اما اگر بخواهیم دقیقتر بررسی کنیم، از جمله این علما هستند مرحوم شیخ مفید رحمة الله علیه. ایشان در مقدمه بعضی از رسالههای خود، این روش را برای نوشتن اصول دین برگزیدهاند و این نشان میدهد فرمایش شیخ مرحوم و دیگر بزرگان درباره رکن رابع، بدعت نیست و ایشان بدعتگذار نیستند و پیش از ایشان علمایی همچون شیخ مفید، اصول دین را اینگونه بیان کرده است. به دو نمونه از رسالههای شیخ مفید اکتفا کرده و بررسی رسالههای دیگر علما نوشتاری مستقل میطلبد.
ابتدای «المقنعة» فرموده است: «و ان افتتحه بما یجب علی کافة المکلفین من الاعتقاد الذی لایسع اهماله البالغین اذ هو اصل الایمان و الاساس الذی علیه بناء جمیع اهل الادیان و به یکون قبول الاعمال و یتمیز الهدی من الضلال و بالله استعین.»
1.باب ما یجب من الاعتقاد فی اثبات المعبود جلت عظمته و صفاته التی باین بها خلقه و نفی التشبیه عنه و توحیده
2.باب ما یجب من الاعتقاد فی انبیاء الله تعالی و رسله علیهمالسلام
3.باب ما یجب فی اعتقاد الامامة و معرفة ائمة العباد
4.باب ما یجب من ولایة اولیاء الله فی الدین و عداوة اعدائه الفاسقین
در عبارت فوق، اصول دین را طبق دسته بندی تابعان شیخ مرحوم اع بیان فرموده است و سپس فروع دین و ماجاء به النبی را بیان میکند که اعتقاد به معاد و جزا و قصاص و بهشت و جهنم و شناخت طهارت و اقسام آن و نمازها و وجوب نمازهای پنجگانه و... باشد.
ابتدای «المقنعة» فرموده است: «و ان افتتحه بما یجب علی کافة المکلفین من الاعتقاد الذی لایسع اهماله البالغین اذ هو اصل الایمان و الاساس الذی علیه بناء جمیع اهل الادیان و به یکون قبول الاعمال و یتمیز الهدی من الضلال و بالله استعین.»
1.باب ما یجب من الاعتقاد فی اثبات المعبود جلت عظمته و صفاته التی باین بها خلقه و نفی التشبیه عنه و توحیده
2.باب ما یجب من الاعتقاد فی انبیاء الله تعالی و رسله علیهمالسلام
3.باب ما یجب فی اعتقاد الامامة و معرفة ائمة العباد
4.باب ما یجب من ولایة اولیاء الله فی الدین و عداوة اعدائه الفاسقین
در عبارت فوق، اصول دین را طبق دسته بندی تابعان شیخ مرحوم اع بیان فرموده است و سپس فروع دین و ماجاء به النبی را بیان میکند که اعتقاد به معاد و جزا و قصاص و بهشت و جهنم و شناخت طهارت و اقسام آن و نمازها و وجوب نمازهای پنجگانه و... باشد.
👆
نمونه ديگر
مرحوم شیخ مفید در پاسخ به درخواست مادر سید رضی و سید مرتضی، رسالهای به نام «احکام النساء» تنظیم کرده است. در مقدمه بابی نوشته است با عنوان: «باب ما يعم كافة المكلفين فرضه و لا يسقط عنهم مع كمال عقولهم»
و اینک متنِ کتاب:
اعــتـقـاد التوحيد لله سبحانه و نفي التشبيه عنه و التعديل له في الأفعال و نفي العبث عنه و قبائح الأعمال و اعتقاد البعث بعد الموت و النشور و الجنة و النار.
و اعتقاد النبوة لمحمد بن عبد الله خاتم النبيين ص و أنه لا نبي بعده و التصديق له فيما جاء به عن ربه جلت عظمته و اعتقاد الحق في شرعه و العمل بما عم فرضه منه من الطهارة و الصلاة و الزكاة لمن وجب عليه و الصيام لمن توجه فرضه إليه و الحج ل مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا.
