🔺کتاب تازه منتشر شده
ترجمه انگلیسیِ کتاب «هدایة الصبیان»
با پیشگفتاری مفصل پیرامون این کتاب
@AghayedNet
ترجمه انگلیسیِ کتاب «هدایة الصبیان»
با پیشگفتاری مفصل پیرامون این کتاب
@AghayedNet
✔️ترجمه انگلیسی کتاب هدایةالصبیان
🔻با پیشگفتاری پیرامون این کتاب و حاشیههای تاریخیِ آن
مدتی پیش یکی از برادران برای استفاده شیعیان انگلیسیزبانی که با بزرگان دین آشنا هستند یا خواهان استفاده از مباحث مکتبیاند، پیشنهاد دادند کتاب هدایة الصبيان به انگلیسی ترجمه شود.
برای اینکه این فعالیت صرفاً یکترجمه نباشد، پیشگفتاری تفصیلی نگاشتیم و مباحث متنوع لُغوی و اصطلاحی نیز به اصل ترجمه اضافه گردید.
چند روزی است که به عنایت حضرت بقیت الله الاعظم عجل الله فرجه ترجمه انگلیسیِ کتاب «هدایة الصبیان» منتشر شده است و در سایتهای بینالمللیِ فروش کتاب و همچنین کتابفروشیهای معظم آسیا، آمریکا و اروپا در معرض فروش برای شیعیان انگلیسیزبان قرار گرفت.
در پیشگفتار و توضیحات پایانیِ ترجمه کتاب شریف هدایة الصبيان، به موارد متعددی اشاره کردهایم. از جمله:
انگیزه نگارش «هدایة الصبیان»؛
مختصری از زندگینامه مصنف؛
معرفی مختصر مرحوم شیخ احمد اَحسائی، مرحوم سید محمدکاظم رشتی و مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامهم؛
اهمیت آموزش اصول عقایدِ شیعه اثنیعشری به کودکان و نوجوانان؛
گذری بر تاریخِ آموزش اصول عقاید شیعی به کودکان و نوجوانان در مکتب؛
بعضی استفادههای عقیدتی از متن کتاب «هدایةالصبیان»؛
بررسی تحریفهایی که در عبارات کتاب «هدایةالصبیان» از ناحیه برخی به وجود آمد و اصلاح آن تحریفها؛
پاسخ به بعضی پرسشهای عقیدتی؛
معرفیِ نسخههای خطی «هدایةالصبیان» در کتابخانههای سراسر ایران
و... .
پیشگفتار ترجمه انگلیسی «هدایة الصبیان» با این جمله آغاز میشود:
Once upon a time, more than one and half a centuries ago in Kerman (a city in the southeast of Iran)... .
خرید ترجمه انگلیسیِ کتاب مبارک هدایة الصبيان از طریق درگاه سایت بینالمللی کتاب آمازون امکانپذیر است.
این کتاب شماره استاندارد بین المللی کتاب دارد و در بیشتر وبسایتهای فروش کتاب قابل جستجو است.
@AghayedNet
🔻با پیشگفتاری پیرامون این کتاب و حاشیههای تاریخیِ آن
مدتی پیش یکی از برادران برای استفاده شیعیان انگلیسیزبانی که با بزرگان دین آشنا هستند یا خواهان استفاده از مباحث مکتبیاند، پیشنهاد دادند کتاب هدایة الصبيان به انگلیسی ترجمه شود.
برای اینکه این فعالیت صرفاً یکترجمه نباشد، پیشگفتاری تفصیلی نگاشتیم و مباحث متنوع لُغوی و اصطلاحی نیز به اصل ترجمه اضافه گردید.
چند روزی است که به عنایت حضرت بقیت الله الاعظم عجل الله فرجه ترجمه انگلیسیِ کتاب «هدایة الصبیان» منتشر شده است و در سایتهای بینالمللیِ فروش کتاب و همچنین کتابفروشیهای معظم آسیا، آمریکا و اروپا در معرض فروش برای شیعیان انگلیسیزبان قرار گرفت.
