Shukrini qilgan oz moling, shukr qilmagan ko'p molingdan afzaldir

  Madina ahlidan bo'lgan Saliba juda ko'pdan beri o'ylab yurgan rejasini aqlining bir chekkasidan qaror sifatida mukammallashtirmoqchi bo'lgan, ya'ni boy bo'lishni xohlagandi. Lekin bu istak xususida xayrlimi yoki yo'q, hech o'ylamagan. "Xayrli bo'lsa agar, ey Robbim", deb ham so'rolmasdi. Payg'ambarimiz (s.a.v.) dan boy bo'lish uchun uch marta duo qilishlarini so'radi va oxirida hatto: "Seni haq Payg'ambar qilib yuborgan Allohga qasamki, agar meni boy qilsa, faqirning haqqini ortig‘i bilan beraman, yo'qsillarga yordam qilaman. Shuning uchun menga xohlagan mol-mulkimni bersin", dedi.
   Payg'ambarimiz (s.a.v.) har safar: "Shukrini qilgan oz moling, shukr qilmagan ko'p molingdan afzaldir, Saliba!" deya ogohlantirgan bo'lsalar-da, Salibaning boy bo'lish uchun duo qilishidan voz kechishlikning iloji bo'lmadi. Nihoyat, Payg'ambarimiz (s.a.v.) duo qilib: "Salibaga xohlagan molini ber, ey Robbim", deya yolvordilar. Ixtiyorida ozroq qo'yi bo'lgan Salibaning suruvi qisqa vaqt ichida shunchalik ko'payib ketdiki, avvallari masjiddan chiqmagani uchun "Masjid qushi" nomini olgan Saliba juma namozlariga ham kelmay qo'ydi va cho'lda qo'y suruvining ortidan ketib, g'oyib bo'ldi.
   Paygʻambarimiz (s.a.v.) masjidda vaqti-vaqti bilan Saliba haqida soʻrardilar. "U cho‘ldagi qo‘y suruvining ortidan bir lahza ham qaytolmaydi!" deganlarida, ul zot: "Uyat bo‘ldi, Salibaga!" dedilar o‘z qayg‘usini ochiqlab. Taxminan, shu paytlarda zakot oyati ham nozil boʻldi. Paygʻambarimiz (s.a.v.) mulk sohiblariga xizmatchilarni yubordilar. Zakotlarini yig‘ib xazinaga olib kelishar va yerdan esa mujtoxlarga tarqatilar edi. Ul zot Salibaga ham xizmatchilarni yubordilar. Uni cho‘lda, suruvining ortidan topgan zakot yig'uvchilar, oyat amriga ko‘ra, mulk sohiblarining boyliklaridan to‘rtdan bir qismini zakot sifatida yig‘ib, olib ketish uchun kelganliklarini aytishdi.
Saliba o‘z vaqtida bergan vaʼdasini unutgan kishidek dedi: "Mulkning egasi menman, cho‘llarda, shu jazirama havoda emaklab yurib, bu boyliklarga erishdim. Sizlarga nima bo‘ldiki, mendan o‘lpon talab qilgandek, mollarimdan berishimni istayapsiz? Bu, sizning qilayotgan ishingiz g'irt o‘lpon talab qilish-ku!" dedi. Salibaning bu munosabatini eshitgan Rasululloh (s.a.v.) hazratlari hamisha aytib yurgan so‘zlarini takrorladilar: "Uyat bo‘ldi, Salibaga. Koshki ediki, hech qachon boy bo‘lishni istamaganida, qaniydi! "Xayrlisi ne bo‘lsa, shuni ber, ey Parvardigor", deganida edi.
   Shu voqea atrofida "Tavba" surasining 75-oyati nozil bo‘ldi: "Ular orasida: "Agar bizga (Alloh) fazli (boyligi)dan bersa, albatta, qilurmiz ba solih (kishi)lardan bo‘lurmiz", deb Alloh bilan ahdlashadiganlar ham bordir".
   Biz keltirgan oyat Salibaning munofiqlar sinfidan ekanligini ko‘rsatadi, bu haqida eshitgan uning yaqin kishisi darhol cho‘lga yugurdi va agar u zakotini bermasa, uni munofiqlardan biri sifatida tamg'alanishidan ogohlantirdi. Qarindoshlarining majburlashlari natijasida zakotidan Rasululloh (s.a.v.) ga olib kelgan Saliba, kambag'allarning haqini keltirganini aytganida, Payg'ambarimiz (s.a.v.) g'am-g'ussa bilan: «Sening yordamingni endi ololmayman, Saliba!» deb javob berdilar.
  

