✔️رساله «شش فصل»
🔻از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی اعلی الله مقامه
آشنایان با تصانیف عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه میدانند که این بزرگوار رسالهای به نام «چهار فصل» تصنیف فرمودهاند. در این رساله دستوراتی عملی درباره انواع ارتباطها بیان فرمودهاند: معامله با خدا و رسول و ائمه علیهمالسلام، بزرگان و علماء دین، سیاستمداران و به تعبیر حضرت سجاد علیهالسلام «سائسک بالسلطان» و ارتباط و معامله با سایر مردم.
همچنین با رساله دیگری از این بزرگوار نیز آشنایند؛ رسالهای مشهور به «سی فصل» که پاسخی است به سی شبهه که از ناحیه مخالفان مطرح شده و پاسخی است به تهمتهایی که به ساحت این بزرگوار و مکتب زدهاند. این سی شبهه از ناحیه دیگران را عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اع جمعآوری کرده و خدمت ایشان ارسال کردند. مطالعه این کتاب برای روشن شدن اذهان در برابر تهمتها و شبههها ضروری به نظر میرسد.
گذشته از این دو رساله که در این سیاق خاص نامگذاری شده است (چهار فصل - سی فصل) در منابع، رساله دیگری از این بزرگوار نام برده شده است با نام «شش فصل.»
در فهرست «فنخا» آمده است:
«شش فصل، رفع شبهات اهل کربلا، رساله در جواب شبهات، کلام و اعتقادات/ فارسی، کرمانی؛ محمدکریم بن ابراهیم.»
همچنین در لیست کتابخانه ابراهیمیه در مرکز دائرة المعارف، نام رساله «شش فصل» ملاحظه میشود (ش٣٧٠۴٣) اما در کتاب «فهرست کتب مشایخ عظام» از این نام اثری نیست.
علت نامگذاری به «رساله شش فصل» از این جهت است که مرحوم مصنف اع در مقدمه رساله میفرمایند: «و این رساله را مشتمل بر شش فصل نمودهام و در هر فصلی شبهه را با جواب آن ایراد نمودم.»
نام دیگر این رساله، «رساله در رفع بعض شبهات مُشَبّهین» است.
این تصنیف، در جواب شبهههایی است که دیگران به مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع نسبت دادهاند و به خواهش یکی از دوستان پاسخ فرمودهاند. مختصر این شبههها چنین است:
١. آیا شما بر آنید که حضرت سیدالشهداء به آسمان صعود کردهاند؟ (شایان ذکر است که در رساله «سی فصل» نیز این شبهه و تهمت را پاسخ فرمودهاند.)
٢. آیا معتقدید اصول دین سه است؟
٣. ادعاء نیابت امام داشتن
۴. آیا بناء ماهها بر عدد است؟
۵. رکن رابع چیست؟
۶. صورت مرشد را در هنگام عبادت باید در نظر داشت؟
ایشان پس از حمد و ثناء الهی میفرمایند یکی از برادران اشاره کرد که افرادی مسائلی را به من نسبت میدهند و خوب است که به فارسی پاسخی نوشته شود. و حال آنکه اغلب این مسائل از طریقه ملت اسلام بیرون بود و هیچ عاقلی را گمان نمیرود که شخص مسلمان به آن مسائل کفرآمیز اعتقاد داشته باشد. مدتی بعد، یکی دیگر از برادران نامهای نوشته و خواهان پاسخ به این شبههها شدند. و یکی از «اجلّه معتمدین» نیز بر نوشتن رساله تأکید کردند. در نتیجه این رساله را تنظیم کردم.
ایشان اع تأکید میفرمایند در این رساله عقیده خود را ثبت فرمودهاند. و در هر فصلی، شبههای را پاسخ فرمودهاند. اگرچه بناء رساله بر شش فصل است؛ اما در پایان، چند خطی به عنوان «قاعده مختصر» یادداشت فرمودهاند. در بعضی منابع آن را «فصل هفتم» ثبت کردهاند (چنانکه در مکارم الابرار فارسی، ج٧، ص۴٧۴ آمده) و در بعضی منابع به عنوان «خاتمه» و «نتیجهگیری از سخنان پیشین» نوشتهاند. (فنخا، ج٢١) و ممکن است به علت اینکه در پایان «قاعده مختصری» مرقوم فرمودهاند و عملاً «هفت فصل» شده است، در بین آشنایان با اندیشه ایشان به نام شش فصل معروف نشده است؛ اگرچه بناء رساله (چنانکه در مقدمه فرمودهاند) شش فصل است.
