✔️گزارشی اجمالی از کتاب عجایب الاسرار، خطبه‌های ادبی در رثاء حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام

🔻نگاشته ملا حسین مؤمن کرمانی، از شاگردان عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی‌الله‌مقامه

نویسنده پس از خطبه کتاب، خود را محمدحسین، ملقب به مؤمن معرفی می‌کند و می‌نویسد مدتی طولانی نزد عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع تلمذ کرده است و مطالبی را در زمینه فضائل و اسرار اهل البیت علیهم‌السلام فرا گرفته است. توصیفات وی از مرحوم شیخ اع جالب توجه است:

«انی لما وفقت بحمدالله تبارک و تعالی برهة طویلة و مدة بشرف خدمة العالم الربانی الشیخ احمد بن الشیخ زین الدین اللحسائی رضی الله عنه و ارضاه و جعل الجنة مثواه الذی هو فی علمائنا العارفین کالشمس فی رابعة النهار و اعجوبة لاهل البصائر و الاستبصار… .»

شرح حال مؤلف، تک‌نگاری مستقلی می‌طلبد. وی کتب متعددی تألیف کرده است و نوشته‌های متعدد دارد؛ چه در حاشیه برخی نسخ خطی و چه به صورت جُنگ. یکی از ویژگی‌های وی نقل قول‌ها و نقل حکایت‌هایی است که از زمان تلمذ خود نزد استادش، شیخ مرحوم اع، در کتاب‌های خود آورده است.

ملاحسین در ادامه می‌نویسد با توجه به همان مطالبی که از محضر شیخ مرحوم اعلی‌الله‌مقامه آموخته، خطبه‌هایی ادبی در تعزیه حضرت سیدالشهداء صلوات الله علیه انشاء کرده است و در مجموعه‌ای گردآورده است که مجموع آن، هفده خطبه است و آن را عجائب الاسرار فی لطائف مناقب الاطهار نامیده است.
خطبه اول، چنین آغاز شده است:

بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله الذی نور جمیع العالم بالحسین من صبح الازل و خلع تمام الکون بالحیوة بماء الوجود من علة العلل و دور اصول الکائنات من حرکاته قطعا بلا جدل و صور آدم و نوحا و آل ابراهیم من شعاعه الذی هو آدم الاول و کشف الظلمة و الضلالة بشمس شهادته لاهل العقد و الحل صلی الله علیه و علی الشهداء لدیه و علی شیعته و شعاعه… . تا آخر خطبه.

پس از اتمام هفده خطبه، بخش نخست کتاب به پایان می‌رسد.

نویسنده پس از نگارش خطبه‌ها اشاره می‌کند که این خطبه‌ها را نزد شیخ مرحوم اع فرستاده و آن بزرگوار مطالعه کرده‌اند و تقریظی را نگاشته‌اند. مؤلف، تقریظ این بزرگوار را نقل می‌کند و پس از آن، بخش دوم کتاب آغاز می‌شود.
تقریظ شیخ مرحوم اع و توضیحات مؤلف، چنین است:

قال المؤلف عفی الله عنه انی قد ارسلت هذه الخطب من بلدة دارالعبادة المسماة بیزد الی بلدة کرمانشاه عند شیخنا العارف سلمه الله لان تصل الی نظره فینظر الی صحته و سقمه فلما اتانی بها رأیت انه سلمه الله تعالی کتب فی آخر تلک الخطب بخطه ثم زین آخره بخاتمه و هذه صورة خطه سلمه الله تعالی
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله الذی وفقنی لتتبع انوار الیقین بعین الخاشعین فوجدت الحق المبین و مقالید الجنان للسالکین فادخلوها بسلام آمنین و لعمری لقد بذلت جهدک فی نصرتهم حتی کنت مع الشهداء الذین بذلوا مهجهم دون سیدهم جعلنا الله و ایاکم معهم فی الدنیا و الاخرة و ممن یقیم مآتمهم و عزائهم و ینشر ذکرهم و ثنائهم. فسعیک عندهم مشکور اسمک لدیهم بنسبک و حسبک مذکور فلا تخلی محبک من خالص الدعاء عند اقامة العزاء فانه مستجاب عند رب الارباب و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
و کتبه العبد المسکین احمد بن زین الدین.
انتهی کلامه اعلی الله مقامه.

