✔️🔻معرفیِ «فائده»ای منتشر نشده از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلیاللهمقامه
مرحوم آقای کرمانی رفع الله شأنه در جلد سوم کتاب ارشادالعوام در اثبات امامت حضرت امیرالمؤمنین علیهالسلام از آیات قرآن میفرمایند:
«...و غیر از این آیهها بسیار است که صریح است بر مطلب ولکن اینجا جای آن نیست. و ما یک فایده بهخصوص در این باب نوشتهایم و از قرآن از آیههای بسیار بیرون آوردهایم به طور ظاهر بدون تأویل. پس از قرآن آشکار شد که امیر بر حق است و هر کس با او باشد با حق است و راه راه خداست.»
این بزرگوار بعضی مطالب علمی و حِکمی را با نامِ «فائده» یادداشت فرمودهاند. این فائدهها که به زبان عربی است، گاهی به صورت جداگانه و گاهی تحت عنوان رساله بحمدالله در دست است. در کتاب فهرست کتب مشایخ عظام آمده است که ایشان ٢٢ فائده مرقوم کردهاند (فهرست...، ج١، ص١٠٢) اما به فائدهای در اثبات امامت اشاره نشده است.
فائدهها و رسالههایی با عنوان «الفوائد» که در مجموعه مکارمالابرار منتشر شده، بدین ترتیب است:
فوائد فی الحکمة (مکارمالابرار، عربی، ج۴)
الفوائد السبع (همان)
فائدة فی بقاء النفس (همان)
فائدة فی عالم الذر (همان)
فائدة جلیلة فی النفس و توحد العالی بالنسبة الی الدانی (همان)
فائدة فی الوجودات الثلاثة (همان)
فائدة جلیلة فی الوجود الوصفی و الذاتی (همان)
فائدة فی اعجاز القرآن (همان، ج١۴)
فوائد فی تصحیح الاخبار (همان، ج١٩)
رسالة الفوائد (همان)
فائدة فی برهان تعمیر المربع (همان، ج٢٩)
فائدة فی اسرار خلقة آدم علیهالسلام (همان، ج٣٢)
ازاینرو میتوانیم بگوییم فائدهای که در مجلد سوم ارشادالعوام به آن اشاره شده فائدهای است منتشرنشده و چون در مکارمالابرار هم منعکس نشده، نویافته نیز هست.
با توجه به اینکه مرحوم آقای کرمانی به این «فائده» ارجاع دادهاند، اهمیت این فائده دو چندان است: از جهتی رساله ایشان است و از جهتی نامبردن و ارجاع به آن.
خوشبختانه در ورقهایی مخطوط به خطِ عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی نفعنا الله بعلومه، این فائده زیارت شد و برای اولینبار در این نوشتار آن را معرفی میکنیم.
این فائده که در اثبات امامت است با استدلال به محکمات قرآن، چنین آغاز میشود:
«بسم الله الرحمن الرحیم فائدة حسنة فی اثبات الامامة من محکمات الکتاب... .»
این بزرگوار با اشاره به آیه شریفه «قال انی جاعلک للناس اماماً قال و من ذریتی قال لاینال عهدی الظالمین» موضوع را آغاز کرده و استدلالهای متعدی را با توجه به همین آیه شریفه بیان میفرمایند.
از جهتی بر لفظ «الظالمین» تأمل فرمودهاند. سپس استدلالات را با عنوان «و وجهٌ آخَر...» و «بیانٌ آخر» جهات مختلف این آیه شریفه را برای اثبات امامت اهلبیت علیهمالسلام بیان میفرمایند.
این فائده که در چهار صفحه تنظیم شده، ظاهراً ناتمام است و ترقیمه ندارد. شایان ذکر است مفصلترین موضع که در آنجا با آیات قرآن امامت بلافصل امیرالمؤمنین و امامت سایر معصومین علیهمالسلام را ثابت فرمودهاند، نخستین فصل از مقصد دومِ جلد سوم کتاب مبارک الفطرة السلیمة است که چنین آغاز شده:
«و لنقدم هنا اثبات الامامة الخاصة من الكتاب المستطاب ليكون متصلاًبما قبله فی المقصد السابق لان ما ذكرنا هناک مقدمة ما نذكره هنا.»
میتوانیم اینگونه تعبیر آوریم که تکمیل این فائده، در دیگر آثار مرحوم آقای کرمانی اع است. بهویژه در کتاب مبارک سلطانیه و ارشادالعوام و الفطرةالسلیمة جهات متعدد اثبات امامت ائمه علیهمالسلام با توجه به آیات قرآن مطرح شده است.
اما بهنظر میرسد در این فائده، تمرکز بر آیه ١٢۴ سوره بقره است و جهات متعدد همین آیه (با توجه به آیات دیگر و روایات معصومین) بیان شده و چون ظاهراً ناتمام است، به جوانب دیگر موضوع اشاره نشده است.
به هر روی با توجه به قرائن این فائده همان «فائده»ای است که در جلد سوم ارشاد به آن اشاره شده. امیدواریم در فرصتی مقتضی متن این فائده را به دوستداران این بزرگوار ارائه کنیم انشاءالله. وَ الحَمد لِله اَوّلاً و آخِراً.
۵ شعبانالمعظم ١۴۴٢
@AghayedNet
مرحوم آقای کرمانی رفع الله شأنه در جلد سوم کتاب ارشادالعوام در اثبات امامت حضرت امیرالمؤمنین علیهالسلام از آیات قرآن میفرمایند:
«...و غیر از این آیهها بسیار است که صریح است بر مطلب ولکن اینجا جای آن نیست. و ما یک فایده بهخصوص در این باب نوشتهایم و از قرآن از آیههای بسیار بیرون آوردهایم به طور ظاهر بدون تأویل. پس از قرآن آشکار شد که امیر بر حق است و هر کس با او باشد با حق است و راه راه خداست.»
این بزرگوار بعضی مطالب علمی و حِکمی را با نامِ «فائده» یادداشت فرمودهاند. این فائدهها که به زبان عربی است، گاهی به صورت جداگانه و گاهی تحت عنوان رساله بحمدالله در دست است. در کتاب فهرست کتب مشایخ عظام آمده است که ایشان ٢٢ فائده مرقوم کردهاند (فهرست...، ج١، ص١٠٢) اما به فائدهای در اثبات امامت اشاره نشده است.
فائدهها و رسالههایی با عنوان «الفوائد» که در مجموعه مکارمالابرار منتشر شده، بدین ترتیب است:
فوائد فی الحکمة (مکارمالابرار، عربی، ج۴)
الفوائد السبع (همان)
فائدة فی بقاء النفس (همان)
فائدة فی عالم الذر (همان)
فائدة جلیلة فی النفس و توحد العالی بالنسبة الی الدانی (همان)
فائدة فی الوجودات الثلاثة (همان)
فائدة جلیلة فی الوجود الوصفی و الذاتی (همان)
فائدة فی اعجاز القرآن (همان، ج١۴)
فوائد فی تصحیح الاخبار (همان، ج١٩)
رسالة الفوائد (همان)
فائدة فی برهان تعمیر المربع (همان، ج٢٩)
فائدة فی اسرار خلقة آدم علیهالسلام (همان، ج٣٢)
ازاینرو میتوانیم بگوییم فائدهای که در مجلد سوم ارشادالعوام به آن اشاره شده فائدهای است منتشرنشده و چون در مکارمالابرار هم منعکس نشده، نویافته نیز هست.
با توجه به اینکه مرحوم آقای کرمانی به این «فائده» ارجاع دادهاند، اهمیت این فائده دو چندان است: از جهتی رساله ایشان است و از جهتی نامبردن و ارجاع به آن.
خوشبختانه در ورقهایی مخطوط به خطِ عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی نفعنا الله بعلومه، این فائده زیارت شد و برای اولینبار در این نوشتار آن را معرفی میکنیم.
این فائده که در اثبات امامت است با استدلال به محکمات قرآن، چنین آغاز میشود:
«بسم الله الرحمن الرحیم فائدة حسنة فی اثبات الامامة من محکمات الکتاب... .»
این بزرگوار با اشاره به آیه شریفه «قال انی جاعلک للناس اماماً قال و من ذریتی قال لاینال عهدی الظالمین» موضوع را آغاز کرده و استدلالهای متعدی را با توجه به همین آیه شریفه بیان میفرمایند.
از جهتی بر لفظ «الظالمین» تأمل فرمودهاند. سپس استدلالات را با عنوان «و وجهٌ آخَر...» و «بیانٌ آخر» جهات مختلف این آیه شریفه را برای اثبات امامت اهلبیت علیهمالسلام بیان میفرمایند.
این فائده که در چهار صفحه تنظیم شده، ظاهراً ناتمام است و ترقیمه ندارد. شایان ذکر است مفصلترین موضع که در آنجا با آیات قرآن امامت بلافصل امیرالمؤمنین و امامت سایر معصومین علیهمالسلام را ثابت فرمودهاند، نخستین فصل از مقصد دومِ جلد سوم کتاب مبارک الفطرة السلیمة است که چنین آغاز شده:
«و لنقدم هنا اثبات الامامة الخاصة من الكتاب المستطاب ليكون متصلاًبما قبله فی المقصد السابق لان ما ذكرنا هناک مقدمة ما نذكره هنا.»