این رساله مختصر به صورت املاء است؛ یعنی این بزرگوار بیان فرموده و شخصی نگاشته است. در آخر رساله آمده است: «املاء العبد الاثیم علی بعض المحبین.»
تاریخ بیان و نگارش این رساله چهار شب به آخرِ جمادی الثانیِ ١٢۶٣ق است. نسخهای از این رساله در کتابخانه ملک تهران است (۶٢۶/٢) و نسخهای در دائرة المعارف تهران(٢٠٠٢/۵)
در پایان، «قاعده مختصر» ایشان را از آخر رساله نقل میکنیم:
«چون معاندين دروغ بسيار بر اين خادم مؤمنين میبندند قاعدهای به طور اختصار عرض میکنم بعد از اين آنچه میشنويد به اين قاعده بسنجيد اگر با آن راست آيد قول من است و اعتقاد من والا من از آن قول بيزارم.
و آن قاعده اين است که اگرچه آنچه نسبت میدهند به من مطابق کتاب خدا و سنت رسول و ضرورت مسلمين يا ضرورت مذهب شيعه يا اجماعی علماء شيعه است آن قول من است و به آن معتقدم و اگر مخالف يکی از آنهاست آن قول من نيست و معتقد به آن نيستم. اين ميزان در دست شما باشد و آنچه نسبت به اين حقير دهند به اين ميزان بسنجيد و حق را از باطل تميز دهيد و همين چند کلمه که در اين رساله ذکر شد اگرچه به طور اختصار بود از برای اهل انصاف و تديّن کافی است. در خانه اگر کس است يک حرف بس است.»
@AghayedNet
🔻از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی اعلی الله مقامه
آشنایان با تصانیف عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه میدانند که این بزرگوار رسالهای به نام «چهار فصل» تصنیف فرمودهاند. در این رساله دستوراتی عملی درباره انواع ارتباطها بیان فرمودهاند: معامله با خدا و رسول و ائمه علیهمالسلام، بزرگان و علماء دین، سیاستمداران و به تعبیر حضرت سجاد علیهالسلام «سائسک بالسلطان» و ارتباط و معامله با سایر مردم.
همچنین با رساله دیگری از این بزرگوار نیز آشنایند؛ رسالهای مشهور به «سی فصل» که پاسخی است به سی شبهه که از ناحیه مخالفان مطرح شده و پاسخی است به تهمتهایی که به ساحت این بزرگوار و مکتب زدهاند. این سی شبهه از ناحیه دیگران را عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اع جمعآوری کرده و خدمت ایشان ارسال کردند. مطالعه این کتاب برای روشن شدن اذهان در برابر تهمتها و شبههها ضروری به نظر میرسد.
گذشته از این دو رساله که در این سیاق خاص نامگذاری شده است (چهار فصل - سی فصل) در منابع، رساله دیگری از این بزرگوار نام برده شده است با نام «شش فصل.»
در فهرست «فنخا» آمده است:
«شش فصل، رفع شبهات اهل کربلا، رساله در جواب شبهات، کلام و اعتقادات/ فارسی، کرمانی؛ محمدکریم بن ابراهیم.»
همچنین در لیست کتابخانه ابراهیمیه در مرکز دائرة المعارف، نام رساله «شش فصل» ملاحظه میشود (ش٣٧٠۴٣) اما در کتاب «فهرست کتب مشایخ عظام» از این نام اثری نیست.
علت نامگذاری به «رساله شش فصل» از این جهت است که مرحوم مصنف اع در مقدمه رساله میفرمایند: «و این رساله را مشتمل بر شش فصل نمودهام و در هر فصلی شبهه را با جواب آن ایراد نمودم.»
نام دیگر این رساله، «رساله در رفع بعض شبهات مُشَبّهین» است.
