🔺مجله تازه منتشر شده تراث کربلاء المخطوط، شماره دوم
با محوریت شخصیت و رسائل مرحوم شیخ محمدتقی بن حسینعلی هروی اصفهانی
پیشاز این رسالهای از ایشان معرفی شد.
@AghayedNet
با محوریت شخصیت و رسائل مرحوم شیخ محمدتقی بن حسینعلی هروی اصفهانی
پیشاز این رسالهای از ایشان معرفی شد.
@AghayedNet
🔺شمارش و ترتیب اصول دین در مقدمه کتاب أحکام النساء، تألیف مرحوم شیخ مفید رحمة الله علیه
🔸ایشان اصول دین را طبق ترتیب روایات برشمرده. ترتیبی که در بیان عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلیاللهمقامه بر آن تأکید شده است.
@AghayedNet
🔸ایشان اصول دین را طبق ترتیب روایات برشمرده. ترتیبی که در بیان عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلیاللهمقامه بر آن تأکید شده است.
@AghayedNet
🔺 ٢٢ ماه رجب، مرگ معاویه لعنه الله.
مرحوم نوری رضوان الله علیه در کتاب ظلمات الهاویة فی مثالب معاویة مینویسد سزاوار است که شیعه این روز را از اعظم اعیاد قرار دهد.
@AghayedNet
مرحوم نوری رضوان الله علیه در کتاب ظلمات الهاویة فی مثالب معاویة مینویسد سزاوار است که شیعه این روز را از اعظم اعیاد قرار دهد.
@AghayedNet
✔️تخلف از تأدب پژوهشی
🔺یادداشتی در دفاع از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
🔸در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/4773
🔺یادداشتی در دفاع از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
🔸در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/4773
✔️تخلف از تأدب پژوهشی
🔻یادداشتی در دفاع از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
عالم ربانی و حکیم صمدانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه در حوزههای مختلفِ معرفتی قلم زدهاند و رسائل و شروح ارزشمندی به یادگار گذاشتهاند.
یکی از رسائل ایشان رسالهای است که به این نام شهرت پیدا کرده است: «رساله در شرح کلیات فخر رازی».
رساله تحقیق کلیات که در مباحث منطق است و این بزرگوار شرح فرمودهاند، بهدرخواست مرحوم امانالله خان انجام گرفته و خودِ او متن رساله خطی را فرستاده و شرح آن را به فارسی تقاضا کرده است.
یا مرحوم امانالله خان در نامه خود نوشته که این رساله از «فخر رازی» است، یا ناسخ اشتباهاً آن را به فخر رازی نسبت داده بوده است. درهرصورت، مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه بهعلت نبود امکانات برای بررسی بیشتر، مطابق اظهار ایشان، این رساله را در مقدمه به فخر رازی نسبت داده و مرقوم کردهاند:
«در اين اوان محنتاقتران، كريمهای از مصدر عزت و جلال و حشمت و كمال [...] نواب ضياءالملک «اماناللّه خان» والی ولايت كردستان اطال اللّه بقاه و بلغه ما يتمناه و جعل اخراه خيراً من اولاه، بهافتخار و سرافرازی، با رسالهای از فخر رازی رسيد، و اشاره به شرح آن به زبان فارسی نه به تازی رفته بود اگر چه خود آن رساله تازی بود و شرح آن به عربی مناسب.»
متأسفانه دکتر سید حسین سیدموسوی در مقالهای نسبتبه عالم ربانی مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه از تأدب پژوهشی تخلف کرده و عبارت سخیفی را بهکار برده است. وی در این مقاله با عنوان رساله تحقیق الکلیات که در خردنامه صدرا منتشر گردیده نوشته است:
«این رساله در اسفندماه ١٣۶۴ بدون تصحیح و تحقیق در چاپخانه خراسان، همراه شرح مرحوم حاج محمدباقر شریف طباطبائی متوفای ١٣١٩هـق که از سلسله شیخیه محسوب میشود بهچاپ رسیده است. عنوان این رساله چاپشده شرح رساله کلیات فخر رازی است. شارح، این رساله را بهغلط به امام فخر رازی نسبت داده است.» (خردنامه صدرا، ش١٩، ص٧٧)
ما بدون برخورد با مقاله دکتر سیدموسوی، مؤلف رساله را یافته بودیم و اشکالی در این مطلب نیست. سخن درباره جمله پایانی دکتر است و تعبیرِ بیادبانه او درباره مرحوم آقای شریف أشاد الله شأنَه.