میتوانیم اینگونه تعبیر آوریم که تکمیل این فائده، در دیگر آثار مرحوم آقای کرمانی اع است. بهویژه در کتاب مبارک سلطانیه و ارشادالعوام و الفطرةالسلیمة جهات متعدد اثبات امامت ائمه علیهمالسلام با توجه به آیات قرآن مطرح شده است.
اما بهنظر میرسد در این فائده، تمرکز بر آیه ١٢۴ سوره بقره است و جهات متعدد همین آیه (با توجه به آیات دیگر و روایات معصومین) بیان شده و چون ظاهراً ناتمام است، به جوانب دیگر موضوع اشاره نشده است.
به هر روی با توجه به قرائن این فائده همان «فائده»ای است که در جلد سوم ارشاد به آن اشاره شده. امیدواریم در فرصتی مقتضی متن این فائده را به دوستداران این بزرگوار ارائه کنیم انشاءالله. وَ الحَمد لِله اَوّلاً و آخِراً.
۵ شعبانالمعظم ١۴۴٢
@AghayedNet
AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه شعبان المعظم (در سالهای مختلف) نگارش آن به پایان رسیده است. 🔸فایل نسخه خطی رساله اصولالفقه در کتابخانه مرعشی: اینجا 🔸فایل کتاب اجتناب: اینجا @AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه که در ماه شعبان المعظم (در سالهای مختلف) نگارش آن به پایان رسیده است.
🔸جواب محمد ولی میرزا در تعیین لیلة الرغائب: اینجا
🔸نسخه خطی الفطرة السلیمة: اینجا
🔸فایل رساله دلاکیه: اینجا
@AghayedNet
🔸جواب محمد ولی میرزا در تعیین لیلة الرغائب: اینجا
🔸نسخه خطی الفطرة السلیمة: اینجا
🔸فایل رساله دلاکیه: اینجا
@AghayedNet
✔️افهَم، تَأَمَّل وَ تَدَبَّر!
🔻بخش اول
اهل مطالعه میدانند تعبیرات کتب علماء همچون «تأمل، تدبر و اِفهم» حاویِ پیامی ظریف است. اندیشه و قلمِ هر عالمی که سختهتر و پختهتر باشد، تأمل بر «تَأَمَّل» را بیشتر میکند!
در کتابها و رسالههای بزرگان دین اعلی الله مقامهم نیز نظیر این تعبیرها هست. عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی رفع الله شأنه در کتب تخصصی همچون شرحالمشاعر بهطور مکرر از «فتأمل و تدبر» و... استفاده فرمودهاند. کتب دیگر بزرگان نیز چنین است.
در مواضعی توصیفاتی بیان کردهاند که اهمیتِ درنگ بر «افهم» و «تأمل» پررنگتر میشود. برای نمونه میفرمایند: «فافهم فقد اسقیتک ماءً غدقاً» این توضیح اهمیت «افهم» را نشان میدهد.
در بعضی رسالهها، «فتأمل جیداً» یا «فتأمل جداً» مرقوم کردهاند که باز هم تأکید این درنگ را میرساند. اگرچه برخی اشاره کردهاند که با قید «جیداً» اشاره به چیزی نیست:
«تأمل: فعلُ امر یرد فی کتب الامامیة نهایة کل تدقیق فی المطلب و یریدون به علی المشهور الاشارةً الی ایراد فی المطلب. و اما اذا قُرن بلفظ «جیداً» فلیس فیه اشارة الی شیء» (معجم مصطلح الاصول، ص۶۴).
در کتابهای فارسی بزرگان نیز واژه «بفهم» و «تأمل کن» و امثال این دو به کار رفته و در مواضعی با جملههای مشابه تأکید شده است: «بفهم که چه میگویم و هوش خود را جمع کن».
این موضوع در چهار جلد کتاب ارشادالعوام بسیار پررنگ است. از واژه «بفهم» در جلد اول ۶٠ بار و در جلد دوم ۶٧ بار و در جلد سوم ۵٣ بار و در جلد چهارم ۴۵ مرتبه استفاده فرمودهاند.
در چهار جلد ٢٢۵ مرتبه از این واژه به عنوان توجهدادن و تنبیه و تذکر استفاده فرمودهاند. این تأکیدها، جایگاه ویژه مطالب و عظمت این کتاب را در نظر مصنف آن روشن میکند.
اینگونه کلمات و تعبیرات که در فرمایشهای بزرگان است، در مواضعی برای اشاره به نکات و مطالبی است (بهویژه در کتب تخصصی) و در مواضعی برای تأکید بر اهمیت مطلب است.
در اوساط علمیه، کتابهایی که در حوزه فقه و اصول نگاشته شده، از این جنبه مورد توجه بوده است و برخی میان تعبیراتِ مختلفِ این کتابها، تمایز هم قائل شدهاند.
برای مثال در صفحه اول از نسخه خطی شرح دیباجة المصباح که در کتابخانه شهیدعلی در ترکیه نگهداری میشود (بهشماره ٢٢٣٢۶) آمده است:
«تأمّلْ: تَدبَّرْ تَفكّرْ، فتأمّلْ: إشارةٌ إلى ضعفِ الجوابِ، و تأمّلْ: إشارةٌ إلى قوّةِ الجوابِ، فليتأمّلْ: إشارةٌ إلى ما فيه بحثٌ.»
در نسخه خطی دیگری آمده است:
«تامَّل: إشارة الی جوابٍ خفیّ، فتَامَّل: إشارة الی الجواب الاخفی، فلیَتامَّل: إشارة الی جواب زیادة الخفاء.»
تعبیر نخست، اشارتی است که جواب در متن پنهان است، دوم جواب با خفاء زیاد در متن موجود است و تأملی بهسزا میطلبد، سوم اشاره به جوابی که خفایش بسیار زیاد است و تأمل بیشتری میطلبد.
شایان ذکر است که شاید در بعضی متون این تدقیقات بهاینگونه در نظر مؤلف بوده است؛ اما طبق نظر برخی از اهل فن، قریب به اتفاق مؤلفان ملزم به اجراء چنین قرارداد نانوشتهای نبودهاند. اگرچه شکی در دقت علماء نیست.
درباره لفظ «بدان» و «بدانکه» در فارسی و «اعلم» و «فاعلم» در زبان عربی هم برخی تأملاتی ارائه کردهاند. در حاشیه جونگی آمده است:
«إن القوم إذا اعتنوا بأمر و اهتموا بشأنه یقدمون قبل الشروع فیه کلمة «اعلم» تنبیهاً للسامع علی أن ما یلقی إلیه من القول کلام یلزم حفظه و یجب ضبطه فیتنبه السامع له و یصغی الیه و یحضر قلبه و فهمه علیه و یقبل علیه بکلیته فلا یضیع الکلام و فی معناه حرف التنبیه.»
و درباره «فاعلم» آمده است:
«فإذا ازداد الإعتناء یؤخرون و یضمون إلیه الفاء تقریراً أو تثبیتاً یعنی اذا تقرر هذا و وجب علیک علمه «فاعلم» ذلک و لیکن علی بال منک أو فتأمل أو إعرفه فانه دقیق.»
(نسخه خطی کتابخانه مجلس، شماره ٣۴١، فریم٣۵)
ابوالبقاء کفوی نیز در کتاب الکلیات به تفاوت تدبر، فتدبر، تأمل، فتأمل و فلیتأمل اشاره کرده است (الکلیات، ط مؤسسة الرسالة، بیروت، ص٢٨٧)
در کلمات بزرگان دین، برای اشاره به درنگ و تأمل و دستیازیدن به نکات مطلب، لزوماً از «افهم» و امثال آن استفاده نشده. بلکه در مواضعی صریحاً فرمودهاند در مطلبی که گذشت مباحث و نکات و ظرایفی است که با دقت و فهم به دست میآید. برای مثال در کتاب ارشادالعوام میفرمایند... .
⏳ادامه دارد...
🔸تصویر پیوست: دستخط عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اشادَ اللهُ شأنَه
@aghayedNet
🔻بخش اول
اهل مطالعه میدانند تعبیرات کتب علماء همچون «تأمل، تدبر و اِفهم» حاویِ پیامی ظریف است. اندیشه و قلمِ هر عالمی که سختهتر و پختهتر باشد، تأمل بر «تَأَمَّل» را بیشتر میکند!
در کتابها و رسالههای بزرگان دین اعلی الله مقامهم نیز نظیر این تعبیرها هست. عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی رفع الله شأنه در کتب تخصصی همچون شرحالمشاعر بهطور مکرر از «فتأمل و تدبر» و... استفاده فرمودهاند. کتب دیگر بزرگان نیز چنین است.
در مواضعی توصیفاتی بیان کردهاند که اهمیتِ درنگ بر «افهم» و «تأمل» پررنگتر میشود. برای نمونه میفرمایند: «فافهم فقد اسقیتک ماءً غدقاً» این توضیح اهمیت «افهم» را نشان میدهد.
در بعضی رسالهها، «فتأمل جیداً» یا «فتأمل جداً» مرقوم کردهاند که باز هم تأکید این درنگ را میرساند. اگرچه برخی اشاره کردهاند که با قید «جیداً» اشاره به چیزی نیست:
«تأمل: فعلُ امر یرد فی کتب الامامیة نهایة کل تدقیق فی المطلب و یریدون به علی المشهور الاشارةً الی ایراد فی المطلب. و اما اذا قُرن بلفظ «جیداً» فلیس فیه اشارة الی شیء» (معجم مصطلح الاصول، ص۶۴).