این تصنیف، در جواب شبهههایی است که دیگران به مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع نسبت دادهاند و به خواهش یکی از دوستان پاسخ فرمودهاند. مختصر این شبههها چنین است:
١. آیا شما بر آنید که حضرت سیدالشهداء به آسمان صعود کردهاند؟ (شایان ذکر است که در رساله «سی فصل» نیز این شبهه و تهمت را پاسخ فرمودهاند.)
٢. آیا معتقدید اصول دین سه است؟
٣. ادعاء نیابت امام داشتن
۴. آیا بناء ماهها بر عدد است؟
۵. رکن رابع چیست؟
۶. صورت مرشد را در هنگام عبادت باید در نظر داشت؟
ایشان پس از حمد و ثناء الهی میفرمایند یکی از برادران اشاره کرد که افرادی مسائلی را به من نسبت میدهند و خوب است که به فارسی پاسخی نوشته شود. و حال آنکه اغلب این مسائل از طریقه ملت اسلام بیرون بود و هیچ عاقلی را گمان نمیرود که شخص مسلمان به آن مسائل کفرآمیز اعتقاد داشته باشد. مدتی بعد، یکی دیگر از برادران نامهای نوشته و خواهان پاسخ به این شبههها شدند. و یکی از «اجلّه معتمدین» نیز بر نوشتن رساله تأکید کردند. در نتیجه این رساله را تنظیم کردم.
ایشان اع تأکید میفرمایند در این رساله عقیده خود را ثبت فرمودهاند. و در هر فصلی، شبههای را پاسخ فرمودهاند. اگرچه بناء رساله بر شش فصل است؛ اما در پایان، چند خطی به عنوان «قاعده مختصر» یادداشت فرمودهاند. در بعضی منابع آن را «فصل هفتم» ثبت کردهاند (چنانکه در مکارم الابرار فارسی، ج٧، ص۴٧۴ آمده) و در بعضی منابع به عنوان «خاتمه» و «نتیجهگیری از سخنان پیشین» نوشتهاند. (فنخا، ج٢١) و ممکن است به علت اینکه در پایان «قاعده مختصری» مرقوم فرمودهاند و عملاً «هفت فصل» شده است، در بین آشنایان با اندیشه ایشان به نام شش فصل معروف نشده است؛ اگرچه بناء رساله (چنانکه در مقدمه فرمودهاند) شش فصل است.
این رساله مختصر به صورت املاء است؛ یعنی این بزرگوار بیان فرموده و شخصی نگاشته است. در آخر رساله آمده است: «املاء العبد الاثیم علی بعض المحبین.»
تاریخ بیان و نگارش این رساله چهار شب به آخرِ جمادی الثانیِ ١٢۶٣ق است. نسخهای از این رساله در کتابخانه ملک تهران است (۶٢۶/٢) و نسخهای در دائرة المعارف تهران(٢٠٠٢/۵)
در پایان، «قاعده مختصر» ایشان را از آخر رساله نقل میکنیم:
«چون معاندين دروغ بسيار بر اين خادم مؤمنين میبندند قاعدهای به طور اختصار عرض میکنم بعد از اين آنچه میشنويد به اين قاعده بسنجيد اگر با آن راست آيد قول من است و اعتقاد من والا من از آن قول بيزارم.
و آن قاعده اين است که اگرچه آنچه نسبت میدهند به من مطابق کتاب خدا و سنت رسول و ضرورت مسلمين يا ضرورت مذهب شيعه يا اجماعی علماء شيعه است آن قول من است و به آن معتقدم و اگر مخالف يکی از آنهاست آن قول من نيست و معتقد به آن نيستم. اين ميزان در دست شما باشد و آنچه نسبت به اين حقير دهند به اين ميزان بسنجيد و حق را از باطل تميز دهيد و همين چند کلمه که در اين رساله ذکر شد اگرچه به طور اختصار بود از برای اهل انصاف و تديّن کافی است. در خانه اگر کس است يک حرف بس است.»
