✔️🔻 اول ربیعالثانی، سالروز قیام توّابین
🔸در این روز در سال ۶۵ ق، سلیمان بن صُرَد با گروهی از توّابین برای خونخواهی سیدالشهداء علیهالسلام قیام کردند.
🔸در روز دوم ربیعالثانی، از نُخَیلۀ کوفه برای جنگ با ابنزیاد ملعون حرکت کردند. در شام جمعه، پنجم ربیعالثانی، از کوفه خارج شدند و روز بعد کنار قبر حضرت اباعبدالله علیهالسلام رفتند.
🔸یک یا سه شبانهروز در کربلا ماندند و گریستند و استغفار نمودند و ضجه و ناله کردند، بهطوری که مثل آن روز و به آن اندازه صدای ضجه در آن وادی شنیده نشده بود.
🔸هنگام وداع، کنار قبر حضرت مانند ازدحام کنار حجرالاسود شلوغ بود. هر کسی با حالتی شعر میخواند و ناله میکرد و با آن حضرت وداع میکرد و خود را برای جنگ با ابنزیاد آماده مینمود.
🔸سلیمان در ۹۳سالگی پساز روبهرو شدن با لشکر ابنزیاد در عینالوَرد و کشتن عده زیادی از آنان، به شهادت رسید.
🔸از اصحاب سلیمان هم فقط ۲۷ نفر که مجروح و خسته و تشنه بودند جان سالم بهدر بردند و بقیه کشته شدند.
🔹بحار الانوار، ج۴۵، ص۳۵۸ تا ۳۶۱ ــ قلائد النحور: مشتمل بر وقايعالايام ماه ربيعالاول و ربيعالثانی، ص ۱۶۸ تا ۱۷۷ و... .
@AghayedNet
🔸در این روز در سال ۶۵ ق، سلیمان بن صُرَد با گروهی از توّابین برای خونخواهی سیدالشهداء علیهالسلام قیام کردند.
🔸در روز دوم ربیعالثانی، از نُخَیلۀ کوفه برای جنگ با ابنزیاد ملعون حرکت کردند. در شام جمعه، پنجم ربیعالثانی، از کوفه خارج شدند و روز بعد کنار قبر حضرت اباعبدالله علیهالسلام رفتند.
🔸یک یا سه شبانهروز در کربلا ماندند و گریستند و استغفار نمودند و ضجه و ناله کردند، بهطوری که مثل آن روز و به آن اندازه صدای ضجه در آن وادی شنیده نشده بود.
🔸هنگام وداع، کنار قبر حضرت مانند ازدحام کنار حجرالاسود شلوغ بود. هر کسی با حالتی شعر میخواند و ناله میکرد و با آن حضرت وداع میکرد و خود را برای جنگ با ابنزیاد آماده مینمود.
🔸سلیمان در ۹۳سالگی پساز روبهرو شدن با لشکر ابنزیاد در عینالوَرد و کشتن عده زیادی از آنان، به شهادت رسید.
🔸از اصحاب سلیمان هم فقط ۲۷ نفر که مجروح و خسته و تشنه بودند جان سالم بهدر بردند و بقیه کشته شدند.
🔹بحار الانوار، ج۴۵، ص۳۵۸ تا ۳۶۱ ــ قلائد النحور: مشتمل بر وقايعالايام ماه ربيعالاول و ربيعالثانی، ص ۱۶۸ تا ۱۷۷ و... .
@AghayedNet
AghayedNet
✔️🔻 اول ربیعالثانی، سالروز قیام توّابین 🔸در این روز در سال ۶۵ ق، سلیمان بن صُرَد با گروهی از توّابین برای خونخواهی سیدالشهداء علیهالسلام قیام کردند. 🔸در روز دوم ربیعالثانی، از نُخَیلۀ کوفه برای جنگ با ابنزیاد ملعون حرکت کردند. در شام جمعه، پنجم ربیعالثانی،…
✔️🔻دربارۀ شخصیت سلیمان بن صرد خزاعی، عباس، عبدالله بن عباس و زید بن علی بن الحسین علیهماالسلام
عالم ربانی مرحوم سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه میفرمایند:
🔸قال سلمه الله تعالی: و ما تقولون في سليمان بن صرد الخزاعي هل هو مرضي عندکم ام لا و کذا القول في العباس و ابنه عبدالله بن العباس [...] و زيد بن علي بن الحسين عليهماالسلام؟
🔸اقول: اما سليمان فضعيف الا انيتدارک الله برحمته لاجل طلبه بثار الحسين عليهالسلام و قتله.
🔸و اما العباس و ابنه فهما مواليان لاميرالمؤمنين عليهالسلام و معاديان لاعدائه و لميبايعا الا کرهاً ولکن حب الدنيا قد غلب عليهما و صدر منهما بعض الافعال الغير المرضية و ذلک لسوء اختيارهما و قلة معرفتهما بامامهما و لايغرنک کثرة روايات ابنالعباس فانها کلها تقليدات و لميشم رايحة معرفة الامام عليهالسلام ازيد مما عند العوام و الا هو و ابوه يريان الامامة لاميرالمؤمنين (ع) لا للمتفلتين عليه [...].
🔸و اما زيد بن علي بن الحسين عليهماالسلام فلا شک انه مرضي ممدوح قد بکي عليه الصادق عليه السلام و ترحم عليه و خروجه ليس لادعاء الامر لنفسه بل لتمهيد الامر للامام عليهالسلام و ان اخطأ في ذلک و بالجملة لاشک في ذلک عند کافة الشيعة الامامية الاثنيعشرية و الاحاديث المروية في ذلک کثيرة مشهورة مسطورة في الکتب المعتبرة کـالکافي و عيون الاخبار و غيرهما تتبعها فخذها ظاهرة الدلالة واضحة المقالة علي ما ذکرنا في حسن حال زيد السعيد علي ابيه و اخيه و جده آلاف التحية و الثنا.
(جواهر الحکم، ج۱۰، «رسالة فی جواب مسائل اتت من ناحیة الاحساء»، ص۲۶۷ و ۲۶۸)
_ 🔹نظر شما درباره سلیمان بن صُرَد خُزاعی چیست؟ از او رضایت دارید یا خیر؟ همچنین نظر شما درباره عباس و عبدالله بن عباس ... و زید بن علی بن الحسین علیهماالسلام چیست؟
🔹پاسخ: سلیمان [ازنظر ایمان و عقیده] ضعیف است، مگر آنکه خدا به رحمت خود این ضعف را تدارک کند؛ چراکه به خونخواهی از سیدالشهداء برخاست.
🔹اما عباس و پسر او از دوستان امیرالمؤمنین و دشمنانِ دشمنانِ او بودند و [با اولی و دومی] از روی کراهت بیعت کردند. ولی گاهی حبّ دنیا بر آن دو غلبه میکرد و افعالی نکوهیده از ایشان بروز میکرد و این بهعلت سوء اختیارشان و کمی معرفت آن دو به امامشان بود.