و اعتقاد إمامة أمير المؤمنين علي بن أبي طالب ع و أنه كان الخليفة لرسول الله ص في مقامه و الإمام المقدم على الكافة بعد وفاته و أنه أفضل الخلق من بعده و أن الموالاة له موالاة لرسول الله و المعاداة له معاداة لرسول الله ص و أنه كان القائم بالقسط في دين الله بمودته و البراءة من أعدائه الدائبين بمخالفته. و اعتقاد إمامة الحسن و الحسين ع من بعده و أن الأئمة بعد الحسين من ولده بالنص عليهم و التوقيف على إمامتهم و الدعوة إلى اعتقاد فرض طاعتهم و القربة إلى الله بولايتهم و البراءة إليه ممن انطوى على عداوتهم و انتظار دولة الحق في عاقبتهم و القطع على أنهم أفضل من سائر رعيتهم.
و اعتقاد وجوب ولاية أمير المؤمنين و عداوة الكافرين و المودة لأهل الطاعة في الدين و النصيحة لأهل التوحيد و المعرفة و اليقين.
نمونه ديگر
مرحوم شیخ مفید در پاسخ به درخواست مادر سید رضی و سید مرتضی، رسالهای به نام «احکام النساء» تنظیم کرده است. در مقدمه بابی نوشته است با عنوان: «باب ما يعم كافة المكلفين فرضه و لا يسقط عنهم مع كمال عقولهم»
و اینک متنِ کتاب:
اعــتـقـاد التوحيد لله سبحانه و نفي التشبيه عنه و التعديل له في الأفعال و نفي العبث عنه و قبائح الأعمال و اعتقاد البعث بعد الموت و النشور و الجنة و النار.
و اعتقاد النبوة لمحمد بن عبد الله خاتم النبيين ص و أنه لا نبي بعده و التصديق له فيما جاء به عن ربه جلت عظمته و اعتقاد الحق في شرعه و العمل بما عم فرضه منه من الطهارة و الصلاة و الزكاة لمن وجب عليه و الصيام لمن توجه فرضه إليه و الحج ل مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا.
و اعتقاد إمامة أمير المؤمنين علي بن أبي طالب ع و أنه كان الخليفة لرسول الله ص في مقامه و الإمام المقدم على الكافة بعد وفاته و أنه أفضل الخلق من بعده و أن الموالاة له موالاة لرسول الله و المعاداة له معاداة لرسول الله ص و أنه كان القائم بالقسط في دين الله بمودته و البراءة من أعدائه الدائبين بمخالفته. و اعتقاد إمامة الحسن و الحسين ع من بعده و أن الأئمة بعد الحسين من ولده بالنص عليهم و التوقيف على إمامتهم و الدعوة إلى اعتقاد فرض طاعتهم و القربة إلى الله بولايتهم و البراءة إليه ممن انطوى على عداوتهم و انتظار دولة الحق في عاقبتهم و القطع على أنهم أفضل من سائر رعيتهم.
و اعتقاد وجوب ولاية أمير المؤمنين و عداوة الكافرين و المودة لأهل الطاعة في الدين و النصيحة لأهل التوحيد و المعرفة و اليقين.
🌷از فرمايش های مکتبی
ماه رجب از جهت آنكه ماه ولايت است نسبت دارد به اميرالمؤمنين عليه السلام كه آن بزرگوار مظهر كلى ولايت است و از جهت اينكه استقرار حكومت مهدى عليه السلام در ماه رجب خواهد بود، نسبت پيدا كرده به حضرت مهدى عجل الله فرجه.
ماه رجب از جهت آنكه ماه ولايت است نسبت دارد به اميرالمؤمنين عليه السلام كه آن بزرگوار مظهر كلى ولايت است و از جهت اينكه استقرار حكومت مهدى عليه السلام در ماه رجب خواهد بود، نسبت پيدا كرده به حضرت مهدى عجل الله فرجه.
🌷وَ ذَكِّرْهُمْ بِاَيَّامِ اللَّه... سه دوره ظهور، رجعت و آخرت، در اين سه ماه(رجب و شعبان و ماه رمضان) حكايت مىشوند. به علت شرافت، آن دوره ها ايام اللَّه ناميده شدند.
🌷 نقصان نمازهای واجب با نافله هايی كه مقرر شده برطرف می گردد. همچنين [نقصان] ساير واجبات به واسطه به جا آوردن مستحباتی كه هم شكل آنهاست جبران مي شود مثل روزه ماه رمضان كه نقصان آن با روزه رجب و شعبان جبران می شود.