در کتابهای فارسی بزرگان نیز واژه «بفهم» و «تأمل کن» و امثال این دو به کار رفته و در مواضعی با جملههای مشابه تأکید شده است: «بفهم که چه میگویم و هوش خود را جمع کن».
این موضوع در چهار جلد کتاب ارشادالعوام بسیار پررنگ است. از واژه «بفهم» در جلد اول ۶٠ بار و در جلد دوم ۶٧ بار و در جلد سوم ۵٣ بار و در جلد چهارم ۴۵ مرتبه استفاده فرمودهاند.
در چهار جلد ٢٢۵ مرتبه از این واژه به عنوان توجهدادن و تنبیه و تذکر استفاده فرمودهاند. این تأکیدها، جایگاه ویژه مطالب و عظمت این کتاب را در نظر مصنف آن روشن میکند.
اینگونه کلمات و تعبیرات که در فرمایشهای بزرگان است، در مواضعی برای اشاره به نکات و مطالبی است (بهویژه در کتب تخصصی) و در مواضعی برای تأکید بر اهمیت مطلب است.
در اوساط علمیه، کتابهایی که در حوزه فقه و اصول نگاشته شده، از این جنبه مورد توجه بوده است و برخی میان تعبیراتِ مختلفِ این کتابها، تمایز هم قائل شدهاند.
برای مثال در صفحه اول از نسخه خطی شرح دیباجة المصباح که در کتابخانه شهیدعلی در ترکیه نگهداری میشود (بهشماره ٢٢٣٢۶) آمده است:
«تأمّلْ: تَدبَّرْ تَفكّرْ، فتأمّلْ: إشارةٌ إلى ضعفِ الجوابِ، و تأمّلْ: إشارةٌ إلى قوّةِ الجوابِ، فليتأمّلْ: إشارةٌ إلى ما فيه بحثٌ.»
در نسخه خطی دیگری آمده است:
«تامَّل: إشارة الی جوابٍ خفیّ، فتَامَّل: إشارة الی الجواب الاخفی، فلیَتامَّل: إشارة الی جواب زیادة الخفاء.»
تعبیر نخست، اشارتی است که جواب در متن پنهان است، دوم جواب با خفاء زیاد در متن موجود است و تأملی بهسزا میطلبد، سوم اشاره به جوابی که خفایش بسیار زیاد است و تأمل بیشتری میطلبد.
شایان ذکر است که شاید در بعضی متون این تدقیقات بهاینگونه در نظر مؤلف بوده است؛ اما طبق نظر برخی از اهل فن، قریب به اتفاق مؤلفان ملزم به اجراء چنین قرارداد نانوشتهای نبودهاند. اگرچه شکی در دقت علماء نیست.
درباره لفظ «بدان» و «بدانکه» در فارسی و «اعلم» و «فاعلم» در زبان عربی هم برخی تأملاتی ارائه کردهاند. در حاشیه جونگی آمده است:
«إن القوم إذا اعتنوا بأمر و اهتموا بشأنه یقدمون قبل الشروع فیه کلمة «اعلم» تنبیهاً للسامع علی أن ما یلقی إلیه من القول کلام یلزم حفظه و یجب ضبطه فیتنبه السامع له و یصغی الیه و یحضر قلبه و فهمه علیه و یقبل علیه بکلیته فلا یضیع الکلام و فی معناه حرف التنبیه.»
و درباره «فاعلم» آمده است:
«فإذا ازداد الإعتناء یؤخرون و یضمون إلیه الفاء تقریراً أو تثبیتاً یعنی اذا تقرر هذا و وجب علیک علمه «فاعلم» ذلک و لیکن علی بال منک أو فتأمل أو إعرفه فانه دقیق.»
(نسخه خطی کتابخانه مجلس، شماره ٣۴١، فریم٣۵)
ابوالبقاء کفوی نیز در کتاب الکلیات به تفاوت تدبر، فتدبر، تأمل، فتأمل و فلیتأمل اشاره کرده است (الکلیات، ط مؤسسة الرسالة، بیروت، ص٢٨٧)
در کلمات بزرگان دین، برای اشاره به درنگ و تأمل و دستیازیدن به نکات مطلب، لزوماً از «افهم» و امثال آن استفاده نشده. بلکه در مواضعی صریحاً فرمودهاند در مطلبی که گذشت مباحث و نکات و ظرایفی است که با دقت و فهم به دست میآید. برای مثال در کتاب ارشادالعوام میفرمایند... .
⏳ادامه دارد...
🔸تصویر پیوست: دستخط عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اشادَ اللهُ شأنَه
@aghayedNet
✔️افهَم، تَأَمَّل وَ تَدَبَر!
🔻بخش دوم
در کلمات بزرگان دین، برای اشاره به درنگ و تأمل و دستیازیدن به نکات مطلب، لزوماً از «افهم» و امثال آن استفاده نشده. بلکه در مواضعی صریحاً فرمودهاند در مطلبی که گذشت مباحث و نکات و ظرایفی است که با دقت و فهم به دست میآید. برای مثال در کتاب ارشادالعوام میفرمایند:
«این مقدمهای بود که بابی است در علم و از این باب مسئلههای بسیار حل میشود اگر درست بفهمی که چه گفتم.»
در کتابهای عربی بزرگان نیز بهطور مکرر اینگونه توصیفات مطرح است:
« فها انا ذاکر لک هذه المسألة علی ما یقتضیه الحال علی غایة الاجمال بتوفیق الله المتعال فاعرف قدرها و اغل مهرها... .»
و در موضعی دیگر:
«فافهم فان هنا تفصیل یعرف بالاشارة».
چند روزی است کتابی در نجف اشرف منتشر شده است با نام «ایضاحُ تأملاتِ فرائد الاصول وَ إفهم». مؤلف در این کتاب بر تعبیرات شیخ انصاری در فرائد تأمل کرده و وجوهِ استفاده از «فتأمل» و «افهم» و امثال این دو را بیان کرده است.
البته فقط اینگونه کلمات را بررسی نکرده و به بیان وجهِ کلمه «التدبر»، وجه «الاشکال»، وجه «البُعد»، وجه «الخفاء»، وجه «الضعف» و وجه «القوة» نیز اشاره کرده است.
با وجود این، از باب «المعنی فی قلب الشاعر» در پایان هر توضیحی نگاشته است: «و الشیخ الأعظم [حسب تعبیر المؤلف] أعلم بمراده».
این کتابِ تازه منتشر شده، تلاشی در این زمینه است. و ما میدانیم بزرگان دین اعلی الله مقامهم که از علماء تراز اول و شهیر فرقه ناجیه اثنیعشریه هستند، کلمات و تعبیراتشان مطابق حکمت و صواب است و «افهم» و «تأمل» در رسالههای ایشان در مواضعی ناظر به تأکید مطلب و بیان اهمیت آن و در مواضعی مُشعر به مطالب و فوائدی است که در رسالههای تخصصی ایشان بیشتر جلوهگری دارد. اَعلَی اللهُ دَرَجاتِهم وَ نَفعَنا بِعلومِهم.
١١ شعبانالمعظم ١۴۴٢
@AghayedNet
🔻بخش دوم
در کلمات بزرگان دین، برای اشاره به درنگ و تأمل و دستیازیدن به نکات مطلب، لزوماً از «افهم» و امثال آن استفاده نشده. بلکه در مواضعی صریحاً فرمودهاند در مطلبی که گذشت مباحث و نکات و ظرایفی است که با دقت و فهم به دست میآید. برای مثال در کتاب ارشادالعوام میفرمایند:
«این مقدمهای بود که بابی است در علم و از این باب مسئلههای بسیار حل میشود اگر درست بفهمی که چه گفتم.»
در کتابهای عربی بزرگان نیز بهطور مکرر اینگونه توصیفات مطرح است:
« فها انا ذاکر لک هذه المسألة علی ما یقتضیه الحال علی غایة الاجمال بتوفیق الله المتعال فاعرف قدرها و اغل مهرها... .»
و در موضعی دیگر:
«فافهم فان هنا تفصیل یعرف بالاشارة».
چند روزی است کتابی در نجف اشرف منتشر شده است با نام «ایضاحُ تأملاتِ فرائد الاصول وَ إفهم». مؤلف در این کتاب بر تعبیرات شیخ انصاری در فرائد تأمل کرده و وجوهِ استفاده از «فتأمل» و «افهم» و امثال این دو را بیان کرده است.
البته فقط اینگونه کلمات را بررسی نکرده و به بیان وجهِ کلمه «التدبر»، وجه «الاشکال»، وجه «البُعد»، وجه «الخفاء»، وجه «الضعف» و وجه «القوة» نیز اشاره کرده است.
با وجود این، از باب «المعنی فی قلب الشاعر» در پایان هر توضیحی نگاشته است: «و الشیخ الأعظم [حسب تعبیر المؤلف] أعلم بمراده».
این کتابِ تازه منتشر شده، تلاشی در این زمینه است. و ما میدانیم بزرگان دین اعلی الله مقامهم که از علماء تراز اول و شهیر فرقه ناجیه اثنیعشریه هستند، کلمات و تعبیراتشان مطابق حکمت و صواب است و «افهم» و «تأمل» در رسالههای ایشان در مواضعی ناظر به تأکید مطلب و بیان اهمیت آن و در مواضعی مُشعر به مطالب و فوائدی است که در رسالههای تخصصی ایشان بیشتر جلوهگری دارد. اَعلَی اللهُ دَرَجاتِهم وَ نَفعَنا بِعلومِهم.