در پیشگفتار و توضیحات پایانیِ ترجمه کتاب شریف هدایة الصبيان، به موارد متعددی اشاره کردهایم. از جمله:
انگیزه نگارش «هدایة الصبیان»؛
مختصری از زندگینامه مصنف؛
معرفی مختصر مرحوم شیخ احمد اَحسائی، مرحوم سید محمدکاظم رشتی و مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامهم؛
اهمیت آموزش اصول عقایدِ شیعه اثنیعشری به کودکان و نوجوانان؛
گذری بر تاریخِ آموزش اصول عقاید شیعی به کودکان و نوجوانان در مکتب؛
بعضی استفادههای عقیدتی از متن کتاب «هدایةالصبیان»؛
بررسی تحریفهایی که در عبارات کتاب «هدایةالصبیان» از ناحیه برخی به وجود آمد و اصلاح آن تحریفها؛
پاسخ به بعضی پرسشهای عقیدتی؛
معرفیِ نسخههای خطی «هدایةالصبیان» در کتابخانههای سراسر ایران
و... .
پیشگفتار ترجمه انگلیسی «هدایة الصبیان» با این جمله آغاز میشود:
Once upon a time, more than one and half a centuries ago in Kerman (a city in the southeast of Iran)... .
خرید ترجمه انگلیسیِ کتاب مبارک هدایة الصبيان از طریق درگاه سایت بینالمللی کتاب آمازون امکانپذیر است.
این کتاب شماره استاندارد بین المللی کتاب دارد و در بیشتر وبسایتهای فروش کتاب قابل جستجو است.
@AghayedNet
✔️تأملاتی بر روایات و خُطَب فضائل معصومین علیهم السلام
🔻خواندن در گوشی: با لمس کادر انتها
yon.ir/V0Vlw
🔻خواندن در گوشی: با لمس کادر انتها
yon.ir/V0Vlw
Telegraph
تأملاتی بر روایات و خُطَب فضائل معصومین علیهم السلام
به حسب اقتضاء طبايع و سليقه ها و استعدادهای گوناگون امّت ها در تمام شرايع، متشابهاتی در كلام خدا و كلام انبياء و اولياء الهی علیهم السلام وجود داشته و دارد و از حكمت های به كاربردن آنها، بروز ايمان مؤمنان و نفاق منافقان بوده و وسيله آزمايش آنها در دوره تاريخ…
AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه که در ماه جُمادَی الثانیة (در سالهای مختلف) نگارش آن به پایان رسیده است. @AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه جمادی الآخرة نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet
@AghayedNet
🔺توضیح کتاب «تکملة الذریعة...» درباره روش عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع در تدوین کتاب فصلالخطاب
@AghayedNet
@AghayedNet
🔺تصویر ١: توضیحات پایانی کتاب فصلالخطاب به قلم مرحوم آقای کرمانی اعلیاللهمقامه و اینکه در کمتر از سهسال، جمعآوری این کتاب به پایان رسیده است.
🔺تصویر ٢و٣: توضیحات مرحوم آقای کرمانی اع در کتاب شرحالنتایج درباره موقعیت کتاب فصلالخطاب.
🔸کتاب گرانسنگ فصلالخطاب در هشت مجلد تجدید چاپ شده است و مشتمل است بر روایات اهلالبیت علیهمالسلام در بُعد حقیقت و طریقت و شریعت بهضمیمه مقدمات و تعلیقات فقهی و اصولی.
@AghayedNet
🔺تصویر ٢و٣: توضیحات مرحوم آقای کرمانی اع در کتاب شرحالنتایج درباره موقعیت کتاب فصلالخطاب.
🔸کتاب گرانسنگ فصلالخطاب در هشت مجلد تجدید چاپ شده است و مشتمل است بر روایات اهلالبیت علیهمالسلام در بُعد حقیقت و طریقت و شریعت بهضمیمه مقدمات و تعلیقات فقهی و اصولی.
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
@AghayedNet_ميلاديه.pdf
99.3 KB
اشعار میلادیه حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها، ذکر فضائل و مناقب آن بزرگوار
@AghayedNet
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ
🔸آیا خواندن ادامه حدیث کساء، بعد از آیه تطهیر تا آخر لازم است یا خیر؟
پاسخ:
🔹اگر مقصود خواندن حدیث شریف کساء است تا آخر خوانده میشود و اگر توسل به خمسه طیبه مقصود است میشود تا آیه تطهیر خواند.
@AghayedNet
🔸آیا خواندن ادامه حدیث کساء، بعد از آیه تطهیر تا آخر لازم است یا خیر؟
پاسخ:
🔹اگر مقصود خواندن حدیث شریف کساء است تا آخر خوانده میشود و اگر توسل به خمسه طیبه مقصود است میشود تا آیه تطهیر خواند.
