This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺بخشی از سخنرانی جورج جرداق، نویسنده کتاب الامام علی صوت العدالة الانسانیة
@AghayedNet
AghayedNet
🔺بخشی از سخنرانی جورج جرداق، نویسنده کتاب الامام علی صوت العدالة الانسانیة @AghayedNet
✔️🔻از فرمایش‌های مکتبی

🔸شخصی مسيحی كتاب می‌‏نويسد الامام علی صوت العدالة الانسانية، چندین جلد. و چه می‌‏نويسد؟ علی را مقايسه می‌‏كند با مردان انقلابی روزگار و می‌‏سنجد با آن‏ها و می‌‏گويد بالنسبه به آن‏ها وقتی كه ما نگاه می‌‏كنيم، علی عدالت دارد. دوستش داريم كه عدالت اجتماعی برقرار ساخته و حكومتش حكومت عدالت انسانی است، به اصول عدالت انسانی پاي‏بند است.

🔹اين‏ها نشد محبت علی و اين‏ها كه نشد شناخت علی و اين‏ها نشد مجذوبيت در برابر علی. يک علی خيالی درست كرده‌اند، همان‌‏طور كه نوع مردم شيعه و يا غير شيعه و يا مستشرقين و يا نويسندگانِ مثلاً سنی يک علی‌ای درست كرده‏‌اند آن‌‏طوری كه خودشان خواسته‌‏اند و آن علی را دوست دارند.

🔸علی صلوات اللّه عليه آن محبتی را می‌‏خواهد و مجذوب او كسی است كه محبتش و دوستی‌اش به اميرالمؤمنين صلوات اللّه عليه بر مبنای شناختی باشد كه آن شناخت، از وحی سرچشمه گرفته باشد. يعنی امامت علی، امارت علی بر مبنای ولايتی باشد كه قرآن معرفی كرده: انما وليكم اللّه و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون. يك چنين ولايتی.

🔹اين مبنا اگر بود و بر اين مبنا محبت اگر بود، علی صلوات اللّه عليه اين شخص را مؤمن می‌داند و محبتش را محبت به خودش می‌داند و خود را محبوب او می‌داند او را هم محبوب خود می‌داند. اين ولايت عجيب است و محبتی كه بر اين شناخت مبتنی است؛ يعنی شناختِ ولايتی و شناختی كه از وحی سرچشمه گرفته، طوری است كه امام را معصوم می‌داند، امام را دست ولايت خدا می‌‏شناسد، مظهر ولايت خدا می‌‏داند، در برابر امام تسليم است به حقيقت تسليم، در برابر امام به هيچ‌‏نوع سركشی، سرکشی ندارد. دوستان واقعی علی چنين افرادند.

🔸اميرالمؤمنين صلوات اللّه عليه ملاک در دست می‌دهند. فرمود لو ضربت خيشوم المؤمن بسيفی هذا علی ان‏ يبغضنی ما ابغضنی. اگر با اين شمشيرم بزنم بر بينی مؤمن (به ظاهر بی‌‏گناه) كه مرا دشمن بدارد؛ به اين منظور بزنم كه در دل دشمنی مرا پيدا كند و با من دشمن بشود، مؤمن ذره‏‌ای گرد كدورت بر دلش نخواهد نشست.

🔹مؤمن اين بزرگوار را «ولیّ» می‌داند. معنايش اين است که تو به من حيات دادی. معنی ولايت از نظر قرآن اين است. «ولیّ» هستی تو، يعنی حيات، تو به من دادی، وجود تو به من دادی، حالا هم بخواهی بگيری می‌‏گيری، مالكی. خدا تو را مالک قرار داده: و هو المالک لما ملّكهم. نه اين‌كه از مالكيت خدا بيرون بروند؛ مالكيتِ مُلک را خدا به ايشان داده و ايشان مالكيت خدا هستند برای ملک؛ نه اين‏كه خدا دستش را برداشته باشد و اين‏ها را مالكيت داده باشد نه؛ مالكيتِ خدا نسبت به هستی، يعنی مقام ولايت كه حاملش محمدو آل‌محمدند عليهم‏‌السلام‌.

🔸وقتی كه اين‌‏طور باشد مؤمن و محبتش به علی بر يک‌چنين مبنايی باشد، اگر اميرالمؤمنين، بی‌‏جهت، فقط به منظور اين‏كه گَرد كدورتی بر خاطر مؤمن بنشيند، شمشير بر بينی او فرود بياورد، ذره‌‏ای گَردِ كدورت بر دل مؤمن ننشيند. بر اين مقياس است محبت به علی؛ می‌فرمايد مرا دشمن نخواهد داشت.
@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔹به‌ضمیمه تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)

🔸برای مطالعه عنوان‌های زیر را لمس یا کلیک کنید:
🔻🔻🔻
بخش اول
بخش دوم
بخش سوم
بخش چهارم
@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)


💠بخش اول

یکی از مکاتب فکری در متن شیعه اثناعشری، مکتب استبصار (شیخیه باقری) است. آغاز این اندیشه و مکتب،‌ از قرن سیزدهم بود که آثار عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه همچون شرح الزیارة الجامعة الکبیرة و... در اوساط علمیه آن برهه منتشر شد و به شهرت رسید. با آغاز قرن چهاردهم و ظهور پدیده تجدد و عصر پیشرفت و تکنولوژی، برخی گمان می‌کردند این مکتب به افول رود؛ چنانکه امروز نیز پژوهشگرانی بر این باورند که جریان‌های فکری قرن سیزدهم، به‌تدریج از چرخه تفکر در ایران خارج شدند.