🔹 زیادیِ روایاتِ ابنعباس تو را به تعجب وا ندارد؛ چراکه اینها همه تقلیدات است و وی رایحه معرفت امام علیهالسلام را بیش از عوام نچشیده بود. وگرنه او و پدرش امامت را برای امیرالمؤمنین علیهالسلام میدیدند، نه برای دشمنان حضرتش...
🔹و اما زید بن علی بن الحسین علیهماالسلام، شکی نیست که مَرضی و مَمدوح است. حضرت صادق علیهالسلام بر او گریستند و برای او [از خدا] رحمت طلبیدند. قیام و خروج او ادعای امرِ امامت برای خودش نبود؛ بلکه برای مقدمهچینی و آمادهسازی بستری برای امام علیهالسلام بود؛ اگرچه در این مسئله خطا کرد. در هر صورت، شکی در این مطلب در نزد شیعه دوازدهامامی نیست و احادیث دراینباره زیاد است و مشهور و نگاشتهشده در کتابهای معتبری همچون الکافی و عیون الاخبار و... . [آن روایات را] بررسی کن، خواهی یافت که دلالت ظاهر و آشکار دارند بر آنچه ذکر کردیم در خوبیِ حالِ زیدِ سعید؛ عَلیٰ اَبیه و اَخیه و جَدّه آلافُ التّحیة و الثَّناء.
@AghayedNet
عالم ربانی مرحوم سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه میفرمایند:
🔸قال سلمه الله تعالی: و ما تقولون في سليمان بن صرد الخزاعي هل هو مرضي عندکم ام لا و کذا القول في العباس و ابنه عبدالله بن العباس [...] و زيد بن علي بن الحسين عليهماالسلام؟
🔸اقول: اما سليمان فضعيف الا انيتدارک الله برحمته لاجل طلبه بثار الحسين عليهالسلام و قتله.
🔸و اما العباس و ابنه فهما مواليان لاميرالمؤمنين عليهالسلام و معاديان لاعدائه و لميبايعا الا کرهاً ولکن حب الدنيا قد غلب عليهما و صدر منهما بعض الافعال الغير المرضية و ذلک لسوء اختيارهما و قلة معرفتهما بامامهما و لايغرنک کثرة روايات ابنالعباس فانها کلها تقليدات و لميشم رايحة معرفة الامام عليهالسلام ازيد مما عند العوام و الا هو و ابوه يريان الامامة لاميرالمؤمنين (ع) لا للمتفلتين عليه [...].
🔸و اما زيد بن علي بن الحسين عليهماالسلام فلا شک انه مرضي ممدوح قد بکي عليه الصادق عليه السلام و ترحم عليه و خروجه ليس لادعاء الامر لنفسه بل لتمهيد الامر للامام عليهالسلام و ان اخطأ في ذلک و بالجملة لاشک في ذلک عند کافة الشيعة الامامية الاثنيعشرية و الاحاديث المروية في ذلک کثيرة مشهورة مسطورة في الکتب المعتبرة کـالکافي و عيون الاخبار و غيرهما تتبعها فخذها ظاهرة الدلالة واضحة المقالة علي ما ذکرنا في حسن حال زيد السعيد علي ابيه و اخيه و جده آلاف التحية و الثنا.
(جواهر الحکم، ج۱۰، «رسالة فی جواب مسائل اتت من ناحیة الاحساء»، ص۲۶۷ و ۲۶۸)
_ 🔹نظر شما درباره سلیمان بن صُرَد خُزاعی چیست؟ از او رضایت دارید یا خیر؟ همچنین نظر شما درباره عباس و عبدالله بن عباس ... و زید بن علی بن الحسین علیهماالسلام چیست؟
🔹پاسخ: سلیمان [ازنظر ایمان و عقیده] ضعیف است، مگر آنکه خدا به رحمت خود این ضعف را تدارک کند؛ چراکه به خونخواهی از سیدالشهداء برخاست.
🔹اما عباس و پسر او از دوستان امیرالمؤمنین و دشمنانِ دشمنانِ او بودند و [با اولی و دومی] از روی کراهت بیعت کردند. ولی گاهی حبّ دنیا بر آن دو غلبه میکرد و افعالی نکوهیده از ایشان بروز میکرد و این بهعلت سوء اختیارشان و کمی معرفت آن دو به امامشان بود.
🔹 زیادیِ روایاتِ ابنعباس تو را به تعجب وا ندارد؛ چراکه اینها همه تقلیدات است و وی رایحه معرفت امام علیهالسلام را بیش از عوام نچشیده بود. وگرنه او و پدرش امامت را برای امیرالمؤمنین علیهالسلام میدیدند، نه برای دشمنان حضرتش...
🔹و اما زید بن علی بن الحسین علیهماالسلام، شکی نیست که مَرضی و مَمدوح است. حضرت صادق علیهالسلام بر او گریستند و برای او [از خدا] رحمت طلبیدند. قیام و خروج او ادعای امرِ امامت برای خودش نبود؛ بلکه برای مقدمهچینی و آمادهسازی بستری برای امام علیهالسلام بود؛ اگرچه در این مسئله خطا کرد. در هر صورت، شکی در این مطلب در نزد شیعه دوازدهامامی نیست و احادیث دراینباره زیاد است و مشهور و نگاشتهشده در کتابهای معتبری همچون الکافی و عیون الاخبار و... . [آن روایات را] بررسی کن، خواهی یافت که دلالت ظاهر و آشکار دارند بر آنچه ذکر کردیم در خوبیِ حالِ زیدِ سعید؛ عَلیٰ اَبیه و اَخیه و جَدّه آلافُ التّحیة و الثَّناء.
@AghayedNet
🔺بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله المحتجب عن درک الأبصار بذاته المتجلی للبصائر بآیاته الذی أقام المأمونین فی مقامه فی الأداء و أتم حجته علی خلقه بإرسال الرسل و نصب الخلفاء، و الصلوة علی اسمه الرضی و وجهه المضیء محمد المجتبی فی القدم المصطفی الهادی العلَم، و آله الأسماء الحسنی و الصفات النُعمی مبیّنی الحلال و الحرام و مصادر الاحکام، و خزانهم الکرام و أمنائهم الفخام، و لعنة الله علی أعدائهم و الساعین فی إطفاء نورهم إلی یوم القیام.
🔸خطبۀ یکیاز اجازات صادره از عالم ربانی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی، نفعنا الله بعلومه
@AghayedNet
الحمد لله المحتجب عن درک الأبصار بذاته المتجلی للبصائر بآیاته الذی أقام المأمونین فی مقامه فی الأداء و أتم حجته علی خلقه بإرسال الرسل و نصب الخلفاء، و الصلوة علی اسمه الرضی و وجهه المضیء محمد المجتبی فی القدم المصطفی الهادی العلَم، و آله الأسماء الحسنی و الصفات النُعمی مبیّنی الحلال و الحرام و مصادر الاحکام، و خزانهم الکرام و أمنائهم الفخام، و لعنة الله علی أعدائهم و الساعین فی إطفاء نورهم إلی یوم القیام.