@AghayedNet
✔️دو رساله نویافته و چهار درس تازهیاب از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه
🔸یادداشتِ معرفی در لینک زیر:
🔻🔻🔻
https://t.me/AghayedNet/4282
🔸یادداشتِ معرفی در لینک زیر:
🔻🔻🔻
https://t.me/AghayedNet/4282
✔️🔻دو رساله نویافته و چهار درس تازهیاب از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه
با عنایت حضرت بقیة الله عجل الله تعالی فرجه همزمان با میلاد با سعادت حضرت زهرا سلام الله علیها، نسخه شماره١٩۶۵٣ کتابخانه آیةالله مرعشینجفی به دست آمد.
این مجموعه مشتمل است بر رسالهها، درسها و موعظههای مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه.
🔹فهرست این مجموعه چنین است:
١.جواب در توضیح عباراتی از هدایة العوام؛
٢.جواب لاهیجانی در حدیث خلّ و معنی سواد اعظم
٣.جواب سؤالات علیمحمد نراقی؛
۴.رساله عربی در جواب سؤالات محمدعلی خان پسر خسرو میرزا؛
۵.جواب سؤالات ملا زین العابدین کرمانی؛
۶.جواب ملاجعفر؛
٧.جواب سؤالات آقا میرزا کریم کرمانی؛
٨.جواب عریضه آقا سید محمد شاهرودی؛
٩.شش یا هفت درس از درسهای مرحوم آقای شریف طباطبائی اع؛
١٠.شش مجلس موعظه ماه مبارک١٣٠٠.
🔸این مجموعه شامل دو رساله نویافته و چاپ نشده است:
▪️رساله اول: جواب در توضیح عباراتی از هدایة العوام.
تاریخ پایان نگارش: شب هشتم محرّم الحرام سنه ١٢٩٢.
از این رساله تاکنون دو نسخه یافت شده است:
١. نسخه شماره۴٨۶الهیات تهران ٢. نسخه شماره١٩۶۵٣ مرعشی
▪️رساله دوم: جواب بعضی از برادران در شرح دو حدیث (خلّ و سواد اعظم).
تاریخ پایان نگارش : شب چهاردهم محرّم الحرام سنه ١٢٩٢.
از این رساله تا کنون فقط یک نسخه یافت شده است که نسخه کتابخانه مرعشی باشد.
🔹در این مجموعه علاوه بر این دو رساله نویافته، ۴ درس جدید موجود است :
١. درس یکشنبه هشتم شهر رجب المرجّب سنه ١٢٩٣ (با عنوان: المطلب الاول فی ذکر الاقوال فی وجه اعجاز القرآن...).
٢. درس دوشنبه نهم شهر رجب المرجّب سنه ١٢٩٣ (با عنوان: المطلب الاول فی ذکر الاقوال فی وجه اعجاز القرآن...).
٣. درس سهشنبه دهم شهر رجب المرجّب سنه ١٢٩٣ (با عنوان: و عن اخرین انّه معجز لانه مخصوص بنظم مخصوص...).
۴. درس بدون تاریخ (با عنوان: و نثبت اموراً یفهم معنی الفصاحة و البلاغة علی ما هو الواقع...).
🔸توضیحات برخی از صفحات نسخه خطی شماره١٩۶۵٣ کتابخانه مرعشی:
تصویر١: فهرستی که در ابتداء نسخه خطی توسط کاتب نوشته شده است؛
تصویر٢: ابتداء رساله نویافته «جواب از اشکالات بعضی از عبارات کتاب مبارک هدایة العوام»؛
تصویر٣: ابتداء رساله نویافته «جواب بعضی از برادران در شرح دو حدیث»؛
تصویر۴: صفحه نخست دروس جدید که در ابتداء آن کاتب نوشته است که این دروس را از نسخه اصل نقل نموده است.
@AghayedNet
با عنایت حضرت بقیة الله عجل الله تعالی فرجه همزمان با میلاد با سعادت حضرت زهرا سلام الله علیها، نسخه شماره١٩۶۵٣ کتابخانه آیةالله مرعشینجفی به دست آمد.
این مجموعه مشتمل است بر رسالهها، درسها و موعظههای مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه.