@AghayedNet
AghayedNet
✔️رساله «شش فصل» 🔻از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی اعلی الله مقامه آشنایان با تصانیف عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه میدانند که این بزرگوار رسالهای به نام «چهار فصل» تصنیف فرمودهاند. در این رساله دستوراتی عملی درباره…
🔺معرفی رساله شش فصل در جلد بیست و یکم فهرست «فنخا»
@AghayedNet
@AghayedNet
شش فصل.pdf
4 MB
🔺فایل رسالهای از مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع که در بعضی منابع بهنام شش فصل معرفی شده است.
#کتاب
@AghayedNet
#کتاب
@AghayedNet
🔺مواعظ منتشر شده
عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه
بیان مصائب ابیعبدالله الحسین صلوات الله علیه در شرح و تفسیرِ آیاتِ ما خلقت الجنّ و الانس الّا لیعبدون... (ذاریات: ۵۶ تا ۵۸).
محرم ۱۲۸۶ ق و صفر ۱۲۸۰ ق
@AghayedNet
عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه
بیان مصائب ابیعبدالله الحسین صلوات الله علیه در شرح و تفسیرِ آیاتِ ما خلقت الجنّ و الانس الّا لیعبدون... (ذاریات: ۵۶ تا ۵۸).
محرم ۱۲۸۶ ق و صفر ۱۲۸۰ ق
@AghayedNet
AghayedNet
📜قصیده اول از قصیدههای دوازدهگانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (ابیات ۵۳ تا ۶۲) @AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📜قصیده اول از قصیدههای دوازدهگانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (ابیات ۶۳ تا ۶۸)
@AghayedNet
@AghayedNet
🔺نشست با موضوع
کتابها، فعالیتها و دیدگاههای نجومیِ
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
🔸گفتوگویی با دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
instagram.com/aghayednet
@AghayedNet
کتابها، فعالیتها و دیدگاههای نجومیِ
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
🔸گفتوگویی با دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
instagram.com/aghayednet
@AghayedNet
AghayedNet
🔺نشست با موضوع کتابها، فعالیتها و دیدگاههای نجومیِ مرحوم حاج محمدکریم کرمانی 🔸گفتوگویی با دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران instagram.com/aghayednet @AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔺اسطرلابها
با اشارهای به حلقه کریمیه از ابداعات عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه
@AghayedNet
با اشارهای به حلقه کریمیه از ابداعات عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
✔️🔻عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه:
▪️«سرکار سائل فرموده است: و اینکه میگویند ما به دوربین دوازده ستاره سیاره و بیست و چهار ماه دیدهایم و حال اینکه این مسئله نقل و قول حکمای سابقین از اهل اسلام است منظور چیست؟
🔹عرض میشود: که بیشتر نبودن سیاره از هفت از شرع نرسیده و حکمای سابق هم که گفتهاند به جهت آن گفتهاند که اینها را دیدهاند و زیاده ندیدهاند با چشم خود یا با آلاتی که داشتهاند.
🔸 و حال، آلات عجیبه ساخته شده و کواکب خفیه از انظار دیده میشود و نه منافاتی با شرع و کتاب و سنت دارد و نه منافاتی با عقل و تکذیب نمیتوان کرد و ندیدن حکمای اسلام حجت خدایی نیست و واجبالاطاعه نیست.»
مکارمالابرار (فارسی)، ج۱۵، ص۲۶۷
@AghayedNet
▪️«سرکار سائل فرموده است: و اینکه میگویند ما به دوربین دوازده ستاره سیاره و بیست و چهار ماه دیدهایم و حال اینکه این مسئله نقل و قول حکمای سابقین از اهل اسلام است منظور چیست؟
🔹عرض میشود: که بیشتر نبودن سیاره از هفت از شرع نرسیده و حکمای سابق هم که گفتهاند به جهت آن گفتهاند که اینها را دیدهاند و زیاده ندیدهاند با چشم خود یا با آلاتی که داشتهاند.
🔸 و حال، آلات عجیبه ساخته شده و کواکب خفیه از انظار دیده میشود و نه منافاتی با شرع و کتاب و سنت دارد و نه منافاتی با عقل و تکذیب نمیتوان کرد و ندیدن حکمای اسلام حجت خدایی نیست و واجبالاطاعه نیست.»