🔸خطبۀ یکیاز اجازات صادره از عالم ربانی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی، نفعنا الله بعلومه
@AghayedNet
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺اشاره به دو مقام معصومین علیهمالسلام در کلام بزرگان دین:
مقام جسم اصلی و مقام جسم عرضی و اشاره به اقتضائات هر یک
🔸سوم ربیع الثانی، حضور حضرت عسکری صلوات الله علیه در گرگان
@AghayedNet
مقام جسم اصلی و مقام جسم عرضی و اشاره به اقتضائات هر یک
🔸سوم ربیع الثانی، حضور حضرت عسکری صلوات الله علیه در گرگان
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
🔺فرمان ناصرالدین شاه به انحلال فراموشخانهها
و اعلان آن در روزنامه وقایع اتفاقیه
فراموشخانه موضوعی بود که در دوره ناصری موردتوجه قرار گرفت و بعدها ارتباطاتی میان آن و بعضی نحلههای فکری مانند فراماسونریها مطرح شد.
شخصی از عالم ربانی، مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی رفع الله شأنه، درباره «بیتالنسیان» یا «فراموشخانه» سؤال میکند و ایشان میفرمایند: آنچه دریافتهام این است که تأثیرات از خود این بیت نیست؛ بلکه از تصرف در کسی است که وارد این بیت میشود. همچنین میفرمایند که برنامههای آنها بیارتباط با علوم غریبه نیست (جواهر الحکم، ج۱۳، ص۳۳۳ و ۳۳۴).
بهمناسبت اشاره میکنیم بخشی از پرسشها از محضر بزرگان دین درباره اکتشافات و اختراعات بوده است که نمونهای از آن همین موضوع است.
خود بزرگان هم در آثار خود متعرض این مسائل شدهاند. ازجمله، مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه در کتاب ارشاد العوام به بعضی اختراعات فرنگیها اشاره کرده و توضیحاتی مرقوم فرمودهاند (بنگرید به مکارم الابرار (فارسی)، ج۳، «کتاب مبارک ارشاد العوام جلد دوم»، ص۶۳ و ۲۳۱ و همان، ج۴، «کتاب مبارک ارشاد العوام جلد سوم»، ص۵۲).
@AghayedNet
و اعلان آن در روزنامه وقایع اتفاقیه
فراموشخانه موضوعی بود که در دوره ناصری موردتوجه قرار گرفت و بعدها ارتباطاتی میان آن و بعضی نحلههای فکری مانند فراماسونریها مطرح شد.
شخصی از عالم ربانی، مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی رفع الله شأنه، درباره «بیتالنسیان» یا «فراموشخانه» سؤال میکند و ایشان میفرمایند: آنچه دریافتهام این است که تأثیرات از خود این بیت نیست؛ بلکه از تصرف در کسی است که وارد این بیت میشود. همچنین میفرمایند که برنامههای آنها بیارتباط با علوم غریبه نیست (جواهر الحکم، ج۱۳، ص۳۳۳ و ۳۳۴).
بهمناسبت اشاره میکنیم بخشی از پرسشها از محضر بزرگان دین درباره اکتشافات و اختراعات بوده است که نمونهای از آن همین موضوع است.
خود بزرگان هم در آثار خود متعرض این مسائل شدهاند. ازجمله، مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه در کتاب ارشاد العوام به بعضی اختراعات فرنگیها اشاره کرده و توضیحاتی مرقوم فرمودهاند (بنگرید به مکارم الابرار (فارسی)، ج۳، «کتاب مبارک ارشاد العوام جلد دوم»، ص۶۳ و ۲۳۱ و همان، ج۴، «کتاب مبارک ارشاد العوام جلد سوم»، ص۵۲).
@AghayedNet
✔️ و انْوِ عِنْدَ افْتِتَاحِ الصَّلَاةِ ذِكْرَ اللَّهِ وَ ذِكْرَ رَسُولِ الله صلی الله علیه و آله
وَ اجْعَلْ وَاحِداً مِنَ الْأَئِمَّةِ نُصْبَ عَيْنَيْک [بحارالأنوار، ج٨١، ص٢٠٧]
💠بخش اول
🔻بخشی از رساله عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
در جواب سؤالات مرحوم میرزا حسنعلیخان نائینی
🔹معنی این حدیث چه چیز است که: اذا اردت انتفتح صلوتک فاجعل واحدا من الائمه نصب عینیک به چه نحو باید آن امامها را با اینکه خدمت ایشان نرسیدهایم و صورت مبارکشان را زیارت نکردهایم در نظر گرفت؟
🔸عرض میشود: که اولاً بدانید که یرید الله بکم الیسر و لایرید بکم العسر در جمیع مراتب جاری است و مکلفٌبه در جمیع مراتب میسورات است نه مشکلات و معسورات. پس هرکس معرفت چیزی میسور او است، که به آسانی عمل میکند به مقتضای آن و اگر میسور او نیست و مشکل است از برای او که تکلیف از او ساقط است.
🔹و اما مضمون عبارتی را که نقل فرموده بودید داخل مسلمیات مذهب شیعه اثنیعشری است و در اغلب دعاهای وارده از ائمه طاهرین علیهمالسلام است که اللهم انی اتوجه الیک بمحمد و آل محمد، و اللهم انی اتوجه الیک بنبیک نبی الرحمة.
🔸و کم دعایی یافت میشود که وارد از ائمه علیهمالسلام باشد و این مضمون در آن نباشد و در بسیاری از زیارات ایشان این مطلب هست خصوص در جامعه صغیر و کبیر که از بدو امر الی حال علماء ابرار و سایر شیعیان اخیار، ایشان را به آن زیارتها زیارت کردهاند.
🔹و فقراتی که با فقرات ادعیه مطابق است این فقرات است: السلام علی الذین من عرفهم فقد عرف الله و من جهلهم فقد جهل الله، و من عرفکم فقد عرف الله و من جهلکم فقد جهل الله و من اطاعکم فقد اطاع الله، و من اراد الله بدأ بکم و من وحده قبل عنکم و من قصده توجه بکم، و مقدمکم بین یدی طلبتی و حوائجی فی الدنیا و الاخرة و آیه شریفه فابتغوا الیه الوسیلة دلالت بر همین مطلب میکند.
🔸اما اینکه فرمودهاید با اینکه خدمت ایشان نرسیدهایم چطور صورت ایشان را در نظر بگیریم؟
پس عرض میکنم که صورت ایشان را اگر همین صورت جمادی گمان کردهاید، که بعضی از مردم سابق ایشان را دیدند و ماها در این زمان خدمت آنها نمیرسیم. چنین صورت جمادی فایدهای در این مطلب ندارد و بسیاری از کفار و منافقین سابق آن صورتها را دیدند و مع ذلک خدمت ایشان نرسیدند و ایشان را ندیدند و زیارت ایشان را نکردند.