🌷معرفی و تصاوير مسجد و مدرسه کاظميه در تبريز، منسوب به عالم ربانی مرحوم سيد کاظم رشتی اع
سر دَر مسجد، تنها عنصر باقي مانده از اين مسجد و مدرسه تاريخي است؛ بناي مسجد و مدرسه به كلي تخريب شده است و سنگ نوشته سر در آن نيز به دليل آنكه حفاظت نمي شود امكان دارد توسط افراد سودجو ربوده شده و يا به مرور زمان تخريب شود(هيچ نشاني از اينكه اين سنگ نوشته توسط سازمان ميراث فرهنگي محافظت مي شود به چشم نمي خورد).
اين سنگ نوشته بسيار جالب و زيبا، علاوه بر اهميت هنري و زيبايي شناسي اهميتي مذهبي دارد. اين سنگ نوشته حاوي اطلاعاتي درباره باني مسجد و مدرسه كاظميه و هدف باني آن از ساخت اين مسجد و مدرسه است.متن كامل سنگ نوشته را عبدالعلي كارنگ در آثار باستاني آذربايجان (ص ۲۲۵-۲۲۶) ضبط كرده است(در ضبط ايشان و يا در چاپ كلمه «رشتي» ساقط شده است). در اين سنگ نوشته، كه به عربي است، آمده است: « ... اين مدرسه را ،كه مدرسه كاظميه علويه نام دارد، به همراه مسجد جامع جديد وقف كرده است عمدة الاعيان عاليجاه سليمان خان ابن وشمخال خان افشار حاكم صاين قلعه براي جميع فرقه حقه اماميه اثني عشريه تا اينكه ثواب آن به روح عالم رباني و نور صمداني، الذي ليس له ثاني (عالم بي نظير)، فخر علماي بزرگ و عالي مرتبه جناب حاج سيد كاظم حسيني موسوي علوي هاشمي قرشي رشتي اعلي الله مقامه عائد گردد...».
اين سنگ نوشته سندي مهم از حضور شيخيه در تبريز است. سيد كاظم رشتي، كه سليمان خان افشار ثواب مدرسه و مسجد را به روح او نثار كرده است، از علماي بزرگ شيخيه و جانشين شيخ احمد احسائي است. اين سنگ نوشته نشان مي دهد كه اين مسجد و مدرسه محل تحصيل و عبادت تابعان مرحوم سيدکاظم رشتی بوده است. سليمان خان افشار حاكم صائن قلعه(شاهين دژ امروزي) بوده است(شرح برخي اقدامات او در جلد سوم ناسخ التواريخ مذكور است ، مثلا در صفحات ۱۴۰۰،۱۳۹۰،۹۸۴،۹۴۶،۹۴۵).
سر دَر مسجد، تنها عنصر باقي مانده از اين مسجد و مدرسه تاريخي است؛ بناي مسجد و مدرسه به كلي تخريب شده است و سنگ نوشته سر در آن نيز به دليل آنكه حفاظت نمي شود امكان دارد توسط افراد سودجو ربوده شده و يا به مرور زمان تخريب شود(هيچ نشاني از اينكه اين سنگ نوشته توسط سازمان ميراث فرهنگي محافظت مي شود به چشم نمي خورد).
اين سنگ نوشته بسيار جالب و زيبا، علاوه بر اهميت هنري و زيبايي شناسي اهميتي مذهبي دارد. اين سنگ نوشته حاوي اطلاعاتي درباره باني مسجد و مدرسه كاظميه و هدف باني آن از ساخت اين مسجد و مدرسه است.متن كامل سنگ نوشته را عبدالعلي كارنگ در آثار باستاني آذربايجان (ص ۲۲۵-۲۲۶) ضبط كرده است(در ضبط ايشان و يا در چاپ كلمه «رشتي» ساقط شده است). در اين سنگ نوشته، كه به عربي است، آمده است: « ... اين مدرسه را ،كه مدرسه كاظميه علويه نام دارد، به همراه مسجد جامع جديد وقف كرده است عمدة الاعيان عاليجاه سليمان خان ابن وشمخال خان افشار حاكم صاين قلعه براي جميع فرقه حقه اماميه اثني عشريه تا اينكه ثواب آن به روح عالم رباني و نور صمداني، الذي ليس له ثاني (عالم بي نظير)، فخر علماي بزرگ و عالي مرتبه جناب حاج سيد كاظم حسيني موسوي علوي هاشمي قرشي رشتي اعلي الله مقامه عائد گردد...».