١١ شعبانالمعظم ١۴۴٢
@AghayedNet
✔️🔻متنی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه درباره تعداد مسلمانان در عالم، مرقومشده در حدود سال ١٢۶٧ق:
و آنچه اهل تخمین تخمین کردهاند به سیاحت و ثبتها و دفترهای دُوَل، اهل ربع مسکون به تقریب هفت هزار و چهارصد و هفتاد لَک مخلوقند.
و دیگر گاهی قلیلی زیاده یا قلیلی کمتر میشوند و هرچه میمیرند به ازائش میآیند و هرچه میآیند به ازائش میروند.
و هر لکی صد هزار نفس است. و از این جمله، هزار و یکصد لک ملت اسلام است و نود لک یهودی و دو هزار و دویست و هشتاد لک نصاری و چهار هزار لک بتپرست است. و از آن هزار و یکصد لک ملت اسلام اگر ده پانزده لک مذهب شیعه باشد که در دست باقی ذلیل و حقیرند و در بدن گاو سیاه عالم مانند لکه سفیدی هستند.
🔺بهمناسبت کتاب تازه منتشر شده تعداد المسلمین فی العالم (تحلیل زمنی و جغرافی منذ البعثة النبویة الی القرن القادم)، به زبان عربی در ١٢٠٠ صفحه، مشتمل بر نقشهها و جدولها و توضیحات تفصیلی.
@AghayedNet
و آنچه اهل تخمین تخمین کردهاند به سیاحت و ثبتها و دفترهای دُوَل، اهل ربع مسکون به تقریب هفت هزار و چهارصد و هفتاد لَک مخلوقند.
و دیگر گاهی قلیلی زیاده یا قلیلی کمتر میشوند و هرچه میمیرند به ازائش میآیند و هرچه میآیند به ازائش میروند.
و هر لکی صد هزار نفس است. و از این جمله، هزار و یکصد لک ملت اسلام است و نود لک یهودی و دو هزار و دویست و هشتاد لک نصاری و چهار هزار لک بتپرست است. و از آن هزار و یکصد لک ملت اسلام اگر ده پانزده لک مذهب شیعه باشد که در دست باقی ذلیل و حقیرند و در بدن گاو سیاه عالم مانند لکه سفیدی هستند.
🔺بهمناسبت کتاب تازه منتشر شده تعداد المسلمین فی العالم (تحلیل زمنی و جغرافی منذ البعثة النبویة الی القرن القادم)، به زبان عربی در ١٢٠٠ صفحه، مشتمل بر نقشهها و جدولها و توضیحات تفصیلی.
@AghayedNet
🌷امور ضروری درباره امام زمان، حجت بن الحسن العسکری علیهماالسلام
آنچه درباره امام زمان علیهالسلام ميان شيعه اثنیعشری به حد ضرورت رسيده است اموری است كه اجمالاً به آنها اشاره میكنیم:
١. آن حضرت دوازدهمين امام شيعه است.
٢. فرزند امام حسن عسكری و نرجس خاتون علیهماالسلام است.
٣. آن حضرت در زمان حيات پدر بزرگوارش ولادت يافته است.
۴. از هنگام ولادت تا هنگام شهادتش كه بعد از ظهورش خواهد بود زنده بوده و هست و خواهد بود. يعنی روح مقدسش از بدن مطهرش مفارقت نكرده است و عمر طولانی خواهد داشت كه مقدار آن را خدا میداند.
۵. دارای دو غيبت بوده: يكی غيبت صغری و ديگری كبری. و غيبت كبری از هنگام وفات وكيل و نائب چهارم آن حضرت، مرحوم علی بن محمد سمری رضوان اللّه عليه شروع گرديده و تا وقتی كه خدا بخواهد و ظاهر شود ادامه دارد.
۶. آن بزرگوار بعد از رحلت پدر بزرگوارش، امام وقت و حجت خدا و ملجأ و پناه بندگان و شاهد بر جميع خلق بوده و میباشد. بِيُمنِهِ رُزِقَ الوَرَی وَ بِوُجُودِهِ ثَبَتَت الاَرضُ وَ السَّماء.
اينهاست اموری كه در ميان شيعه اثنیعشری درباره امام زمان علیهالسلام به حد ضرورت رسيده است، كه هركس يكی از اين امور را انكار كند از تشيع خارج میشود. و ما به جميع اين امور اقرار و اعتراف داريم و هركس خلاف يكی از اين امور را به ما نسبت دهد از او بيزاريم.
—---------
١. بحارالانوار، ج٣۶، ص٣٠۵
٢. همان، ج٣۶، ص١٩۴
٣. همان، ج۵١، ص١. پانزدهم شعبان سال ٢۵۵ق.
۴. بحارالانوار ج۵١، ص١٣۴
۵. همان، ج۵١، ص١٣۴
۶. همان، ج۵٢، ص٩٢
@AghayedNet
آنچه درباره امام زمان علیهالسلام ميان شيعه اثنیعشری به حد ضرورت رسيده است اموری است كه اجمالاً به آنها اشاره میكنیم:
١. آن حضرت دوازدهمين امام شيعه است.
٢. فرزند امام حسن عسكری و نرجس خاتون علیهماالسلام است.
٣. آن حضرت در زمان حيات پدر بزرگوارش ولادت يافته است.
۴. از هنگام ولادت تا هنگام شهادتش كه بعد از ظهورش خواهد بود زنده بوده و هست و خواهد بود. يعنی روح مقدسش از بدن مطهرش مفارقت نكرده است و عمر طولانی خواهد داشت كه مقدار آن را خدا میداند.
۵. دارای دو غيبت بوده: يكی غيبت صغری و ديگری كبری. و غيبت كبری از هنگام وفات وكيل و نائب چهارم آن حضرت، مرحوم علی بن محمد سمری رضوان اللّه عليه شروع گرديده و تا وقتی كه خدا بخواهد و ظاهر شود ادامه دارد.
۶. آن بزرگوار بعد از رحلت پدر بزرگوارش، امام وقت و حجت خدا و ملجأ و پناه بندگان و شاهد بر جميع خلق بوده و میباشد. بِيُمنِهِ رُزِقَ الوَرَی وَ بِوُجُودِهِ ثَبَتَت الاَرضُ وَ السَّماء.
اينهاست اموری كه در ميان شيعه اثنیعشری درباره امام زمان علیهالسلام به حد ضرورت رسيده است، كه هركس يكی از اين امور را انكار كند از تشيع خارج میشود. و ما به جميع اين امور اقرار و اعتراف داريم و هركس خلاف يكی از اين امور را به ما نسبت دهد از او بيزاريم.
—---------
١. بحارالانوار، ج٣۶، ص٣٠۵
٢. همان، ج٣۶، ص١٩۴
٣. همان، ج۵١، ص١. پانزدهم شعبان سال ٢۵۵ق.
۴. بحارالانوار ج۵١، ص١٣۴
۵. همان، ج۵١، ص١٣۴
۶. همان، ج۵٢، ص٩٢
@AghayedNet
AghayedNet
🔺کتاب تازه منتشر شده «دعائم الحکمة»، بخش فارسی، مجلد سوم و مجلد هشتم 🔹مجموعه «دعائم الحکمة»، آثار عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه است. 🔸آثار این بزرگوار پیش از این به طبع رسیده و بهتازگی با عنوان «دعائم الحکمة»، در چندین…
🔺کتاب تازه منتشر شده دعائم الحکمة، مجلد چهارم، بخش عربی
🔹این مجلد مشتمل است بر رسائل عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه در شرح دعاء و زیارت و علوم ادبی و منطق، در ۶٣١ صفحه.
🔸توضیحات بیشتر درباره مجموعه دعائم الحکمة در اینجا.
@AghayedNet
🔹این مجلد مشتمل است بر رسائل عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه در شرح دعاء و زیارت و علوم ادبی و منطق، در ۶٣١ صفحه.
🔸توضیحات بیشتر درباره مجموعه دعائم الحکمة در اینجا.
@AghayedNet
✔️گزارشی اجمالی از فعالیتهای علمیِ چند دهه اخیرِ مکتب استبصار (شیخیه باقریه) درباره امام زمان عجل الله فرجه
🔻بخش اول
عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی رفع الله شأنه در رسالههای متعدد به موضوع امام زمان پرداخته و فضائل آقا بقیت الله الاعظم عجل الله فرجه را بیان کردهاند و همینطور دیگر بزرگان دین رسالهها در این حوزه نگاشتهاند.
آنچه در این نوشتار بر آن متمرکزیم گزارشی اجمالی است از فعالیتهای علمی دهههای اخیرِ مکتب در زمینه معرفت به آقا بقیتالله و توسل به ایشان..
نخستین مطلبی که باید اشاره کنیم این است که این فعالیتها و بیاناتِ دهههای اخیر، ریشه در فرمایشهای بزرگان دین دارد. آنچه عالمان ربانی و حکیمان صمدانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی، مرحوم سید محمدکاظم رشتی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی و مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامهم بیان کردهاند.
ما بهعنوان شیعیان اثنیعشری به همه ضروریات درباره وجود امامزمان اعتقاد داریم و علاوه بر این ضروریات، در بحث فضائل و شناخت بدن امام و اعتدال بدن امام تابع تحقیقات شیخمرحوم هستیم.