🔹بلکه صورت ایشان آن صورتی است که اکبر حجة الله علی خلقه است و آن صورتی است که فرمودند: من رآنی فقد رأی الحق و آن صورتی است که فرمودند: ان معرفتی بالنورانیة هی معرفة الله عز و جل و معرفة الله عز و جل معرفتی.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet
وَ اجْعَلْ وَاحِداً مِنَ الْأَئِمَّةِ نُصْبَ عَيْنَيْک [بحارالأنوار، ج٨١، ص٢٠٧]
💠بخش اول
🔻بخشی از رساله عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
در جواب سؤالات مرحوم میرزا حسنعلیخان نائینی
🔹معنی این حدیث چه چیز است که: اذا اردت انتفتح صلوتک فاجعل واحدا من الائمه نصب عینیک به چه نحو باید آن امامها را با اینکه خدمت ایشان نرسیدهایم و صورت مبارکشان را زیارت نکردهایم در نظر گرفت؟
🔸عرض میشود: که اولاً بدانید که یرید الله بکم الیسر و لایرید بکم العسر در جمیع مراتب جاری است و مکلفٌبه در جمیع مراتب میسورات است نه مشکلات و معسورات. پس هرکس معرفت چیزی میسور او است، که به آسانی عمل میکند به مقتضای آن و اگر میسور او نیست و مشکل است از برای او که تکلیف از او ساقط است.
🔹و اما مضمون عبارتی را که نقل فرموده بودید داخل مسلمیات مذهب شیعه اثنیعشری است و در اغلب دعاهای وارده از ائمه طاهرین علیهمالسلام است که اللهم انی اتوجه الیک بمحمد و آل محمد، و اللهم انی اتوجه الیک بنبیک نبی الرحمة.
🔸و کم دعایی یافت میشود که وارد از ائمه علیهمالسلام باشد و این مضمون در آن نباشد و در بسیاری از زیارات ایشان این مطلب هست خصوص در جامعه صغیر و کبیر که از بدو امر الی حال علماء ابرار و سایر شیعیان اخیار، ایشان را به آن زیارتها زیارت کردهاند.
🔹و فقراتی که با فقرات ادعیه مطابق است این فقرات است: السلام علی الذین من عرفهم فقد عرف الله و من جهلهم فقد جهل الله، و من عرفکم فقد عرف الله و من جهلکم فقد جهل الله و من اطاعکم فقد اطاع الله، و من اراد الله بدأ بکم و من وحده قبل عنکم و من قصده توجه بکم، و مقدمکم بین یدی طلبتی و حوائجی فی الدنیا و الاخرة و آیه شریفه فابتغوا الیه الوسیلة دلالت بر همین مطلب میکند.
🔸اما اینکه فرمودهاید با اینکه خدمت ایشان نرسیدهایم چطور صورت ایشان را در نظر بگیریم؟
پس عرض میکنم که صورت ایشان را اگر همین صورت جمادی گمان کردهاید، که بعضی از مردم سابق ایشان را دیدند و ماها در این زمان خدمت آنها نمیرسیم. چنین صورت جمادی فایدهای در این مطلب ندارد و بسیاری از کفار و منافقین سابق آن صورتها را دیدند و مع ذلک خدمت ایشان نرسیدند و ایشان را ندیدند و زیارت ایشان را نکردند.
🔹بلکه صورت ایشان آن صورتی است که اکبر حجة الله علی خلقه است و آن صورتی است که فرمودند: من رآنی فقد رأی الحق و آن صورتی است که فرمودند: ان معرفتی بالنورانیة هی معرفة الله عز و جل و معرفة الله عز و جل معرفتی.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet
✔️و اجْعَلْ وَاحِداً مِنَ الْأَئِمَّةِ نُصْبَ عَيْنَيْک [بحارالأنوار، ج٨١، ص٢٠٧]
💠بخش دوم
🔻بخشی از رساله عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
در جواب سؤالات مرحوم میرزا حسنعلیخان نائینی
🔸و به ابیبصیر فرمودند و حال آنکه ابوبصیر کور بود و صورت جمادی را نمیدید، الست تراه فی وقتک و نفرمودند ان معرفتی بالجمادیة و النباتیة و الحیوانیة و الانسانیة هی معرفة الله؛ بلکه فرمودند ان معرفتی بالنورانیة هی معرفة الله عز و جل.
🔹و آن صورت ظهور الله است مثل آنکه صورت قیام زید، ظهور زید است و آن ظهور وجه الله است که بدون او محال است توجه به خدا کردن حتی انبیاء علیهمالسلام توجه به آن ظهور میکردند هر وقت که اراده توجه به خدا میکردند.
🔸و هیچ فرقی در میان ظاهر و ظهور نیست مگر اینکه ظاهر اصل است و ظهور فرع و ظاهر در ظهور، اوجد و اظهر از نفس ظهور است که بعد از ذهول از ظهور، به غیر ظاهر چیزی نیست. مثل آنکه قیام زید، ظهور زید است و چون کشف حجاب ظهور را کردید، زید را مشاهده میکنید به طوری که به غیر از او چیزی نمیبینید؛ بلکه با قطع نظر از زید، ظهور زید وجودی نخواهد داشت و عدم محض خواهد بود و با زید و به زید برپا خواهد بود.
فان کنت ذافهم تشاهد ما قلنا
و ان لمیکن فهم فتأخذه عنا
🔹باری پس شما الان توجه میکنید به رسول خدا صلی الله علیه و آله و زیارت میکنید او را و عرض میکنید السلام علیک یا رسول الله.
🔸و در این حال، توجه به او دارید و حال آنکه صورت جمادی ایشان را ندیدهاید و در حال زیارت ایشان، به غیر ایشان توجه ندارید و ایشان را از جمیع کسانی که غیر ایشان هستند جدا کردهاید و تمیز دادهاید.
🔹و بعد، توجه به حضرت امیر صلوات الله علیه و آله میکنید و عرض میکنید السلام علیک یا وصی رسول رب العالمین و ایشان را از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سایر ائمه علیهمالسلام جدا میکنید و تمیز میدهید.
🔸و بعد رو میکنید به حضرت فاطمه و عرض میکنید السلام علیک یا بضعة الرسول صلی الله علیه و آله و ایشان را از پدر و شوهر و فرزندان او علیهمالسلام جدا میکنید و تمیز میدهید و حال آنکه صورت جمادی را ندیدهاید.
🔹و همچنین است در هر امامی بعد امامی تا میرسید به امام زمان روحی له الفداء و عجل الله فرجه و عرض میکنید:
السلام علیک یا حجة الله السلام علیک یا بقیة الله فی الارض انت خیر لنا راع لنا غیر مهمل لمراعاتنا و لا ناس لذکرنا و لولا ذلک لاصطلمتنا اللأواء و احاطت بنا الاعداء یا خلیفة الله و القائم مقام الله انت الجاه الذی یتوجه الیه الاولیاء صلی الله علیک و علی آبائک الطیبین الطاهرین و رحمة الله و برکاته الیک ایابی و علیک حسابی انا لله و انا الیه راجعون ان شاء الله ما شاء الله و لا قوه الا بالله.