امروزه با مراجعه به فهرست نسخ خطی، مییابیم رساله تحقیق کلیات تألیف قطبالدین محمد بن محمد بویهی رازی است و چون با القاب گوناگونی ازو یاد میشود (همچون قطبالدین، علامه رازی و قطب تحتانی) محتمل است که این خلط برای ناسخ رخ داده و گمان کرده است که رساله مذکور از فخر رازی است.
قطبالدین رازی یا قطب تحتانی، ابوجعفر محمد بن محمد رازی، متولد ۶٩۴ق و متوفای ٧۶۶ق است. صاحب اعیان الشیعة و شیخ عبدالله نعمة، نویسنده فلاسفة الشیعة، نوشتهاند که وی در ٧٧۶ از دنیا رفته است. در صورتی که منابع متعددی همچون معجم المؤلفین و الأعلام (زرکلی) و... سال وفات او را ٧۶۶ ذکر کردهاند.
درباره شیعه یا سنی بودن او نیز اختلاف است و کسانی همچون شیخ آقابزرگ طهرانی او را شیعه دانستهاند. درحالیکه جورج طربیشی او را سنی معرفی کرده است. آقابزرگ طهرانی نوشته است:
«رسالة فی الکلیات للمولی العلامة قطبالدین محمد بن محمد البویهی الرازی، شارح المطالع و الشمسیة و شیخ شیخنا الشهید و تلمیذ العلامة، توفی 766» (الذریعة ج١٨ ص١٢٨)
در کتاب کشف الحجب و الأستار عن أسماء الکتب و الأسفار نیز آمده است:
«رسالة فی تحقیق الکلیات لقطب الملة و الدین محمد بن محمد الرازی البویهی المتوفی سنة ست و ستین و سبعمائة.» (ص٢۴۷)
فقط دو شرح بر این رساله شناسایی شده است. شرحی از متقدمان نگاشته ابراهیم بن محمد بن عربشاه حنفی متوفای ٩۴۴ق و شرحی از متأخران که شرحِ عالمِ ربانی مرحوم آقای میرزا محمدباقر شریف طباطبائی است.
البته در سالهای اخیر بررسیهایی درباره رساله تحقیق کلیات صورت پذیرفت. نخست مقاله دکتر سیدموسویِ مذکور است که در مجله خردنامه صدرا منتشر گردید و متن رساله را ارائه کرد. دوم ترجمه ترکی این رساله است که در سال ٢٠١٣ ارائه شد و در نمایشگاه بزرگ کتاب که بهمناسبت ماه رمضان در میدان بایزید استانبول برگزار شد، ارائه گردید. (خبر این چاپ و انتشار را در کانال تلگرامیِ عقایدنِت منعکس کردیم.) شارحان ترکیِ این رساله (شمس حنفی و امیر رومی) به ضبط نص و شرح بعضی لغات مشکل اکتفاء کردهاند (کاری که در مجله خردنامه صدرا نیز انجام شد.)
سوم چاپ ریاض است که توسط أبویعقوب یوسف بن عمر در سال ١۴۴٢ق صورت پذیرفت و در ۴٠ صفحه با بعضی پاورقیهای توضیحی و تطبیق میان نسخ خطی منتشر شد.
برای مطالعه متن کامل لینک زیر را لمس یا کلیک کنید:
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/razi/
🔻یادداشتی در دفاع از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
عالم ربانی و حکیم صمدانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه در حوزههای مختلفِ معرفتی قلم زدهاند و رسائل و شروح ارزشمندی به یادگار گذاشتهاند.
یکی از رسائل ایشان رسالهای است که به این نام شهرت پیدا کرده است: «رساله در شرح کلیات فخر رازی».
رساله تحقیق کلیات که در مباحث منطق است و این بزرگوار شرح فرمودهاند، بهدرخواست مرحوم امانالله خان انجام گرفته و خودِ او متن رساله خطی را فرستاده و شرح آن را به فارسی تقاضا کرده است.
یا مرحوم امانالله خان در نامه خود نوشته که این رساله از «فخر رازی» است، یا ناسخ اشتباهاً آن را به فخر رازی نسبت داده بوده است. درهرصورت، مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه بهعلت نبود امکانات برای بررسی بیشتر، مطابق اظهار ایشان، این رساله را در مقدمه به فخر رازی نسبت داده و مرقوم کردهاند:
«در اين اوان محنتاقتران، كريمهای از مصدر عزت و جلال و حشمت و كمال [...] نواب ضياءالملک «اماناللّه خان» والی ولايت كردستان اطال اللّه بقاه و بلغه ما يتمناه و جعل اخراه خيراً من اولاه، بهافتخار و سرافرازی، با رسالهای از فخر رازی رسيد، و اشاره به شرح آن به زبان فارسی نه به تازی رفته بود اگر چه خود آن رساله تازی بود و شرح آن به عربی مناسب.»