متأسفانه دشمنان و غافلان، ناآگاهانه یا مغرضانه به اندیشه شیخمرحوم تهمتهایی زدند و موضوع «هورقلیا» و «بدن هورقلیایی» را درک نکردند و گمان کردند مراد شیخ از این اصطلاح، همان مرادِ سهروردی است و در نتیجه گفتند نعوذ بالله شیخ قائل است که امام زمان از دنیا رفته است! و حال آنکه شیخ بهمثابه یک عالم شهیرِ طایفه ناجیه اثنیعشری، به وجود و حیات امام زمان معتقد بود و مراد از «هورقلیا»، لطیف همین عالم است (مُلکٌ آخَر) چنانکه در جریان خانالصعالیک نمونهای از لطافت را حضرت هادی علیهالسلام نشان دادند.
تهمت دیگر اینکه گفتند مرحوم سید کاظم رشتی وعده ظهور میداده است و میگفته است در فلان سال، امام زمان ظاهر میشوند و ملعونِ باب همین عبارات را گرفته و ادعاء بابیت کرد. و حال آنکه تنها مأخذ این تهمت، کتب بابیه و بهائیه لعنهمالله است و در کتب تاریخی دیگر و کتب مکتبی، چنین چیزهایی نیست. آری، همه علماء شیعه برای ظهور حضرت مهدی دعاء میکردهاند و امید داشتهاند که ظهور نزدیک باشد. اما هرگز توقیت نکرده و وقت تعیین نکردهاند. مرحوم سید محمدکاظم رشتی اعلی الله درجته نیز بهعنوان یک عالم شیعی، روایاتِ منعِ توقیت را دیده بوده و قطعاً وقت تعیین نکرده است. برای ظهور دعاء کرده است اما ساحت او منزه است از تُرّهاتی که بابیه و بهائیه منتشر کردهاند.
بزرگان دیگر، مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی و مرحوم آقای میرزا محمدباقر شریف طباطبائی نفعنا الله بعلومهما نیز یکی از محورهای رسائل ایشان، امامزمان صلوات الله علیه است که در مجالی دیگر به آن باید اشاره کنیم.
به موضوع این نوشتار بازگردیم. در این چهار دهه اخیر، در مکتب استبصار، سخنرانیهایی در ذیل آیه شریفه «بقیتالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین» انجام شد. این منابر بیش از ۴٠٠ منبر و سخنرانی است و اکثر این منابر یکساعت است.
کمتر از نیمی از این سخنرانیها در نُه مجلد تنظیم شده است و جمعاً حدود ٢٠ مجلد خواهد شد.
موضوع اصلی این چهارصد منبر و سخنرانی شناخت فضائل امام زمان صلوات الله علیه و آشنایی با اعتدال و لطافت بدن این بزرگوار است. اما به مناسبت این موضوعِ اصلی، برای روشنتر شدن بحث، مباحث متنوع دیگری مطرح شده است:
روایات تولد امام زمان، بررسی لقب «بقیتالله»، بیان تاریخِ آنانی که پس از ولادت حضرت خدمت ایشان رسیدند، مختصری از تارخ وکلاء اربعه در غیبت صغری و بعضی درسهای اعتقادی و عملی، بررسی نظریه مهدویت نوعیه و بیان بطلان آن، وراثت امام زمان از ائمه گذشته، غیبت صغری و غیبت کبری و علل و آثارِ هر کدام، معنای غیبت، ماه رمضان و امام زمان، بررسی هورقلیا و پاسخ به شبهات، شعور بدن عنصری امام علیهالسلام، بررسی پدیده مرگ و نقد نظر حکماء در این باره، بررسی موضوع جزیره خضراء و آنچه گفته شده و نقد آن، مراتب جسد، تأملاتی بر اصل بقاء انرژی و اصلِ ثبات و تجدد.
به مناسبت شناخت بدن و اعتدال بدن، یکجلد به موضوع خواب از نظر روایات و حکمتِ آلمحمد اشاره شده و باز هم بهمناسبت، در یک مجلد به مباحث مربوط به جنّ پرداخته شده است.
میتوان مجموعه منابر «بقیتالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین» را دائرةالمعارفی سترگ دانست که در موضوعات مختلف تحقیقاتی ژرف ارائه کرده است.
⏳ادامه دارد...
@aghayedNet
🔻بخش اول
عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی رفع الله شأنه در رسالههای متعدد به موضوع امام زمان پرداخته و فضائل آقا بقیت الله الاعظم عجل الله فرجه را بیان کردهاند و همینطور دیگر بزرگان دین رسالهها در این حوزه نگاشتهاند.
آنچه در این نوشتار بر آن متمرکزیم گزارشی اجمالی است از فعالیتهای علمی دهههای اخیرِ مکتب در زمینه معرفت به آقا بقیتالله و توسل به ایشان..
نخستین مطلبی که باید اشاره کنیم این است که این فعالیتها و بیاناتِ دهههای اخیر، ریشه در فرمایشهای بزرگان دین دارد. آنچه عالمان ربانی و حکیمان صمدانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی، مرحوم سید محمدکاظم رشتی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی و مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامهم بیان کردهاند.
ما بهعنوان شیعیان اثنیعشری به همه ضروریات درباره وجود امامزمان اعتقاد داریم و علاوه بر این ضروریات، در بحث فضائل و شناخت بدن امام و اعتدال بدن امام تابع تحقیقات شیخمرحوم هستیم.
متأسفانه دشمنان و غافلان، ناآگاهانه یا مغرضانه به اندیشه شیخمرحوم تهمتهایی زدند و موضوع «هورقلیا» و «بدن هورقلیایی» را درک نکردند و گمان کردند مراد شیخ از این اصطلاح، همان مرادِ سهروردی است و در نتیجه گفتند نعوذ بالله شیخ قائل است که امام زمان از دنیا رفته است! و حال آنکه شیخ بهمثابه یک عالم شهیرِ طایفه ناجیه اثنیعشری، به وجود و حیات امام زمان معتقد بود و مراد از «هورقلیا»، لطیف همین عالم است (مُلکٌ آخَر) چنانکه در جریان خانالصعالیک نمونهای از لطافت را حضرت هادی علیهالسلام نشان دادند.
تهمت دیگر اینکه گفتند مرحوم سید کاظم رشتی وعده ظهور میداده است و میگفته است در فلان سال، امام زمان ظاهر میشوند و ملعونِ باب همین عبارات را گرفته و ادعاء بابیت کرد. و حال آنکه تنها مأخذ این تهمت، کتب بابیه و بهائیه لعنهمالله است و در کتب تاریخی دیگر و کتب مکتبی، چنین چیزهایی نیست. آری، همه علماء شیعه برای ظهور حضرت مهدی دعاء میکردهاند و امید داشتهاند که ظهور نزدیک باشد. اما هرگز توقیت نکرده و وقت تعیین نکردهاند. مرحوم سید محمدکاظم رشتی اعلی الله درجته نیز بهعنوان یک عالم شیعی، روایاتِ منعِ توقیت را دیده بوده و قطعاً وقت تعیین نکرده است. برای ظهور دعاء کرده است اما ساحت او منزه است از تُرّهاتی که بابیه و بهائیه منتشر کردهاند.
بزرگان دیگر، مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی و مرحوم آقای میرزا محمدباقر شریف طباطبائی نفعنا الله بعلومهما نیز یکی از محورهای رسائل ایشان، امامزمان صلوات الله علیه است که در مجالی دیگر به آن باید اشاره کنیم.
به موضوع این نوشتار بازگردیم. در این چهار دهه اخیر، در مکتب استبصار، سخنرانیهایی در ذیل آیه شریفه «بقیتالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین» انجام شد. این منابر بیش از ۴٠٠ منبر و سخنرانی است و اکثر این منابر یکساعت است.
کمتر از نیمی از این سخنرانیها در نُه مجلد تنظیم شده است و جمعاً حدود ٢٠ مجلد خواهد شد.
موضوع اصلی این چهارصد منبر و سخنرانی شناخت فضائل امام زمان صلوات الله علیه و آشنایی با اعتدال و لطافت بدن این بزرگوار است. اما به مناسبت این موضوعِ اصلی، برای روشنتر شدن بحث، مباحث متنوع دیگری مطرح شده است:
روایات تولد امام زمان، بررسی لقب «بقیتالله»، بیان تاریخِ آنانی که پس از ولادت حضرت خدمت ایشان رسیدند، مختصری از تارخ وکلاء اربعه در غیبت صغری و بعضی درسهای اعتقادی و عملی، بررسی نظریه مهدویت نوعیه و بیان بطلان آن، وراثت امام زمان از ائمه گذشته، غیبت صغری و غیبت کبری و علل و آثارِ هر کدام، معنای غیبت، ماه رمضان و امام زمان، بررسی هورقلیا و پاسخ به شبهات، شعور بدن عنصری امام علیهالسلام، بررسی پدیده مرگ و نقد نظر حکماء در این باره، بررسی موضوع جزیره خضراء و آنچه گفته شده و نقد آن، مراتب جسد، تأملاتی بر اصل بقاء انرژی و اصلِ ثبات و تجدد.
به مناسبت شناخت بدن و اعتدال بدن، یکجلد به موضوع خواب از نظر روایات و حکمتِ آلمحمد اشاره شده و باز هم بهمناسبت، در یک مجلد به مباحث مربوط به جنّ پرداخته شده است.