Bu dahshatli voqea edi. Salibaning zakot yig'uvchilariga: «Sizlarning qilayotgan ishlaringiz o'lpon so'rashdan boshqa narsa emas» ma'nosida aytgan so'zlari, Rasululloh (s.a.v.) ga og'ir botgandi. Payg'ambarimiz (s.a.v.) vafotlaridan keyin, Saliba hazrat Abu Bakr (r.a) ga, so'ng hazrat Umar va hazrat Usmon (r.a) larga murojaat qilgan bo'lsa-da, ularning hammasi: «Rasululloh (s.a.v.) qabul qilmagan narsani qanday qabul qilamiz?» deb javob berdilar. Hazrat Usmon (r.a) zamonida vafot etgan Saliba so'nggi damlarini yashayotganida, Rasululloh (s.a.v.) ning ilk ogohlantirishlari uning quloqlari ostida jarangladi: «Shukrini qilgan ozgina moling, shukrini qilmagan ko'p molingdan afzaldir, Saliba!». Ammo endi juda kech, g‘isht qolipdan ko'chib bo'lgan, «Masjid qushi» sifatida tanilgan Saliba «Zakoti qabul bo'lmagan boy» sifatida tarixga kirdi. Shu tariqa, zakotini berishni istamagan ziqna boylarga dahshatli saboq berildi.

Sheniz Yujel, "Baxt - Allohga ishonmoqdir" kitobidan

#foyda

Qalb hech qachon shunchaki bo'sh turmaydi.
Doim bir narsa bilan to'ladi.
Agar u narsa bo'lmasa, uning ziddi bilan.

Tavhid bo'lmasa, shirk bilan,
Sunnat bo'lmasa, bid'at bilan,
Toat bo'lmasa, ma'siyat bilan.
Muhabbat bo'lmasa, nafrat bilan.

#Tafakkur

RAHM QILING!

   Imom Subkiy rohimahullohning "Tabaqot"ida keladi:
   "Salohiddin Ayyubiyning tarjimai holida kelishicha, uning qalbi nihoyatda yumshoq ekan. Biror shaharni qamal qilganida u yerdan ayollar va go‘daklarning yig‘lagani eshitilsa uni tashlab ketar ekan".

   Alloh taoloning eng go‘zal ismlaridan biri Rahmondir.
   Alloh taolo bandalari ichidan rahmlilarini yaxshi ko‘radi.
   Itlarni sug‘orish aslida zinokorlarni jannatga olib kirmaydi. Ammo Alloh taolo bir zinokor chanqab yotgan itga suv bergani uchun uni kechirdi. Chunki o‘sha paytda zinokorning qalbida itga nisbatan rahm-shafqat uyg‘ongan edi!
   Rahm qiling, rahm qilinasiz. Xotinlaringizning kamchiliklaridan ko‘z yuming. Ro‘zg‘or ishlari ularni ezib tashlaydi!
  Aziz singillarim! Ro‘zg‘or kamchiliklaridan, uy-ro‘zg‘or buyumlari yetishmovchiligidan shikoyat qilmasdan sabr qiling. Erlaringiz siz aytgan ba’zi narsalarni olib bera olishmasa o‘zlarini ojiz his qilib sinib qolishadi. Ularni bunday hissiyotdan xalos qiling!
   O‘g‘lingiz imtihondan o‘ta olmasa jazoga emas, mehrga muhtoj bo‘ladi. Uni quchog‘ingizga olib yupating.
   Qizingiz turmushidan ajralib kelsa jazoga emas, shafqatli quchoqqa ehtiyoj sezadi. Unga mehringizla dalda bering.
   So‘ngra ishlar yaxshi tomonga o‘zgarib ketadi inshaalloh!

   Shunaqangi soatlar bo‘ladiki, kishilarning ruhi u paytda tik tura olmasdan yerda sudralib qoladi. Kishilarning qomati qanchalar sizga tik ko‘rinmasin rahm qilavering. Zero ularning ruhini ko‘ra olmaysiz!

Kech kirishi bilan solih zotlar o‘z nafslarini tergab, amallarini sarhisob qilganlar. Ertangi kunlari bugungidan foydali o‘tishi uchun rejalar tuzganlar. Siz azizlarga ham bu kechani ertangi kuningizning mazmunli muqaddimasi bo‘lishini tilab qolamiz...