اين سنگ نوشته سندي مهم از حضور شيخيه در تبريز است. سيد كاظم رشتي، كه سليمان خان افشار ثواب مدرسه و مسجد را به روح او نثار كرده است، از علماي بزرگ شيخيه و جانشين شيخ احمد احسائي است. اين سنگ نوشته نشان مي دهد كه اين مسجد و مدرسه محل تحصيل و عبادت تابعان مرحوم سيدکاظم رشتی بوده است. سليمان خان افشار حاكم صائن قلعه(شاهين دژ امروزي) بوده است(شرح برخي اقدامات او در جلد سوم ناسخ التواريخ مذكور است ، مثلا در صفحات ۱۴۰۰،۱۳۹۰،۹۸۴،۹۴۶،۹۴۵).
🌷 با تلاش شخصی بزرگوار، جديدترين تصاوير سر در اين مسجد و مدرسه به دستم رسيد. با سپاس فراوان از ايشان، تصاوير و توضيح ضميمه ايشان را ارائه می کنم：
🌷توضیح عکاس محترم:
ـــ با سلام و عرض ادب؛ مسجد- مدرسه کاظمیه در حال حاضر فقط شامل سردر می باشد و متاسفانه خود بنا کاملا تخریب شده و تبدیل به فضای سرباز گشته است. نکته جالب اینکه هیچ کدام از اهالی از وجود این مدرسه و نام آن اطلاع نداشتند (حتی مغازه و حجره چسبیده به آن). به هر حال عکس کتیبه سردر که شدیدا هم تخریب شده و موقعیت بنا در گذر بازار حضورتان تقدیم می گردد.
ـــ البته چند نفر از اهالی و ریش سفیدان این مسجد را به اسم مسجد "شیخیه " می شناختند ولی از مکان دقیقش اطلاع نداشتند. متاسفانه در بسته بود و به ادعای مغازه های مجاور سال ها باز نشده بود. ولی از روزن میان در، فضای داخل را مشاهده کردم که یک محوطه سرباز با کف پر از گیاهان هرز و دیوارهای تخریب شده بود و خبری از کتیبه های معروفش نبود.
ـــ با سلام و عرض ادب؛ مسجد- مدرسه کاظمیه در حال حاضر فقط شامل سردر می باشد و متاسفانه خود بنا کاملا تخریب شده و تبدیل به فضای سرباز گشته است. نکته جالب اینکه هیچ کدام از اهالی از وجود این مدرسه و نام آن اطلاع نداشتند (حتی مغازه و حجره چسبیده به آن). به هر حال عکس کتیبه سردر که شدیدا هم تخریب شده و موقعیت بنا در گذر بازار حضورتان تقدیم می گردد.
ـــ البته چند نفر از اهالی و ریش سفیدان این مسجد را به اسم مسجد "شیخیه " می شناختند ولی از مکان دقیقش اطلاع نداشتند. متاسفانه در بسته بود و به ادعای مغازه های مجاور سال ها باز نشده بود. ولی از روزن میان در، فضای داخل را مشاهده کردم که یک محوطه سرباز با کف پر از گیاهان هرز و دیوارهای تخریب شده بود و خبری از کتیبه های معروفش نبود.
🌷از کتاب کفایة المسائل، نگاشته عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اع
مسئله ـ کسى که غافل نشود از شب جمعه اول ماه رجب که آن را ملائکه «ليلة الرغائب» مى نامند
و در روز پنجشنبه اول ماه روزه بگيرد
و در شب جمعه اول، دوازده رکعت نماز به جا آورد در ميان نماز مغرب و عشاء
و بعد از فارغ شدن از نماز هفتاد مرتبه صلوات بفرستد بر محمّد و آل او علیهم السلام و بگويد: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِه
و بعد از آن به سجود رود و هفتاد مرتبه در سجود خود بگويد: سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکةِ وَ الرُّوح
پس سر از سجود بردارد و بگويد: رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ تَجاوَزْ عَمّا تَعْلَمُ اِنَّکَ اَنْتَ الْعَلِىُّ الْاَعْظَم
و بعد از آن باز به سجود رود و بگويد: سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکةِ وَ الرُّوحِ چنانکه در سجده اول گفت
پس طلب کند در سجود خود حاجت خود را، پس حاجت او برآورده شود.
چنانکه در احاديث وارد شده و خلافى در آن نيست.
