🔺فایل صوتی نشست
🔹با موضوع:
🏝غدیر از دیدگاه مکتب استبصار
@AghayedNet

✔️بزنگاه‌های نسخه‌شناسی

🔻تحلیل فهرستِ یک مجموعه‌خطی در کتابخانه دانشگاه تهران با عنوان «امالی و دروس شیخ احمد احسائی»

یکی از اصول فهرست‌نگاری تسلط بر موضوع و محتوای نسخه خطی است. اگر فهرست‌نویس فاقد این شرط باشد آن‌گونه که باید و شاید، نسخه معرفی نمی‌گردد. اما همین شرط و اصل، خود چند مرحله است.

مرحله نخستِ تسلط بر موضوع و محتوا، آشنایی به زبان مجموعه خطی است. مرحله بعد آشنایی با علمی است که در آن مجموعه بحث شده است. مرحله بعد آشنایی با اصطلاحات و دقایق و نِکاتی است که مؤلف یا کاتب، در نسخه خطی استفاده کرده است. این دقایق و نکات اعم از مباحث لغوی و اصطلاحی و حتی تاریخ‌ قمری و شمسی و ... است.

این نکته در معرفی مواریث مکتبی پررنگ‌تر می‌شود؛ چراکه مستلزم آشنایی نسخه‌شناس با اثرها و شخصیت‌ها و ریزموضوعات مطرح در آن مکتب فکری است.

برای نمونه به فهرست‌نویسیِ نسخه‌ای خطی در کتابخانه دانشگاه تهران اشاره می‌کنیم.

فهرست‌نویس در صفحه نخست این نسخه نوشته است:

«نسخه نفیس و گنجینه جواهر معانی دروس شیخ احمد احسائی که در مواضیع مختلفه و علوم متنوعه مخصوصاً در علم اکسیر و کیمیا افادات گرانبهائی فرموده و یکی از شاگردان فاضل و خوش‌قریحه‌اش آن بیانات را درس‌ به درس و روز به روز نوشته... .»

همین مضمون در مجلد ١١ از فهرست کتابخانه دانشگاه تهران، در صفحه ٢٣٩١ چنین آمده است:

«درس‌های شیخ احمد احسایی است به‌عربی جز یکی که به فارسی است و بندها با بسمله آغاز می‌شود و برخی عنوان فصل هم دارد.»

شخص متتبع، در بادیِ نظر، با دیدن این معرفی اجمالی به شگفت آمده و مشتاق می‌شود؛ چراکه اگر این‌گونه باشد به‌واقع گنجینه‌ای نفیس و نسخه‌ای فرید است. می‌دانیم عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی‌الله‌مقامه در کربلاء معلی دروسی داشته‌اند و متأسفانه جز بعضی تقریرات مختصر متنی از آن در دست نیست. این معرفی،‌ نوید یافتن گمشده‌ای است.
اما وقتی نسخه را تورق می‌کنیم، می‌یابیم این معرفی ناصحیح است و خطا؛ چراکه در نوشتن این معرفی‌نامه، مرحله آخرِ تسلط بر موضوع و محتوا رعایت نشده است.

مدرّسِ این دروس به‌طور مکرر از کلمه «مشایخنا» استفاده کرده است و این اصطلاح در شیخیه، بر عالمان ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی و مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی و مرحوم حاج محمدکریم کرمانی و بعد از ایشان به مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامهم اطلاق می‌شود. این تعبیر اصطلاحی مکتبی است. شیخ مرحوم اعلی‌الله‌مقامه در این سیاق، این تعبیر را به‌کار نبرده‌اند.

قرینه دیگر موضوع این دروس است. دروسی که از مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی‌الله‌مقامه که گزارش شده، دروسی است در شرح احادیث و روایات اهل‌البیت علیهم‌السلام و به مباحث علم فلسفی (کیمیا و اکسیر) به‌طور گسترده نپرداختند و تدریسی گزارش نشده است.

قرینه دیگر سال‌هایی است که در صفحات مختلف این مجموعه خطی نگاشته شده. این سال‌ها (١٢٩٣ و ١٢٩۴ق و...) بعد از رحلت شیخ‌مرحوم است و امکان ندارد محرّر، در مَدرس شیخ اعلی‌الله‌مقامه بوده باشد.

با تورق بیشتر می‌یابیم این مجموعه ٣۶٠ صفحه‌ای صرفاً دروس نیست؛ بلکه جُنگی است مشتمل بر درس‌هایی و خاطراتی و رؤیاهایی و اشعار. و کاتب و مؤلف، شخصی است از اتجاه شیخیه کرمان و اصولاً، هم مطالب و هم کتابت، به سال‌ها بعد از رحلت مرحوم شیخ احمد اُحسائی مربوط است.

