🔺کتاب تازه منتشر شده
🔸از تکفیر تا تکفیر
به‌ضمیمه
🔹رسالة بیان مراد الأحسائی اع
به‌قلم مرحوم ملا عبدالوهاب قزوینی
@AghayedNet

✔️🔻 نسیم‌های احساء، از کتابی تازه منتشرشده‌

به‌تازگی کتاب فهرس مخطوطات مکتبة‌ آل‌المزیدی در کویت منتشر شده است. یکی‌ از پژوهشگران آن دیار مرحمتاً نسخه‌ای از آن را برای نگارنده فرستادند که به‌همراه چند اثر دیگر به‌دستم رسید. شکر الله مساعیه الجمیلة.

در جای‌جای این کتاب، نام عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه می‌درخشد و نسیم‌های احساء را به خواننده می‌رساند.

نام شیخ مرحوم رفع الله شأنه یکی‌ از پُربسامدترین نام‌ها در این کتاب ۴۱۸صفحه‌ای است. درکنار نام این بزرگوار، نام مرحوم شیخ محمد آل عبدالجبار هم بسیار پُرتکرار است.

طائفه مَزیدی خاندانی عریق است و ظاهراً نخستین کسی که از این خاندان به احساء مهاجرت کرد شیخ عبدالله بن شیخ موسی مزیدی است. بعدها افراد این خاندان به مناطق دیگری مهاجرت کردند که بصره و کویت و فلاحیه (دورق) ازجمله آنها است.
افراد این خاندان خود را به شیخ مرحوم نسبت می‌داده‌اند (هم‌چنان‌که فهرست کتابخانه مزیدی در کویت گویا است)، اما در اتجاهات مختلف شیخیه حضور داشته‌اند. برای نمونه، شیخ حسین مزیدی در بصره به اتجاه شیخیه کرمان منتمی بوده و بعضی دیگر به اتجاه احقاقیه گرایش داشته‌اند.

آنچه عجالتاً مهم است، آثار جالب‌توجه کتابخانه مزیدی در کویت است و چه نیکو است اگر کتابخانه‌های دیگرِ این خاندان در شهرهای مذکور نیز فهرست گردد.

رساله‌ای به‌خط شیخ مرحوم اعلی الله مقامه در این کتابخانه وجود دارد که در فهرس مخطوطات... گزارشی از آن آمده.

عبارت تملکی که از فرزند شیخ مرحوم، مرحوم شیخ‌ محمد، بر کتاب‌ها ثبت شده و وقفیه‌هایی که مرحوم شیخ محمد آل‌ عبدالجبار بر بعضی نسخه‌ها (ازجمله کتاب مبارک شرح الزیارة الجامعة الکبیرة) نوشته است، موارد دیگری است که در این فهرست جلب‌توجه می‌کند.

🔸پیوست: تصاویری از مخطوطات مکتبه آل‌مزیدی در کویت
@AghayedNet

✔️رکن محمدی و رکن فاطمی، دو رکن امیرالمؤمنین (علیهم‌السلام)

🔹فلما قُبض رسول الله صلی الله علیه و آله قال علی علیه السلام: هذا أحد رکنيّ الذی قال لي رسول الله صلی الله علیه و آله. فلما ماتت فاطمة قال علي علیه السلام: هذا الرکن الثاني الذي قال رسول الله «عن قلیل ینهدّ رکناک.»
(بحارالأنوار، ج۴٣، ص١٧٣)

🔹وقتی که حضرت رسول از دنیا رحلت فرمودند امیرالمؤمنین فرمودند این یکی از دو رکن من بود که رسول خدا به من خبر دادند. وقتی که فاطمه زهرا از دنیا رحلت فرمودند، حضرت علی فرمودند: این هم رکن دوم بود که رسول الله فرمودند.