مسئله ـ کسى که غافل نشود از شب جمعه اول ماه رجب که آن را ملائکه «ليلة الرغائب» مى نامند
و در روز پنجشنبه اول ماه روزه بگيرد
و در شب جمعه اول، دوازده رکعت نماز به جا آورد در ميان نماز مغرب و عشاء
و بعد از فارغ شدن از نماز هفتاد مرتبه صلوات بفرستد بر محمّد و آل او علیهم السلام و بگويد: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِه
و بعد از آن به سجود رود و هفتاد مرتبه در سجود خود بگويد: سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکةِ وَ الرُّوح
پس سر از سجود بردارد و بگويد: رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ تَجاوَزْ عَمّا تَعْلَمُ اِنَّکَ اَنْتَ الْعَلِىُّ الْاَعْظَم
و بعد از آن باز به سجود رود و بگويد: سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکةِ وَ الرُّوحِ چنانکه در سجده اول گفت
پس طلب کند در سجود خود حاجت خود را، پس حاجت او برآورده شود.
چنانکه در احاديث وارد شده و خلافى در آن نيست.
بسم الله الرحمن الرحیم
اَللَّـهُمَّ اِنّي اَسئَلُكَ بِمَعاني جَميعِ ما يَدْعُوكَ بِهِ وُلاةُ اَمْرِكَ الْمَاْمُونُونَ عَلي سِرِّكَ، الْمُسْتَبْشِرُونَ بِاَمْرِكَ، الْواصِفُونَ لِقُدْرَتِكَ الْمُعْلِنُونَ لِعَظَمَتِكَ، اَسئَلُكَ بِما نَطَقَ فيهِمْ مِنْ مَشِيَّتِكَ، فَجَعَلْتَهُمْ مَعادِنَ لِكَلِماتِكَ، وَاَرْكاناً لِتَوْحيدِكَ وَآياتِكَ، وَمَقاماتِكَ الَّتي لاتَعْطيلَ لَها في كُلِّ مَكان يَعْرِفُكَ بِها مَنْ عَرَفَكَ، لا فَرْقَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَها اِلاّ اَنَّهُمْ عِبادُكَ وَخَلْقُكَ، فَتْقُها وَرَتْقُها بِيَدِكَ، بَدْؤُها مِنْكَ وَعَوْدُها اِلَيْكَ اَعْضادٌ واَشْهادٌ ومُناةٌ واَذْوادٌ، وَحَفَظَةٌ وَرُوّادٌ، فَبِهمْ مَلاَْتَ سَمآئَكَ وَاَرْضَكَ، حَتّي ظَهَرَ اَنْ لا اِلـهَ إلاّ اَنْتَ، فَبِذلِكَ اَسْئَلُكَ وَ بِمَواقِعِ الْعِزِّ مِنْ رَحْمَتِكَ، وَبِمَقاماتِكَ وَعَلاماتِكَ، اَنْ تُصَلِّيَ عَلي مُحَمَّد وَآلِهِ، واَنْ تَزيدَني ايماناً وَتَثْبيتاً ياباطِناً في ظُهُورِهِ، وَظاهراً في بُطُونِهِ وَمَكْنُونِهِ، يا مُفَرِّقاً بَيْنَ النُّورِ وَالدَّيْجُورِ، يا مَوْصُوفاً بِغَيْرِ كُنْه، وَمَعْرُوفاً بِغَيْرِ شِبْه، حآدَّ كُلِّ مَحْدُود، وَشاهِدَ كُلِّ مَشْهُود، وَمُوجِدَ كُلِّ مَوْجُود، وَمُحْصِيَ كُلِّ مَعْدُود، وَفاقِدَ كُلِّ مَفْقُود، لَيْسَ دُونَكَ مِنْ مَعْبُود، اَهْلَ الْكِبْرِيآءِ وَالْجُودِ، يا مَنْ لا يُكَيَّفُ بِكَيْف، وَلا يُؤَيَّنُ بِاَيْن، يا مُحْتَجِباً عَنْ كُلِّ عَيْن، يا دَيْمُومُ يا قَيُّومُ، وَعالِمَ كُلِّ مَعْلُوم، صَلِّ عَلي مُحَمَّد وَآلِهِ، وَعَلی