مکارمالابرار (فارسی)، ج۱۵، ص۲۶۷
@AghayedNet
AghayedNet
@AghayedNet
گزارش_انتقادی_از_کتاب_ملا_آقا_دربندی_ـ_چاپ.pdf
1.5 MB
🔺گزارشی انتقادی از کتاب ملا آقا دربندی و مقتلنگاری
🔸شایان ذکر است که این نقد، همزمان با چاپ کتاب مذکور نگاشته و منتشر شد. پساز مدتی که فایل دیجیتالی کتاب در فضای مجازی قرار گرفت، تغییرات و تصحیحاتی در متن کتاب اعمال شده بود که در پاورقیِ این نقد اشاره کردهایم.
@AghayedNet
🔸شایان ذکر است که این نقد، همزمان با چاپ کتاب مذکور نگاشته و منتشر شد. پساز مدتی که فایل دیجیتالی کتاب در فضای مجازی قرار گرفت، تغییرات و تصحیحاتی در متن کتاب اعمال شده بود که در پاورقیِ این نقد اشاره کردهایم.
@AghayedNet
AghayedNet
🔺نشست با موضوع کتابها، فعالیتها و دیدگاههای نجومیِ مرحوم حاج محمدکریم کرمانی 🔸گفتوگویی با دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران instagram.com/aghayednet @AghayedNet
@AghayedNet
@AghayedNet
🔺🎙فایل صوتی نشست
🔹کتابها، فعالیتها و دیدگاههای نجومیِ
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
🔸گفتوگویی با دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
📆 سهشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۲
Instagram.com/aghayednet
@AghayedNet
🔹کتابها، فعالیتها و دیدگاههای نجومیِ
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
🔸گفتوگویی با دکتر امیرمحمد گمینی، پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
📆 سهشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۲
Instagram.com/aghayednet
@AghayedNet
AghayedNet
📜قصیده اول از قصیدههای دوازدهگانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (ابیات ۶۳ تا ۶۸) @AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📜قصیده اول از قصیدههای دوازدهگانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (ابیات ۶۹ تا ۷۵)
پایان قصیده.
@AghayedNet
پایان قصیده.
@AghayedNet
@AghayedNet__مواعظ محرم1302.pdf
2.4 MB
🔺کتاب مواعظ محرم الحرام ۱۳۰۲ ق
فرمایشهای عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
#کتاب
@AghayedNet
فرمایشهای عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
#کتاب
@AghayedNet
✔️🔺 سلسله یادداشتهایی با عنوان:
فَرَّت مِن قَسوَرَة (ع)
واکاوی امکان عقلی و وقوعیِ تجلی حضرت امیر علیهالسلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج
🔸بهزودی...
@AghayedNet
فَرَّت مِن قَسوَرَة (ع)
واکاوی امکان عقلی و وقوعیِ تجلی حضرت امیر علیهالسلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج
🔸بهزودی...
@AghayedNet
✔️«فَرَّت مِن قَسوَرَة ع»
🔻واکاویِ امکانِ عقلی و وقوعیِ تجلیِ حضرت امیر علیهالسلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج
🔸بخش اول
درآمد
در جلسات بررسی مباحث جلد اول ارشادالعوام (مطلب دوم از مباحث نبوت)، درباره فضائل رسولخدا صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهمالسلام سخن میگفتیم. ازجملهٔ فضائل، ابلاغ و تبلیغ شریعت به همه موجودات است. بهمناسبت این موضوع، درباره کیفیت تبلیغ به همه طبقات موجودات نیز سخن بهمیان آمد. یکی از فروعات این مسئله، تجلی به هیئت اسد است که در بعضی متون روایی ملاحظه شده است. با فرا رسیدن ماه محرّم و گفتوگو درباره مقتل سیدالشهداء صلوات الله علیه، نقلِ تجلی به هیئت اسد که در بعضی مقاتل و منابع آمده، مزید براین علت شد. در این نوشتار درپی تبیین جوانب این فرع از مسئله هستیم.