آری؛ اندیشه‌‌ای که ریشه در شلته‌ دارد فانی است. اما اندیشه‌ای که مقتبس از قرآن و سنت است، تا قرآن و سنت باقی است، این اندیشه نیز جاوید است و مکتب شیخ اعلی الله مقامه چنین است و به‌طور مکرر بزرگان دین اعلی الله مقامهم به این مهم تصریح فرموده‌اند.
دوران معاصر، دوره عبور از سنت به مدرنیته است. پیشرفت‌های بشری و اختراعات به‌قدری سرعت گرفته است که در تاریخ بشر نمونه ندارد. این برهه، بازشدن دروازه‌های عجیب و غریبِ تکنولوژی‌ها، و به‌تدریج بسته‌شدن درگاه‌ زندگی سنتی است.

عبور از این برهه واقعاً دشوار است؛ چراکه متدینان در پی نگهداری اَصالت‌ها هستند و از طرفی فشارِ زندگیِ مدرن مسائل جدید را به‌وجود آورده است.
سه راه حل در پیش است: یا باید خود را در چهاردیواری محصور کرد و از زندگی در جامعه امروزی دست کشید؛ چنانکه برخی در روستایی در طالقان خود را در چهاردیواری محصور کرده‌اند. (دیگران آن را روستای ایستا می‌نامند و کتابی دراین‌باره منتشر شده است.) یا باید از سنت‌ها و امور اصیل و به‌طور کلی تدین دست کشید و همچون لائیک‌ها زندگی کرد. و روش سوم، با حفظ سنت‌ها و اصالت‌ها و سلامتی در ایمان،‌ از این دروازه و برهه گذشت و وارد دنیای جدید شد.

در این نوشتار، بر رویکردِ فقهی شیخیه‌باقریه تأملی خواهیم کرد که چگونه این برهه را پشت سر می‌گذارد.

بزرگان دین اعلی الله مقامهم در دوره قاجار می‌زیستند. پس از سفر دوم ناصرالدین‌شاه به فرنگ، کم‌کم اختراعات غربی وارد ایران می‌شد و سفیران کشورها به ایران اعزام می‌شدند. البته در زمان شیخ مرحوم اعلی الله مقامه (هم‌دوره با فتحعلی‌شاه قاجار) به‌ندرت بعضی اختراعات و پیشرفت‌های بشری به این مناطق می‌رسید و نزد شیخ اعلی الله مقامه می‌آوردند. برای نمونه در نسخه‌ خطیِ یکی از شاگردان شیخ، این حکایت نقل شده است:
«روزی نزد استادم [عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه] بودم. شخصی چیزی را آورد که ساخته غربی‌ها بود. شیخ مرحوم اع تأملی فرمودند در زیبایی ساختِ آن و نفیس بودنِ آن. پس آهی کشیده و فرمودند: فتبارک الله أحسن الخالقین.

یکی از شاگردان گمان کرد شیخ مرحوم ره سازنده را نمی‌دانند کیست، پس گفت: این را خدا نساخته است؛ بلکه غربی ساخته. استاد ره فرمودند: و چه کسی شخص غربی را ساخته و به او فهمانیده و آموزش داده است؟ پس به یادم آمد گفته‌ی شاعر: تو مو می بینی و من پیچش مو.»
شیخ مرحوم اعلی الله مقامه در این پاسخ،‌ خواسته‌اند شاگردان را متذکر توحید افعال کنند و چنین فرموده‌اند.
سید مرحوم،‌ مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه درباره «فراموش‌خانه» که از اختراعات غربی‌ها است بیاناتی مرقوم کرده‌اند. (جواهرالحکم، ج١٣، ص٣٣٣)

در زمان مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه اندکی این اختراع‌ها و پیشرفت‌ها بیشتر شد و این بزرگوار هم واکنش‌هایی نشان می‌دادند. مرحوم آقای کرمانی اع از علماء‌ شهیر آن دوره بوده‌اند و از طرفی با خاندان قاجار نسبت فامیلی داشته‌اند. خودِ این بزرگوار هم شخص متتبعی بوده‌اند. نتیجه اینکه از اخبار روز آگاه بوده‌اند و تازه‌ترین کتاب‌ها و پژوهش‌ها به ایشان می‌رسیده‌ است و همین سبب‌ها «حجاب معاصریت» را کنار زده و از جدیدترین مسائل روز در همه حوزه‌ها (دینی، فرهنگی، سیاسی، علوم و فنون) باخبر بوده‌اند.

ادامه دارد...

@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)

💠بخش دوم

در کتاب ارشادالعوام از اختراع‌ها سخن به میان آمده است و از «تجربیات بشری» نمونه‌هایی ذکر کرده‌اند. در کتاب دقایق‌العلاج از دکتر معاصر خود (دکتر پولاک اتریشی) نوشته‌هایی نقل کرده‌اند؛ هرچند آن را نقد فرموده‌اند.

ایشان صریحاً موضع‌گیری‌هایی درباره دل‌دادگی ایرانیان به غربی‌ها نوشته‌اند و در خاتمه ناصریه و جواب سؤالات مرحوم عبدالعلی‌خان مباحثی مطرح کرده‌اند. از جمله در جواب سؤالات مرحومِ مذکور مرقوم کرده‌اند:

«اعتقاد ايرانی اين شده است كه پينه‌دوز فرنگ حكماً بايد ساعت هم خوب بشناسد و طبيب خوب هم باشد و جرّاح كامل هم باشد و از دين و مذهب و ملت فرنگ هم مهارت داشته باشد و اگرچه فاسق‌ترين فرنگ هم باشد قول او را صدق لا كذب فيه و وعد او را لاخلف فيه و اخبار او را لاخلاف فيه و علم او را لاجهل فيه و تدبير او را لا خطاء فيه می‌دانند و بالطبع مايلند به تصديق آنچه خلاف مذهب اسلام است اگرچه مذهب مجوس و مهاباديان باشد.
پس از تمهيد اين مقدمه كه عقده‌ای در دل اين حقير بود و اندكی با تو بگفتم غم دل، ترسيدم كه دل‌آزرده شوی ورنه سخن بسيار است... .»