🔸رسول خدا یک رکن و فاطمه زهرا یک رکن دیگر است. و از نظر مرتبه هم معلوم است رکنیت رسول خدا، مرتبه اول و رکنیت فاطمه زهرا رکنیت دوم است. نسبت هر دو مقام به مقام ولایت علوی صلوات الله علیه و سایر معصومین علیهم السلام مقام رکنیت است.

🔸کلمه رکن و اطلاق دو رکن بیان این مطلب است که هر دو برای آن حقیقت کلیه و طیبه محمدیه صلی الله علیه و آله، دو مظهر کلیند اما در اختلاف تعین: تعین محمدی و تعین فاطمی. و تعین محمدی ابتداء آن تعینات است و تعین فاطمی انتهاء آن تعینات.

🔸و ابتداء و انتهاء برای هر شیئی دو حدّی است که شیء به آن حد محدود می شود؛ ابتداء وجود و انتهاء وجود شیء. در رکن بودن، فاطمه و رسول خدا یکسانند. اما مرتبه به این طور است که آن بزرگوار رکن اول و ایشان رکن دوم است.

🔸رسول خدا در این عالم برای حقیقت محمدیه مظهر کلی هستند اما در عنوان و تعین محمدی. و فاطمه زهرا هم از مظاهر کلیه حقیقت محمدیه هستند اما در تعین فاطمی. تعین محمدی ابتداء آن تعینات است و تعین فاطمی انتهاء آن تعینات است.

🔸رکن، ما بِهِ قِوام الشیء است. آنچه که برای وجود هر چیزی پایه است و قوام آن شیء به آن بستگی دارد. مقام ولایت به ابتداء و انتهاء بستگی دارد، یعنی رکن محمدی و رکن فاطمی سلام الله علیهم اجمعین.
مقام ولایت کلیه و مقام اسماء و صفات خدا، دو رکن اساسی دارد: یک رکن ابتداء و یک رکن انتهاء. رکن ابتداء را تعین محمدی می نامند و رکن انتهاء را تعین فاطمی.
از این رو این فرمایش رسول خدا به امیرالمؤمنین به این نظر است که تو چون حامل ولایت کلیه هستی، من یک رکن و فاطمه هم یک رکن؛ به تفسیر خود امیرالمؤمنین علیه السلام.

🔸در بیان امیرالمؤمنین و در این تعبیر مقام و منزلت فاطمه زهرا سلام الله علیها روشن شد و به خصوص در این فضائل ظاهریه و در این مقامات ظاهریه هم امیرالمؤمنین نشان دادند که فاطمه زهرا حامل آن رکن است به تفسیری که فرمودند.
@AghayedNet

▪️...یا رَبّ مُحمّد إنتَقِم لِابْنَةِ مُحمّد.
▪️فضائل ذاتی و شئونات اصلی حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در این فرمایش خدای متعال مجتمع است: إنّها لَإحدَی الکُبَر، نَذیراً لِلبَشَر.
@AghayedNet

✔️عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه:

🔸قبر حضرت فاطمه زهرا عَلَيها وَ عَلی اَبِيها وَ بَعلِها وَ بَنِيهَا السّلام در خانه او است.

🔸و چون بنى‌اميّه مسجد را وسعت دادند، خانه او در مسجد واقع شد و در نزديکى باب جبرئيل واقع است و حضرت امير صلوات اللّه عليه آن را مخفى داشت که مبادا منافقين آن را نبش کنند که بر آن حضرت نماز کنند و به موجب وصيت خود او راضى نبود که منافقين بر او نماز کنند.
〰️〰️〰️〰️
✔️من دائرة المعارف الحسينية (تاريخ المراقد)

🔹«هذا ونميل إلى الرأي القائل بأن السيّدة فاطمة الزهراء عليهاالسّلام مدفونة في بيتها

🔹حيث من المستبعد جداً في مثل تلك الظروف التي أراد الإمام أمير المؤمنين عليه السّلام أن لا يطّلع أحد على تشييعها ودفنها أن ينقلها إلى البقيع