Xayrli tun !
Tuningiz osuda o‘tsin !
Allohga omonatsiz!

Bir boyning uyida mehmon bo‘lgan yigit hayol surib o‘tirar ekan do‘stiga shunday dedi:
«Shu mol-davlatlar bandalar orasida taqsim qilinayotganida biz qayerda edik-a?!”

Buni eshitgan do‘sti uni kasalxonaga yetaklab bordi va shuday dedi:
«Mana bu kasalliklar taqsimlanayotganda-chi?

Jannat go‘yo bir kelinchak bo‘lsa, uning mahri — nafsni yengishdir.

-------
Nafsni yengishni yo‘l qanday?
— Buni yo‘li UNING barcha xohish istaklariga qarshi chiqish bilan bo‘ladi. Ya’ni nafs istagan narsani tamom teskarisini qlishlik bilan...

Odamlar!
Qadrlang bir-biringizni,
Gul ham, muhabbat ham tirikka kerak.


Xayrli tun !
Tuningiz tinch o‘tsin !
Allohga omonatsiz!

Tushunarsiz vaziyatlardan chiqish uchun seni eng yaxshi tushunadigan zot bilan muloqot qilishing kerak.

Ba'zida sen uning suhbatiga yetib borishing uchun ham seni shunday vaziyatlarga yo'llab qo'yadi, aslida bu ham ne'mat...

Men! Mushigimni har ko'rganimada. Uni boshidan siypalab quyaman.
- shudan beri, U mendan qochadigan bo'lib qoldi..!

Shunda tushindimki😊

ORTIQCHA "mehr" suyib iste’mol qilinar ekan...😕




#Ortacha Seving...

Juda ko‘p yaxshi ko‘ramang.
Juda ko‘p "mehr" quymang.
Juda ko‘p aldanib qolmang.

Chunki vaqti kelib - mana shu "ko‘p" so'zi... sizga ko‘p azob berishi mumkin!🥹


- O'rtasha yaxshi ko‘ring!
- O'rtacha yomon ko'ring..?!

#Kun_hadisi

   Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

«Jabroil alayhissalom Nabiy sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kirishga izn so‘radi.

«Kiraver», dedilar u zot.

«Qanday qilib uyingga kiraman? Axir unda suratlari bor parda turibdi-ku! Yo ularning boshlarini kesib tashla, yoki oyoq ostiga solinadigan sholcha qilib ol. Albatta, biz, farishtalar jamoasi, suratlar bor uyga kirmasmiz», dedi u».

Nasaiy va uning ikki sohibi rivoyat qilganlar.

Sharh: Ushbu hadisi sharifdan olinadigan foydalar:

1. Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga Jabroil alayhissalom ham izn so‘ramasdan kirmasliklari.

2. Farishtalarning surat bor uyga kirmasligi.

3. Buyum yoki matoda jonli narsaning surati bo‘lsa, uning bosh qismi suratini kesib tashlab, ishlatish joizligi.

4. Jonli narsaning surati bor narsalardan oyoqosti bo‘ladigan joylarda foydalansa joizligi.

YOSHLAR TARBIYASIDA USTOZLAR O‘RNI-BEQIYOS
sen 30, 2025

Har bir jamiyatning taraqqiyoti, millatning kelajagi uning yosh avlod tarbiyasiga bog‘liq. Yoshlarni ma’naviyatli, bilimli va yetuk qilib tarbiyalashda esa ustoz-murabbiylarning xizmati beqiyosdir. Chunki ustozlar — ilm chirog‘ini yoquvchi, ma’rifat va hikmat eshigini ochuvchi, qalblarni nurga to‘ldiruvchi buyuk shaxslardir.

Alloh taolo Qur’oni Karimda ilm ahlini maqtab shunday marhamat qiladi:

"Allohdan faqat ilm sohiblarigina (haqiqiy) qo‘rqurlar" (Fotir, 28).

Bu oyatda ilm egalari haqiqiy taqvodorlar sifatida e’tirof etilgan. Ilm esa ustozlar orqali yoshlarga yetadi. Shu boisdan ham, ustozlar avlodlar orasida ma’naviy ko‘prik vazifasini bajaradi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

"Albatta, Alloh, Uning farishtalari, osmon va yer ahli, hatto suvdagi baliqlar ham odamlarga xayr o‘rgatuvchiga rahmat duosi qiladi" (Termiziy rivoyati).