اما این اختراع‌ها و پیشرفت‌ها، در برابر پیشرفت‌های بشری در چهار دهه اخیر،‌ بسیار ناچیز است. این دروازه بزرگ مدرنیته با این سروصدا، در این چهل سال باز شده است و همه اختراع‌ها و پیشرفت‌های قبلی،‌ پرهیبی از اوضاع فعلی هم نبوده است. اگر در زمان بزرگان دین در هر سال،‌ اختراعی ثبت می‌شد و خبرش به ایران می‌رسید،‌ امروزه روزانه تکنولوژی پیشرفت می‌کند.

ازاین‌رو این چهل سال، نقطه عطفی در تاریخ پیشرفتِ بشر محسوب می‌شود و همچنین نقطه عطفی در تاریخ مکتب؛ چراکه مؤمنان در این روزگار با مسئله‌های فقهی جدیدی روبرو شده‌اند.

رویکرد شیخیه‌باقریه با این پیشرفت‌ها، رویکردی معقول و معتدل بوده است؛ به‌گونه‌ای که نه به چهاردیواری رفته‌اند و ارتباط خود را با دهکده جهانی قطع کرده‌اند و نه دست از منویاتِ دینی برداشته‌اند.

شیخیه باقری در عرصه‌های علمی آثار متعدد دارد. به‌گونه‌ای که در منابع کشوری به بعضی از این آثار ارجاع داده‌اند.
برای نمونه مقاله‌ای در شماره ۵١ مجله معارف منتشر گردید با عنوان «بحث انتقادی در نقد شیخیه بر حکمت متعالیه» و در این مقاله به‌طور مکرر، به کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه ارجاع داده شده است. (معارف، ش۵١، آذر‌ ـ اسفند١٣٧٩)

شایان ذکر است که چند ماهی است کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه تجدید چاپ شده و با اضافات متعدد و ملحقات و ویراستاریِ صوری، در ۴٨٢صفحه منتشر شده است.

در شماره دیگر مجله معارف، مقاله‌ای با عنوان «فقراتی از نقد مکتب اَحسائی بر مکتب ملاصدرا» منتشر شد. در این مقاله تلخیصی از مباحث چهار جلد کتاب شریف مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیة الله خیر لکم ان کنتم مؤمنین منتشر شد. نگارنده مقاله در چکیده مقاله چنین نوشته است:
«اخیراً به یک مجموعه چهار مجلدی تحت عنوان مباحثی پیرامون... برخوردم که چون حاوی نکات روشن‌کننده‌ای درباره دیدگاه‌های فلسفی مکتب شیخ احمد احسائی و نقاط مورد اختلاف آن با مکتب ملاصدراست، شایسته به نظر آمد که فقراتی از آن را تلخیص کنم... .» (مجله معارف، شماره۵۴، آذر ـ اسفند١٣٨٠، از ص١١۵ تا١٢١)

به ساحتِ فقه و اصول‌فقه می‌رسیم. فقه و فقاهت، عرصه گسترده‌ای است. یکی از مباحث مهم که امروزه میان روشنفکران دینی مطرح است، بحث روزآمدی فقه است. به این معنا که برخی احکام فقهی در این زمانه چگونه قابل اجرا است؟ آیا باید نسخه جدیدی از آن احکام ارائه کرد؟ به تعبیر دیگر پویایی فقه شیعه در نگاه به احکام فقهی،‌ در گرو توجه به شرایط زمانی و مکانی است. از جمله فروع این بحث، فهم صحیح بیان معصوم علیه‌السلام و آشنایی با لحن‌القول امام علیه‌السلام است در فضائی که فرمایشی خاص را فرموده‌اند.

فقه پویا و روزآمد نگاهی معاصر قلمداد می‌شود و برخی روشنفکران درصدد توضیح و تبیین آن هستند و در مواضعی به بیراهه‌ها کشیده شده‌اند. صورت منظم و شرعی آن، با خط‌کشی‌های فقهیِ مستدل، یکی از موضوعاتی است که در شیخیه‌باقریه انجام شده است. موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر را ضمن چهار محور معرفی می‌کنیم... .

ادامه دارد...

@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)


💠بخش سوم

موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر را ضمن چهار محور معرفی می‌کنیم:

١. قریب به هزار پرسش و پاسخ که بخش معظمی از آن در ابواب مختلف فقهی است، نشان این موضوع است. این پرسش‌ها و پاسخ‌ها مقداری است که ثبت و حفظ شده است؛ چه بسیار پرسش‌ها که شفاهاً بوده و در سفرهای مختلف و شهرهای متعدد مطرح شده و نگاشته نشده است.

پرسش‌های فقهی موجود،‌ در همه ابواب فقهی است. از طهارت و صلاة و صیام و حج (پرسش‌های این باب، جزوه‌های مستقلی است) و خمس و زکات و زیارات تا ابواب فقهی دیگر همچون تجارت، نکاح و طلاق، صید، مطاعم و مشارب تا کتاب ارث و کتاب دیات. این حجم وسیع از پرسش و پاسخ، حتی در زمان مشایخ عظام اعلی‌الله‌مقامهم نبوده است؛ چراکه مؤمنان در آن روزگار با «حوادث واقعه» مثل این روزگار برخورد نکردند.

گذشته از ابوابِ فقهِ سنتی،‌ بخش معتنابهی از پرسش‌ها و پاسخ‌ها، مربوط به پیشرفت‌ها و تکنولوژی‌های جدید است. برای نمونه پرسش از تکنولوژی‌های جدید در فرزندآوری، پرسش از تکنولوژی‌های جدید در کسب‌وکار، مباحث فقهیِ انتخاب فرزند از پرورشگاه، مباحث فقهی فضای مجازی و بازی‌های اینترنتی و... .