متأسفانه دکتر سید حسین سیدموسوی در مقالهای نسبتبه عالم ربانی مرحوم آقای شریف طباطبائی رفع الله شأنه از تأدب پژوهشی تخلف کرده و عبارت سخیفی را بهکار برده است. وی در این مقاله با عنوان رساله تحقیق الکلیات که در خردنامه صدرا منتشر گردیده نوشته است:
«این رساله در اسفندماه ١٣۶۴ بدون تصحیح و تحقیق در چاپخانه خراسان، همراه شرح مرحوم حاج محمدباقر شریف طباطبائی متوفای ١٣١٩هـق که از سلسله شیخیه محسوب میشود بهچاپ رسیده است. عنوان این رساله چاپشده شرح رساله کلیات فخر رازی است. شارح، این رساله را بهغلط به امام فخر رازی نسبت داده است.» (خردنامه صدرا، ش١٩، ص٧٧)
ما بدون برخورد با مقاله دکتر سیدموسوی، مؤلف رساله را یافته بودیم و اشکالی در این مطلب نیست. سخن درباره جمله پایانی دکتر است و تعبیرِ بیادبانه او درباره مرحوم آقای شریف أشاد الله شأنَه.
امروزه با مراجعه به فهرست نسخ خطی، مییابیم رساله تحقیق کلیات تألیف قطبالدین محمد بن محمد بویهی رازی است و چون با القاب گوناگونی ازو یاد میشود (همچون قطبالدین، علامه رازی و قطب تحتانی) محتمل است که این خلط برای ناسخ رخ داده و گمان کرده است که رساله مذکور از فخر رازی است.
قطبالدین رازی یا قطب تحتانی، ابوجعفر محمد بن محمد رازی، متولد ۶٩۴ق و متوفای ٧۶۶ق است. صاحب اعیان الشیعة و شیخ عبدالله نعمة، نویسنده فلاسفة الشیعة، نوشتهاند که وی در ٧٧۶ از دنیا رفته است. در صورتی که منابع متعددی همچون معجم المؤلفین و الأعلام (زرکلی) و... سال وفات او را ٧۶۶ ذکر کردهاند.
درباره شیعه یا سنی بودن او نیز اختلاف است و کسانی همچون شیخ آقابزرگ طهرانی او را شیعه دانستهاند. درحالیکه جورج طربیشی او را سنی معرفی کرده است. آقابزرگ طهرانی نوشته است:
«رسالة فی الکلیات للمولی العلامة قطبالدین محمد بن محمد البویهی الرازی، شارح المطالع و الشمسیة و شیخ شیخنا الشهید و تلمیذ العلامة، توفی 766» (الذریعة ج١٨ ص١٢٨)
در کتاب کشف الحجب و الأستار عن أسماء الکتب و الأسفار نیز آمده است:
«رسالة فی تحقیق الکلیات لقطب الملة و الدین محمد بن محمد الرازی البویهی المتوفی سنة ست و ستین و سبعمائة.» (ص٢۴۷)
فقط دو شرح بر این رساله شناسایی شده است. شرحی از متقدمان نگاشته ابراهیم بن محمد بن عربشاه حنفی متوفای ٩۴۴ق و شرحی از متأخران که شرحِ عالمِ ربانی مرحوم آقای میرزا محمدباقر شریف طباطبائی است.
البته در سالهای اخیر بررسیهایی درباره رساله تحقیق کلیات صورت پذیرفت. نخست مقاله دکتر سیدموسویِ مذکور است که در مجله خردنامه صدرا منتشر گردید و متن رساله را ارائه کرد. دوم ترجمه ترکی این رساله است که در سال ٢٠١٣ ارائه شد و در نمایشگاه بزرگ کتاب که بهمناسبت ماه رمضان در میدان بایزید استانبول برگزار شد، ارائه گردید. (خبر این چاپ و انتشار را در کانال تلگرامیِ عقایدنِت منعکس کردیم.) شارحان ترکیِ این رساله (شمس حنفی و امیر رومی) به ضبط نص و شرح بعضی لغات مشکل اکتفاء کردهاند (کاری که در مجله خردنامه صدرا نیز انجام شد.)