عِبادِكَ الْمُنْتَجَبينَ، وَبَشَرِكَ الُْمحْتَجِبينَ، وَمَلائِكَتِكَ الْمُقَرَّبينَ وَالْبُهْمِ الصّآفّينَ الْحآفّينَ، وَبارِكَ لَنا في شَهْرِنا هذَا الْمُرَجَّبِ الْمُكَرِّمِ، وَما بَعْدَهُ مِنَ الاَْشْهُرِ الْحُرُمِ، وَاَسْبِـغْ عَلَيْنافيهِ النِّعَمَ وَاَجْزِلْ لَنافيهِ الْقِسَمَ، وَاَبْرِرْ لَنافيهِ الْقَسَمَ، بِاسْمِكَ الاَْعْظَمِ الاَْعْظَمِ الاَْجَلِّ الاَْكْرَمِ، الَّذي وَضَعْتَهُ عَليَ النَّهارِ فَاَضآءَ وَعَلَي اللَّيْلِ فَاَظْلَمَ، وَاغْفِرْ لَنا ما تَعْلَمُ مِنّا وَما لا نَعْلَمُ، وَاعْصِمْنا مِنَ الذُّنُوبِ خَيْرَ الْعِصَمِ، وَاكْفِنا كَوافِئَ قَدَرِكَ، وَامْنُنْ عَلَيْنا بِحُسْنِ نَظَرِكَ، وَلا تَكِلْنا اِلي غَيْرِكَ، وَلا تَمْنَعْنا مِنْ خَيْرِكَ، وَبارِكَ لَنا فيما كَتَبْتَهُ لَنا مِنْ اَعْمارِنا واَصْلِحْ لَنا خَبيئَةَ اَسْرارِنا، واَعْطِنا مِنْكَ الاَْمانَ، وَاْستَعْمِلْنا بِحُسْنِ الاْيمانِ، وَبَلِّغْنا شَهْرَ الصِّيامِ، وَما بَعْدَهُ مِنَ الاَْيّامِ، وَالاَْعْوامِ،يا ذَا الْجَلالِ والإِكْرامِ.
اَللَّـهُمَّ اِنّي اَسئَلُكَ بِمَعاني جَميعِ ما يَدْعُوكَ بِهِ وُلاةُ اَمْرِكَ الْمَاْمُونُونَ عَلي سِرِّكَ، الْمُسْتَبْشِرُونَ بِاَمْرِكَ، الْواصِفُونَ لِقُدْرَتِكَ الْمُعْلِنُونَ لِعَظَمَتِكَ، اَسئَلُكَ بِما نَطَقَ فيهِمْ مِنْ مَشِيَّتِكَ، فَجَعَلْتَهُمْ مَعادِنَ لِكَلِماتِكَ، وَاَرْكاناً لِتَوْحيدِكَ وَآياتِكَ، وَمَقاماتِكَ الَّتي لاتَعْطيلَ لَها في كُلِّ مَكان يَعْرِفُكَ بِها مَنْ عَرَفَكَ، لا فَرْقَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَها اِلاّ اَنَّهُمْ عِبادُكَ وَخَلْقُكَ، فَتْقُها وَرَتْقُها بِيَدِكَ، بَدْؤُها مِنْكَ وَعَوْدُها اِلَيْكَ اَعْضادٌ واَشْهادٌ ومُناةٌ واَذْوادٌ، وَحَفَظَةٌ وَرُوّادٌ، فَبِهمْ مَلاَْتَ سَمآئَكَ وَاَرْضَكَ، حَتّي ظَهَرَ اَنْ لا اِلـهَ إلاّ اَنْتَ، فَبِذلِكَ اَسْئَلُكَ وَ بِمَواقِعِ الْعِزِّ مِنْ رَحْمَتِكَ، وَبِمَقاماتِكَ وَعَلاماتِكَ، اَنْ تُصَلِّيَ عَلي مُحَمَّد وَآلِهِ، واَنْ تَزيدَني ايماناً وَتَثْبيتاً ياباطِناً في ظُهُورِهِ، وَظاهراً في بُطُونِهِ وَمَكْنُونِهِ، يا مُفَرِّقاً بَيْنَ النُّورِ وَالدَّيْجُورِ، يا مَوْصُوفاً بِغَيْرِ كُنْه، وَمَعْرُوفاً بِغَيْرِ شِبْه، حآدَّ كُلِّ مَحْدُود، وَشاهِدَ كُلِّ مَشْهُود، وَمُوجِدَ كُلِّ مَوْجُود، وَمُحْصِيَ كُلِّ مَعْدُود، وَفاقِدَ كُلِّ مَفْقُود، لَيْسَ دُونَكَ مِنْ مَعْبُود، اَهْلَ الْكِبْرِيآءِ وَالْجُودِ، يا مَنْ لا يُكَيَّفُ بِكَيْف، وَلا يُؤَيَّنُ بِاَيْن، يا مُحْتَجِباً عَنْ كُلِّ عَيْن، يا دَيْمُومُ يا قَيُّومُ، وَعالِمَ كُلِّ مَعْلُوم، صَلِّ عَلي مُحَمَّد وَآلِهِ، وَعَلی عِبادِكَ الْمُنْتَجَبينَ، وَبَشَرِكَ الُْمحْتَجِبينَ، وَمَلائِكَتِكَ الْمُقَرَّبينَ وَالْبُهْمِ الصّآفّينَ الْحآفّينَ، وَبارِكَ لَنا في شَهْرِنا هذَا الْمُرَجَّبِ الْمُكَرِّمِ، وَما بَعْدَهُ مِنَ الاَْشْهُرِ الْحُرُمِ، وَاَسْبِـغْ عَلَيْنافيهِ النِّعَمَ وَاَجْزِلْ لَنافيهِ الْقِسَمَ، وَاَبْرِرْ لَنافيهِ الْقَسَمَ، بِاسْمِكَ الاَْعْظَمِ الاَْعْظَمِ الاَْجَلِّ الاَْكْرَمِ، الَّذي وَضَعْتَهُ عَليَ النَّهارِ فَاَضآءَ وَعَلَي اللَّيْلِ فَاَظْلَمَ، وَاغْفِرْ لَنا ما تَعْلَمُ مِنّا وَما لا نَعْلَمُ، وَاعْصِمْنا مِنَ الذُّنُوبِ خَيْرَ الْعِصَمِ، وَاكْفِنا كَوافِئَ قَدَرِكَ، وَامْنُنْ عَلَيْنا بِحُسْنِ نَظَرِكَ، وَلا تَكِلْنا اِلي غَيْرِكَ، وَلا تَمْنَعْنا مِنْ خَيْرِكَ، وَبارِكَ لَنا فيما كَتَبْتَهُ لَنا مِنْ اَعْمارِنا واَصْلِحْ لَنا خَبيئَةَ اَسْرارِنا، واَعْطِنا مِنْكَ الاَْمانَ، وَاْستَعْمِلْنا بِحُسْنِ الاْيمانِ، وَبَلِّغْنا شَهْرَ الصِّيامِ، وَما بَعْدَهُ مِنَ الاَْيّامِ، وَالاَْعْوامِ،يا ذَا الْجَلالِ والإِكْرامِ.
🌷شرح دعاء رجبيه، نگاشته عالم ربانی مرحوم حاج محمدباقر شريف طباطبائی اع
کتاب شناسی
خطبه کتاب :
الحمد للّه رب العالمين و الصلوة و السلام على محمد و آله الطاهرين و اوليائهم المقربين و لعنة اللّه على اعدائهم اجمعين ابد الآبدين.
آغاز کتاب :
و بعد چنين گويد بنده قاصر محمدباقر بن محمدجعفر غفرل اللّه ذنوبهما و ستر عيوبهما كه بعضى از برادران ايمانى خواهش نمودند كه به زبان فارسى به طور اختصار اشاره به بعضى از معانى دعاى ماه رجب كه از جمله توقيعات رفيعه حضرت بقية اللّه عجل اللّه فرجه است بكنم كه ... پس اظهار جميع معانى موقوف به ظهور امام است و آن وقت معلوم مىشود كه بايد كتابهاى بزرگ در شرح هر فقرهاي نوشت. پس در اين زمانها به قدري كه نور حق از براى طالبان آن خاموش نباشد بايد اظهارى كرد و به اينقدر اظهار به اعانت خداوند جبار جرأت بايد نمود اگر چه خوش نداشته باشند مشرکان و آن دعاى معروف اينست كه فرمودهاند...
انجام کتاب :
و چون آنچه به انسان مىرسد از غيب است و خود خبر از آن ندارد كه صلاح او در آن هست يا نيست و قادر بر اصلاح آن نيست از براى خود ... و چون انسان مالك ايمان خود نيست بايد از خداوند طلب كند كه او را بدارد بر حسن ايمان از اين جهت فرمود: و استعملنا بحسن الايمان و چون اصل خيرات در ماه رمضان در شب قدر مقدر مىشود بايد طلب كرد ... و چون تفاصيل خيرات در عرض سال به ظهور مىرسد و مىرسد به آن كه بايد برسد فرمود: و ما بعده من الايام و الاعوام يا ذا الجلال و الاكرام.