🔹فهرست این مجموعه چنین است:
١.جواب در توضیح عباراتی از هدایة العوام؛
٢.جواب لاهیجانی در حدیث خلّ و معنی سواد اعظم
٣.جواب سؤالات علیمحمد نراقی؛
۴.رساله عربی در جواب سؤالات محمدعلی خان پسر خسرو میرزا؛
۵.جواب سؤالات ملا زین العابدین کرمانی؛
۶.جواب ملاجعفر؛
٧.جواب سؤالات آقا میرزا کریم کرمانی؛
٨.جواب عریضه آقا سید محمد شاهرودی؛
٩.شش یا هفت درس از درسهای مرحوم آقای شریف طباطبائی اع؛
١٠.شش مجلس موعظه ماه مبارک١٣٠٠.
🔸این مجموعه شامل دو رساله نویافته و چاپ نشده است:
▪️رساله اول: جواب در توضیح عباراتی از هدایة العوام.
تاریخ پایان نگارش: شب هشتم محرّم الحرام سنه ١٢٩٢.
از این رساله تاکنون دو نسخه یافت شده است:
١. نسخه شماره۴٨۶الهیات تهران ٢. نسخه شماره١٩۶۵٣ مرعشی
▪️رساله دوم: جواب بعضی از برادران در شرح دو حدیث (خلّ و سواد اعظم).
تاریخ پایان نگارش : شب چهاردهم محرّم الحرام سنه ١٢٩٢.
از این رساله تا کنون فقط یک نسخه یافت شده است که نسخه کتابخانه مرعشی باشد.
🔹در این مجموعه علاوه بر این دو رساله نویافته، ۴ درس جدید موجود است :
١. درس یکشنبه هشتم شهر رجب المرجّب سنه ١٢٩٣ (با عنوان: المطلب الاول فی ذکر الاقوال فی وجه اعجاز القرآن...).
٢. درس دوشنبه نهم شهر رجب المرجّب سنه ١٢٩٣ (با عنوان: المطلب الاول فی ذکر الاقوال فی وجه اعجاز القرآن...).
٣. درس سهشنبه دهم شهر رجب المرجّب سنه ١٢٩٣ (با عنوان: و عن اخرین انّه معجز لانه مخصوص بنظم مخصوص...).
۴. درس بدون تاریخ (با عنوان: و نثبت اموراً یفهم معنی الفصاحة و البلاغة علی ما هو الواقع...).
🔸توضیحات برخی از صفحات نسخه خطی شماره١٩۶۵٣ کتابخانه مرعشی:
تصویر١: فهرستی که در ابتداء نسخه خطی توسط کاتب نوشته شده است؛
تصویر٢: ابتداء رساله نویافته «جواب از اشکالات بعضی از عبارات کتاب مبارک هدایة العوام»؛
تصویر٣: ابتداء رساله نویافته «جواب بعضی از برادران در شرح دو حدیث»؛
تصویر۴: صفحه نخست دروس جدید که در ابتداء آن کاتب نوشته است که این دروس را از نسخه اصل نقل نموده است.
@AghayedNet
🔺بهتازگی در فضای مجازی برخی کتاب «چند کلمه حرف حساب درباره شیخ و شیخیه» را معرفی میکنند.
🔹برای تبیین وزن علمی مطالب این کتاب و از باب مشت نمونه خروار، مباحثی از این کتاب را نقد کردهایم با عنوان:
چند کلمه سخن صواب
(در پاسخ به کتاب «چند کلمه حرف حساب» که در واقع حسابنشده است)
🔸برای مطالعه این نوشتار، عنوانهای زیر را لمس یا کلیک کنید:
قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
قسمت چهارم
@AghayedNet
🔹برای تبیین وزن علمی مطالب این کتاب و از باب مشت نمونه خروار، مباحثی از این کتاب را نقد کردهایم با عنوان:
چند کلمه سخن صواب
(در پاسخ به کتاب «چند کلمه حرف حساب» که در واقع حسابنشده است)
🔸برای مطالعه این نوشتار، عنوانهای زیر را لمس یا کلیک کنید:
قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
قسمت چهارم
@AghayedNet
AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه جمادی الآخرة نگارش آن به پایان رسیده است. @AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج سید کاظم رشتی رفع الله شأنه که در ماه جمادی الآخرة نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet
@AghayedNet
🔹خط المرحوم الشیخ حسن بن الشیخ أحمد الأحسائی اع
🔸خط مرحوم شیخ حسن، فرزند عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه بر کتابی که از مرحوم ملا علی سمنانی امانت گرفته بوده است.