میتوان مجموعه منابر «بقیتالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین» را دائرةالمعارفی سترگ دانست که در موضوعات مختلف تحقیقاتی ژرف ارائه کرده است.
⏳ادامه دارد...
@aghayedNet
✔️گزارشی اجمالی از فعالیتهای علمیِ چند دهه اخیرِ مکتب استبصار (شیخیه باقریه) درباره امام زمان عجل الله فرجه
🔻بخش دوم
مجموعه مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیتالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین مورد توجه اهل مطالعه و پژوهش قرار گرفته و در منابعی به آن ارجاع داده شده است.
برای نمونه در شمارهای از مجله معارف، مقالهای با عنوان «فقراتی از نقد مکتب اَحسائی بر مکتب ملاصدرا» منتشر شد. در این مقاله تلخیصی از مباحث چهار جلد کتاب شریف مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیة الله خیر لکم ان کنتم مؤمنین منتشر شد. نگارنده مقاله در چکیده مقاله چنین نوشته است:
«اخیراً به یک مجموعه چهار مجلدی تحت عنوان مباحثی پیرامون... برخوردم که چون حاوی نکات روشنکنندهای درباره دیدگاههای فلسفی مکتب شیخ احمد احسائی و نقاط مورد اختلاف آن با مکتب ملاصدراست، شایسته به نظر آمد که فقراتی از آن را تلخیص کنم... .» (مجله معارف، شماره۵۴، آذر ـ اسفند١٣٨٠، از ص١١۵ تا١٢١)
همچنین کتاب گرانسنگ و پر حجمِ کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه یکی دیگر از فعالیتهای این عرصه در دهههای اخیر در مکتب استبصار است.
شایان ذکر است که چند ماهی است کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه تجدید چاپ شده و با اضافات متعدد و ملحقات و ویراستاریِ صوری، در ۴٨٢صفحه منتشر شده است.
مقالهای در شماره ۵١ مجله معارف منتشر گردید با عنوان «بحث انتقادی در نقد شیخیه بر حکمت متعالیه» و در این مقاله بهطور مکرر، به کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه ارجاع داده شده است. (معارف، ش۵١، آذر ـ اسفند١٣٧٩)
و اینها همه، غیر از مباحثی است که بهمناسبتهای دیگر درباره معرفت به امام زمان در منابر مطرح شده است. برای نمونه آیه شریفه و من قتل مظلوماً، در ذیل فقد جعلنا لولیه سلطاناً مطالبی بیان شده است.
در این دهههای اخیر، علاوه بر سخنرانیهایی که اشاره شد، پاسخ به پرسشهای حِکمی و اعتقادی درباره امام زمان و نگاشتن رسالههای کوتاهی درباره فضائل ابدان معصومین و موقعیت امام زمان را باید در نظر داشت.
همچنین اشعاری که درباره حضرت بقیتالله عجل الله فرجه سروده شده، جلوههایی دیگر از زحمات دهههای اخیر مکتب در زمینه مهدویت است.
در این سالها اشکالاتی که نوع مداحان و ذاکران در نقل فضائل امام زمان دارند اصلاح شده و تذکراتی در زمینه نوع قرائت اشعار در فضائل این بزرگوار مطرح شده است.
یکی دیگر از اقدامات و فعالیتها در عرصه مهدویت، خواندن این دعاء است در تعقیبات نمازهای واجب:
«یا رب محمد عجل فرج آلمحمد، یا رب محمد احفظ غیبة محمد، یا رب محمد انتقم لابنة محمد، یا رب الحسین بحق الحسین، صلّ علی الحسین المظلوم الشهید، قتیل العبرات و اسیر الکربات، و اشف صدر الحسین، بظهور الحجة، یا ربّ الحجة، بحق الحجة، صلّ علی الحجة، و اشف صدر الحجة، بظهوره و فرجه.»
از فعالیتها و اقدامات دیگر، تأکید بر قرائت این دعاء است در حالات مختلف و در مجلسهای ذکر فضائل اهلالبیت علیهمالسلام و درسها:
«اَلّلهمّ صَلّ عَلی مُحَمّدٍ وَ آلِ مُحَمّد وَ عَجِّل لِوَلِیکَ الْفَرَجَ وَ الْعافِیةَ وَ النَّصرَ وَ اجْعَلْنا مِن اَعوانِهِ وَ اَنصارِهِ وَ اَتباعِهِ وَ شیعَتِهِ وَ اَرِنا فِی آلِ مُحَمَّدٍ وَ اَولِیائِهِمْ عَلَیهِمُالسَّلامُ ما یَأْمُلُونَ وَ فِی عَدُوِّهِم ما یَحْذَرونَ اِٰله الْحَقِّ آمین یا ذَاالْجَلالِ وَ الاِکْرام یا اَرْحَمَ الرّاحِمین.»
از دیگر اقدامات عملی، بیانات مفصلی در زمینه استفاده از سهم امام علیهالسلام است تا از حیف و میل جلوگیری شده و در مسیر صحیح استفاده شود.
پاسخ به شبهات اعتقادی درباره طول عمر امام علیهالسلام و تأکید بر استفاده از لقب «یا ابالقاسم» از دیگر بیانات مکتبی است. توضیحاً عرض میشود لقب «اباصالح» اگرچه بهعنوان لقب حضرت معروف است اما در روایات نرسیده است. تنها موضعی که اشاره شده این است که حضرت به ابوبصیر فرمودند اگر در بیابان گرفتار شدی بگو «یا صالح» یا «یا اباصالح». درباره مراد از این تعبیر نیز میان علماء نظراتی مطرح است. اما لقب «اباالقاسم» صریح روایات است که حضرت رسول صلی الله علیه و آله در شأن امام زمان فرمود: «المهدی من ولدی اسمه اسمی و کنیته کنیتی».
آنچه اشاره شد، در نوشتار اندک و در واقع و عمل بسیار پررنگ است. این گزارش اجمالی دورنمایی از توجه به ساحت آقا بقیت الله الاعظم است در روزگارِ فعلیِ مکتب استبصار. امید که این معرفت و محبت به امام زمان در میان شیعیان اثنیعشری روز به روز پررنگتر شده و این زحمات و اقدامات، سبب «اصلاح نفس» گردیده و لایق دیدار جلوه آن نگار گردیم. اللهم ارنا الطلعة الرشیدة و الغرة الحمیدة. و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.
نیمهشعبان ١۴۴٢
فروردین ١۴٠٠
@AghayedNet
🔻بخش دوم
مجموعه مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیتالله خیر لکم ان کنتم مؤمنین مورد توجه اهل مطالعه و پژوهش قرار گرفته و در منابعی به آن ارجاع داده شده است.
برای نمونه در شمارهای از مجله معارف، مقالهای با عنوان «فقراتی از نقد مکتب اَحسائی بر مکتب ملاصدرا» منتشر شد. در این مقاله تلخیصی از مباحث چهار جلد کتاب شریف مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیة الله خیر لکم ان کنتم مؤمنین منتشر شد. نگارنده مقاله در چکیده مقاله چنین نوشته است:
«اخیراً به یک مجموعه چهار مجلدی تحت عنوان مباحثی پیرامون... برخوردم که چون حاوی نکات روشنکنندهای درباره دیدگاههای فلسفی مکتب شیخ احمد احسائی و نقاط مورد اختلاف آن با مکتب ملاصدراست، شایسته به نظر آمد که فقراتی از آن را تلخیص کنم... .» (مجله معارف، شماره۵۴، آذر ـ اسفند١٣٨٠، از ص١١۵ تا١٢١)
همچنین کتاب گرانسنگ و پر حجمِ کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه یکی دیگر از فعالیتهای این عرصه در دهههای اخیر در مکتب استبصار است.
شایان ذکر است که چند ماهی است کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه تجدید چاپ شده و با اضافات متعدد و ملحقات و ویراستاریِ صوری، در ۴٨٢صفحه منتشر شده است.
مقالهای در شماره ۵١ مجله معارف منتشر گردید با عنوان «بحث انتقادی در نقد شیخیه بر حکمت متعالیه» و در این مقاله بهطور مکرر، به کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه ارجاع داده شده است. (معارف، ش۵١، آذر ـ اسفند١٣٧٩)
و اینها همه، غیر از مباحثی است که بهمناسبتهای دیگر درباره معرفت به امام زمان در منابر مطرح شده است. برای نمونه آیه شریفه و من قتل مظلوماً، در ذیل فقد جعلنا لولیه سلطاناً مطالبی بیان شده است.
در این دهههای اخیر، علاوه بر سخنرانیهایی که اشاره شد، پاسخ به پرسشهای حِکمی و اعتقادی درباره امام زمان و نگاشتن رسالههای کوتاهی درباره فضائل ابدان معصومین و موقعیت امام زمان را باید در نظر داشت.
همچنین اشعاری که درباره حضرت بقیتالله عجل الله فرجه سروده شده، جلوههایی دیگر از زحمات دهههای اخیر مکتب در زمینه مهدویت است.
در این سالها اشکالاتی که نوع مداحان و ذاکران در نقل فضائل امام زمان دارند اصلاح شده و تذکراتی در زمینه نوع قرائت اشعار در فضائل این بزرگوار مطرح شده است.