————————
🔹توضیحات بیشتر درباره تفاوت «معبود» و «جهت عبادت»
🔸در لینک زیر:
🔻🔻🔻
https://t.me/AghayedNet/3408
💠بخش دوم
🔻بخشی از رساله عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
در جواب سؤالات مرحوم میرزا حسنعلیخان نائینی
🔸و به ابیبصیر فرمودند و حال آنکه ابوبصیر کور بود و صورت جمادی را نمیدید، الست تراه فی وقتک و نفرمودند ان معرفتی بالجمادیة و النباتیة و الحیوانیة و الانسانیة هی معرفة الله؛ بلکه فرمودند ان معرفتی بالنورانیة هی معرفة الله عز و جل.
🔹و آن صورت ظهور الله است مثل آنکه صورت قیام زید، ظهور زید است و آن ظهور وجه الله است که بدون او محال است توجه به خدا کردن حتی انبیاء علیهمالسلام توجه به آن ظهور میکردند هر وقت که اراده توجه به خدا میکردند.
🔸و هیچ فرقی در میان ظاهر و ظهور نیست مگر اینکه ظاهر اصل است و ظهور فرع و ظاهر در ظهور، اوجد و اظهر از نفس ظهور است که بعد از ذهول از ظهور، به غیر ظاهر چیزی نیست. مثل آنکه قیام زید، ظهور زید است و چون کشف حجاب ظهور را کردید، زید را مشاهده میکنید به طوری که به غیر از او چیزی نمیبینید؛ بلکه با قطع نظر از زید، ظهور زید وجودی نخواهد داشت و عدم محض خواهد بود و با زید و به زید برپا خواهد بود.
فان کنت ذافهم تشاهد ما قلنا
و ان لمیکن فهم فتأخذه عنا
🔹باری پس شما الان توجه میکنید به رسول خدا صلی الله علیه و آله و زیارت میکنید او را و عرض میکنید السلام علیک یا رسول الله.
🔸و در این حال، توجه به او دارید و حال آنکه صورت جمادی ایشان را ندیدهاید و در حال زیارت ایشان، به غیر ایشان توجه ندارید و ایشان را از جمیع کسانی که غیر ایشان هستند جدا کردهاید و تمیز دادهاید.
🔹و بعد، توجه به حضرت امیر صلوات الله علیه و آله میکنید و عرض میکنید السلام علیک یا وصی رسول رب العالمین و ایشان را از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سایر ائمه علیهمالسلام جدا میکنید و تمیز میدهید.
🔸و بعد رو میکنید به حضرت فاطمه و عرض میکنید السلام علیک یا بضعة الرسول صلی الله علیه و آله و ایشان را از پدر و شوهر و فرزندان او علیهمالسلام جدا میکنید و تمیز میدهید و حال آنکه صورت جمادی را ندیدهاید.
🔹و همچنین است در هر امامی بعد امامی تا میرسید به امام زمان روحی له الفداء و عجل الله فرجه و عرض میکنید:
السلام علیک یا حجة الله السلام علیک یا بقیة الله فی الارض انت خیر لنا راع لنا غیر مهمل لمراعاتنا و لا ناس لذکرنا و لولا ذلک لاصطلمتنا اللأواء و احاطت بنا الاعداء یا خلیفة الله و القائم مقام الله انت الجاه الذی یتوجه الیه الاولیاء صلی الله علیک و علی آبائک الطیبین الطاهرین و رحمة الله و برکاته الیک ایابی و علیک حسابی انا لله و انا الیه راجعون ان شاء الله ما شاء الله و لا قوه الا بالله.
————————
🔹توضیحات بیشتر درباره تفاوت «معبود» و «جهت عبادت»
🔸در لینک زیر:
🔻🔻🔻
https://t.me/AghayedNet/3408
Telegram
AghayedNet
توضیحی درباره یک تهمت به شیخیه در بحث خداشناسی (٢)
شش. اما نکته کلیدی و مهمی که ممکن است همین مسئله باعث این تهمتها شده، این است که باید میان معبود و جهت عبادت تفاوت قائل شد.
جسم ما رو به کعبه میکند؛ ولی آیا کعبه را میپرستد؟ معبودِ ما کعبه است یا خدا؟…
شش. اما نکته کلیدی و مهمی که ممکن است همین مسئله باعث این تهمتها شده، این است که باید میان معبود و جهت عبادت تفاوت قائل شد.
جسم ما رو به کعبه میکند؛ ولی آیا کعبه را میپرستد؟ معبودِ ما کعبه است یا خدا؟…
🔺 کتاب تازهمنتشرشده
مداد في ظلال خراسان
(سیره و زندگینامۀ شیخ ابراهیم بن مهدی آل عرفات قُدیحی قطیفی)
شیخ ابراهیم بن مهدی آل عرفات از شاگردان عالمان ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی و مرحوم سید کاظم رشتی اعلی الله مقامهما بود.
از آثار او میتوان به تعلیقاتی بر بعضی رسائل سید مرحوم اشاره کرد. همچنین کتاب الفتوحات المکیة را تلخیص و رد و نقد کرده است (تعبیرِ خود شیخ ابراهیم: «بتجریده عن المقبوحات الکفریة و الترّهات الشطحیة»).
ولادت او در سال ۱۱۸۰ قمری و رحلتش پیشاز ۱۲۶۹ قمری بوده است؛ اما سال دقیقش مشخص نیست.
#شیخیه
@AghayedNet
مداد في ظلال خراسان
(سیره و زندگینامۀ شیخ ابراهیم بن مهدی آل عرفات قُدیحی قطیفی)
شیخ ابراهیم بن مهدی آل عرفات از شاگردان عالمان ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی و مرحوم سید کاظم رشتی اعلی الله مقامهما بود.
از آثار او میتوان به تعلیقاتی بر بعضی رسائل سید مرحوم اشاره کرد. همچنین کتاب الفتوحات المکیة را تلخیص و رد و نقد کرده است (تعبیرِ خود شیخ ابراهیم: «بتجریده عن المقبوحات الکفریة و الترّهات الشطحیة»).
ولادت او در سال ۱۱۸۰ قمری و رحلتش پیشاز ۱۲۶۹ قمری بوده است؛ اما سال دقیقش مشخص نیست.
#شیخیه
@AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔺جناب سلمان هادی آل طعمه از نویسندگان و مورخان کربلایی است که چندین دهه درباره تراث کربلا قلم زده است. آثار متعددی از ایشان منتشر شده و تألیفاتی هم دارد که هنوز بهچاپ نرسیده است.
انصاف ایشان در برخورد با مکتب عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی و ابناء این مکتب ستودنی است. ایشان حوادث تاریخی را بدون سوگیریهای افراطی و تفریطی در کتابهای خود منعکس کرده است و بهبهانۀ متهم بودن شیخ مرحوم و سید مرحوم نزد مخالفان این بزرگواران، نام ایشان را سانسور نکرده است.
در کتابهای متعددِ این مؤلف و مورخ، نام بزرگان دین ملاحظه میشود؛ ازجمله معجم رجال الفکر و الأدب فی کربلاء، مشاهیر المدفونین فی کربلاء (که جلد کتاب مزین به تصویر سید مرحوم است)، محاسن المجالس فی کربلاء و... .