@AghayedNet
🔸خط مرحوم شیخ حسن، فرزند عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه بر کتابی که از مرحوم ملا علی سمنانی امانت گرفته بوده است.
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ
🔸وارد شدن به شغل عطاری و همکاری با طبیبهای گیاهی چه حکمی دارد؟
پاسخ:
🔹از نظر مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه طبابتهای گیاهی و عطاریها، کارهای خطرناک است . شاید این شغل کمکی باشد به آنها و بیاشکال نیست. فروش گیاهان و عرقیاتی که روشن است خواصّ آنها و مشکلساز نیست، برای مصرفهای شخصی و خانگی اشکالی ندارد.
@AghayedNet
🔸وارد شدن به شغل عطاری و همکاری با طبیبهای گیاهی چه حکمی دارد؟
پاسخ:
🔹از نظر مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه طبابتهای گیاهی و عطاریها، کارهای خطرناک است . شاید این شغل کمکی باشد به آنها و بیاشکال نیست. فروش گیاهان و عرقیاتی که روشن است خواصّ آنها و مشکلساز نیست، برای مصرفهای شخصی و خانگی اشکالی ندارد.
@AghayedNet
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥🔺قدیمیترین تصاویر از زندگی مردم شهر همدان|از آرشیو فیلم روسیه مربوط به اواخر دوره قاجار
@AghayedNet
@AghayedNet
AghayedNet
🎥🔺قدیمیترین تصاویر از زندگی مردم شهر همدان|از آرشیو فیلم روسیه مربوط به اواخر دوره قاجار @AghayedNet
✔️اوضاع اجتماعی و تاریخیِ همدان در زمان مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه
🔻برشی از کتاب «گشتی در حدیقةالاخوان با نگاهی دیگر»
با تحلیل متن کتاب مبارک «حدیقةالاخوان» (مجموعه فرمایشهای مجلسیِ مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه) درباره وضع اجتماعی همدان و گوشههایی از تاریخ آن دوران اطلاعاتی به دست میآید. البته در دیگر فرمایشهای مرحوم آقای شریف طباطبائی، بهویژه در دروس خود، به خصوصیات اخلاقی و اجتماعی مردم آن دوره اشاره شده است. در این مجال با محوریت کتاب حدیقةالاخوان به نکاتی اشاره میکنیم.
برای نمونه در این کتاب، به طور مکرر درباره جن و تأثیر جن و دیدن جن سؤال شده است و همین تکرار، نشان ابتلای عمومی است و گرفتاریهای فکری مردمان آن دوره. گاهی درباره «خلق ناقص» بودن جنها پرسشهایی مطرح میشود و بدن عنصری گرفتن آنها و گاهی درباره عالم آنها و اینکه تا حس مشترک پیش آمدهاند و گاهی درباره حالات آنها قبل از حضرت آدم علیهالسلام و در مواضعی درباره اشخاص جنزده.
دوره، دوره ناصر الدین شاه و مظفر الدین شاه بوده و ارتباط با اروپا آغاز شده بود (نخستین سفر ناصرالدین شاه به فرنگستان در سال ١٢٩٠ق، برابر با ١٨٧٢م بود.) از این رو ذکر اختراعات و پیشرفتهای ظاهری غربیها به میان آمده. معلوم میشود اخبار مخابره میشده و به همدان نیز میرسیده است. جالب است که برخی اهل مجلس و درس، با اینگونه اختراعات آشنایی داشته و حتی تحلیل میکنند و از این اختراعات در زمینه بیان مسائل اعتقادی بهره میگیرند.
مراودات با افراد مختلفِ جامعه آن دوره، از جمله پیامهای اجتماعی کتاب «حدیقةالاخوان» است. در فرمایشی کلامی را از شخصی نقل میفرمایند که نهایت عداوت وی را بیان میکند؛ با این حال مراوده داشته و در مجالس حاضر میشده است. معاشرت با یهود یا سنی نیز از جمله پرسشهایی است که در مجالس مطرح شده است. همه این قراین، اوضاع معاشرتیِ اجتماع همدان در آن روز را بازگو میکند.
همچنین درباره بعضی حاکمان و والیانِ حکومتی در شهرهای مختلف، فرمایشهایی بیان شده است و درباره مراجعه به این افراد. این موضوع هم با توجه به تسلط حکومت قاجار، امری طبیعی است.
حمل نعش به عتبات عالیات، محور بعضی پرسشهاست و این نیز بخشی از وجهه دینیاجتماعی آن دوره را بازگو میکند.