سوم چاپ ریاض است که توسط أبویعقوب یوسف بن عمر در سال ١۴۴٢ق صورت پذیرفت و در ۴٠ صفحه با بعضی پاورقیهای توضیحی و تطبیق میان نسخ خطی منتشر شد.
برای مطالعه متن کامل لینک زیر را لمس یا کلیک کنید:
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/razi/
🔺کتاب لهیب الأحزان الضارم فی وفاة الإمام موسی بن جعفر الکاظم (علیهماالسلام) نگاشته شیخ حسین آل عصفور
میان خاندان آل عصفور و عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه ارتباطات و مراوداتی بوده است. از جمله شیخ حسین آل عصفور به این بزرگوار اجازه داده است و احمد بن محمد آل عصفور از ایشان اع اجازه گرفته است.
همچنین در زمان حضور در احساء مناظرات و مباحثاتی با بزرگ اخباریها، شیخ محمد بن شیخ حسین آل عصفور و برادران و فرزندان او داشتند. خود ایشان در شرح حال خود میفرماید: «و لقد کان بینی و بین الشیخ محمد بن الشیخ حسین بن عصفور البحرانی رحمهم الله بحث کثیر و اکثر الإنکار علیّ ثم انصرفنا.»
پیشاز این، در مقاله «درآمدی بر میراث بحرینی عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع» به مباحثی در این باره اشاره کردهایم.
@AghayedNet
میان خاندان آل عصفور و عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه ارتباطات و مراوداتی بوده است. از جمله شیخ حسین آل عصفور به این بزرگوار اجازه داده است و احمد بن محمد آل عصفور از ایشان اع اجازه گرفته است.
همچنین در زمان حضور در احساء مناظرات و مباحثاتی با بزرگ اخباریها، شیخ محمد بن شیخ حسین آل عصفور و برادران و فرزندان او داشتند. خود ایشان در شرح حال خود میفرماید: «و لقد کان بینی و بین الشیخ محمد بن الشیخ حسین بن عصفور البحرانی رحمهم الله بحث کثیر و اکثر الإنکار علیّ ثم انصرفنا.»
پیشاز این، در مقاله «درآمدی بر میراث بحرینی عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع» به مباحثی در این باره اشاره کردهایم.
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ
🔸در احکام بانوان، گاهی پیش میآید که حکم مسئلهای را نمیدانیم و پساز سؤال هم ممکن است به دلایلی جواب دیر برسد. وظیفه چیست؟
پاسخ:
🔹اگر راه احتیاط کردن را میدانید، مثلاً احتیاط در انجام کاری است یا احتیاط در ترک کاری است، احتیاط میکنید.
و اگر نمیدانید، تکلیفی ندارید تا جواب را دریافت کنید.
@AghayedNet
🔸در احکام بانوان، گاهی پیش میآید که حکم مسئلهای را نمیدانیم و پساز سؤال هم ممکن است به دلایلی جواب دیر برسد. وظیفه چیست؟
پاسخ:
🔹اگر راه احتیاط کردن را میدانید، مثلاً احتیاط در انجام کاری است یا احتیاط در ترک کاری است، احتیاط میکنید.
و اگر نمیدانید، تکلیفی ندارید تا جواب را دریافت کنید.
@AghayedNet
✔️حلال و حرام محمد (صلی الله علیه و آله)
مطالعهای در حدیث «حَلالُ محمدٍ حلالٌ اِلَی یَوم القِیامة وَ حَرامُهُ حَرامٌ اِلَی یَوم القیامَة»
🔸در لینک زیر:
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/halalvaharam/
مطالعهای در حدیث «حَلالُ محمدٍ حلالٌ اِلَی یَوم القِیامة وَ حَرامُهُ حَرامٌ اِلَی یَوم القیامَة»
🔸در لینک زیر:
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/halalvaharam/
🔺مرحوم شیخ یوسف احسائی، نوه شیخ مرحوم اعلی الله مقامه، فرزند مرحوم شیخ حسن بن شیخ احمد احسائی است.
تفاصیلی از زندگی او در دست نیست. اما میدانیم در سال ١٢۴۶ ق در قید حیات بوده است.
فهرست مخطوطات دانشکده الهیات نشان میدهد مجموعهای رسائل در تملک او بوده است. تصویر فوق عبارت تملک اوست.
@AghayedNet
تفاصیلی از زندگی او در دست نیست. اما میدانیم در سال ١٢۴۶ ق در قید حیات بوده است.