میان شیخیه‌باقریه، از زمان شیوع بیماری مسری پرسش‌های مختلفی مطرح شده و پاسخ‌هایی ارائه شده است. این پاسخ‌ها و توصیه‌ها، راهکارهایی اطمینان‌بخش در این دورانِ وانفسا ارائه داده است. در شرایطی که تندرویی‌هایی از ناحیه بعضی (چه حوزوی و چه غیر آن) در سطح جامعه بروز کرد، میان شیخیه‌باقریه تدابیر شرعی و عقلی و بهداشتی ارائه شد و تابعان فکری بزرگان دین از مشی معتدلانه فاصله نگرفتند.

٢. محور دوم، مباحث تخصصیِ فقه و اصول است. درس خارج فقه مدتی ادامه داشت و اگر موانعی مانع نمی‌شد و مباحث خارج فقه تکمیل می‌گردید، بسیار مغتنم بود. هرچند مقدار بحث خارج فقهی که مطرح شده، الگویی است برای خارج فقهِ مطابق با موازین و مبانی بزرگان دین اعلی‌ الله مقامهم.

در عرصه اصول‌فقه، مباحثی که در اوساط حوزوی بحث می‌شود، تدریس و نقد شده است. دروس کفایة‌الاصول در این راستا است. به‌خصوص که در پایان هر بحث از مباحث آخوند، نظر حق را براساس فرمایش‌های‌ بزرگان، و چکیده و عصاره فرمایش‌های بزرگان را در آن بحث اصولی بیان فرموده‌اند. مجمل اینکه اصول‌فقه بزرگان که فعلاً مهجور است، توسط استاد ما حفظه‌الله احیاء شده است.

در روزگار مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه نتایج‌الافکار ابراهیم موسوی قزوینی رایج بوده است و علماء بر آن شرح می‌نوشته‌اند. ازاین‌رو آقای کرمانی این رساله را انتخاب فرمودند و شرح و نقد کردند (که با نام شرح‌النتایج در دسترس است.) به‌تعبیر استاد ما حفظه‌الله، اگر مرحوم آقای کرمانی در این زمان بودند، کفایة‌الاصول را شرح و نقد می‌کردند؛ چراکه آخوند خراسانی طرحی نو درانداخت و فلسفه را وارد اصول کرد و کتاب رسمی حوزه‌ها شد. بررسی و تدریس کفایة‌الاصول، نشانه نگاهِ مترقی و به‌روزِ شیخیه‌باقریه است.

٣. تحقیقات فقهی: در چهل سال اخیر موضوعات فقهی مختلفی به‌طور تفصیلی تحقیق شده است. عنوان بعضی از این تحقیقات چنین است: توبه مرتد، مسأله قبله، بررسی کلمه «الی» در آیه وضو، اوقات نماز (تفاوت وقت اول با اول‌ وقت)، تبیین مرادات متن کتاب مبارک الجامع لاحکام الشرایع و کتاب مبارک کفایة‌المسائل و... .

شایان ذکر است که هر یک از این موضوعات و موضوعات دیگر، سال‌ها بررسی و گفت‌وگو شده و در قالب درس‌ها یا جزوه‌ها ارائه گردیده است.

ادامه دارد...

@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)

💠بخش چهارم و پایانی

۴. نوآوری‌های فقهی: منظور از نوآوری، استنباط مباحث فقهی با توجه به مبانی روایی و بیانات بزرگان دین است.

مباحثی که در ساحت عمل نیامده و صرفاً بعضی مسائل نظری آن در فرمایش‌ها بوده است. عنوان بعضی از این نوآوری‌ها چنین است:

شهادت ثالثه و شهادت رابعه (بیان جمله و ان ولیهم ولی الله فاوالیه و عدوهم عدو الله فاعادیه) در تشهد نماز (با تفصیل مقدمات و منابعِ استنباط این حکم)؛
استحباب اظهار مسرّت و دست بر دست زدن در مجالس سرور محمد و آل‌محمد علیهم‌السلام؛
استفاده از تلویزیون برای پخش مباحث دینی و... .
درباره اهمیت آخرین مورد فوق‌الذکر همین بس که اشاره کنیم بعضی فقهاء شیعه موضع‌گیری‌های شدیدی در برابر مسائل جدید اظهار می‌کردند؛ مسائلی همچون آب لوله‌کشی و دوش حمام و بلندگو! اما در شیخیه‌باقریه دور از هرگونه تهجر، با این وسائل و امور رفاهی برخورد معتدلی صورت گرفته است.

یکی دیگر از نوآوری‌های فقهی، بازنویسی کتاب کفایة‌المسائل مطابق نیاز امروز است که طرح گسترده‌ای است. این بازنویسی شامل دو مرحله کلی است: حذف آنچه امروز مورد نیاز نیست، اضافه‌کردن آنچه امروز به آن احتیاج است. در پایان هر بخش، مسائل جدید تحت عنوان «مسائل متفرقه» یا «پرسش‌‌ها و پاسخ‌های فقهی» اضافه شده است. غیر از این دو مرحله کلی، حذف عباراتی از کفایة‌المسائل که برای «متفقهین» نگاشته‌اند؛ عباراتی مثل «چنانکه در روایات وارد شده و خلافی در آن نیست» و از این قبیل. همچنین آسان‌تر کردن متن کتاب در مواضعی، از جمله مراحل بازنویسی است.

یکی از نوآوری‌ها که طرح کلی آن مطرح شده،‌ بررسی فقهیِ مستندات مسائل کتاب الجامع لاحکام الشرایع است. اینکه هر مسئله فقهی که مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه در این کتاب نوشته‌اند، مستندات روایی آن بررسی شود و مفردات هر روایت تحقیق گردد و لحن امام علیه‌السلام توضیح داده شود. سال‌ها قبل، استاد ما حفظه‌الله این طرح را مطرح کردند و فرمودند مناسب است که نام این کتاب گذارده شود: النافع للمتفقهین الروائع فی شرح الجامع لاحکام الشرایع.