یکی دیگر از اقدامات و فعالیتها در عرصه مهدویت، خواندن این دعاء است در تعقیبات نمازهای واجب:
«یا رب محمد عجل فرج آلمحمد، یا رب محمد احفظ غیبة محمد، یا رب محمد انتقم لابنة محمد، یا رب الحسین بحق الحسین، صلّ علی الحسین المظلوم الشهید، قتیل العبرات و اسیر الکربات، و اشف صدر الحسین، بظهور الحجة، یا ربّ الحجة، بحق الحجة، صلّ علی الحجة، و اشف صدر الحجة، بظهوره و فرجه.»
از فعالیتها و اقدامات دیگر، تأکید بر قرائت این دعاء است در حالات مختلف و در مجلسهای ذکر فضائل اهلالبیت علیهمالسلام و درسها:
«اَلّلهمّ صَلّ عَلی مُحَمّدٍ وَ آلِ مُحَمّد وَ عَجِّل لِوَلِیکَ الْفَرَجَ وَ الْعافِیةَ وَ النَّصرَ وَ اجْعَلْنا مِن اَعوانِهِ وَ اَنصارِهِ وَ اَتباعِهِ وَ شیعَتِهِ وَ اَرِنا فِی آلِ مُحَمَّدٍ وَ اَولِیائِهِمْ عَلَیهِمُالسَّلامُ ما یَأْمُلُونَ وَ فِی عَدُوِّهِم ما یَحْذَرونَ اِٰله الْحَقِّ آمین یا ذَاالْجَلالِ وَ الاِکْرام یا اَرْحَمَ الرّاحِمین.»
از دیگر اقدامات عملی، بیانات مفصلی در زمینه استفاده از سهم امام علیهالسلام است تا از حیف و میل جلوگیری شده و در مسیر صحیح استفاده شود.
پاسخ به شبهات اعتقادی درباره طول عمر امام علیهالسلام و تأکید بر استفاده از لقب «یا ابالقاسم» از دیگر بیانات مکتبی است. توضیحاً عرض میشود لقب «اباصالح» اگرچه بهعنوان لقب حضرت معروف است اما در روایات نرسیده است. تنها موضعی که اشاره شده این است که حضرت به ابوبصیر فرمودند اگر در بیابان گرفتار شدی بگو «یا صالح» یا «یا اباصالح». درباره مراد از این تعبیر نیز میان علماء نظراتی مطرح است. اما لقب «اباالقاسم» صریح روایات است که حضرت رسول صلی الله علیه و آله در شأن امام زمان فرمود: «المهدی من ولدی اسمه اسمی و کنیته کنیتی».
آنچه اشاره شد، در نوشتار اندک و در واقع و عمل بسیار پررنگ است. این گزارش اجمالی دورنمایی از توجه به ساحت آقا بقیت الله الاعظم است در روزگارِ فعلیِ مکتب استبصار. امید که این معرفت و محبت به امام زمان در میان شیعیان اثنیعشری روز به روز پررنگتر شده و این زحمات و اقدامات، سبب «اصلاح نفس» گردیده و لایق دیدار جلوه آن نگار گردیم. اللهم ارنا الطلعة الرشیدة و الغرة الحمیدة. و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.
نیمهشعبان ١۴۴٢
فروردین ١۴٠٠
@AghayedNet
٢٢ شعبان سالروز رحلت عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه
٢٣ شعبان سالروز رحلت عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبایی اعلی الله مقامه
@AghayedNet
٢٣ شعبان سالروز رحلت عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبایی اعلی الله مقامه
@AghayedNet
▪️به مناسبت سالروز رحلت عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلیاللهمقامه
🔺قرائت وصیتنامه مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه
🔸http://Instagram.com/aghayednet
🔺قرائت وصیتنامه مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه
🔸http://Instagram.com/aghayednet
✔️رساله «شش فصل»
🔻از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی اعلی الله مقامه
آشنایان با تصانیف عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه میدانند که این بزرگوار رسالهای به نام «چهار فصل» تصنیف فرمودهاند. در این رساله دستوراتی عملی درباره انواع ارتباطها بیان فرمودهاند: معامله با خدا و رسول و ائمه علیهمالسلام، بزرگان و علماء دین، سیاستمداران و به تعبیر حضرت سجاد علیهالسلام «سائسک بالسلطان» و ارتباط و معامله با سایر مردم.
همچنین با رساله دیگری از این بزرگوار نیز آشنایند؛ رسالهای مشهور به «سی فصل» که پاسخی است به سی شبهه که از ناحیه مخالفان مطرح شده و پاسخی است به تهمتهایی که به ساحت این بزرگوار و مکتب زدهاند. این سی شبهه از ناحیه دیگران را عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه جمعآوری کرده و خدمت ایشان ارسال کردند. مطالعه این کتاب برای روشن شدن اذهان در برابر تهمتها و شبههها ضروری به نظر میرسد.
گذشته از این دو رساله که در این سیاق خاص نامگذاری شده است (چهار فصل - سی فصل) در منابع، رساله دیگری از این بزرگوار نام برده شده است با نام «شش فصل.»
در فهرست «فنخا» آمده است:
«شش فصل، رفع شبهات اهل کربلا، رساله در جواب شبهات، کلام و اعتقادات/ فارسی، کرمانی؛ محمدکریم بن ابراهیم.»
همچنین در لیست کتابخانه ابراهیمیه در مرکز دائرة المعارف، نام رساله «شش فصل» ملاحظه میشود (ش٣٧٠۴٣) اما در کتاب «فهرست کتب مشایخ عظام» از این نام اثری نیست.
علت نامگذاری به «رساله شش فصل» از این جهت است که مرحوم مصنف اعلی الله مقامه در مقدمه رساله میفرمایند: «و این رساله را مشتمل بر شش فصل نمودهام و در هر فصلی شبهه را با جواب آن ایراد نمودم.»
نام دیگر این رساله، «رساله در رفع بعض شبهات مُشَبّهین» است.
این تصنیف، در جواب شبهههایی است که دیگران به مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع نسبت دادهاند و به خواهش یکی از دوستان پاسخ فرمودهاند. مختصر این شبههها چنین است:
١. آیا شما بر آنید که حضرت سیدالشهداء به آسمان صعود کردهاند؟ (شایان ذکر است که در رساله «سی فصل» نیز این شبهه و تهمت را پاسخ فرمودهاند.)
٢. آیا معتقدید اصول دین سه است؟
٣. ادعاء نیابت امام داشتن
۴. آیا بناء ماهها بر عدد است؟
۵. رکن رابع چیست؟
۶. صورت مرشد را در هنگام عبادت باید در نظر داشت؟
ایشان پس از حمد و ثناء الهی میفرمایند یکی از برادران اشاره کرد که افرادی مسائلی را به من نسبت میدهند و خوب است که به فارسی پاسخی نوشته شود. و حال آنکه اغلب این مسائل از طریقه ملت اسلام بیرون بود و هیچ عاقلی را گمان نمیرود که شخص مسلمان به آن مسائل کفرآمیز اعتقاد داشته باشد.
مدتی بعد، یکی دیگر از برادران نامهای نوشته و خواهان پاسخ به این شبههها شدند. و یکی از «اجلّه معتمدین» نیز بر نوشتن رساله تأکید کردند. در نتیجه این رساله را تنظیم کردم.
ایشان اع تأکید میفرمایند در این رساله عقیده خود را ثبت فرمودهاند. و در هر فصلی، شبههای را پاسخ فرمودهاند.
اگرچه بناء رساله بر شش فصل است؛ اما در پایان، چند خطی به عنوان «قاعده مختصر» یادداشت فرمودهاند. در بعضی منابع آن را «فصل هفتم» ثبت کردهاند (چنانکه در مکارم الابرار فارسی، ج٧، ص۴٧۴ آمده) و در بعضی منابع به عنوان «خاتمه» و «نتیجهگیری از سخنان پیشین» نوشتهاند. (فنخا، ج٢١) و ممکن است به علت اینکه در پایان «قاعده مختصری» مرقوم فرمودهاند و عملاً «هفت فصل» شده است، در بین آشنایان با اندیشه ایشان به نام شش فصل معروف نشده است؛ اگرچه بناء رساله (چنانکه در مقدمه فرمودهاند) شش فصل است.
این رساله مختصر به صورت املاء است؛ یعنی این بزرگوار بیان فرموده و شخصی نگاشته است. در آخر رساله آمده است: «املاء العبد الاثیم علی بعض المحبین.»
تاریخ بیان و نگارش این رساله چهار شب به آخرِ جمادی الثانیِ ١٢۶٣ق است. نسخهای از این رساله در کتابخانه ملک تهران است (۶٢۶/٢) و نسخهای در دائرة المعارف تهران(٢٠٠٢/۵)
در پایان، «قاعده مختصر» ایشان را از آخر رساله نقل میکنیم:
«چون معاندين دروغ بسيار بر اين خادم مؤمنين میبندند قاعدهای به طور اختصار عرض میکنم بعد از اين آنچه میشنويد به اين قاعده بسنجيد اگر با آن راست آيد قول من است و اعتقاد من والا من از آن قول بيزارم.
و آن قاعده اين است که اگرچه آنچه نسبت میدهند به من مطابق کتاب خدا و سنت رسول و ضرورت مسلمين يا ضرورت مذهب شيعه يا اجماعی علماء شيعه است آن قول من است و به آن معتقدم و اگر مخالف يکی از آنهاست آن قول من نيست و معتقد به آن نيستم.
