پذیرش قربانی و سوزاندن آن بر مذبح دیده می‌شود؛ برای نمونه، در ماجرای قربانی هارون (لاویان ۹:۲۴) و داستان الیاس در برابر پیامبران بعل (اول پادشاهان ۱۸:۳۸).

ازاین‌رو، می‌توان این احتمال را مطرح کرد که تصویر موجود در روایت ابوهریره حاصل درهم‌آمیختن دو سنت متمایز در فرایند انتقال روایت باشد: از یک سو سنت نابودی کامل اموال قوم مغلوب در قالب حَرِم، و از سوی دیگر سنت نزول آتش الهی برای پذیرش قربانی. البته این تنها یک احتمال تفسیری است و برای اثبات منشأ این تصویر، شواهد بیشتری لازم است.

عمر بن خطاب بر مردی [یهودی] گذشت که کتابی [مقدس] می‌خواند و ساعتی به او گوش سپرد و آن را پسندید، پس به آن مرد گفت: آیا از این کتاب برای من می‌نویسی؟ گفت: آری. پس عمر پوستی برای خود خرید و نزد او آورد و آن مرد بر پشت و روی آن پوست نوشت. سپس عمر آن را نزد پیامبر (ص) آورد و شروع به خواندنش بر ایشان کرد، در حالی که رنگِ چهرهٔ رسول خدا (ص) دگرگون می‌شد؛ پس مردی از انصار با دستش به آن کتاب زد و گفت: مادرت به عزایت بنشیند ای پسر خطاب! نمی‌بینی که امروز که این کتاب را می‌خوانی چهرهٔ رسول خدا (ص) دگرگون شده؟! در این هنگام پیامبر (ص) فرمود: همانا من گشاینده و پایان‌بخش مبعوث شده‌ام، و جوامع‌الکلم و گشاینده‌های آن به من عطا گردیده، و کلام برای من به غایت خلاصه شده؛ پس مبادا سرگشتگان و حیرت‌زدگان شما را به هلاکت اندازند (مصنف عبدالرزاق، 6/ 201).

... ابوذر > پیامبر (ص): شب گذشته... به من گفته شد: «بخواه تا به تو داده شود»، پس آن [درخواست و دعای مستجاب] را [قبولی] شفاعت برای امتم در روز قیامت قرار دادم، و این شفاعت ان‌شاءالله به هر کس که برای خدا شریکی نگیرد می‌رسد (سیر ابواسحاق فزاری، 232).

- وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا (سبأ: 28).
- تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا (الفرقان: 1).
- وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ (الأنعام: 19).

.... عقبة بن خالد > امام صادق (ع) خطاب به اصحاب ابوالخطاب: «از فضائل مسلمان این است که گفته شود: فلانی قاری کتاب خداست، فلانی بهره‌ای از ورع دارد و فلانی در عبادت پروردگارش تلاش می‌کند؛ فضائل مسلمان این‌هاست. شما را با ریاست‌ها چه کار؟! همانا مسلمانان یک تن واحدند. از [پیروی از] افراد بپرهیزید، زیرا پیروی از افراد موجب هلاکت افراد است. زیرا از پدرم شنیدم که می‌فرمود: شیطانی است که به او «مُذَهِّب» گفته می‌شود؛ او به هر صورتی درمی‌آید، جز صورت پیامبر یا وصیّ پیامبر. و من گمان نمی‌کنم جز اینکه او بر رفیق شما [ابوالخطاب] ظاهر شده است؛ پس از او برحذر باشید»... (رجال کشی، 292).

... عبدالله بن علی بن عامر > ...> امام صادق (ع): «به خدا سوگند، ابلیس بر ابوالخطاب در بالای دیوار مدینه یا مسجد ظاهر شد؛ گویی او را می‌بینم، در حالی که به او می‌گفت: بشتاب! حالا است که پیروز شویم! بشتاب! حالا است که پیروز شویم» (رجال کشی، 303).

داود بن ابی‌یزید > ؟ > امام صادق (ع) دربارۀ ﴿هل أنبئكم علی من تنزّل الشیاطین تنزّل علی کل أفّاك أثيم﴾ (الشعراء: 221-222) فرمود: «آن‌ها [در این زمان] هفت نفرند: مغیرة بن سعید، بنان، صائد، حمزة بن عمارة البربری، حارث شامی، عبدالله بن حارث و ابوالخطاب» (رجال کشی، 302؛ خصال، 2/ 402؛ مشابه: رجال کشی، 290).