جالب توجه است که طبق یکی از فرمایشهای کتاب حدیقةالاخوان، در همدان نیز اتاق درس بوده است. میدانیم اتاق درس، مصطلحی است معروف بین تابعان عالم ربانی مرحوم آقای شریف طباطبائی. آن بزرگوار پس از واقعه همدان و آمدن به جندق، محلی را به نام اتاق درس برای برگزاری دروس مشخص فرمودند. در موضعی از کتاب «حدیقةالاخوان»، از این تعبیر استفاده شده. فرمایشهای حدیقه، در همدان بیان شده است پس این اتاق درس نیز در همدان بوده است و لااقل در افواه و محاورات از این تعبیر استفاده میشده است.
@AghayedNet
🔻برشی از کتاب «گشتی در حدیقةالاخوان با نگاهی دیگر»
با تحلیل متن کتاب مبارک «حدیقةالاخوان» (مجموعه فرمایشهای مجلسیِ مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلیاللهمقامه) درباره وضع اجتماعی همدان و گوشههایی از تاریخ آن دوران اطلاعاتی به دست میآید. البته در دیگر فرمایشهای مرحوم آقای شریف طباطبائی، بهویژه در دروس خود، به خصوصیات اخلاقی و اجتماعی مردم آن دوره اشاره شده است. در این مجال با محوریت کتاب حدیقةالاخوان به نکاتی اشاره میکنیم.
برای نمونه در این کتاب، به طور مکرر درباره جن و تأثیر جن و دیدن جن سؤال شده است و همین تکرار، نشان ابتلای عمومی است و گرفتاریهای فکری مردمان آن دوره. گاهی درباره «خلق ناقص» بودن جنها پرسشهایی مطرح میشود و بدن عنصری گرفتن آنها و گاهی درباره عالم آنها و اینکه تا حس مشترک پیش آمدهاند و گاهی درباره حالات آنها قبل از حضرت آدم علیهالسلام و در مواضعی درباره اشخاص جنزده.
دوره، دوره ناصر الدین شاه و مظفر الدین شاه بوده و ارتباط با اروپا آغاز شده بود (نخستین سفر ناصرالدین شاه به فرنگستان در سال ١٢٩٠ق، برابر با ١٨٧٢م بود.) از این رو ذکر اختراعات و پیشرفتهای ظاهری غربیها به میان آمده. معلوم میشود اخبار مخابره میشده و به همدان نیز میرسیده است. جالب است که برخی اهل مجلس و درس، با اینگونه اختراعات آشنایی داشته و حتی تحلیل میکنند و از این اختراعات در زمینه بیان مسائل اعتقادی بهره میگیرند.
مراودات با افراد مختلفِ جامعه آن دوره، از جمله پیامهای اجتماعی کتاب «حدیقةالاخوان» است. در فرمایشی کلامی را از شخصی نقل میفرمایند که نهایت عداوت وی را بیان میکند؛ با این حال مراوده داشته و در مجالس حاضر میشده است. معاشرت با یهود یا سنی نیز از جمله پرسشهایی است که در مجالس مطرح شده است. همه این قراین، اوضاع معاشرتیِ اجتماع همدان در آن روز را بازگو میکند.
همچنین درباره بعضی حاکمان و والیانِ حکومتی در شهرهای مختلف، فرمایشهایی بیان شده است و درباره مراجعه به این افراد. این موضوع هم با توجه به تسلط حکومت قاجار، امری طبیعی است.
حمل نعش به عتبات عالیات، محور بعضی پرسشهاست و این نیز بخشی از وجهه دینیاجتماعی آن دوره را بازگو میکند.
جالب توجه است که طبق یکی از فرمایشهای کتاب حدیقةالاخوان، در همدان نیز اتاق درس بوده است. میدانیم اتاق درس، مصطلحی است معروف بین تابعان عالم ربانی مرحوم آقای شریف طباطبائی. آن بزرگوار پس از واقعه همدان و آمدن به جندق، محلی را به نام اتاق درس برای برگزاری دروس مشخص فرمودند. در موضعی از کتاب «حدیقةالاخوان»، از این تعبیر استفاده شده. فرمایشهای حدیقه، در همدان بیان شده است پس این اتاق درس نیز در همدان بوده است و لااقل در افواه و محاورات از این تعبیر استفاده میشده است.
@AghayedNet