فهرست مخطوطات دانشکده الهیات نشان میدهد مجموعهای رسائل در تملک او بوده است. تصویر فوق عبارت تملک اوست.
@AghayedNet
✔️🔻متنی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه درباره تعداد مسلمانان در عالم، مرقومشده در حدود سال ١٢۶٧ق:
و آنچه اهل تخمین تخمین کردهاند به سیاحت و ثبتها و دفترهای دُوَل، اهل رُبع مسکون به تقریب هفت هزار و چهارصد و هفتاد لَک مخلوقند.
و دیگر گاهی قلیلی زیاده یا قلیلی کمتر میشوند و هرچه میمیرند به ازائش میآیند و هرچه میآیند به ازائش میروند.
و هر لکی صد هزار نفس است. و از این جمله، هزار و یکصد لک ملت اسلام است و نود لک یهودی و دو هزار و دویست و هشتاد لک نصاری و چهار هزار لک بتپرست است. و از آن هزار و یکصد لک ملت اسلام اگر ده پانزده لک مذهب شیعه باشد که در دست باقی ذلیل و حقیرند و در بدن گاو سیاه عالم مانند لکه سفیدی هستند. (جلد چهارم کتاب ارشادالعوام. مکارمالابرار، ج۵، ص۴٢)
🔺بهمناسبت کتاب تازه منتشر شده تعداد المسلمین فی العالم (تحلیل زمنی و جغرافی منذ البعثة النبویة الی القرن القادم)، به زبان عربی در ١٢٠٠ صفحه، مشتمل بر نقشهها و جدولها و توضیحات تفصیلی.
@AghayedNet
و آنچه اهل تخمین تخمین کردهاند به سیاحت و ثبتها و دفترهای دُوَل، اهل رُبع مسکون به تقریب هفت هزار و چهارصد و هفتاد لَک مخلوقند.
و دیگر گاهی قلیلی زیاده یا قلیلی کمتر میشوند و هرچه میمیرند به ازائش میآیند و هرچه میآیند به ازائش میروند.
و هر لکی صد هزار نفس است. و از این جمله، هزار و یکصد لک ملت اسلام است و نود لک یهودی و دو هزار و دویست و هشتاد لک نصاری و چهار هزار لک بتپرست است. و از آن هزار و یکصد لک ملت اسلام اگر ده پانزده لک مذهب شیعه باشد که در دست باقی ذلیل و حقیرند و در بدن گاو سیاه عالم مانند لکه سفیدی هستند. (جلد چهارم کتاب ارشادالعوام. مکارمالابرار، ج۵، ص۴٢)
🔺بهمناسبت کتاب تازه منتشر شده تعداد المسلمین فی العالم (تحلیل زمنی و جغرافی منذ البعثة النبویة الی القرن القادم)، به زبان عربی در ١٢٠٠ صفحه، مشتمل بر نقشهها و جدولها و توضیحات تفصیلی.
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ
🔸برگزاری ختم دستهجمعی قرآن با نیتهای مختلف در گروههای شبکههای مجازی چه حکمی دارد؟ در این ختم، صفحهها یا حزبها یا جزءهای قرآن، میان افراد تقسیم میشود و هر کسی مقداری از قرآن را قرائت میکند و ختم قرآن انجام میشود.
پاسخ:
🔹چنین دستوری نرسیده و اشکالی هم ندارد؛ زیرا توسل به قرآن است.
البته در اینطور، هر کسی ثواب همان اندازه که خوانده دارد؛ نه ثواب ختم قرآن.
و اگر کسی بهطور واجب نذر کرده که یک ختم قرآن بخواند، به اینطور نذرش اداء نمیشود؛ مگر آنکه در هنگام نذر، به اینطور را یادآور شود.
@AghayedNet
🔸برگزاری ختم دستهجمعی قرآن با نیتهای مختلف در گروههای شبکههای مجازی چه حکمی دارد؟ در این ختم، صفحهها یا حزبها یا جزءهای قرآن، میان افراد تقسیم میشود و هر کسی مقداری از قرآن را قرائت میکند و ختم قرآن انجام میشود.
پاسخ:
🔹چنین دستوری نرسیده و اشکالی هم ندارد؛ زیرا توسل به قرآن است.
البته در اینطور، هر کسی ثواب همان اندازه که خوانده دارد؛ نه ثواب ختم قرآن.
و اگر کسی بهطور واجب نذر کرده که یک ختم قرآن بخواند، به اینطور نذرش اداء نمیشود؛ مگر آنکه در هنگام نذر، به اینطور را یادآور شود.
@AghayedNet