یونس بن عبدالرحمن: شنیدم مردی از «طیّاره» (گروهی از غلات) در گفتگو با ابوالحسن الرضا (ع) از یونس بن ظبیان نقل کرد:
«در یکی از شب‌ها در حال طواف بودم که ناگهان ندایی از بالای سرم آمد که: ای یونس! همانا من الله هستم، معبودی جز من نیست، پس مرا بپرست و نماز را برای یاد من بپا دار! سر بلند کردم و ناگهان دیدم "ج" (جبرئیل) است».
پس ابوالحسن (ع) چنان خشمگین شد که نتوانست خود را نگه دارد، سپس به آن مرد فرمود:
«از نزد من بیرون برو! لعنت خدا بر تو و بر کسی که این را برایت نقل کرده و هزار لعنت بر یونس بن ظبیان که در پی آن هزار لعنت دیگر باشد؛ که هر لعنتی از آن‌ها تو را به قعر جهنم می‌رساند. گواهی می‌دهم که جز شیطانی بر او بانگ نزده است! بدان که یونس (بن ظبیان) همراه با ابوالخطاب در سخت‌ترین عذاب‌ها است و پیروان آن دو نیز با آن شیطان، همراه فرعون و آل فرعون در شدیدترین عذاب هستند؛ این را از پدرم (ع) شنیدم.»
آن مرد از نزد ابوالحسن (ع) برخاست، هنوز ده قدم به سمت در نرفته بود که بر زمین افتاد، بیهوش شد و نجاستِ خود را بالا آورد و او را مرده از آنجا بردند.
پس ابوالحسن (ع) فرمود: «فرشته‌ای که در دستش عمودی بود نزد او آمد و چنان بر فرق سرش کوبید که مثانه‌اش (احشاء داخلی‌اش) زیرورو شد تا جایی که نجاستش را بالا آورد و خداوند روحش را به سوی "هاویه" (قعر دوزخ) شتاب داد و او را به رفیقش یونس بن ظبیان که این حرف را برایش گفته بود ملحق کرد؛ و او همان شیطانی را که بر یونس ظاهر می‌شد، دید» (رجال کشی، 364).

... زرارة بن اعین: ابوعبدالله (ع) به من گفت: «به من خبر بده دربارهٔ حمزه؛ آیا او گمان می‌کند که پدرم نزد او می‌آید؟» گفتم: آری. فرمود: به خدا سوگند دروغ می‌گوید؛ نزد او نمی‌آید مگر «متکوّن». همانا ابلیس، شیطانی را که «المتکوّن» نامیده می‌شود بر او مسلط کرده است. او نزد مردم به هر صورتی که بخواهد می‌آید؛ اگر بخواهد در صورت کوچک و اگر بخواهد در صورت بزرگ. و به خدا سوگند، نمی‌تواند در صورت پدرم بیاید» (رجال کشی، 300).

... حفص/ خضر بن عمرو: نزد ابوعبدالله (ع) نشسته بودم که مردی به حضرت گفت: فدایت شوم، ابومنصور [عجلی] برای من نقل کرد که او به سوی پروردگارش بالا برده شد، و [پروردگار] دست بر سر او کشید و به زبان فارسی به او گفت: «یا پسر!». امام صادق (ع) در پاسخ فرمود: «پدرم از جدم برای من نقل کرد که رسول خدا (ص) فرمود: همانا ابلیس عرشی میان آسمان و زمین قرار داده و لشکریانی به شمار فرشتگان فراهم کرده است. هنگامی که مردی را فرامی‌خواند و او دعوتش را اجابت می‌کند و دنباله‌رو و اتباع پیدا می‌کند، ابلیس بر او ظاهر می‌شود و آن مرد به سوی او بالا برده می‌شود. ابومنصور هم فرستادهٔ ابلیس بود. خدا ابومنصور را لعنت کند، خدا ابومنصور را لعنت کند، خدا ابومنصور را لعنت کند» (رجال کشی، 303).