Bu hadisdan ko‘rinib turibdiki, ilm o‘rgatish va tarbiya berish eng ulug‘ amallardan biri hisoblanadi. Demak, yoshlarni tarbiyasida ustozlikning ahamiyati butun olam e’tirof etadigan darajadadir.

Sharqning buyuk allomalaridan Imom G‘azzoliy rahimahulloh shunday deganlar:

"Bola qalbi saf va pok tuproqka o‘xshaydi. Unga nima ekilsa, shu ko‘karadi. Agar yaxshilikka yo‘naltirilsa, shu bilan ulg‘aydi, agar yomonlikka yuzlantirilsa, shu bilan ifloslanadi."

Demak, ustoz va murabbiylar yoshlarning qalbiga ilm urug‘ini, axloq va adolat chirog‘ini ekib, ularni yuksak insoniylik sari yetaklaydilar.

Ma’naviyatimizda ham ustozga ehtirom doimo buyuk qadriyat sifatida targ‘ib qilingan. “Ustozsiz shogird yo‘q, shogirdsiz ilm yo‘q”, degan xalq hikmatlari beixtiyor yodga keladi.

Imom Shofeiy rahimahulloh aytadilar:

"Kimki ustozsiz ilm izlasa, uning ilmidan foyda topmasligidan qo‘rqaman."

Bugungi kunda yoshlar internet va turli axborot oqimlari ta’sirida qolgan bir sharoitda ustozlarning vazifasi yanada katta ahamiyat kasb etmoqda. Chunki ustoz nafaqat bilim beruvchi, balki tarbiyachi, yo‘lboshchi va ruhiy murabbiy hamdir.

Xulosa qilib aytganda, yoshlar tarbiyasida ustozlarning o‘rni beqiyos. Ular yoshlarni ilm, ma’naviyat va axloq asosida tarbiyalab, yurtimizning kelajagi bo‘lgan avlodni yetuk inson qilib kamolga yetkazadilar.

Qodirxon Azizov

Kosonsoy bosh-imom xatibi

#Hikmat

HAR BIR INSON ANA SHU BAXTGA ERISHSIN!

Ibn Qudoma rohimahullohdan: «Baxtli kishi kim?” deb so‘rashdi. U zot: «Baxtli kishi – nafas olishi to‘xtasa ham yaxshiliklari to‘xtamagan kishidir”, dedilar.

TONG TANBEHI

Baxtli bo‘lish uchun beshta oddiy qoidani yodda tuting:

— Yuragingizni nafratdan ozod qiling - kechiring.
— Qalbingizni tashvishlardan ozod qiling - ularning aksariyati hech qachon amalga oshmaydi.
— Oddiy hayot kechiring va bor narsangizni qadrlang.
- Ko‘proq bering.
- Kamroq kuting.

#Tafakkur

HURRIYYAT

  Insonni iymonga majburlash uni musulmon qila olmaganidek uni bir fazilatga majburlash ham uni fozil inson qilib qo‘ymaydi. Nafs va aqlning hurriyati mas’uliyatning asosidir!

©️Shayx Muhammad Gʻazzoliy.


--------------
   Bir yigit kelib menga xotinining u qancha majburlamasin hijobga kirmayotganidan va buning oqibatida kelishmovchiliklar yuzaga kelayotganidan shikoyat qildi. Men unga noto‘g‘ri yo‘ldan ketayotganini tushuntirdim. Avvalo unga asoslarni tushuntirishi lozimligini, ya’ni Allohga iymon, oxiratga iymon va qayta tirilishga iymon keltirish haqida xotini bilan chuqur suhbat qilishi lozimligini aytdim. Insonni aqida boshqaradi. Agar aqida bo‘lmasa, yoki buzuq bo‘lsa uning taqozosi ham shunga ko‘ra bo‘ladi.
   Shuning uchun ta’limni islom ba’zan nafl ibodatlardan ustun qo‘yadi.

©️Abdulqodir Polvonov

Amerika. Kolumbiya universiteti talabasi matematika darsida o‘tirgan partasida uxlab qoldi.
Talabalarning shovqinidan uyg‘onib ketdi va doskada ikki masala yozilganini ko‘rdi.

«Uyda yechaman”, — deb daftariga ko‘chirib oldi. Ammo uni ishlashga o‘tirgach, masalalar juda qiyin ekanini tushundi.
Shunga qaramay, chekinmadi — kutubxonaga bordi, darsga taalluqli adabiyotlar topdi, butun vaqt va kuchini shu ishga bag‘ishladi.

Keyingi darsda qarasa, professor o‘tgan safargi topshiriqlarni tekshirimayapti. Shunda talaba qo‘lini ko‘tarib so‘radi:
— Professor, nima uchun o‘tgan safar bergan masalalarni tekshirmayapsiz? Ular vazifa emasmida?

Professor kulumsirab javob berdi:
— Azizim, ular hech qanday vazifa emas edi. Men sizlarga faqat shu vaqtgacha hech kim hal qila olmagan matematik muammolar namunasini ko‘rsatgan edim.

Talaba hayajonlanib qoldi va biroz g‘uldirab pichirladi:
— Lekin men ularni yechdim…

Rostdan ham, uning yechimlari tan olindi. Bu masalalar bo‘yicha yozilgan to‘rtta ilmiy ish inson ruhining hayratlanarli kuchi isboti sifatida hali ham universitetda saqlanadi.

Hammasi shuning uchun bo‘ldiki, u leksiyada uyquga ketgani uchun «Bu masalalarni yechib bo‘lmaydi!” degan so‘zlarni eshitmagan edi.
«imkonsiz” degan so‘zdan bexabar va shu sababli unga imkon topdi.

Xulosa shuki:
Sizga «qilolmaysan” deydiganlarga ishonmang. Boshqalarning o‘zi uchun tutgan chegaralarini o‘zingiznikiga aylantirmang. Inson o‘ziga ishonsa, hammasini qila oladi.
Eng muhimi — olg‘a intilish, qayta-qayta urinish va hech qachon taslim bo‘lmaslikdir.

@IkromSharif

#Kun_hadisi

  «Bir zamon keladiki, insonning halokati uning ayoli, ota-onasi va bolalari qo‘lida bo‘ladi. Bular uni faqirlikda ayblab, kuchli yetmaydigan narsalarni undan talab etadilar. Shu sababli ham erkak kishi qaltis ishlarga kirib, dinini yo‘qotadi va o‘zi ham halok bo‘ladi». (Bayhaqiy, Zuhd 2\183).

Sheniz Yujel, "Baxt - Allohga ishonmoqdir" kitobidan


#shaxsiy_izoxim

- erlar dunyo matoqlari ketiga tushib. Dunyoga muxabbat quyishlari ortida. Ularda uyat yoqolishi sezilib. Bu asta sekinlik bilan. "Imon" ga tasir o'tkazadi. "Imon" suzlashadi...😊 bu suzlashish. Erkakni Rashqdan, ayorib oladi. Rashq siz Erkak hayosi yoq. Bolib imonsiZ tanaga aylanib. Bu siznov olaroq yashayotgan dunyoda mag'libiyatga maxkun xolda yashab o'tadi...😔

Jannatda...❤️

Bolalar nega begʻubor, aytaymi? Keling, men sizga buning sirini ochaman, bolalarga musibat va mashaqqat yetsa, ular ota-onasiga suyanishadi. Shuning uchun koʻngillari hotirjam, tushkunlik esa boʻlmaydi. Ulgʻayganingizda esa tushkunlik koʻpayadi, gʻuborga toʻlasiz. Sababi bola otasiga suyanganidek Allohga suyanmaysiz...

@kitobdan

Ubaydulloh ibn Amr aytadilar: A’mashning majlisida o‘tirsam, bir kishi kelib undan bir masala so‘radi. A’mash unga javob bermadi, qarasa, nariroqda Abu Hanifa bor ekan: "Hoy No‘mon, — dedi A’mash, — shu masalaga javob bersangiz".
Abu Hanifa masalaning javobini aytdilar.
— "Bu javobni nimaga asosan berdingiz?", deb so‘radi A’mash.
— "Falon hadisga, uni bizga o‘zingiz aytib bergansiz", — dedilar Abu Hanifa.
Shunda A’mash dedi:
— "Biz (muhaddislar) dori ishlab chiqaruvchilarmiz, sizlar (faqihlar) esa tabibsizlar!"

#Tafakkur

— Odamlar undoq qilishyapti, bundoq qilishmayapti!
— Odamlarni qo‘ying, o‘zingiz nima qilyapsiz?


#dunyo_besh_kunlik..!
Hayot juda qisqa..!
Sen uni birovlarga nafrat qilish bilan oʻtkazib yuborma..!🫀