مؤلف در بخش دوم، بعضی عبارت‌های خطبه‌های مذکور را شرح می‌کند. از بسمله آغاز کرده و علت تعبیرات خود را توضیح می‌دهد. بخش دوم، بخش معظم کتاب است.

به مناسبت اشاره می‌کنیم در ۴ بهمن ماه ۱۳۹۶ش در سایت سازمان اسناد و کتابخانه ملی این خبر مخابره شد:
نسخه خطی عجائب الاسرار آخوند ملا محمد حسین مومن کرمانی به سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران منتقل شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، یک نسخه خطی با عنوان عجائب الاسرار تالیف آخوند ملا محمد حسین مومن کرمانی توسط محسن اسدی زیدآبادی به مرکز جنوب شرق سازمان اسناد و کتابخانه ملی اهدا گردید. (پایان خبر.)

نسخه‌ای که به کتابخانه ملی اهدا شده است، تاریخ پایان نگارش ندارد. در صفحات ابتدای این نسخه، عبارات تملیک دیده می‌شود؛ از جمله: قد انتقل الی بالبیع الشرعی عبده علینقی، و همچنین: کتاب عجائب الاسرار از تالیفات آخوند ملامحمد حسین مؤمن، شمس الدین اُلفت معروف به بندری، ۱۰/ ۷/ ۱۳۴۳ شمسی.

در پایان اشاره می‌کنیم نسخه‌ای از این کتاب، در کتاب فهرست نسخه‌های عکسی کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی فهرست شده است و کاملاً مستقل از نسخه هدیه شده به کتابخانه ملی است‌.
@AghayedNet

🔺به‌زودی منتشر می‌شود

کتاب مصائب‌المعصومین علیهم‌السلام نگاشته آخوند ملا عبدالخالق یزدی در مرکز فرهنگیِ وابسته به عتبه حسینیه تحقیق و چاپ خواهد شد.

نام این کتاب در بعضی نُسخ چنین آمده است: «مصائب الائمة المعصومین فی تعزیة الامام علی علیه‌السلام و اولاده.»

این کتاب در پنج عزاخانه تنظیم شده که مهم‌ترینش عزاخانه پنجم، مقتل حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام است.

مصائب‌المعصومین، مجموعاً در یک مقدمه و ۶٢ مجلس و خاتمه است و در سال ١٢۴١ق به زبان عربی تألیف شده است.

این کتاب یک‌بار در سال ١٣٠٣ق در تهران به چاپ رسیده و نسخه مهمی از آن در کتابخانه مسجد گوهرشاد مشهد به شماره ۴٨۴ نگهداری می‌شود با حواشی به خط مؤلف و به امضاء «منه عفی عنه».
@AghayedNet

🔺اسرار شهادة آل الله الأطیاب علیهم‌السلام
از تصنیفات عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی‌الله‌مقامه
#کتاب
@AghayedNet

#پرسش_و_پاسخ

🔸گریه و عزاداری بر حضرت سیدالشهداء حق‌الناس (غیبت، تهمت و...) را هم پاک می‌کند؟ (در مواعظ به‌طور مطلق فرموده‌اند که همه گناهان را پاک می‌کند.) اینکه بگوییم منظور از حق‌الناسی که در روایات آمده که خداوند از آن نمی‌گذرد، حقوق انسان‌های واقعی یعنی محمدوآل‌محمد علیهم‌السلام است، درست است؟

پاسخ:

🔹گریه و عزاداری بر حضرت گناهان بین گریه‌کننده و عزادار و خداوند را پاک می‌کند ولی حقوق صاحبان حقوق را برطرف نمی‌کند؛ ولی رسول‌خدا و فاطمه زهراء و ائمه هدی صلی‌الله‌علیهم به تبعیت خداوند متعال از حق خود می‌گذرند و اگر بخواهند از سایر صاحبان حقوق می‌خواهند که آنان هم از حق خود بگذرند و اگر آنان اطاعت کردند و گذشتند که خوب. و اگر نگذرند آن بزرگواران از طاعات خود به آنها می‌دهند تا آنکه آنان هم راضی شوند و بگذرند.