پیشاز ارائه این تحقیق اشاره میکنیم که موضوعات معرفتی و عقیدتی بسیار است و شکی نیست که ارائه بسیاری از مسائل عقیدتی، بر بررسیِ این فرع رُجحان دارد. آن مسائل در جای خود محفوظ است و تلاش شده در دیگر نوشتارها درباره آنها پژوهش شود. این توضیح ازباب دفع دخل مقدر بود که کسی معترض نشود که مگر مسائل توحیدی و معرفتی و عقیدتی بهپایان رسیده است که به این فرع پرداختهاید! خیر، بیشک باید به آن موضوعات هم پرداخت و این نوشتار بهمناسبتِ مباحثِ درسیِ ارشادالعوام تنظیم گردیده است.
همچنین اشاره میکنیم توقعی نیست که این فرع مقبولِ کسانی باشد که مبانی و اصول و مَقسَمِ این فرع را نپذیرفتهاند. امروزه در تجلی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه به صورت انبیاء الهی بحث است و رد و ابرامها درمیان است. درباره اینکه انبیاء اولوالعزم پرتوی از ائمه اطهار علیهمالسلام بودهاند و شریعتِ آنان جلوهای از شریعت رسولخدا صلی الله علیه و آله بوده است و حتی درباره تجلی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه نزد هر محتضر، علماء شیعه بیانات مختلفی دارند. در کلام اهلالبیت علیهمالسلام رسیده که محتضر امیرالمؤمنین را رؤیت میکند و امثال مرحوم شیخ مفید و سید مرتضی این روایات را تأویل کردهاند.¹
ازاینرو توقع نابهجایی است که بدون توجه به مبانی مسئله و بی تمرکز بر فهم آن مبانی، فرعِ موردبحث پذیرفته شود. در این نوشتار، تمرکز صرفاً بر تجلی به صورت اسد است و البته بهناچار به بعضی مقدمات اشاره میگردد.
⏳ادامه دارد...
—————————————————
¹ اگرچه روایات متعددی رسیده است که محتضر امیرالمؤمنین علیهالسلام را مشاهده میکند، اما مرحوم شیخ مفید و سید مرتضی آنها را تأویل کردهاند.
عبارت سید مرتضی علمالهدی این است:
«[...] و اذا صحت الروایة فالمعنی انه یعلم فی تلک الحال ثمرة ولایته علیهالسلام و انحرافه عنه، لان المحتضر قد روی انه اذا عاین الموت و قاربه اری فی تلک الحال ما یدل علی انه من اهل الجنة او من اهل النار [...] و انما اخترنا هذا التأویل لان امیرالمؤمنین علیهالسلام جسم فکیف یشاهده کل محتضر؟ و الجسم لایجوز انیکون فی الحالة الواحدة من جهات مختلفة، و لهذا قال المحصلون: ان ملک الموت الذی یقبض الارواح لایجوز انیکون لانه جسم و الجسم لایصح انیکون فی الاماکن الکثیرة.» (رسائلالمرتضی، ج۳، ص۱۳۴)
شیخ مفید نیز نوشته است:
«[...] غیر انی اقول فیه: ان معنی رؤیة المحتضر لهما علیهماالسلام هو العلم بثمرة ولایتهما و الشک فیهما و العداوة لهما او التقصیر فی حقهما علی الیقین بعلامات یجدها فی نفسه دون رؤیة البصر لاعیانهما علیهماالسلام و مشاهدة النواظر لاجسادهما باتصال الشعاع.» (اوائلالمقالات، ص۷۳)
شیخ حسن بن سلیمان حلی در کتاب المحتضر، در این موضوع بر شیخ مفید رد کرده است.
@AghayedNet
🔻واکاویِ امکانِ عقلی و وقوعیِ تجلیِ حضرت امیر علیهالسلام به هیئت اَسَد در کربلا و معراج
🔸بخش اول
درآمد
در جلسات بررسی مباحث جلد اول ارشادالعوام (مطلب دوم از مباحث نبوت)، درباره فضائل رسولخدا صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهمالسلام سخن میگفتیم. ازجملهٔ فضائل، ابلاغ و تبلیغ شریعت به همه موجودات است. بهمناسبت این موضوع، درباره کیفیت تبلیغ به همه طبقات موجودات نیز سخن بهمیان آمد. یکی از فروعات این مسئله، تجلی به هیئت اسد است که در بعضی متون روایی ملاحظه شده است. با فرا رسیدن ماه محرّم و گفتوگو درباره مقتل سیدالشهداء صلوات الله علیه، نقلِ تجلی به هیئت اسد که در بعضی مقاتل و منابع آمده، مزید براین علت شد. در این نوشتار درپی تبیین جوانب این فرع از مسئله هستیم.