🔹وأن يترك هذا المكان الفضيل قرب مرقد أبيها وقرب الروضة والمسجد،

🔹وإذا ما قيل بأن الدفن كان في بيتها فنرجّح أن يكون في حجرتها لا في فناء دارها.»
@AghayedNet

✔️در ره عشق محو شد نام و نشان عاشقان

🔺تأملی بر محو نام بزرگان شیخیه از آثارشان

🔸در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/5126

✔️در ره عشق محو شد نام و نشان عاشقان

🔻تأملی بر محو نام بزرگان شیخیه از آثارشان

💠بخش اول

در دو قرن گذشته، بعضی نُسَخِ خطیِ شیخیه دچار تصرفات شده است. این تصرفات و تغییرات در نسخه‌های مکرر و استنساخ‌ها واقع شده و نسخه‌های اصلی (به‌خط مصنف یا مؤلف) مصون مانده است و به‌برکت حفظ همین نسخه‌های اصلی است که هرگونه تعرضی به این آثار شناسایی می‌شود.

برای نمونه در زمان حیات عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه مخالفان عباراتی به رساله هدایة الصبیان اضافه کردند. این بزرگوار با ارائه نسخه اصل بیان فرمودند که این عباراتْ تصرفات و تعرضات دشمنان است.

ایشان به این شگرد مخالفان اشاره کرده‌‌اند و می‌فرمایند نسخه‌های اصل را حفاظت کرده و می‌کنند و در صورت لزوم می‌توان با نسخه‌های استنساخ‌شده مقابله کرد.

همچنین در زمان حیات ایشان، از نوع آثار ایشان نسخه‌برداری شد تا در شهرهای دیگر هم نسخه تصحیح‌شده‌ای از آن باشد. مرحوم آقای کرمانی در رساله جواب عباس میرزا ملک‌‌آرا می‌فرمایند:

«... و بُعد المراحل و قلة المترددین من بلادنا و الی بلادنا منعا وصول الکتب الیکم و الّا لاستغنیتم بها عن السؤال و اقرب من بلادنا الیکم بلاد کردستان فان والیه قد بعث الی کرمان و استنسخ کثیراً من کتبی فلو شئتم هو قریب منکم فاستنسخوها فی تلک البلاد... .» (مکارم‌الابرار، ج٣١، ص۴۵)

غیر از اضافه‌ کردن عبارات به رسائل بزرگان دین یا حذف عبارات، گونه‌ای از تعرض‌ها به نسخه‌های خطیِ آثارِ شیخیه، محو نام مؤلف یا مصنف کتاب است.

این تعرض اگرچه اندک است ولی نمونه‌های متعددی از آن وجود دارد. بیشترین بسامد این محو و مسح‌ها در کتب عالمان ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی و مرحوم حاج محمدکریم کرمانی است. در کتب عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامهم این محوها گزارش نشده است.

اهل پژوهش آگاه‌اند که این محوها در نسخه‌های خطی به‌طور مکرر ملاحظه می‌شود؛ به‌ویژه نسخه‌هایی که به‌عمد، علائمِ مالکیتِ آن محو شده و عبارات تملک سیاه شده است و بدین‌ترتیب یادداشت‌های مهمی از بین رفته است. این کار در وقف‌نامه‌ها هم دیده می‌شود.

در این یادداشت درپیِ همه دلایل آن نیستیم و فقط به آنچه به نسخه‌های شیخیه مرتبط است اشاره می‌کنیم.

⏳ادامه دارد...

@AghayedNet

✔️در ره عشق محو شد نام و نشان عاشقان

🔻تأملی بر محو نام بزرگان شیخیه از آثارشان

💠بخش دوم

یکی از دلایل این محو کردن‌ها، دسّ و تحریفِ نام مصنف یا مؤلف و تصنیف یا تألیف است. برای نمونه در نسخه‌ای، نام عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی از ابتداء کتاب (پس‌از خطبه) حذف شده و نام دیگری در هامش اضافه شده است.