ازاین‌جهت در دعا‌ء وارد شده که از خداوند بخواهیم که صاحبان حقوق را از ما راضی فرماید و در دعاء شب جمعه و شب عرفه رسیده که عرض می‌کنیم «و احمل عنی کل تبعة لاحدٍ من خلقک» یعنی خدایا بارِ هر حقی از حقوق هر کسی از خَلقت را که بر دوش من است، تو خودت آن بار را از جانب من به عهده بگیر و هرطوری که صلاح می‌دانی مرا از آن بار خلاص فرما.

@AghayedNet

🔺مجموعة رجالیة و تاریخیه
تألیف مرحوم شیخ آقا بزرگ طهرانی
@AghayedNet

🔺مجموعة رجالیة و تاریخیه
تألیف مرحوم شیخ آقا بزرگ طهرانی
#کتاب
@AghayedNet

✔️🔻مجموعه شیخ آقا بزرگ طهرانی و نویافته‌ای درباره سرداب غیبت در سُرّمَن‌رأی

در یکی از سفرها به عتبات عالیات عراق پس از زیارت مشاهد کربلاء معلی و نجف اشرف و کاظمین، به سُرمَن‌رأی مشرف شدیم. پس از اتمام زیارت به عناوین کتابفروشی عتبه عسکریَین علیهما‌السلام نگاهی کردیم. بعضی کتاب‌ها به تازگی چاپ و منتشر شده بود. یکی از این کتب، مجموعه و جُنگی بود از پژوهشگر مشهور، شیخ آقا بزرگ طهرانی. آن را تهیه کرده و چون ساعات پایانی حضور ما در عراق بود، بلافاصله پس از مراجعت مطالعه و بررسی شد.

چند روزی است فایل این کتاب در فضای مجازی منتشر شده است و بعضی آن را معرفی کرده‌اند. ازاین‌رو مناسب است نکاتی پیرامون این مجموعه ارائه کنیم.

در این مجموعه و جُنگ، اختصاراتی از کتاب ریاض‌العلماء (نوشته میرزا عبدالله افندی اصفهانی) و الکنی و الألقاب (نگاشته شیخ عباس قمی) و لباب الألباب (میرزا حبیب‌الله رشتی) نقل شده است. شیخ آقا بزرگ نکاتی تاریخی از مسافرت خود به مشهد مقدس و قاهره و مکه معظمه را نیز مکتوب کرده. بعضی اجازات مشایخ عامه نیز نقل شده است. همچنین فهارسِ بعضی کتاب‌های شیعه نیز درج گردیده. این فهارس، در کتاب «الذریعة» نیامده و برای نخستین بار منتشر شده است.

در این مجموعه از رسائل عالمان ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی و مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی و مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی‌ الله‌ مقامهم نیز یاد شده است. برای نمونه در ص١۴٨ و ١٧٩. همچنین به ترجمه دلیل‌المتحیرین در ص٢٣۴ و کتاب التذکرة در ص٢۴۶ و چهارفصل در ص٢۶٩ اشاره شده. همچنین درباره نوشته سید جعفر نجفی به شیخ مرحوم اعلی‌ الله مقامه در ص٣١۶ گزارشی ارائه شده است.

علاوه بر آنچه اشاره شد، شیخ آقا بزرگ طهرانی در دو موضع درباره سرداب غیبت در سرّمن‌رأی نکاتی را متذکر شده است.

در نوشتارهای گذشته اشاره کرده‌ایم که شیخ مرحوم اعلی الله مقامه به نقل از پدر بزرگوارش مرحوم زین‌الدین اَحسائی نقلی را درباره سرداب غیبت نقل کرده‌اند. در این مجال آن را تکرار نکرده و صرفاً به بخش آخر مقاله «شرف‌الشمس» ارجاع می‌دهیم.

آنچه شیخ آقا بزرگ را به توضیح واداشته، معرفی کتاب مرآة‌الصفا نوشته ابوالحسن علی بن حسن زواری است. که در سال ٩۵١ق نگاشته است. مرآة‌الصفا کتاب مبسوطی درباره حج است و یک مقدمه و پنج فصل و خاتمه دارد. مقدمه درباره کعبه است و قبله شهرها، فصل‌های پنج‌گانه درباره مناسک حج است و خاتمه «کتاب‌المزار»ی است مبسوط در چهارده مطلب به عدد معصومین علیهم‌السلام.
مطلب چهاردهم در زیارت حضرت حجت علیه‌السلام و سرداب غیبت. در اینجا است که شیخ آقا بزرگ تعلیقی نگاشته است.