آنچه اشاره شد، نمونه‌ای باشد برای لزوم توجه فهرست‌نگارِ نسخه خطی به اصطلاحات و دقت‌هایی که در مکاتب مختلفِ فکری وجود دارد. مرحله‌ای از دقت که شاید در افراد محدودی از نسخه‌‌شناسان دیده شود؛ آنانی که آکُفتِ تعمق در لایه‌های پنهان نسخ خطی را چشیده و ژرف‌اندیشانه قلم می‌زنند.

@AghayedNet

🔺شیخ احمد احسایی فقیه شیعه
🔹تیرماه ۱۴۰۲ و هم‌زمان با ایام غدیر، دکور برنامه مزین به تصویر شریف شیخ مرحوم اعلی الله مقامه
🔸ارسالی مخاطبین
@AghayedNet

🔺فایل رسالة فی مقدمة الواجب
اثر مرحوم محقق سبزواری، جدّ عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی رفع الله شأنه
#کتاب
@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه محرم‌الحرام در سال‌های مختلف نگارش آن به‌ پایان رسیده است.
@AghayedNet

📜قصیده اول از قصیده‌های دوازده‌گانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (از بیت اول تا هشتم)
@AghayedNet

✔️صلی الله علیک یا اباعبدالله

🔻برای مطالعه، عنوان هر یک از کتب را لمس یا کلیک کنید:

أسرار الشهادة، نگاشته عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی‌ الله‌ مقامه

قبس من أسرار الشهادة

رؤی حول الاسرار الحسینیة

المقتل، نگاشته عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی‌ الله‌ مقامه

شرح الزیارة المطلقة للامام الحسین علیه‌السلام، نگاشته عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی‌ الله‌ مقامه

اسرار شهادة آل الله الأطیاب علیهم‌السلام، از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی‌ الله‌ مقامه

مواعظ محرم‌الحرام ۱۳۰۲ ق، فرمایش‌های مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه

کتاب مواعظ محرم‌الحرام سال ۱۲۹۷ ق، در اسرار شهادت سیدالشهداء علیه السلام، فرمایش‌های مرحوم‌ آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه

نسخه خطی موعظه مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی، در روز تاسوعا و عاشورا، محرم‌الحرام ۱۲۹۸ ق

@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه که در ماه محرم‌الحرام در سال‌های مختلف نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet

📜قصیده اول از قصیده‌های دوازده‌گانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (از بیت نهم تا شانزدهم)
@AghayedNet

گویا طلوع می‌کند از مغرب آفتاب|کآشوب در تمامی ذرات عالم است
گر خوانمش قیامت دنیا بعید نیست|این رستخیز عام که نامش محرّم است

🔺مزار مرحوم محتشم کاشانی (۹۰۵ - ۹۹۶ ق)
کاشان، محله محتشم
@AghayedNet

✔️ وحی کودک و خبر نبوت رسول‌خدا و واقعه کربلا

🔻به گزارش عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه

«فقراتی است كه در وحی كودک است و آن كودكی بوده كه سی و چهار سال قبل‌از ولادت پيغمبر صلی الله علیه و آله متولد شده است و اعتبار آن مسلّمی يهود است [متنی پیشگویانه در میراث مکتوب یهودی است، مربوط به چند دهه قبل‌از ولادت خاتم‌الانبیاء که در آن از نام ایشان (محمد) و برخی حوادث دوران حیات و بعداز حیات ایشان تا آخرالزمان، خبر داده شده است. پیشگویی‌‌هایی که به زبان کودکی بنی‌‌اسرائیلی به نام نحمان بن پنحاس ملقب به خاطوفا آمده‌‌ و متن مکتوب آنها در زبان عبری با عنوان نووئت هیلد (کتاب پیشگویی‌‌های کودک یا آن‌‌طور که در منابع فارسی مشهور شده است: کتاب وحی کودک) شناخته می‌‌شود.]
لهذا ايراد می‌شود:

▪️در وحی اول می‌گويد: بيايند گروهی كه از جا بكنند تمام خلق را، كرده شود خرابی‌ها به‌دست پسر كنيز، دنيا را فراموش كند يا حركت دهد و دور كند، جباران را سست كند و بشكند و خوار كند.
و اين فقرات ظاهر است درباره پيغمبر صلی الله علیه و آله كه پسر هاجر بود و متصف به باقی آنچه گفته بود.

▪️و باز می‌گويد: محمد صاحب اقتدار باشد، كل و جمله يا بهتر از همه يا تاج باشد.
زيرا كه به لفظ «كليليا» گفته و كليليا در عبری به همه اين معانی آمده.