وجهی دیگر برای این حذف‌ها و محوها، حسادت یا عناد و دشمنی با مصنف یا مؤلف است. نیازی به تفصیل نیست که مخالفت یا حسادت شخصی به چه حرکاتی وامی‌دارد. وقایعی از آثار حسادت و مخالفت را در نوشتار «غمناک نباید بود از طعن حسود ای دل» نقل کرده‌ایم.

علتی دیگر برای این محوها تقیه است؛ چه تقیه از ناحیه موافقان و مؤالفان و چه از ناحیه افراد بی‌طرف و علاقه‌مندی که از مخالفان تقیه کرده‌اند. کسانی این کتب و رسائل را در کتابخانه شخصی خود نگهداری می‌کرده‌اند و نمی‌خواسته‌اند کسی این رسائل را شناسایی کند. جالب توجه است که این علت در روزگار معاصر ما نیز مصادیقی دارد. افرادی هستند که رسائل و کتب چاپی را جلد می‌کنند تا نام کتاب مشخص نشود و کسانی که به خانه ایشان می‌آیند نام این آثار و مصنفان آن را مشاهده نکنند.

در ادامۀ این یادداشت نمونه‌هایی از این محوها را معرفی می‌کنیم.
مجموعه‌ای است خطی به شماره ١٣۶۴ که در مرکز احیاء تراث اسلامی نگهداری می‌شود. این مجموعه که مشتمل است بر دو رساله از عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی، در زمان حیات مصنف رفع الله شأنه کتابت شده است.

متأسفانه نام سید مرحوم در ابتداء‌ این رسائل سیاه شده است:
«فیقول العبد الجانی و الاسیر الفانی ...[متن سیاه شده] ان بعض الدیانین... .»

و چنین است رساله دوم:
«فیقول العبد الجانی و الاسیر الفانی ... [سیاه شده] ان بعض العلماء الاعلام و الفضلاء الکرام... .»

نمونه دیگر نسخه‌ای از رساله شرح دعاء سحر از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اشاد الله شأنه است. در این نسخه که در کتابخانه مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود، نام این بزرگوار محو شده است:
«و بعد یقول العبد... [محو شده] قد القی الیّ کتاب کریم... .»

در این فرصت به نسخه‌ای دیگر اشاره می‌کنیم. این نسخه خطی، رساله مرحوم آقای کرمانی است در جواب شاهزاده محمدولی میرزا که نام مصنف حذف شده است: «چنین گوید بنده اثیم... [سیاه شده] که از سرکار عظمت‌مدار... .»

جالب توجه است که این رساله با موضوع طیّ الارض که بی‌ارتباط با علوم خفیه نیست، در سال‌های اخیر با حذف نام مصنف به نام شیخ بهائی در بعضی کانال‌های تلگرامی هم‌رسانی شده است!

تقدیر بر این بوده است در راه بیان فضائل اهل‌البیت علیهم‌السلام و شرح و بسط روایات ایشان، بزرگان دین دچار مظلومیت شوند و در این مسیر، این مظلومیت هم برای ایشان رقم خورد که حتی نام ایشان از رسائلِ خودِ ایشان حذف شود. که به‌قول اسیری لاهیجی در یکی از معانی آن: در ره عشق محو شد نام و نشان عاشقان.
@AghayedNet

🔺رساله دکتری با عنوان بررسی منظومه معرفتی رجب برسی و خاستگاه‌های آن در مسئله امامت، دفاع شده در آبان ١۴٠٠

🔹محتوای این رساله در نشست بنیاد محقق طباطبائی در روز چهارشنبه ۹ آذر ۱۴۰۱ واکاوی شد.

🔸به‌همین مناسبت، معرفی پایان‌نامه و تأملی بر نسبت شیخیه و شیخ رجب برسی در لینک زیر ارائه گردیده است:
https://t.me/AghayedNet/4617