مجموعه تازه منتشر شده شیخ آقا بزرگ طهرانی و تعلیق او بر مرآة‌الصفا را همان‌سال خدمت استاد معظم حفظه‌الله ارائه کردیم. ایشان به مناسبت ملاحظه این کتاب و تعلیقِ شیخ آقا بزرگ، مطلبی درباره سرداب غیبت مرقوم فرمودند.

اینک، به‌مناسبت معرفی مجدد کتاب «مجموعة رجالیة و تاریخیة» در فضای مجازی و ارائه فایل الکترونیکی آن، یادداشت استاد معظم را منتشر می‌کنیم:

«از برکات و عنایات حضرت بقیةالله علیه ‌السلام و عجل الله تعالی فرجه، اخیراً مجموعه‌ای خطی از آقابزرگ طهرانی با عنوان مجموعة رجالیة و تاریخیة، به‌کوشش عتبه مقدسه عسکریین علیهما‌السلام، در سال ١۴٣٨ ق منتشر گردیده که در آن از کتابی نام می‌برد به نام مرآة الصفا فارسی، که مؤلف آن «المولی المفسّر ابی‌الحسن علی بن الحسن الزواری» است. این کتاب به‌طور مبسوط درباره «حجّ» نوشته شده و مؤلف آن را در «سلطانیه» تألیف کرده و به خط «هدایة بن نورالله» می‌باشد. مؤلف این کتاب در سال ٩۵١ از تألیف آن فراغت یافته و کتاب را بر یک مقدمه و پنج فصل و یک خاتمه تنظیم نموده است.
آقابزرگ طهرانی درباره مطالب این کتاب نوشته است: «فالمقدمة فیما یتعلق بالکعبة و القبلة للبلاد و الفصول فی مناسک الحج و الخاتمة مزار مبسوط فی اربعةعشر مطلباً بعدد المعصومین. و المطلب الرابع‌عشر فی زیارة الحجة علیه‌السلام فی مقامه الذی غاب فیه و هو السرداب بسامراء و لفظه “زیارت مقام صاحب‌الزمان که در آنجا غائب شده و آن سردابی است در مشهد عسکریین”». آقابزرگ طهرانی پس از نقل این عبارت چنین نوشته است: «و هذا التعبیر هو اُمّ الاشتباه المشهور».

بنابر گزارش آقابزرگ طهرانی این کتاب ۶٢٢ سال بعد از غیبت کبریٰ نوشته شده و صراحت دارد در اینکه حضرت علیه‌السلام در این سرداب غائب شده‌اند و قطعاً مراد مؤلف، که عالمی از علمای شیعه اثناعشری بوده، همین سرداب مشهور و معروف است که شیعیانْ آن حضرت علیه‌السلام را در آن زیارت می‌کنند و آن را سرداب غیبت می‌نامند. و بدیهی است که مقصود مؤلف سرداب منزل حضرت عسکری علیه‌السلام که در تاریخ حضرت مهدی علیه‌السلام نام برده شده نمی‌باشد... .

🔸برای مطالعه متن کامل، لینک زیر را لمس یا کلیک کنید:
🔻🔻🔻
www.aghayed.net/aghabozorg/

🏴السلام عليکِ يا مولاتنا يا بنت الحسين عليه السلام

▪️قال شیخنا الجلیل اعلی الله مقامه:
فلو تری يا امَلی رقيّة، تقُول يا حسينُ يا خير الوری...
@AghayedNet

✔️🔻روز هفتم ماه صفر

روز هفتم ماه صفر را برخی ولادت حضرت کاظم علیه‌السلام نوشته‌اند و برخی شهادت حضرت مجتبی علیه‌السلام. مرحوم مجلسی در بحارالانوار (ج۴۴، ص١٣۴) عبارات شیخ مفید و مرحوم کفعمی را درباره هفتم صفر نقل کرده است. از طرفی برخی درباره ولادت حضرت کاظم علیه‌السلام در روز هفتم صفر تردید جدی کرده‌اند.