پیشاز ارائه این تحقیق اشاره میکنیم که موضوعات معرفتی و عقیدتی بسیار است و شکی نیست که ارائه بسیاری از مسائل عقیدتی، بر بررسیِ این فرع رُجحان دارد. آن مسائل در جای خود محفوظ است و تلاش شده در دیگر نوشتارها درباره آنها پژوهش شود. این توضیح ازباب دفع دخل مقدر بود که کسی معترض نشود که مگر مسائل توحیدی و معرفتی و عقیدتی بهپایان رسیده است که به این فرع پرداختهاید! خیر، بیشک باید به آن موضوعات هم پرداخت و این نوشتار بهمناسبتِ مباحثِ درسیِ ارشادالعوام تنظیم گردیده است.
همچنین اشاره میکنیم توقعی نیست که این فرع مقبولِ کسانی باشد که مبانی و اصول و مَقسَمِ این فرع را نپذیرفتهاند. امروزه در تجلی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه به صورت انبیاء الهی بحث است و رد و ابرامها درمیان است. درباره اینکه انبیاء اولوالعزم پرتوی از ائمه اطهار علیهمالسلام بودهاند و شریعتِ آنان جلوهای از شریعت رسولخدا صلی الله علیه و آله بوده است و حتی درباره تجلی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه نزد هر محتضر، علماء شیعه بیانات مختلفی دارند. در کلام اهلالبیت علیهمالسلام رسیده که محتضر امیرالمؤمنین را رؤیت میکند و امثال مرحوم شیخ مفید و سید مرتضی این روایات را تأویل کردهاند.¹
ازاینرو توقع نابهجایی است که بدون توجه به مبانی مسئله و بی تمرکز بر فهم آن مبانی، فرعِ موردبحث پذیرفته شود. در این نوشتار، تمرکز صرفاً بر تجلی به صورت اسد است و البته بهناچار به بعضی مقدمات اشاره میگردد.
⏳ادامه دارد...
—————————————————
¹ اگرچه روایات متعددی رسیده است که محتضر امیرالمؤمنین علیهالسلام را مشاهده میکند، اما مرحوم شیخ مفید و سید مرتضی آنها را تأویل کردهاند.
عبارت سید مرتضی علمالهدی این است:
«[...] و اذا صحت الروایة فالمعنی انه یعلم فی تلک الحال ثمرة ولایته علیهالسلام و انحرافه عنه، لان المحتضر قد روی انه اذا عاین الموت و قاربه اری فی تلک الحال ما یدل علی انه من اهل الجنة او من اهل النار [...] و انما اخترنا هذا التأویل لان امیرالمؤمنین علیهالسلام جسم فکیف یشاهده کل محتضر؟ و الجسم لایجوز انیکون فی الحالة الواحدة من جهات مختلفة، و لهذا قال المحصلون: ان ملک الموت الذی یقبض الارواح لایجوز انیکون لانه جسم و الجسم لایصح انیکون فی الاماکن الکثیرة.» (رسائلالمرتضی، ج۳، ص۱۳۴)
شیخ مفید نیز نوشته است:
«[...] غیر انی اقول فیه: ان معنی رؤیة المحتضر لهما علیهماالسلام هو العلم بثمرة ولایتهما و الشک فیهما و العداوة لهما او التقصیر فی حقهما علی الیقین بعلامات یجدها فی نفسه دون رؤیة البصر لاعیانهما علیهماالسلام و مشاهدة النواظر لاجسادهما باتصال الشعاع.» (اوائلالمقالات، ص۷۳)
شیخ حسن بن سلیمان حلی در کتاب المحتضر، در این موضوع بر شیخ مفید رد کرده است.
@AghayedNet