... هشام بن حکم > امام صادق (ع): همانا بنان و سری و بزیع -خدا آنان را لعنت کند- شیطان بر آنان ظاهر شد، در زیباترین صورتی که یک انسان می‌تواند داشته باشد، از فرق سر تا ناف»... (رجال کشی، 304).

... محمد بن عیسی: «ابوالحسن عسکری [امام هادی] (ع) بدون آنکه من سؤالی پرسیده باشم به من در نامه نوشت: «خداوند قاسم یقطینی را لعنت کند، و خداوند علی بن حسکهٔ قمی را لعنت کند؛ همانا شیطانی بر قاسم آشکار شد و سخنان فریبنده را از روی نیرنگ به او وحی کرد» (رجال کشی، 518).

عبدالحمید طائی > امام صادق (ع): بیشترین ناخشنودیِ دشمن شما از این امر [تشیع]، زمانی است که جانش به این‌جا برسد؛ و بالاترین شادکامی هر یک از شما به این امر، درست هنگامی است که جانش به این‌جا برسد -و به گلویش اشاره فرمود- پس هراس‌های دنیا و آنچه از آن بیم داشت از او جدا می‌شود، و به او گفته می‌شود: پیش رویِ تو پیامبر خدا (ص)، علی، و امامان قرار دارند (الزهد، 84).

کلیب اسدی > به ابوعبدالله (ع) عرض کردم: فدایت شوم، از شما حدیثی به ما  رسیده... سخن شما که فرمویدید: «صاحب این امر (شخص شیعی)، تنها زمانی شادکام می‌شود که [جانش] در این‌جا باشد» -و با دستتان به گلویتان اشاره فرمودید. پس ابوعبدالله (ع) فرمود: «آری، اهل این امر تنها هنگامی به شادکامی و خرسندی می‌رسند که به این‌جا برسد» -و با دستش به گلویش اشاره فرمود- «اما آنچه از دنیا از آن بیم داشت، از او روی گردانْد، و پیش رویش رسول خدا (ص)، علی، حسن، و حسین قرار دارند» (الزهد، 84).

قتیبۀ اعشی > امام صادق (ع): ... همانا زمانی که بیشترین نیاز را به دوستی ما دارید، هنگامی است که جان به این‌جا برسد -و با دستش به گلویش اشاره فرمود- (الزهد، 86).

عیسی بن سری > امام صادق (ع): ... نیازمندترین حالتی که هر یک از شما به معرفت خویش [به امر امامت] دارد، هنگامی است که جانش به این‌جا برسد -و با دستش به سینه‌اش اشاره فرمود- [در آن هنگام با خرسندی] می‌گوید: به‌راستی که من بر امری نیکو بودم (المحاسن، 1/ 154).

عبدالله بن ولید نخعی > امام صادق (ع): گواهی می‌دهم که از پدرم شنیدم که همواره می‌فرمود: میان هیچ‌یک از شما و اینکه شادکام گردد و آنچه مایۀ روشنی چشمش است ببیند، فاصله‌ای نیست جز اینکه جانش به این‌جا برسد -و با دستش به گلویش اشاره فرمود- و خداوند تبارک و تعالی فرموده است: و بی‌گمان پیش از تو فرستادگانی روانه کردیم و برای آنان همسران و فرزندانی قرار دادیم». پس به خدا سوگند، ماییم ذریۀ رسول خدا (ص) (المحاسن، 1/ 174).

بشیر کناسی: به حضور ابوعبدالله (ع) وارد شدیم؛ پس فرمود: به یاران خود بگویید که پدرم همواره می‌فرمود: میان هیچ‌یک از شما و اینکه شادکام و خرسند گردد، فاصله‌ای نیست جز اینکه جانش به این‌جا برسد -و با دستش به گلویش اشاره فرمود- (المحاسن، 1/ 177).

از بس که این سخن را بر شما تکرار کرده‌ام خجالت کشیدم: میان هیچ‌یک از شما و اینکه شادکام و خرسند گردد، فاصله‌ای نیست جز اینکه جانش به این‌جا برسد -و با دستش به حنجره‌اش اشاره فرمود- رسول خدا (ص) و علی نزد او می‌آیند و به وی می‌فرمایند: اما آنچه از آن بیم داشتی، خداوند تو را از آن در امان داشت؛ و اما آنچه بدان امید بسته بودی، اکنون پیش روی توست (المحاسن، 1/ 175).