فرضاً اگر ولادت حضرت کاظم صلوات الله علیه هم در روز هفتم صفر باشد، قابل جمع است و می توان به ذکر مناقب حضرت کاظم هم اشاره کرد؛ اگرچه برگزاری مراسم شهادت در روزی که هم ولادت است و هم شهادت، رجحان دارد.

مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه در تقویم خود در وقایع روز هفتم ماه صفر نه به ولادت حضرت کاظم اشاره کرده‌اند و نه به شهادت حضرت مجتبی علیهماالسلام. ایشان شهادت حضرت مجتبی علیه‌السلام را ٢٨ ماه صفر مرقوم کرده‌اند.
@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه صفر، در سال‌های مختلف نگارش آن به پایان رسیده است.

نرم‌افزار اندرویدی دره نجفیه
@AghayedNet

۸ صفر، سال‌روز رحلت جناب سلمان محمدی اعلی الله مقامه
🔺مدائن، ضریح جدید حضرت سلمان أع

درباره مرحوم نوری و کتاب نفس الرحمن
@AghayedNet

🔺 ۹ صفر، سال‌روز شهادت جناب عمار رضوان الله علیه
@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه که در ماه صفر در سال‌های مختلف نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet

✔️وسائل الشیعة به خط مرحوم شیخ حرّ عاملی
🔸در تملک مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی

🔻در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/4111

✔️🔻وسائل الشیعة به خط مرحوم شیخ حرّ عاملی
در تملک مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی

عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه در «رسالة فی النذر» هنگام استشهاد به کتاب گرانسنگ وسائل‌الشیعة، به نسخه خطیِ این کتاب اشاره کرده و آن را در حیازت خود معرفی می‌فرمایند:
«و لم‌ینقل خلاف ذلک الا عن الشیخ حر فانه نقل عنه کراهة صومها بدون اذنه ولکن عندی الوسائل بخطه و عنون الباب بالکراهة.» (مکارم‌الابرار، ج٢٢، ص۴۶٢)

این مخطوط از کتاب «تفصیل وسائل‌ الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة» که مرحوم آقای کرمانی اعلی‌ الله مقامه از آن یاد می‌کنند،‌ نسخه نفیسی است و به خطِ مؤلف و اینکه در تملک این بزرگوار بوده جالب توجه است.
تملک وسائل‌ الشیعة به خط مؤلف بعضی از ویژگی‌های شخصیتِ علمی مرحوم آقای کرمانی را بازگو می‌کند. ازاین‌رو در این یادداشت بر این موضوع تأمل خواهیم کرد.

مرحوم محمد بن حسن مشهور به شیخ حرعاملی (١٠٣٣-١١٠۴ق)، فقیه و محدث اخباری و صاحب اثر ارزشمند وسائل الشیعه و مدفون در جوار حضرت رضا علیه‌السلام است.

تألیفات این عالم شهیر به خط خودش چنین است:
١. مجموعه شامل خلق الکافر (صفر ١٠٧۶ق)، کشف التعمیة فی حکم التسمیة (ذی الحجه ١٠٧٧ق)، نزهة الاستماع فی حکم الاجماع (رجب ١٠٧٨ق)، (کتابخانه مجلس ش۴٢۵٢)؛
٢. وسائل الشیعة (کتابخانه ملک؛ آستان قدس؛ مرعشی ش ١۵٢۵٢)؛
٣. مجموعه (حجیة البرائة و الاستصحاب، کتابت ١٨٠۴ق)، رسالة فی حجیة ظواهر الکتاب، منقولاتی از کتاب المقالات شیخ مفید و غرر و الدرر سید مرتضی)، (کتابخانه ملک ش۶۴٨)؛
۴. دیوان شعر (کتابخانه ملک ش۶٠٢)، در نسخه‌ای دیگر در مکتبة امیرالمؤمنین العامة، ش٢٧۶: صححه و اضاف علیه فی الهوامش کثیرا الحر العاملی بخطه مع ختمه «العبد محمد الحر» (فهرست مکتبة الحکیم، اوراق عتیق، دفتر چهارم، ص٧۴۶).