نمونه‌ها در این بخش فراوان است. برای پرهیز از مفصل شدن این نوشتار، صرفاً به‌عنوان بعضی اشاره می‌کنیم:

توجه به فتاوای اهل‌سنت و تخلف از آن (الرشد فی خلافهم)؛ به‌ویژه در رؤیت هلال؛
جمع بین «صم للرؤیة و افطر للرؤیة» و روایت «شهر رمضان ثلاثون یوماً لاینقص ابداً»؛
بررسی شرطیت یا شطریتِ شهادت ثالثه در اذان و بیان نظر حق دراین‌باره؛
بررسی فقهیِ احتساب پرداختی جهتِ وام به‌عنوان خمس (سهم سادات و سهم امام‌ علیه‌السلام)؛
بیان مصادیق سهم امام علیه‌السلام در این زمان و پاسخ به پرسش‌های فقهی دراین‌باره؛
و ده‌ها موضوع دیگر.
آنچه اشاره شد، با تمرکز بر فقه بود و اینها غیر از مباحث حِکمی و اعتقادی و برنامه‌های تعلیم و تعلم و برنامه‌های اجرایی و... است.

همه این برنامه‌ها در اصول و فقه، مطابق مبانی بزرگان دین اعلی الله مقامهم است و «حوادث واقعه» از مبانی روایی و بیانات مشایخ عظام استفاده شده است.

ازاین‌رو وقتی از استاد ما حفظه‌الله سؤال شد که نام مجموعه آثار شما چه باشد؟ فرمودند: «مواریث الکرام» یعنی آنچه از آقایان کریم (مشایخ عظام اعلی‌الله مقامهم) به ارث رسیده است. در واقع آنچه ایشان بیان کرده‌اند،‌ برگرفته از بزرگان دین است و «مواریث» محسوب می‌شود.

پرسش حیاتی این است: اگر این امتیازات مکتبی در عرصه فقه نبود، به‌راستی شیخیه‌باقریه چگونه این دورانِ گذار از سنت به مدرنیته را می‌گذراند؟

تاریخ نگارش: ١۶ ذوالحجه ١۴۴١

@AghayedNet
🔺در یک کتاب سنگی (چاپ دهلی) به نام دفع‌المغالطه از سید عمار علی سونیپتی (از علماء شیعه در هند) ناشر لیستی از کتاب‌های فروشی را تنظیم کرده و از کتاب ارشادالعوام هم نام برده است.
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ

🔸نزد لقب شريف «قائم» براى حضرت مهدى عجل الله فرجه دستور است كه بايستيم و دست بر سر گذارده براى فرج حضرت دعا كنيم. آيا اين تعظيم برابر اين نام مبارک در همه‌جا عموميت دارد مثل قرائت و استماع روايات، شنیدن مواعظ و سخنرانی؟
و اين‏كه به‌هنگام خواندن دعاهاى وارده براى حضرت، ادب نموده برمى ‏خيزيم براساس چه دستورالعملى است؟

پاسخ:

🔹از حديث شريفی از حضرت رضا عليه‌السلام استفاده مى‌‏شود كه هرگاه به‌آن بزرگوار متوسل مى‏‌شويم و توجه مى‏‌کنیم چه مستقيماً (مانند زيارات آن حضرت و يا توسل به خود آن بزرگوار) و چه غير مستقيم (مانند حالات دعا و واسطه قرار دادن آن بزرگوار يا دعا درباره‏ آن حضرت يا در زيارت ساير معصومين) و به‌خصوص در هنگام ذكر لقب «قائم» (در همان حالاتى كه ذكر شد) به احترام مى‏‌ايستيم.

زيرا آن بزرگوار در چنين مواردى نظر خاص به‌ ما مى‏ فرمايند و براى تعظيم آن نظر خاصّ و توجه مخصوص، اگر نشسته‏‌ايم برمى‌‏خيزيم.

ولى در غير آن حالاتِ نام‏ برده ايستادن لزومى ندارد و بلكه جا ندارد؛ زيرا ائمه علیهم‌السلام در روايات زيادى براى اصحاب خود نام آن حضرت را مى‏‌بردند و نه خود برمى‏‌خاستند و نه به اصحاب دستور مى‌دادند كه از جا برخيزند.

و اگر گفته شود از آن جهت بوده كه در آن زمان‌ها حضرت به دنيا نيامده بودند مى‏‌گويم حقيقت نوريّه‏ آن حضرت موجود بوده و حتى حضرت رسول صلی الله عليه و آله در شب معراج نور آن بزرگوار را زيارت كردند.

@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📹 | ۲۴ ذوالحجه روز خاتم بخشی امیرالمؤمنین علیه السلام
🔺تأملاتی بر تصدّق حضرت در نماز
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
✔️بازسازی، توسعه و تزئیناتِ حرم‌های مطهر

🔻بخش اول

روز عید غدیر امسال(١۴۴١ق) و در ایام شیوع بیماری مسری، پروژه طلاکاری ایوان حرم حضرت اباالفضل‌العباس علیه‌السلام افتتاح شد. با توجه به زائران اندکِ کربلاء معلی در دوره کرونا، در ذهن بعضی، پرسش‌هایی اعتقادی پررنگ‌تر شد. و می‌نویسیم پررنگ‌تر، چراکه این سؤالات در زوایای ذهن‌ها نشسته بود و این حرکت اخیر، آن را به جریان انداخت:

آیا به این توسعه‌ها و تعمیرات و تزئینات نیاز است؟ آیا اسراف نیست؟ آیا بهتر نیست مبلغ این بازسازی‌ها صرف کودکان کار و فقراء و مساکین شود؟ آیا...؟ آیا...؟

نوع این پرسش‌ها در شبهاتی ریشه دارد که توسط مخالفان دین و تدین و متدینان، در فضای مجازی تزریق می‌شود و ذهن محبان و دوستان را هم ممکن است آلوده کند. دشمنان دین در برابر تک‌تک برنامه‌های دینی موضع‌گیری دارند. هرچه می‌خواهند شلتاق کنند؛ اهل‌ایمان راسخ‌تر از همیشه در مسیر صحیح در حرکتند و الحمد لله رب العالمین.