#شیخیه
@AghayedNet
انصاف ایشان در برخورد با مکتب عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی و ابناء این مکتب ستودنی است. ایشان حوادث تاریخی را بدون سوگیریهای افراطی و تفریطی در کتابهای خود منعکس کرده است و بهبهانۀ متهم بودن شیخ مرحوم و سید مرحوم نزد مخالفان این بزرگواران، نام ایشان را سانسور نکرده است.
در کتابهای متعددِ این مؤلف و مورخ، نام بزرگان دین ملاحظه میشود؛ ازجمله معجم رجال الفکر و الأدب فی کربلاء، مشاهیر المدفونین فی کربلاء (که جلد کتاب مزین به تصویر سید مرحوم است)، محاسن المجالس فی کربلاء و... .
#شیخیه
@AghayedNet
AghayedNet
🔺جناب سلمان هادی آل طعمه از نویسندگان و مورخان کربلایی است که چندین دهه درباره تراث کربلا قلم زده است. آثار متعددی از ایشان منتشر شده و تألیفاتی هم دارد که هنوز بهچاپ نرسیده است. انصاف ایشان در برخورد با مکتب عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی و ابناء این…
🔺تصويری نادر و قديمی از نمای بيرونی منزل عالم ربانی مرحوم حاج سيد محمدکاظم رشتی رفع الله شأنه در کربلای معلی
منتشرشده در کتاب محاسن المجالس فی کربلاء، از آثار مورخ کربلائی سلمان هادی آل طعمه
@AghayedNet
منتشرشده در کتاب محاسن المجالس فی کربلاء، از آثار مورخ کربلائی سلمان هادی آل طعمه
@AghayedNet
AghayedNet
🔺کتاب تازهمنتشرشده جویندگان قریهی ظاهره: تحلیلی بر ظهور بابیت از خاستگاه شیخیه @AghayedNet
🔺کتاب تازهمنتشرشده
جویندگان قریهی ظاهره:
تحلیلی بر ظهور بابیت از خاستگاه شیخیه
در این فرصت، تنها بر تسمیۀ این کتابِ ۴۸۸صفحهای تأمل مختصری خواهیم داشت.
اگر مراد از جویندگان قریۀ ظاهره #شیخیه هستند، نامگذاریِ صحیحی نیست؛ چراکه بزرگان شیخیه اشاره کردهاند که بهدنبال مرشد و بزرگ گشتن از طریقت صوفیه است و این کار را مردود دانستهاند و فرمودهاند که شناساندن قرای ظاهره و عدول نافین فعل رب است، نه فعل عبد.
مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه میفرمایند:
«نوع صوفیه خذلهمالله را این ناخوشی در سر است که جنونی بر سر ایشان میزند و خود را به لباس قلندری آراسته کرده مانند وحش در بیابانها میگردند و در شهرها بهاصطلاح پرسه میزنند که ما طالب حقیم و طالب شخص مرشد کامل. جمعی که ضعیفاند میگردند در بلاد و بر همان طلب خود باقیاند نفهمیده و هیچ اختلاف ملل و مذاهب در ایشان اثری نمیکند [...]» (مکارم الابرار (فارسی)، ج۵، «کتاب مبارک ارشاد العوام جلد چهارم»، ص۳۲۴).
مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه نیز میفرمایند:
«فتذکروا قول مشایخکم اعلی الله مقامهم و انار برهانهم الذی اقتبسوه من قول الله تعالی و قول رسوله و الائمة علیهمالسلام انّ الفعل فعلان فعل الرب و فعل العبد. فعل الرب مثلاً هو الانبات و فعل العبد هو اثارة الارض و نثر الحبّ و العبد لایقدر علی فعل الرب، فاذا فعل الرب فعله و عمل العبد فعله انتظم الامر و استحکم و ان اراد العبد فعل الرب و لمیقدر و اشتغل به عن فعل العبودیة و خذله الرب فقد الربوبیة لعدم قدرته و العبودیة لعدم الاشتغال بها فیحرم و خسر الدنیا و الاخرة و ذلک هو الخسران المبین.
فمن ذلک الهدایة و الاهتداء، فالهدایة فعل الرب و الاهتداء فعل العبد کما قال: ان علینا للهدی و قال: ان علینا بیانه و فی هذا المعنی اخبار عدیدة [...] فلیس علی الناس انیختاروا لانفسهم نبیاً و لا وصی نبی و لا کاملاً و لا عالماً و لا شیئاً مما هو من فعل الرب و علیهم اذا عرّفهم الله نبیه او وصی نبیه او سائر حججه من الکاملین العالمین انیصدّقوه و یقبلوا منه [...].
بالجملة فاهتداء العبد موقوف علی هدایة الرب و هدایة الرب مقدم علی اهتدائه بجمیع معانیها فانتظروا انا معکم منتظرون» (دعائم الحکمة (عربی)، ج۲، «رسالة الی بعض الاخوان فی کربلاء»، ص۲۵۰).
اما اگر مراد از این تسمیه افرادی هستند که پساز وفات سید مرحوم به مسجد کوفه رفتند و اعتکاف کردند تا بزرگی بیابند یا بابیه درنظرند که علیمحمد شیرازی را بهخیال خود بهعنوان «باب» پذیرفتند، نباید این اصطلاح مقدس قرآنی¹ را دربارۀ آنها بهکار برد.
علاوهبر آنچه اشاره شد، در نام کتاب، «قریهی ظاهره» بهطور مفرد آمده؛ وحالآنکه تعبیر قرآن «قرای ظاهره» است و در این اِفراد و جمع نکاتی است که بیانش در این مختصر نمیگنجد. شرح این اجمال، «این زمان بگذار تا وقتی دگر».
——————————————
¹ قرای ظاهره که در کنار قرای مبارکه آمده: «و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها قرًی ظاهرة و قدرنا فیها السیر سیروا فیها لیالی و أیامًا آمنین» (سبأ: ۱۸).
@AghayedNet
جویندگان قریهی ظاهره:
تحلیلی بر ظهور بابیت از خاستگاه شیخیه
در این فرصت، تنها بر تسمیۀ این کتابِ ۴۸۸صفحهای تأمل مختصری خواهیم داشت.
اگر مراد از جویندگان قریۀ ظاهره #شیخیه هستند، نامگذاریِ صحیحی نیست؛ چراکه بزرگان شیخیه اشاره کردهاند که بهدنبال مرشد و بزرگ گشتن از طریقت صوفیه است و این کار را مردود دانستهاند و فرمودهاند که شناساندن قرای ظاهره و عدول نافین فعل رب است، نه فعل عبد.
مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه میفرمایند:
«نوع صوفیه خذلهمالله را این ناخوشی در سر است که جنونی بر سر ایشان میزند و خود را به لباس قلندری آراسته کرده مانند وحش در بیابانها میگردند و در شهرها بهاصطلاح پرسه میزنند که ما طالب حقیم و طالب شخص مرشد کامل. جمعی که ضعیفاند میگردند در بلاد و بر همان طلب خود باقیاند نفهمیده و هیچ اختلاف ملل و مذاهب در ایشان اثری نمیکند [...]» (مکارم الابرار (فارسی)، ج۵، «کتاب مبارک ارشاد العوام جلد چهارم»، ص۳۲۴).
مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه نیز میفرمایند:
«فتذکروا قول مشایخکم اعلی الله مقامهم و انار برهانهم الذی اقتبسوه من قول الله تعالی و قول رسوله و الائمة علیهمالسلام انّ الفعل فعلان فعل الرب و فعل العبد. فعل الرب مثلاً هو الانبات و فعل العبد هو اثارة الارض و نثر الحبّ و العبد لایقدر علی فعل الرب، فاذا فعل الرب فعله و عمل العبد فعله انتظم الامر و استحکم و ان اراد العبد فعل الرب و لمیقدر و اشتغل به عن فعل العبودیة و خذله الرب فقد الربوبیة لعدم قدرته و العبودیة لعدم الاشتغال بها فیحرم و خسر الدنیا و الاخرة و ذلک هو الخسران المبین.
فمن ذلک الهدایة و الاهتداء، فالهدایة فعل الرب و الاهتداء فعل العبد کما قال: ان علینا للهدی و قال: ان علینا بیانه و فی هذا المعنی اخبار عدیدة [...] فلیس علی الناس انیختاروا لانفسهم نبیاً و لا وصی نبی و لا کاملاً و لا عالماً و لا شیئاً مما هو من فعل الرب و علیهم اذا عرّفهم الله نبیه او وصی نبیه او سائر حججه من الکاملین العالمین انیصدّقوه و یقبلوا منه [...].
بالجملة فاهتداء العبد موقوف علی هدایة الرب و هدایة الرب مقدم علی اهتدائه بجمیع معانیها فانتظروا انا معکم منتظرون» (دعائم الحکمة (عربی)، ج۲، «رسالة الی بعض الاخوان فی کربلاء»، ص۲۵۰).
اما اگر مراد از این تسمیه افرادی هستند که پساز وفات سید مرحوم به مسجد کوفه رفتند و اعتکاف کردند تا بزرگی بیابند یا بابیه درنظرند که علیمحمد شیرازی را بهخیال خود بهعنوان «باب» پذیرفتند، نباید این اصطلاح مقدس قرآنی¹ را دربارۀ آنها بهکار برد.
علاوهبر آنچه اشاره شد، در نام کتاب، «قریهی ظاهره» بهطور مفرد آمده؛ وحالآنکه تعبیر قرآن «قرای ظاهره» است و در این اِفراد و جمع نکاتی است که بیانش در این مختصر نمیگنجد. شرح این اجمال، «این زمان بگذار تا وقتی دگر».
——————————————
¹ قرای ظاهره که در کنار قرای مبارکه آمده: «و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها قرًی ظاهرة و قدرنا فیها السیر سیروا فیها لیالی و أیامًا آمنین» (سبأ: ۱۸).
@AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔺...فالکلیم ألبس حلة الاصطفاء لما عهدنا منه الوفاء و روح القدس فی الجنان الصاقورة ذاق من حدائقنا الباکورة.
@AghayedNet
@AghayedNet
نقد «النور الوضی»
@AghayedNet
🔺🎙فایل صوتی نشست
با موضوع:
🔹کتاب تازهمنتشرشده النور الوضی
در ردّ بر سید رشتی؟! (اعلی الله مقامه)
نقدی بر موضعگیریهای کتاب النور الوضی علیه عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی (اعلی الله مقامه)
🔸کربلای معلی
🗓۶ ربیع الثانی ۱۴۴۷
Instagram.com/aghayednet
#شیخیه
#مکتب_استبصار
@AghayedNet
با موضوع:
🔹کتاب تازهمنتشرشده النور الوضی
در ردّ بر سید رشتی؟! (اعلی الله مقامه)
نقدی بر موضعگیریهای کتاب النور الوضی علیه عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی (اعلی الله مقامه)
🔸کربلای معلی
🗓۶ ربیع الثانی ۱۴۴۷
Instagram.com/aghayednet
#شیخیه
#مکتب_استبصار
@AghayedNet
✔️🔻تفاوت معاد احسائی و صدرائی در کیفیت تحقق بهشت و دوزخ
💠بخش نخست
در مباحث مربوط به معاد بهتفصیل گفتهایم که تقریر شیخ مرحوم اعلی الله مقامه از مباحث معاد با تقریر صدرا متفاوت است و تفاوت میان این دو تقریر هم در همه مراحل معاد است، از ترتیب مطالب مربوط به معاد گرفته تا اصول و شالودههایی که در سراسر مباحث معاد کاربرد دارد و همچنین بررسی تکتک مراحل معاد.
وقتی هم که میگوییم: «تقریر شیخ مرحوم»، مرادمان تقریر او و حاملان علم او است، یعنی سایر بزرگان دین اعلی الله مقامهم. این پیشفرض را در این یادداشت ثابتشده میانگاریم؛ چراکه اثبات آن تکنگاری مستقلی نیاز دارد.
ازجمله مباحث معاد، کیفیت تحقق بهشت و دوزخ است. به این معنا که آیا بهشت و دوزخ در وجود خود انسان است؟ یا جوهری خارجی و مستقل دارد و انسان در یکی از این دو جایگاه وارد میشود؟ بالتبع، آیا نعمتهای بهشت و عذابهای دوزخ نیز وجودی ورای انسان دارد؟ یا همان انسان است؟
ملاصدرا در عرشیه صریحاً بیان کرده که آنچه انسان در بهشت یا دوزخ مشاهده میکند و بهاصطلاح نعمت یا نقمت است، چیزی ورای نفس او نیست: «ان کل ما یشاهده الانسان فی الآخرة و یراه من انواع النعیم من الحور و القصور و الجنان و الاشجار و الانهار و اضداد هذه من انواع العذاب التی فی النار لیست بامور خارجة عن ذات النفس مباینة لوجدها و انها اقوی تجوهراً و آکد تقرراً و ادوم حقیقةً من الصور المادیة المتجددة المستحیلة بحکم الاصل الرابع» (کتاب العرشیة، ص۵۲).
میگوید: آنچه آدمی در آن جهان میبیند، از انواع نعمتها مانند حور و قصور و باغها و درختان و نهرها، و اضداد اینها ازقبیل عذابهای آتش، چیزهایی نیست که از گوهر ذات جدا باشد. صورتهای آنجهانی استوارتر و تواناتر و بادوامترند از صورتهای مادیِ متجدد، به حکم اصل چهارم.
خلاصۀ اصلِ چهارمِ او در مباحث معاد آن است که صورتهای خیالی از جهان جان بیرون نیستند و تا انسان در عالم طبیعت باقی است، این صورتها در نهایت ضعفاند و پساز جدایی از تن، در نهایت قوت و شدت میگردند.