مرحوم شیخ حر عاملی وسائل الشیعة را در طول ۲۰ سال گردآوری کرده است. دو سومِ اين كار بزرگ را در زادگاهش «مشغر» به رشته تحرير درآورد و در سال ١٠٨٨ در مشهد مقدس آن را به اتمام رساند. اين سال براى شيخ سال پركار و پربركتى محسوب مى‌شد؛ چرا كه در اين سال «فهرست وسائل الشيعة» را نيز تدوين نمود.

این گردآوری در طیّ سه مرحله انجام شده است. به‌‌عبارت دیگر مرحوم شیخ حر، سه نسخه از وسائل‌ الشیعة تحریر کرده است که می‌توانیم به نسخه مسوده و مبیضه اول و ثانی تعبیر بیاوریم.

با توجه به رسائل دیگری از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه، سومین نسخه از کتاب وسائل‌ الشیعة در اختیار مرحوم آقای کرمانی بوده است.

ایشان در رساله جواب شیخ محمد بحرانی، نسخه‌شناسیِ مختصری از وسائل‌الشیعة ارائه کرده و بیان می‌فرمایند که نسخه سوم نزد ایشان است:
«و لیس فی الوسائل الموجود عندنا ذلک... فلعلها کان فی بعض نسخ الوسائل فانه سوّد بخطه ثلث نُسَخ و عندی الثالثة منها و فیها حذف و زیادة کثیرة.» (مکارم‌الابرار، ج٣١، ص۶١١)

امروزه این سه تحریر (سه نسخه وسائل به‌ خط مؤلف) به‌طور متمرکز وجود ندارد؛ بلکه ظاهراً پاره‌پاره شده و هر بخشی در کتابخانه‌ای در ایران نگهداری می‌شود. در فهرست فنخا (ج٨، ص٨۶۶) پانزده نسخه وسائل به خطّ مؤلف معرفی شده است. عجالتاً نتیجه‌ای که می‌توان حاصل کرد اینکه مراحل نگارش سه مرحله بوده است چنانکه مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه اشاره فرموده‌اند (سوّد بخطه ثلث نسخ) و در حال حاضر پاره‌های این سه مرحله و نسخه، به‌طور پراکنده در کتابخانه‌ها پخش است.

به موضوع اصلی بازگردیم. متأسفانه گزارشی تاریخی درباره تملک این نسخه در دست نیست: اینکه این نسخه چگونه در تملک مرحوم آقای کرمانی قرار گرفته و در نهایت به کجا منتقل شده است. تصاوير نسخه‌های اهدائیِ کرمان به دائرة المعارف بزرگ اسلامی نیز از این نسخه نفیس خالی است. همین‌قدر می‌دانیم سومین نسخه به خطّ مرحوم شیخ حرّ عاملی در اختیار مرحوم آقای کرمانی بوده است.

تملک وسائل‌الشیعة به خط مؤلف بعضی از ویژگی‌های شخصیتِ علمی مرحوم آقای کرمانی را بازگو می‌کند:
نشان‌ دسترسیِ مرحوم آقای کرمانی به منابع دستِ اولِ است. همچنین اهمیت این بزرگوار به متون روائی و مجامع حدیثی را حکایت می‌کند.
از طرفی نفوذ اجتماعی و دینیِ ایشان در اوساط علمی آن دوره را بازگو می‌کند که این‌نوع از نُسَخ خدمت ایشان ارائه می‌شده است. دیگر اینکه بیان‌گر غنای کتابخانه شخصی ایشان نیز هست.

از نگاه «درون‌مکتبی» جایگاه این عالم شیعی اعلی الله مقامه مشخص است. اما با نگاه «برون‌مکتبی» در کنار همه ویژگی‌هایی که اشاره شد، تملک این‌گونه نسخه‌ها و استفاده از آن تتبع و تضلع ایشان را آشکارتر کرده و ارزشِ مباحث تحقیقی ایشان و دقت‌های علمی ایشان را روشن‌تر می‌سازد. اعلی الله درجاتِه و نفعنا الله بعلومه.

🔸متن کامل این یادداشت در لینک زیر:
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/vasaael/

🔺شرح فقراتی از زیارت اربعین
از بیانات عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله‌ مقامه
@AghayedNet