در این نوشتار در ضمن چند بخش به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم:

١. توسعه، تعمیرات و تزئینات اماکن دینی مخصوص شیعه نیست. تابعان هر یک از ادیان آسمانی مراکز دینی را احترام کرده و در توسعه و زیبایی آن کوشایند. نه فقط در یهودیت و مسیحیت که حتی میان اهل‌سنت چنین است. پروژه‌های عظیم گسترش مسجدالنبی و مسجدالحرام نمونه‌هایی از این جریان است. در میان شیعه نیز به مراکز دینی احترام شده و در صورتِ نبودِ تقیه، به گستردگی و شکوه ظاهری آن توجه ویژه می‌شود.

٢. بخش معتنابهی از آنچه صرف عتبات می‌شود «وقفیات» است که مؤمنین در اقصا نقاط عالم، وقف حرم‌های مطهر کرده‌اند. از نظر شرعی، متولّی وقف حتماً باید این مبالغ را در محلی که واقف نیت کرده مصرف کند. بخشی از منابعِ مالیِ تزئیناتِ حرم‌ها، گل‌ها، طلاکاری‌ها، توسعه‌ها و... از وقفیات است و چاره‌ای جز انجام آن نیست.
همچنین مؤمنینی همت کرده‌اند و خواسته‌اند اموال خود را در این راه خرج کنند و تبرّعات شخصی است (یعنی هدایا و کمک‌های مالی) و از نظر شرعی، حتماً در این راه باید خرج شود.
بخشی هم از درآمدهای حرم‌ها است که با سرمایه‌گذاری در گل‌خانه‌ها یا باغ‌ها، فروش محصولات و... درآمدهایی برای این امور به‌دست می‌آید و از جایی کاسته نشده است.

٣. منابعِ مالیِ متعددی برای رسیدگی به کودکانِ کار در خیابان‌ها هست. همچنین وجوهِ شرعی زیادی برای رسیدگی به وضع بینوایان و فقراء وجود دارد. اما مشکل این است که متأسفانه بعضی در این میان قرار گرفته‌اند و پول‌ها را به جیب خود ریخته و مانع رسیدن به مستحقین می‌شوند.
این مسأله، هیچ تزاحمی با توسعه و تزئین حرم‌های مطهر ندارد و هر دو قابل اجرا است؛ به‌شرطی که این موانعِ انسانی و چپاولگران، از مسیر رانده شوند.

ادامه دارد...
@AghayedNet
✔️بازسازی، توسعه و تزئیناتِ حرم‌های مطهر

🔻بخش دوم

۴. هزینه‌های هنگفتی که برای مصارفِ باطل می‌شود، چندین برابرِ هزینه‌ای است که برای عتبات می‌شود. اگر هزینه‌های بعضی مراسم مثل جشنواره‌ها و نشست‌ها و مزایده‌های هنری و ساخت پرهزینه سریال‌ها و فیلم‌ها و عروسی‌ها و... را در نظر بگیریم (به‌ویژه قبل از دوره کرونا)، هیچ جای سؤال درباره تزئینات و توسعه‌های حرم‌های مطهر باقی نمی‌ماند.

۵. این جریان امر جدیدی نیست و از دوره‌ای که تقیه نسبتاً برطرف شد (دوران صفویه و قاجار) این برنامه‌ها اجرا می‌شده است و علماء‌ شیعه رضوان الله علیهم بر آن صحه گذارده‌اند و بزرگان دین اعلی الله مقامهم از این برنامه باخبر بوده‌اند و رد نکرده‌اند.

در تاریخ است که در زمان عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه یکی از شاهزادگان هندی مبلغ هنگفتی برای تعمیرات و تزئینات حرم حضرت اباالفضل العباس علیه‌السلام به کربلا ارسال کرد و بعد از اتمام تعمیرات و تزئینات، هزار تومان (در آن دوره!) باقی ماند.

همچنین شخصِ سید مرحوم به نفقه خاص خود بخشی از حرم سیدالشهداء را تعمیر و تجدید بنا کردند. «سعید رشید زمیزم»، از نویسندگان معاصر عراقی، در کتاب هذا الحسین می‌نویسد:

«قام السید کاظم الرشتی و هو احد رجال الدین البارزین فی تلک الفترة بتجدید القسم الشرقی من الصحن الحسینی الشریف علی نفقته الخاصة. و قد آزره عدد کبیر من تجار مدینة کربلاء و وجهائها و اخیارها.» (ص٢٠١)

«مرحوم سید کاظم رشتی که یکی از مردان بزرگ و مشهور در آن زمان بود، قسمت شرقی صحن امام حسین علیه‌السلام را به نفقه خاص خود تجدید بنا فرمود. در این کار، عده‌ای از تجار و آبرومندان و خیّرین شهر کربلا با او همکاری کردند.»

۶. گذشته از آنچه اشاره شد، تعمیر قبور معصومین علیهم‌السلام و اولیاءالله و آباد کردن ظاهری آن، یکی از آداب زیارت است. و این از آیات قرآنی و روایات معصومین علیهم‌السلام استفاده می‌شود.

تعمیر قبور ایشان دو گونه است:‌ تعمیر معنوی و باطنی كه واسطه قرار دادن صاحبان اين قبور بين خود و خدا در عبادات است و توجه به خدای متعال و اظهار عبوديت به درگاه خدا است به تعظيم و تكريم اين قبور مطهره.
و تعمیر ظاهری حاضر شدن نزد این قبور مطهر و همچنین توسعه‌ها و نظافت و فراهم کردن وسایل آسایش زوار و... است که همه جزو آداب زیارت و تعمیرِ ظاهریِ قبور ایشان محسوب می‌شود: و من یعظم شعائر الله فانها من تقوی القلوب.