▪️باز می‌گويد: روشن كند چون برسد و به نشان قيامت برسد، كننده جنگ باشد و باشد از سفال گلين بيرون آمده.
و مراد از سفال گلين عرب است؛ چنان‌كه در كتاب دانيال، تعبير از عرب به سفال گلين آورده.

▪️باز می‌گويد: محكم كند سخن را مدح و تسبيحات را و برود و ببُرد.

▪️می‌گويد: بپوشاند سختی را و براندازد سختی را و باطل كند بت را و مسلط شود آسمان را و بگذرد تا آخر.
و اين دليل معراج است و ساير صفات او.

▪️باز می‌گويد: او از سفال است، بزرگ كند پسران بت‏‌پرستان را، نشان قولاقاو است، همه او در شاديست تا آخر.
بودن از سفال، عرب است. و اما نشان قولاقاو است يعنی حدی بعداز حدی؛ چنان‌كه در كتاب اشعياست. و ظاهر آن است كه مراد آن است كه برای هر چيز حدی قرار دهد يا حدی پس‌از حدی برای او نازل شود.

▪️می‌گويد: بسيار شود شرافت و بسيار شود جبروت و گشوده شوند بستگان تا آخر.

▪️و عجب آن‌كه از صحرای كربلا هم خبر داده و گفته: شش آرزومندان همان شش به‌ دشواری افتند دشواری بعداز دشواری و چسپندگان به‌زحمت افتند.

▪️می‌گويد: به سختی افتند و به تنگی افتند و به عذاب افتند و كنده شوند و خورد شوند.

▪️و باز می‌گويد: به خنجر از قفا بريده شود بركنار رودخانه و در صحرا مثل ممتحن و شكسته شده گرفته می‌شود در زفاف.

▪️می‌گويد: خيمه‌‏های رنگين كه نشيمن فرزندزادگان است سوخته شود و آشكار شوند خويشان معروف كه به ناز پروريده شده بودند تا آخر.
و شش نفر فرزندان اميرالمؤمنين‌اند كه كشته شدند و چسپندگان اصحاب و به خنجر سر سيدالشهداء علیه‌السلام را از قفا بريدند و رودخانه فرات است و صحراء كربلا و گرفته‏ شدن در زفاف شايد اشاره به عروسی حضرت قاسم باشد كه مشهور است و خيمه‏‌های ايشان را سوختند و عترت اسير شدند بديهی و آشكار است.
و در حقيقت نطق طفل به اين امور حجتی است از خدا بر يهود و معجزه‌ايست از پيغمبر صلی الله علیه و آله و ديگر محل تأمل نيست و ادله از كتب يهود بسيار است و در اين مختصر گنجايش آن نيست و در كتاب نصرة‌‌الدين قدری تفصيل داده‏‌ام.»

📚کتاب سلطانیه، نگاشته مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه

@AghayedNet

📜قصیده اول از قصیده‌های دوازده‌گانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (از بیت ۱۷ تا ۲۶)
@AghayedNet

🔺روز عاشورا، رحلت مرحوم آقای آسید هاشم لاهیجانی، فرستاده مرحوم آقای میرزا محمدباقر شریف طباطبایی اعلی‌ الله مقامه به جندق

▪️مرحوم آقا سید هاشم لاهیجی رحمة الله علیه از سال ۱۳۱۱ هجری قمری تا سال ۱۳۴۲ یعنی به مدت ۳۱ سال از طرف استاد بزرگوارشان، مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبایی، در جندق مأمور تعلیم و تربیت اهالی آنجا بودند.

از آثار ایشان، بیش از دوازده رساله است و ترجمه رساله معادیه و کتاب حدیقة‌الإخوان و تعلیقات سودمند و پر فایده‌ای است که در جواب عریضه‌ها مرقوم کرده‌اند که بعضی از‌ آنها همچون رساله‌ای است؛ همچون تعلیقه‌ای که در جواب جناب قوام‌العلماء نگاشته‌اند.

علاوه‌بر اینها، نوشته‌های ایشان است در خلاصه درس‌های مرحوم آقای شریف طباطبایی.

ایشان در روز عاشوراء سال ۱۳۴۲ ق در جندق از دنیا رفتند و جسد ایشان را به مشهد مقدس منتقل نموده و در مقبره استاد بزرگوارشان و در جوار ایشان به خاک سپردند.

توضیحاتی دیگر اینجا و اینجا.
@AghayedNet

📜قصیده اول از قصیده‌های دوازده‌گانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (ابیات ۲۷ تا ۳۸)
@AghayedNet

🔺از آثار عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه که در ماه محرم‌الحرام در سال‌های مختلف نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet

📜قصیده اول از قصیده‌های دوازده‌گانه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه (ابیات ۳۹ تا ۵۲)
@AghayedNet