تاریخ پایان نگارش :
تمام شد در روز پنجشنبه سيم شهر جمادى الاولى از سنه 1286
نسخه شناسی :
1. قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه:5/1043-133/6
توضیحات : خط: نستعليق شكسته، كاتب: -، تاریخ : قرن13، جا: ؛ تعداد صفحات: 11برگ، [ گلپايگاني-ف: 5 - 2567]
2. همدان؛ مدرسه غرب همدان؛ شماره نسخه:5/241
توضیحات : خط: نسخ، كاتب: -، تاریخ : - ، تعداد صفحات: ، [ رشت و همدان: ف: - 1406]
3. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 5/164 (ع ـ 95)
توضیحات : خط : نستعلیق ، کاتب : محمد رضا فرزند ملا علی انارکی ، تاریخ : پنجشنبه 22 شعبان 1296
4. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 70/167 (ص ـ 2)
توضیحات : خط : نستعلیق ، کاتب : - ، تاریخ : -
5. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 1/195 (ج ـ 156)
توضیحات : خط : نستعلیق، تاریخ : 1 رجب 1376
6. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 3/223 (ج ـ 160)
توضیحات : خط : تحریری ، کاتب : محمد حسن بن محمد علی محمد نائینی انارکی ، دوشنبه 3 شعبان
7. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 1/23
توضیحات : خط : نستعلیق ، کاتب : - ، تاریخ : -
کتاب شناسی
خطبه کتاب :
الحمد للّه رب العالمين و الصلوة و السلام على محمد و آله الطاهرين و اوليائهم المقربين و لعنة اللّه على اعدائهم اجمعين ابد الآبدين.
آغاز کتاب :
و بعد چنين گويد بنده قاصر محمدباقر بن محمدجعفر غفرل اللّه ذنوبهما و ستر عيوبهما كه بعضى از برادران ايمانى خواهش نمودند كه به زبان فارسى به طور اختصار اشاره به بعضى از معانى دعاى ماه رجب كه از جمله توقيعات رفيعه حضرت بقية اللّه عجل اللّه فرجه است بكنم كه ... پس اظهار جميع معانى موقوف به ظهور امام است و آن وقت معلوم مىشود كه بايد كتابهاى بزرگ در شرح هر فقرهاي نوشت. پس در اين زمانها به قدري كه نور حق از براى طالبان آن خاموش نباشد بايد اظهارى كرد و به اينقدر اظهار به اعانت خداوند جبار جرأت بايد نمود اگر چه خوش نداشته باشند مشرکان و آن دعاى معروف اينست كه فرمودهاند...
انجام کتاب :
و چون آنچه به انسان مىرسد از غيب است و خود خبر از آن ندارد كه صلاح او در آن هست يا نيست و قادر بر اصلاح آن نيست از براى خود ... و چون انسان مالك ايمان خود نيست بايد از خداوند طلب كند كه او را بدارد بر حسن ايمان از اين جهت فرمود: و استعملنا بحسن الايمان و چون اصل خيرات در ماه رمضان در شب قدر مقدر مىشود بايد طلب كرد ... و چون تفاصيل خيرات در عرض سال به ظهور مىرسد و مىرسد به آن كه بايد برسد فرمود: و ما بعده من الايام و الاعوام يا ذا الجلال و الاكرام.
تاریخ پایان نگارش :
تمام شد در روز پنجشنبه سيم شهر جمادى الاولى از سنه 1286
نسخه شناسی :
1. قم؛ گلپايگاني؛ شماره نسخه:5/1043-133/6
توضیحات : خط: نستعليق شكسته، كاتب: -، تاریخ : قرن13، جا: ؛ تعداد صفحات: 11برگ، [ گلپايگاني-ف: 5 - 2567]
2. همدان؛ مدرسه غرب همدان؛ شماره نسخه:5/241
توضیحات : خط: نسخ، كاتب: -، تاریخ : - ، تعداد صفحات: ، [ رشت و همدان: ف: - 1406]
3. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 5/164 (ع ـ 95)
توضیحات : خط : نستعلیق ، کاتب : محمد رضا فرزند ملا علی انارکی ، تاریخ : پنجشنبه 22 شعبان 1296
4. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 70/167 (ص ـ 2)
توضیحات : خط : نستعلیق ، کاتب : - ، تاریخ : -
5. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 1/195 (ج ـ 156)
توضیحات : خط : نستعلیق، تاریخ : 1 رجب 1376
6. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 3/223 (ج ـ 160)
توضیحات : خط : تحریری ، کاتب : محمد حسن بن محمد علی محمد نائینی انارکی ، دوشنبه 3 شعبان
7. کتابخانه شخصی، شماره نسخه : 1/23
توضیحات : خط : نستعلیق ، کاتب : - ، تاریخ : -