٢۶ ذوالحجة‌الحرام ١۴۴١
٢۶ مرداد١٣٩٩
@AghayedNet
AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه که در ماه ذوالحجةالحرام (در سال‌های مختلف) نگارش آن به پایان رسیده است. @AghayedNet
🔺رساله‌ای که مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اع در ماه ذوالحجة‌ الحرام از نگارش آن فارغ شده‌اند.

🔹پاسخ به سه پرسش:
ما كه خود را مايل به‌عمل و تقوا و مجاورت علماء می‌بينيم چرا خداوند ما را بر آنها موفق نمی‌فرمايد و از ما معاصی سر می‌زند؟ با اينكه به‌آنها راضی نيستيم؛
علت عدم استجابت دعاها چيست؟ با اينكه خداوند می‌فرمايد «ادعونی استجب لكم» و چرا تداوی به ادويه اثر دارد و ادعيه اثر نمی‌كند؛
راه تأثير اذكار چيست؟

🔸فایل رساله به‌پیوست
@AghayedNet
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله علی کل حال و صلی الله علی محمد و آله خیر آل

به‌اطلاع عزیزانی که تصمیم تشکیل تجمع برای عزاداری (مردانه و زنانه اگرچه محدود) دارند می‌رساند:

در شرایط کنونی در هرگونه تجمعی، هر کجا و به‌هر کیفیتی، احتمال ابتلاء به این بیماری می‌رود.

بنابراین اگر فردی که در یکی از این تجمع‌ها شرکت می‌کند و کاملاً امور بهداشتی را رعایت می‌نماید و خدای ناکرده مبتلا شود یا به یکی از افراد وابسته منتقل سازد، هزینه درمانی و از کارافتادگی بیمار به عهده مؤسسین آن تجمع می‌باشد.

و اگر خدای ناکرده از دنیا برود، تشکیل‌دهندگان آن تجمع قاتل او خواهند بود؛ زیرا این کار قتل نفس عمدی محسوب می‌شود و گذشته از گناهش (فکأنما قتل الناس جمیعاً) واجب است بر مؤسسین که دیه او را پرداخت نمایند.

عصمنا الله و ایاکم عن الزلل و اتباع الهوی

[٢٩ ذوالحجه ١۴۴١]

@AghayedNet
✔️هر خانه یک حسینیه

🔻درباره برگزاری مراسم محرم١۴۴٢

▪️بخش اول

این نوشتار، هم دردِ دل است و هم پاسخ به بعضی شبهه‌ها... . آنچه اشاره خواهیم کرد، دیدگاه ماست و تحمیلی در کار نیست؛ نه التزامی است و نه الزامی. همان‌گونه که ممکن است افرادی عقیده‌ای جز این داشته باشند، برای ما نیز با توجه به روایات این‌گونه بیان شده است.

هر سال، با فرا رسیدن ماه محرم‌الحرام پرسش‌ها و شبهه‌های کلامی و عقیدتی تکرار می‌شود. شبهه‌هایی که نوعاً از ناحیه مخالفان دین و سیدالشهداء علیه‌السلام مطرح شده است و سابقه بعضی از آن‌ها به ده‌ها سال قبل برمی‌گردد. اما امسال، به علت شرایط بیماری فراگیر، گونه جدیدی از شبهه‌ها همچون پیچکی به‌ دست‌وپایِ افکارِ مؤمنان پیچیده و بالا می‌رود.

پیش از این در مقاله «بیماری مسری و چند پرسش اعتقادی» به نمونه‌هایی پاسخ دادیم و در این فرصت تکرار نمی‌کنیم. آنچه در این نوشتار بر آن تمرکز داریم، اصرارِ عجیب بعضی محبان حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام است به برگزاریِ مجالس حضوری در شرایط بیماری فراگیر و اکتفاء نکردن به مجالس مجازی.

در اهمیت عزاداری و لزوم احیاء مراسم عاشورایی شکی نیست و در این فرصت به نقل روایت‌ها و فرمایش‌های مکتبی نمی‌پردازیم. همچنین تردیدی نیست که باید به هر نحوه‌ای عزاداری کرد و کسی از تعطیلیِ مطلقِ برنامه‌ها سخن به میان نیاورده است. سخن در این است که عزاداری از قالبی به قالب دیگری منتقل شود؛ از مجالس حضوری به مجالس مجازی منتقل گردد.

وقتی از تعطیلیِ مجالسِ حضوری به‌علت بیماریِ فراگیر سخن می‌گوییم، علتِ آن شریعت است و عقل. علت همین است و بس. علت‌های دیگری در کارِ ما مدخلیت ندارد. بعضی از تعطیلی مجالس در این شرایط می‌گویند و دلیل آنان جلوگیری از «وهن تشیع» است. می‌گویند مجلس نمی‌گیریم تا زبان دشمنان دراز نشود. دشمنان در اصل تشیع حرف دارند و همه شئونات شیعه اثناعشری را به‌خیال خود زیر سؤال می‌برند. ما از دشمن نمی‌ترسیم. از این می‌ترسیم که خدای ناکرده برنامه‌ای خلاف شریعت انجام دهیم... .

وقتی «احتمال» سرایتِ بیماریِ فراگیر وجود دارد و تجمعِ حتی ده‌نفر (چه رسد به صد نفر) خطرآفرین است، طبق چه ملاکِ شرعی عزاداری حضوری صورت بگیرد؟ آیا کسی دستوری دیده است که عزاداری کنید حتی اگر باعث قتلِ نفسِ یکدیگر شوید و به دیگران آسیب برسانید؟

ائمه اطهار علیهم‌السلام برای حفظ جان خود و شیعیان در عزاداری «تقیه» می‌کردند. حضرت صادق‌ علیه‌السلام در «خانه» خود مجلس برپا کردند و وقتی صدای شیون به بیرون رفت، حضرت فرمود: «الباب الباب» و به همسایه‌ها پیام دادند کودکی داریم که غشی کرده است (صبیٌ لنا غُشی... و چه کودکانی که در کربلا غشی نکردند... .) چرا رسماً اظهار عزاداری نکردند؟ چون باید حفظ جان می‌فرمودند.