شیخ مرحوم همانند دیگر نقدها در بخشهای گوناگون موضوع معاد، به این دیدگاه نیز انتقاد شدیدی وارد کردهاند. ابتدا نظر او را توضیح دادهاند و تقریر کردهاند. این دیدگاه به همین اصل چهارم برمیگردد. به تعبیری میتوانیم بگوییم: معاد صدرائی معاد صُوَر دون ماده است و صوَر خَیالیه است. مجاریِ مراداتِ صدرا در عباراتش مُشعر به این است که نزد او، دار آخرت و هرآنچه در آن است امور نفسیه است که نفس آنها را در خودش ایجاد میکند، نه در خارج از خود، و نفس خلاقیت دارد و چیزی از اجسام در آن نیست. وحالآنکه مذهب اهل البیت علیهمالسلام چنین نیست و در محل خود ثابت شده است که مُعاد، بعینه و بمادّته، همان است که در دنیا بوده و صورت آن نیز صورت عمل او است.
دربرابر این تقریر ملّا از کیفیت تحقق بهشت و دوزخ، شیخ مرحوم اعلی الله مقامه بهشت و دوزخ و آنچه در آن است را حقایقی میدانند که «لغیرها» خلقت شده و میتوان هرکدام را تحصیل کرد و به آن نسبت پیدا نمود.
درادامه، برای تحصیل این انتساب که با اکتساب بهدست میآید، مثالی ذکر میفرمایند.
در نشستی با عنوان «تمثیلهای حکمی در معاد احسائی»، بیان کردهایم که این بزرگوار مثالهای متعددی در مباحث مختلف معاد دارند و هر مثالی راهگشای بحثی است و عمل به کریمههای «و فی انفسکم أ فلا تبصرون» (ذاریات: ۲۱)، «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم (فصلت: ۵۳)» و... است. در این بحث نیز تمثیلی را ذکر میکنند.
میفرمایند در بازار، انواع میوهها هست. کسی که مبلغی را پرداخت کند، بهاندازه آن مبلغ مالک آن میوهها میشود و در حیازت او درمیآید و اگر او نپردازد و دیگری بپردازد، ازآنِ آن دیگری است. ایشان نتیجه میگیرند که تحصیل انتساب به اکتساب است (جوامع الکلم، ج۴، «کتاب شرح العرشیة»، ص۴۸۹ تا ۴۹۳).
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet
💠بخش نخست
در مباحث مربوط به معاد بهتفصیل گفتهایم که تقریر شیخ مرحوم اعلی الله مقامه از مباحث معاد با تقریر صدرا متفاوت است و تفاوت میان این دو تقریر هم در همه مراحل معاد است، از ترتیب مطالب مربوط به معاد گرفته تا اصول و شالودههایی که در سراسر مباحث معاد کاربرد دارد و همچنین بررسی تکتک مراحل معاد.
وقتی هم که میگوییم: «تقریر شیخ مرحوم»، مرادمان تقریر او و حاملان علم او است، یعنی سایر بزرگان دین اعلی الله مقامهم. این پیشفرض را در این یادداشت ثابتشده میانگاریم؛ چراکه اثبات آن تکنگاری مستقلی نیاز دارد.
ازجمله مباحث معاد، کیفیت تحقق بهشت و دوزخ است. به این معنا که آیا بهشت و دوزخ در وجود خود انسان است؟ یا جوهری خارجی و مستقل دارد و انسان در یکی از این دو جایگاه وارد میشود؟ بالتبع، آیا نعمتهای بهشت و عذابهای دوزخ نیز وجودی ورای انسان دارد؟ یا همان انسان است؟
ملاصدرا در عرشیه صریحاً بیان کرده که آنچه انسان در بهشت یا دوزخ مشاهده میکند و بهاصطلاح نعمت یا نقمت است، چیزی ورای نفس او نیست: «ان کل ما یشاهده الانسان فی الآخرة و یراه من انواع النعیم من الحور و القصور و الجنان و الاشجار و الانهار و اضداد هذه من انواع العذاب التی فی النار لیست بامور خارجة عن ذات النفس مباینة لوجدها و انها اقوی تجوهراً و آکد تقرراً و ادوم حقیقةً من الصور المادیة المتجددة المستحیلة بحکم الاصل الرابع» (کتاب العرشیة، ص۵۲).
میگوید: آنچه آدمی در آن جهان میبیند، از انواع نعمتها مانند حور و قصور و باغها و درختان و نهرها، و اضداد اینها ازقبیل عذابهای آتش، چیزهایی نیست که از گوهر ذات جدا باشد. صورتهای آنجهانی استوارتر و تواناتر و بادوامترند از صورتهای مادیِ متجدد، به حکم اصل چهارم.
خلاصۀ اصلِ چهارمِ او در مباحث معاد آن است که صورتهای خیالی از جهان جان بیرون نیستند و تا انسان در عالم طبیعت باقی است، این صورتها در نهایت ضعفاند و پساز جدایی از تن، در نهایت قوت و شدت میگردند.
شیخ مرحوم همانند دیگر نقدها در بخشهای گوناگون موضوع معاد، به این دیدگاه نیز انتقاد شدیدی وارد کردهاند. ابتدا نظر او را توضیح دادهاند و تقریر کردهاند. این دیدگاه به همین اصل چهارم برمیگردد. به تعبیری میتوانیم بگوییم: معاد صدرائی معاد صُوَر دون ماده است و صوَر خَیالیه است. مجاریِ مراداتِ صدرا در عباراتش مُشعر به این است که نزد او، دار آخرت و هرآنچه در آن است امور نفسیه است که نفس آنها را در خودش ایجاد میکند، نه در خارج از خود، و نفس خلاقیت دارد و چیزی از اجسام در آن نیست. وحالآنکه مذهب اهل البیت علیهمالسلام چنین نیست و در محل خود ثابت شده است که مُعاد، بعینه و بمادّته، همان است که در دنیا بوده و صورت آن نیز صورت عمل او است.
دربرابر این تقریر ملّا از کیفیت تحقق بهشت و دوزخ، شیخ مرحوم اعلی الله مقامه بهشت و دوزخ و آنچه در آن است را حقایقی میدانند که «لغیرها» خلقت شده و میتوان هرکدام را تحصیل کرد و به آن نسبت پیدا نمود.
درادامه، برای تحصیل این انتساب که با اکتساب بهدست میآید، مثالی ذکر میفرمایند.
در نشستی با عنوان «تمثیلهای حکمی در معاد احسائی»، بیان کردهایم که این بزرگوار مثالهای متعددی در مباحث مختلف معاد دارند و هر مثالی راهگشای بحثی است و عمل به کریمههای «و فی انفسکم أ فلا تبصرون» (ذاریات: ۲۱)، «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم (فصلت: ۵۳)» و... است. در این بحث نیز تمثیلی را ذکر میکنند.
میفرمایند در بازار، انواع میوهها هست. کسی که مبلغی را پرداخت کند، بهاندازه آن مبلغ مالک آن میوهها میشود و در حیازت او درمیآید و اگر او نپردازد و دیگری بپردازد، ازآنِ آن دیگری است. ایشان نتیجه میگیرند که تحصیل انتساب به اکتساب است (جوامع الکلم، ج۴، «کتاب شرح العرشیة»، ص۴۸۹ تا ۴۹۳).
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet