This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
✔️🔻 اعتقادنامه‌ها در مکتب استبصار؛
تحلیل انگیزه‌ها و ساختار و محتوا


🔸بخش سوم

اعتقادات را سبب «جبر کسر اعمال» می‌دانند و می‌فرمایند: «اعتقاداتت را درست بکن، آن‌وقت اعمال زود جبر کسرش خواهد شد. اگر عمل ناقص است، توبه و عذرخواهی دواش است. اما آدم اعتقادش درست نباشد، اصل که خراب است، فرع‌ها همه بی‌حاصل است. اعتقادات اصل دین و اصول دین است. اصل دین مانند ریشه درخت است. ریشه درخت اگر در جای محکمی و جای نمناکی است و آبی هست که به ریشه برسد، این درخت را نمی‌گذارد بخشکد. اگر یک‌وقتی هم سرما زد و برگ‌هاش ریخت، یک‌وقتی دیگر باز برگ می‌کند. اگر یک‌وقتی میوه‌اش ریخت، وقتی دیگر میوه می‌کند. لکن اگر ریشه در آب نباشد، خواه هوا سرد باشد خواه گرم، میوه نمی‌کند. شاخ و برگ و ثمری ندارد، اگر ریشه نباشد. پس اصل دین و ایمان را سعی کن درست کن تا ریشه ایمانت در آب بماند. [...] و اما اعتقاداتت درست نباشد و ریشه در آب نباشد، کسی مغرور به شاخ و برگ شود، شاخ و برگ برای سوزاندن خوب است. کسی که اعتقادش صحیح باشد یقیناً از اهل نجات است، اگرچه اعمالش درست نباشد. و اگر اعتقادش درست نباشد و تمام اعمالش درست باشد، شاخ و برگی که بی‌ریشه است برای سوختن خوب است. <و قدمنا الیٰ ما عملوا من عمل فجعلناه هباءاً منثوراً.> اعمال مردم را مثل خاکستر نرم به باد می‌دهند، به‌جهتی که ریشه‌اش در آب نیست. وقتی آبی نیست و نَمی نیست، درخت پوسید و خاکستر شد، خاکستر برای باد دادن خوب است. پس ان‌شاء‌الله سعی کن تا اعتقاداتت را درست کنی. اعتقاد که درست شد، اعمال زود درست می‌شود» (مواعظ محرم ۱۲۹۷، «موعظه دوم»، ص۲۹).

یکی از معانی حدیث «بنیّاتهم خُلّدوا»¹ را «اعتقادات» دانسته و فرموده‌اند:
«این را هم بدانید که به نیات، مردم در آن جهنم مخلد می‌شوند، چنان‌که در بهشت هم به نیات خود مخلد می‌شوند. و یک تفسیرِ نیات امورات اعتقادیه است. پس اعتقادات را ان‌شاء‌الله باید درست کرد. در اعتقادات بازی مکن با خدا. <ان الله لایغفر ان‌یشرک به و یغفر مادون ذلک.> پس اگر گرسنه بشوی و غذایی که مکروه بوده خورده‌ای، اغماض می‌کنند. بلکه اگر میته بوده، میته نجس است حرام است، وقتی که گرسنه شدی خوردی، اغماض می‌کنند. بلکه امرت کرده‌اند که در‌حال اضطرار برو بخور. جلوت را سست کرده‌اند در اعمال. اما دیگر فکر کن ببین در اعتقادات هیچ جلو را سست نمی‌کنند. هیچ نمی‌گویند که یک‌قدری خدا را ظالم بدانی عیب ندارد، یک‌قدری خدا را عاجز بدانی عیب ندارد. هیچ در اعتقادات جلو را سست نکرده‌اند. درست دقت کنید. این‌ها مثل‌هاش است که عرض می‌کنم که پی ببرید به اصل مطلب. پس در اعمال اغماض‌ها کرده‌اند؛ چراکه خودشان استادند، می‌دانند که شریعت‌هاشان را چطور قرار بدهند. در هر‌جایی هر‌که مضطر شد، راهش را وسیع کرده‌اند. وقتی مضطر شدی، میته را بخور حلال است، اما وقتی که سد رمقی دیگر نتوانی بکنی و لابد شوی. پس در اعمال بدانید، کائناً ما کان، بالغاً ما بلغ، جلو را سست کرده‌اند. از ترک نماز چیزی بیشتر هست؟! از خوردن روزه چیزی بیشتر هست؟! [...] در اعمال این‌طور است. لکن عبرت بگیرید، دقت کنید، ببینید، هیچ خدا اذن نداده که از دل هم راضی باش. هیچ سست نکرده در اعتقادات. هیچ اذن نداده‌ که یک‌خرده از ضروریات را توی دلت انکار کنی. اگر به جمیع ضروریات قائل باشی و یک ضرورت را توی دلت وازنی، تو را می‌برند و مخلد می‌کنند در آتش جهنم و دیگر نجات نمی‌دهند، با وجودی که به جمیع ضروریات اعتقاد کرده باشی. پس در اعتقادات سخت می‌گیرد خدا. پس اعتقادات را درست کن. زیرا که خدا گفته من غیر درست نمی‌خواهم. لکن در اعمال ظاهره، هرچه را انسان مضطر شد راه نجات برایش آفریده‌اند و دستور‌العمل داده‌اند» (مواعظ محرم ۱۲۹۳، «موعظه دوم»، ص۵۰).

یکی از مصادیق <لیس للانسان الّا ما سعیٰ> (نجم: ۳۹) را اعمال قلبیه و اعتقادات دانسته‌اند: «خدا می‌فرماید: <لیس للانسان الّا ما سعیٰ>؛ نیست از برای انسان مگر چیزی را که سعی کرده و عمل کرده و عمل قلبی اعتقادات است و عمل بدنی عبادات بدنی است» (مواعظ ماه رمضان ۱۳۱۶، «موعظه بیست و یکم»، ص۲۶۲).

در تعبیر جالب‌توجهی اعمال را «عقاید تجسم‌یافته» و عقاید را «اعمال روحانی‌شده» دانسته‌اند: «هذه الاربعة هی اصول الایمان و حقایق الایقان و سایر امور العقاید فروع لهذه الاصول و لوازم لها و سایر الاعمال و الاحوال و الصفات هی تجسمات هذه الاربعة و ظهوراتها ففی الحقیقة الاعمال عقاید مجسّمة و العقاید اعمال مروّحة» (مکارم الابرار (عربی)، ج۳۰، «رسالة فی جواب الحاج ملاحسن الیزدی الکثنوی»، ص۴۲۱).

تأکید فرموده‌اند که عقاید اسلامیه و ایمانیه باید از «حالت» خارج گردد و در وجود انسان به «ملکه» تبدیل شود...

ادامه دارد...

@AghayedNet

——————————————

¹«قال ابوعبدالله علیه‌السلام: [...] فبالنّیّات خلّد هؤلاء و هؤلاء.» (الکافی، ج۳، ص۲۲۰)
▪️قال شیخنا الجلیل اعلی الله مقامه و رفع فی دار الخلد اعلامه...
@AghayedNet
🔺کتاب
ضرام الحزن الوقاد فی وفاة سيدنا و مولانا محمد بن علی الجواد علیه‌السلام
از آثار مرحوم شیخ حسین آل‌عصفور


میان خاندان آل عصفور و عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه ارتباطات و مراوداتی بوده است. ازجمله، شیخ حسین آل عصفور به این بزرگوار اجازه داده است و احمد بن محمد آل عصفور از ایشان اعلی الله مقامه اجازه گرفته است.

در دیوان الإجازات المنظومة که مشتمل است بر ۶۱ قطعه از اجازاتی که از قرن دوم تا به امروز به زبان نظم ارائه شده، به اجازۀ منظوم شیخ حسین درّازی بحرانی آل عصفور اشاره شده است:

و إنی أجزت لهذا الفتی
أخی «أحمد» و هو نِعم المجاز
و ذاک حقیق لنا أن یُجیز
و ذاک حقیقته لا مَجاز
فوفّقه ربّی لنیل المنیٰ
فنعم الطریق له و المجاز

🔸حاصل معنی:

من به این جوان، برادرم «احمد»، اجازه می‌دهم و او خوب کسی است که اجازه دریافت می‌کند.
و سزاوار این است که او اجازه دهد و این سخن گزافه نیست و حقیقت است.
پروردگارم او را برای رسیدن به آرزویش موفق بدارد و این اجازه (و این مسیر) خوب راهی است برای او که می‌رود.

@AghayedNet
🔺کتاب تازه‌منتشرشده
فهرست نسخه‌های خطی

(مشتمل بر شماره‌های ۱۲۰۶۵-۱۲۱۰۹ در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران)

در این فهرست، دو نسخه از مثنوی مرحوم قوام‌العلماء معرفی شده که در کتابخانه مذکور نگهداری می‌شود و یکی از این دو نسخه نسخۀ اصلی و به خط مؤلف و سراینده است.
نسخه شماره ۱۲۰۷۷ جلد اول و دوم مثنوی است که در زمان زندگی مرحوم قوام‌العلماء کتابت شده. نسخه شماره ۱۲۰۷۸ جلد سوم و چهارم مثنوی است که نسخۀ اصلی و به خط آن مرحوم است.
توضیحات فهرست دربارۀ مرحوم قوام‌العلماء و مثنوی او به پیوست است.

@AghayedNet
🔺کتاب تازه‌منتشرشده
دو رساله در اثبات سکون ارض و جواب اعتراضات بر آن


انتشار سه رساله از عالم ربانی‌ مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبایی رفع الله شأنه درباره سکون ارض، احتمالاً دوباره توجه‌ها را به مباحثِ نجومیِ مکتبِ استبصار جلب خواهد کرد.
اما پیش‌از این، در کتاب گزارشی کیهانی از رسائل بزرگان مکتب استبصار، کوشیده بودیم این بحث را به‌صورت گسترده‌تر و روش‌مندتر بررسی کنیم؛ نه فقط با انتشار و تحلیل همین سه رساله، بلکه با استقصای مجموعه رسائلِ نجومیِ مکتبی و تحلیل مبانی، تعارضات، ادبیات و زمینه‌های تاریخی و دینی آن‌ها.

گاهی در فضای پژوهش، یک بخش دوباره کشف می‌شود و به‌گونه‌ای عرضه می‌شود که گویا تمام ماجرا همان است. در حالی که ارزشِ واقعیِ کار در دیدن «کل منظومه» است، نه صرفاً نقل بعضی متون.
برای همین، هنوز هم باید تأکید کنیم که بحث نجوم در مکتب، بدون نگاه جامع و مقایسه‌ای، بیشتر به نقل متون شبیه می‌شود تا پژوهش. هرچند توجه به این‌گونه زاویه‌ها بنفسه ارزشمند است، اگر با عینک بی‌طرفی و نه لزوماً موضع‌گیرانه ارائه گردد.
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
🔺کتاب تازه‌منتشرشده

گزارشی کیهانی
از رسائل بزرگان مکتب استبصار (
#شیخیه باقری)

هدف‌های کلیدی در گردآوری این مجموعه:

- احیاء آثار نجومی مکتبی که به‌سبب ناهم‌خوانی برخی‌از دیدگاه‌های آن‌ها با باورهای شهرت‌دار امروزی، به آن آثار کمتر توجه می‌شد
- معرفی سرفصل‌های مطالب نجومی رساله‌های بزرگان
- چاپ و انتشار متون نویافته مکتبی برای نخستین بار

در همه بررسی‌های این کتاب، تلاش بر این بوده که مباحث نجومی، مطابق مبانی بزرگان دین اعلی الله مقامهم، برای روزگار معاصر ارائه گردد.
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
@AghayedNet_نوزاد کعبه.pdf
3.6 MB
🔺تحقیقی درباره ولادت حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام در پنجم ماه ذوالحجة الحرام و اشاره به شهرت سیزده رجب
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ

🔸آیا برای زیارت امام حسین علیه‌السلام در روز عرفه، وقتی تعیین شده یا رجحان دارد؟ در کربلا به‌علت ازدحام در حرم و احیاناً بستن درهای حرم در بعداز ظهر، آیا می‌توان زیارت را قبل‌‌از ظهر به‌جا آورد؟

پاسخ:

🔹فرموده‌اند: زیارت آن حضرت در شب و روز عرفه مستحب مؤکد است و قبل‌از ظهر و بعداز ظهر تعیین نشده. ولی حقیر از احادیث معتبره از ائمه اطهار علیهم‌السلام چنین می‌فهمم که بعداز نماز ظهر و عصر رجحان دارد؛ زیرا وقوف در عرفات بعداز ادای نماز ظهر و عصر است و مضمون آن احادیث این است که می‌فرمایند: حق‌تعالی در روز عرفه، اول، نظر رحمت به‌سوی زائران قبر حسین علیه‌السلام می‌افکند پیش‌از آن‌که نظر به اهل موقف عرفات کند. و می‌دانید شخصی که برای زیارت به کربلا رفته، در هرکجای آن امام علیه‌السلام را زیارت کند، زائر قبر امام حسین علیه‌السلام است.

@AghayedNet
🔺دعاء روز عرفه به‌خط عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اشاد الله شأنه
@AghayedNet
✔️🔻ذیل دعاء عرفه

شیخ مرحوم اعلی‌ الله‌ مقامه در جزوه دعاء روز عرفه که به‌خط خود مرقوم فرموده‌اند، ذیل دعاء را ننوشته‌اند.

با توجه به اختلافی بودن ذیل دعاء، شاید گمان رود که شیخ مرحوم نیز آن را به حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام منسوب نمی‌دانند.

روشن نیست چرا این بخش به‌خط شیخ رفع الله شأنه در دست نیست. یا روی جهاتی ننوشته‌اند یا نوشته‌اند و به ما نرسیده است.

به‌هر تقدیر شیخ مرحوم اع ظاهراً این تتمه را از حضرت سیدالشهداء می‌دانند و در کتاب مبارک شرح‌ الزیارة الجامعة الکبیرة، در جلد دوم، صفحه ٧٨ (چاپ بیروت) می‌فرمایند:

کما قال سیدالشهداء علیه‌السلام فی آخر دعاء یوم عرفة فی مناجاته کما روی: الهی امرت بالرجوع الی الآثار... .

@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔺توصیفات علماء شیعه از عالم ربانی
مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی رفع الله شأنه

▪️۱۱ ذی‌حجه، سال‌روز رحلت ایشان
@AghayedNet