اين ميزان در دست شما باشد و آنچه نسبت به اين حقير دهند به اين ميزان بسنجيد و حق را از باطل تميز دهيد و همين چند کلمه که در اين رساله ذکر شد اگرچه به طور اختصار بود از برای اهل انصاف و تديّن کافی است. در خانه اگر کس است يک حرف بس است.»
🔻از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی اعلی الله مقامه
آشنایان با تصانیف عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه میدانند که این بزرگوار رسالهای به نام «چهار فصل» تصنیف فرمودهاند. در این رساله دستوراتی عملی درباره انواع ارتباطها بیان فرمودهاند: معامله با خدا و رسول و ائمه علیهمالسلام، بزرگان و علماء دین، سیاستمداران و به تعبیر حضرت سجاد علیهالسلام «سائسک بالسلطان» و ارتباط و معامله با سایر مردم.
همچنین با رساله دیگری از این بزرگوار نیز آشنایند؛ رسالهای مشهور به «سی فصل» که پاسخی است به سی شبهه که از ناحیه مخالفان مطرح شده و پاسخی است به تهمتهایی که به ساحت این بزرگوار و مکتب زدهاند. این سی شبهه از ناحیه دیگران را عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه جمعآوری کرده و خدمت ایشان ارسال کردند. مطالعه این کتاب برای روشن شدن اذهان در برابر تهمتها و شبههها ضروری به نظر میرسد.
گذشته از این دو رساله که در این سیاق خاص نامگذاری شده است (چهار فصل - سی فصل) در منابع، رساله دیگری از این بزرگوار نام برده شده است با نام «شش فصل.»
در فهرست «فنخا» آمده است:
«شش فصل، رفع شبهات اهل کربلا، رساله در جواب شبهات، کلام و اعتقادات/ فارسی، کرمانی؛ محمدکریم بن ابراهیم.»
همچنین در لیست کتابخانه ابراهیمیه در مرکز دائرة المعارف، نام رساله «شش فصل» ملاحظه میشود (ش٣٧٠۴٣) اما در کتاب «فهرست کتب مشایخ عظام» از این نام اثری نیست.
علت نامگذاری به «رساله شش فصل» از این جهت است که مرحوم مصنف اعلی الله مقامه در مقدمه رساله میفرمایند: «و این رساله را مشتمل بر شش فصل نمودهام و در هر فصلی شبهه را با جواب آن ایراد نمودم.»
نام دیگر این رساله، «رساله در رفع بعض شبهات مُشَبّهین» است.
این تصنیف، در جواب شبهههایی است که دیگران به مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع نسبت دادهاند و به خواهش یکی از دوستان پاسخ فرمودهاند. مختصر این شبههها چنین است:
١. آیا شما بر آنید که حضرت سیدالشهداء به آسمان صعود کردهاند؟ (شایان ذکر است که در رساله «سی فصل» نیز این شبهه و تهمت را پاسخ فرمودهاند.)
٢. آیا معتقدید اصول دین سه است؟
٣. ادعاء نیابت امام داشتن
۴. آیا بناء ماهها بر عدد است؟
۵. رکن رابع چیست؟
۶. صورت مرشد را در هنگام عبادت باید در نظر داشت؟
ایشان پس از حمد و ثناء الهی میفرمایند یکی از برادران اشاره کرد که افرادی مسائلی را به من نسبت میدهند و خوب است که به فارسی پاسخی نوشته شود. و حال آنکه اغلب این مسائل از طریقه ملت اسلام بیرون بود و هیچ عاقلی را گمان نمیرود که شخص مسلمان به آن مسائل کفرآمیز اعتقاد داشته باشد.
مدتی بعد، یکی دیگر از برادران نامهای نوشته و خواهان پاسخ به این شبههها شدند. و یکی از «اجلّه معتمدین» نیز بر نوشتن رساله تأکید کردند. در نتیجه این رساله را تنظیم کردم.
ایشان اع تأکید میفرمایند در این رساله عقیده خود را ثبت فرمودهاند. و در هر فصلی، شبههای را پاسخ فرمودهاند.
اگرچه بناء رساله بر شش فصل است؛ اما در پایان، چند خطی به عنوان «قاعده مختصر» یادداشت فرمودهاند. در بعضی منابع آن را «فصل هفتم» ثبت کردهاند (چنانکه در مکارم الابرار فارسی، ج٧، ص۴٧۴ آمده) و در بعضی منابع به عنوان «خاتمه» و «نتیجهگیری از سخنان پیشین» نوشتهاند. (فنخا، ج٢١) و ممکن است به علت اینکه در پایان «قاعده مختصری» مرقوم فرمودهاند و عملاً «هفت فصل» شده است، در بین آشنایان با اندیشه ایشان به نام شش فصل معروف نشده است؛ اگرچه بناء رساله (چنانکه در مقدمه فرمودهاند) شش فصل است.
این رساله مختصر به صورت املاء است؛ یعنی این بزرگوار بیان فرموده و شخصی نگاشته است. در آخر رساله آمده است: «املاء العبد الاثیم علی بعض المحبین.»
تاریخ بیان و نگارش این رساله چهار شب به آخرِ جمادی الثانیِ ١٢۶٣ق است. نسخهای از این رساله در کتابخانه ملک تهران است (۶٢۶/٢) و نسخهای در دائرة المعارف تهران(٢٠٠٢/۵)
در پایان، «قاعده مختصر» ایشان را از آخر رساله نقل میکنیم:
«چون معاندين دروغ بسيار بر اين خادم مؤمنين میبندند قاعدهای به طور اختصار عرض میکنم بعد از اين آنچه میشنويد به اين قاعده بسنجيد اگر با آن راست آيد قول من است و اعتقاد من والا من از آن قول بيزارم.
و آن قاعده اين است که اگرچه آنچه نسبت میدهند به من مطابق کتاب خدا و سنت رسول و ضرورت مسلمين يا ضرورت مذهب شيعه يا اجماعی علماء شيعه است آن قول من است و به آن معتقدم و اگر مخالف يکی از آنهاست آن قول من نيست و معتقد به آن نيستم.
اين ميزان در دست شما باشد و آنچه نسبت به اين حقير دهند به اين ميزان بسنجيد و حق را از باطل تميز دهيد و همين چند کلمه که در اين رساله ذکر شد اگرچه به طور اختصار بود از برای اهل انصاف و تديّن کافی است. در خانه اگر کس است يک حرف بس است.»
🔺معرفی کتاب کفایةالمسائل در کتاب ده رساله
🔹در یکی از پاورقیهای رساله دهم که درباره فرمایشهای علمای شیعه درباره شهادت سوم (اشهد ان علیاً ولی الله) در اذان و اقامه است، مؤلف به دیدگاه عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبایی اعلی الله مقامه اشاره کرده و نظر فقهی ایشان را از کتاب مبارک کفایةالمسائل نقل میکند.
حاصل معنای عبارت پاورقی چنین است:
🔸«میرزا محمدباقر بن محمدجعفر که از نسل محقق سبزواری است، در کتاب خود، کفایةالمسائل چاپ سنگی چنین میگوید: شهادت به اِمارت امیرالمؤمنین...» تا آخر عبارتِ کتاب شریف کفایةالمسائل.
@aghayedNet
🔹در یکی از پاورقیهای رساله دهم که درباره فرمایشهای علمای شیعه درباره شهادت سوم (اشهد ان علیاً ولی الله) در اذان و اقامه است، مؤلف به دیدگاه عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبایی اعلی الله مقامه اشاره کرده و نظر فقهی ایشان را از کتاب مبارک کفایةالمسائل نقل میکند.
حاصل معنای عبارت پاورقی چنین است:
🔸«میرزا محمدباقر بن محمدجعفر که از نسل محقق سبزواری است، در کتاب خود، کفایةالمسائل چاپ سنگی چنین میگوید: شهادت به اِمارت امیرالمؤمنین...» تا آخر عبارتِ کتاب شریف کفایةالمسائل.
@aghayedNet
▪️بهمناسبت روز رحلت عالم ربانی و حکیم صمدانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
🔻تقدیم میشود:
@AghayedNet
🔻تقدیم میشود:
@AghayedNet
@AghayedNet_مقدمه.pdf
685.1 KB
🔺فایلِ مقدمه تفصیلیِ
کتاب تازه منتشر شدهٔ
نامههای عالم ربانی و حکیم صمدانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه
@AghayedNet
کتاب تازه منتشر شدهٔ
نامههای عالم ربانی و حکیم صمدانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه
@AghayedNet
Audio
@AghayedNet
🔺فایل صوتیِ نشست
🔹با موضوع:
قرائت وصیتنامه عالم ربانی
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
اعلیاللهمقامه
🔸دوشنبه، ١۶ فروردین ١۴٠٠
@AghayedNet
🔹با موضوع:
قرائت وصیتنامه عالم ربانی
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
اعلیاللهمقامه
🔸دوشنبه، ١۶ فروردین ١۴٠٠
@AghayedNet
🔺کتابهای تازه منتشر شده ضوابطالاصول و نتایجالافکار نگاشته سید ابراهیم قزوینی
🔸یادداشت کوتاهی بهمناسبت چاپ این دو کتاب، در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/4419
🔸یادداشت کوتاهی بهمناسبت چاپ این دو کتاب، در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/4419