در شرایط فعلی هم اگرچه در جوامعِ شیعی بحث «تقیه» مطرح نیست؛ ولی حفظ جان شیعیان سیدالشهداء لازم و ضروری است. به تعبیر بعضی علماء شیعه رضوان الله علیهم «حفظ النفوس فی شرعنا من أهم الواجبات.» (أدوار علم الفقه و اطواره، ج١، ص٢۵۵)

ادامه دارد...

@AghayedNet
✔️هر خانه یک حسینیه

🔻درباره برگزاری مراسم محرم١۴۴٢

▪️بخش دوم

شخصی می‌گوید همه دستورهای بهداشتی را رعایت می‌کنیم... . چه ضمانتی وجود دارد که همه حاضران در مجلس دستورهای بهداشتی را رعایت کنند؟

شما از حفظ فاصله اجتماعی سخن به میان می‌آورید و از ماسک‌زدن و...؛ اما متوجهید که سرویس‌های بهداشتی محدود است و مشترک و چند ساعت چندین نفر از این سرویس‌های مشترک استفاده خواهند کرد؟

آیا متوجهید که اگر در اظهار مصیبت، غَشی بر عزیزان عارض شود، فاصله اجتماعی معنا نخواهد داشت؟ آیا متوجهید علماء و اساتید با علم به فضیلت عزاداری، اقامه عزا در منزل را ترجیح داده‌اند؟

تردیدی نیست که همه داغدارند. همه دوستدار و محب سیدالشهداء هستند و می‌خواهند اظهار عزا کنند. طبیعتاً جمعیت، کمکِ حال است برای این اظهار. اما به چه قیمتی؟ به قیمت مخالفت با شرع و عقل؟

شخصی می‌گوید مسئولیت مجلس با من... مشکل خاصی پیش نمی‌آید. پاسخ می‌دهیم مسئولیت «انسان‌کُشی» را بر عهده می‌گیرید؟ این کار رسماً قَتل نفس است و عواقب و تبعات شرعی دارد و: مَنْ قَتَلَ نَفْسَا بِغَیرِ نَفْسٍ أو فَسادٍ فِی الأَرضِ فَکانّما قَتَلَ النَّاسَ جمیعاً وَ مَنْ أَحْیاها فَکأَنّما اَحیا النَّاسَ جمیعاً.

شخصی می‌گوید مغازه‌ها و پاساژها باز است و قطارها و هواپیماها مملو از جمعیت... فقط مجلس عزا اشکال دارد؟... . پاسخ می‌دهیم مگر هر کجا خبط و خطائی بود باید پیروی کرد؟ تجمعات آنها اشکال دارد و مجوزی برای برپایی مجالسِ اهل ایمان و به خطر انداختن جان مؤمنان نیست.

از طرفی برگزارکننده مجلس از حفظ بهداشت سخن می‌گوید؛ اما چه تضمینی است که حاضران در مجلس به سخن صاحب‌مجلس گوش فرا دهند و تباعدِ اجتماعی را حفظ کنند و... .

وقتی از استاد ما حفظه‌الله دراین‌باره سؤال می‌شود و ایشان می‌فرمایند: ملاک من حرم مطهر است... چه محلی مقدس‌تر از حرم شریف؟ هیچ بهانه‌ای نیست. زیر نظر کارشناس‌های مذهبیِ مسلط و کارشناس‌های مسلم بهداشت و دل‌سوز، حرم مطهر تعطیل است. طبیعتاً مجالس دیگر تحت‌الشعاع خواهد بود.

باید تابع عقل و شرع بود و از عواطف تبعیت نکرد. به‌راستی در این شرایط مجلس حضوری مورد رضایت امام زمان عجل الله فرجه است...؟

وقتی که در اوایل شعبان ١٢٠۶ق در «کربلاء معلی» طاعون منتشر شد، شیخ مرحوم اعلی الله مقامه از کربلاء هجرت کردند. شیخ مرحوم... با آن دیدِ فؤادی‌اش به کربلاء و حسین علیه‌السلام و عزاداری... . وظیفه شرعی در بُعد شریعت، غیر از مباحث اعتقادی است. هر کدام در جای خود باید محفوظ باشد. امروز وظیفه شرعی نه مهاجرت که پیشگیری‌های بهداشتی و قرنطینه و برگزاری عزاداری در منزل است.

آری، شرایط دشوار است. دوری از مجالس حضوریِ عزاداری ناگوار است. همه بر این باوریم که باید اقامه عزا کرد؛ اما از «تقدیر» فراری نیست. امسال تقدیر بر این است که هر خانه یک حسینیه باشد. توجه به ساحت سیدالشهداء در خانه‌ها موج زند و احیاء مراسم عاشورایی در خانه‌ها رقم بخورد. این به‌معنای تعطیلی محرّم و عاشورا نیست... انتقال از قالبی به قالب دیگر است... .
با همه این تفاصیل، بعضی هستند که این متن را خوانده، صفحه گوشی را خاموش کرده و به مجلس حضوری عزاداری می‌روند... .

آخرین روز سال ١۴۴١ق

@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📹 |قال المرحوم الشیخ أحمد الأحسائی أع:

نَعَی النَّعیُّ مُصابَ الْهاشِمیینا
کَأَنَّ عاشورَ بِالأَحزانِ یَعنینا

🔺خبر آورده پیک غم ز مرگ دوده هاشم|یقین عاشور و غم هایش به سوی ما شده عازم
@AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه محرم‌الحرام نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet