🔺مجموعه هشت جلدیِ «المولی الغریب، مسلم بن عقیل، وقائع السفارة»

▪️روز نهم ذی‌حجه، سال‌روز شهادت حضرت مسلم بن عقیل و هانی بن عروه
@AghayedNet
🔺رساله عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع به‌دستورِ عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اع
🔹در شرح فقراتی از دعاء مروی در مصباح‌المتهجد
🔸به‌خط مصنف و مزّین به خاتم سیدمرحوم اع با سجع «عبده الراجی محمدکاظم الحسینی»
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
🌷دعاء روز عرفه به خط مرحوم شیخ احمد اَحسائی أع
@AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه ذوالحجة‌الحرام نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet
🔺از فرمایش‌های مکتبی
@AghayedNet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📹🔺گزارشی از یک‌مسجد

🔹قریه «التهیمیة» از قدیمی‌ترین روستاهای احساء است. در اسناد آرشیو عثمانی به‌سال ٩٧٩ از این روستا یاد شده.

🔸در قرن هشتم و نهم هجری، به‌علت مساجد زیاد این آبادی، به آن «قریه اربعین مسجد» می‌گفتند. امروز از آن‌ها ١١ مسجد باقی مانده.

🔹یکی از مساجد، به‌نام عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی‌الله‌مقامه است.

🔸در این مستند که در تاریخ ٨ ذوالحجه ١۴۴١ ضبط شده، گزارشی از این مسجد و بازسازی آن ارائه شده است.
@AghayedNet
✔️🔻نگاهِ آخرالزمانی به بیماری مسری

اصطلاح «آخرالزمان» در متون ادیان آسمانی به‌کار رفته است و امروزه این مفهوم در ساحت‌های مختلف پربسامد است؛ در ساحت هنر،‌ ادبیات، سیاست و... . از تعبیر «آخرالزمان» در متون اسلامی، چند برهه زمانی اراده شده است:

معنای اول: از زمان بعثت رسول‌خدا صلی الله علیه و آله تا قیامت،‌ همه این دوران آخرالزمان است. شریعت حضرت، خاتِم شرایع است و دین دیگری نمی‌آید. ازاین‌رو این دوره آخرالزمان نامیده می‌شود؛
معنای دوم: از ابتداء غیبت کبری تا زمان ظهور. طبق این معنای آخرالزمان، هم‌اینک در متن آخرالزمان به‌سر می‌بریم؛
معنای سوم: اواخر غیبت‌کبری تا ظهور و رجعت.

روایات بسیاری درباره آخرالزمان به‌معنای دوم (دوره غیبت امام عجل الله فرجه) به‌کار رفته است. بشر در این دوران مرتکب گناهان و فسق و فجوری می‌شود که سابقه نداشته است. همچنین بعضی بلاها و گرفتاری‌ها و بیماری‌ها در این برهه آشکار می‌شود.

بیماری فراگیر (بیماری مسری) یکی از گرفتاری‌های آخرالزمان است. در روایات از طاعون که نوعی بیماری مسری است، به «موت ابیض» تعبیر آورده شده.
بیماری مسری، نه‌فقط از بلایای شایع در آخرالزمان است که حتی از علائم ظهور امام عجل الله فرجه محسوب می‌شود.

در نگاشته‌های عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه نگاهِ آخرالزمانی به بیماری مسری دیده می‌شود. این نگاه، دو جهت دارد:
١.بیماری مسری از علائم ظهور است؛
٢.بیماری مسری، ‌نتیجه شرارت خلق و زیادی گناهان در آخرالزمان است.

یکی از جُنگ‌های ایشان مسمی به «الروضة» است. در این جُنگ به آیات و روایات و بعضی اشعار و تجربیات اشاره فرموده‌اند. در صفحه پایانی این جنگ مرقوم کرده‌اند:
«و کذلک من العلامات الخاصة الموت الابیض و الاحمر الذی شاع فی العالم اما الموت الابیض فهو الطاعون و الوباء الشایع فی العالم منذ ثلثین سنة و اکثر و کأن الوباء لایرتفع عن البلاد... .» (مکارم الابرار عربی، ج١۵، ص۴١۴)

(از جمله علامات خاصه ظهور، مرگ سفید و مرگ سرخ است که در عالم شایع شده است. مرگ سفید، طاعون و وباء است که سی‌سال و بیشتر است که فراگیر شده و گویا وباء از شهرها دفع نمی‌شود. مرگ سرخ هم قتل است که در این‌ سال‌ها گسترش پیدا کرده به‌گونه‌ای که در یک جنگ، سیصد هزار نفر و بیشتر کشته می‌شوند. از فرنگ خبر آمده که در یک جنگ پانزده کُرور و بیشتر کشته می‌شوند (هر کرور پانصد هزار نفر) مرگ سفید و سرخ از علائم منصوصه برای ظهور امام علیه‌السلام است و الحمدلله دنیا پاکسازی زیادی شده است. خداوند متعال به رَوح و گشایش تعجیل بفرماید ان‌شاء‌الله.)

علماء شیعه رضوان الله علیهم همیشه به یاد امام زمان صلوات الله علیه و امر ظهور حضرت بوده‌اند و حوادث عالم را در راستای ظهور می‌دیده‌اند. این‌گونه بیانات «توقیت» نیست؛ بلکه امیدواری به درک ایام ظهور است.

استاد ما حفظه‌الله در کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه درباره مرگ سفید، این توضیح را مرقوم کرده‌اند:
«مرگ سرخ، کشته‌شدن‌ها و مرگ سفید، مردن‌هایی بر اثر وباء و طاعون و یا گازهای سمی شیمیایی و امثال اینها.» (چ‌ جدید، ص٢۵۴)
امروزه بعضی مکاتب طب سنتی و اسلامی، داروهای شیمیایی را مصداق «مرگ سفید» معرفی می‌کنند.

جهت دیگر در نگاه آخرالزمانی به بیماری مسری این است که خداوند بیماری فراگیر را نتیجه گناهان و شرور در آخرالزمان قرار داده است.
عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه بیماری مسری را در کنار قحطی و گرانی،‌ از آثار زیاد‌شدن گناهان برمی‌شمرند:
«و شیوع زنا، مستلزم قلت اعمار و وقوع وبا و قحطی و گرانی اسعار.»
(جواهرالحکم، ج١۴، ص٣۶٩)

مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه در کتاب دقایق‌العلاج فصلی مستقل درباره وباء عنوان فرموده‌اند و به این نگاه اشاره کرده‌اند:
«فصل فی الوباء المعروف فی هذه الاعصار و هو هیضة تحدث فی العامة من انظار فلکیة و حصول سمیة فی الماء او الهواء و لیس معنوناً فی کتب القدماء و کانه لم‌یکن شایعاً فی تلک الاعصار و قد ضرب الله العباد به فی هذه الاعصار لکثرة الاشرار نعوذ بالله من غضبه.» (مکارم الابرار عربی، جلد ۲۵ صفحه ۲۴۲)

(در اين دوره اين بيمارى را همه مى‌‏شناسند كه قى و اسهالى است همه‌‌گير كه در اثر حركات اجرام آسمانى و وجود سميتى در آب و هوا پيدا مى‏‌شود. در كتاب‌هاى قديمى نامى از آن نيست و شايد در آن دوره‌‏ها شيوع نداشته و خداوند در اين روزگاران به‌علت زیاد شدن اشرار، بندگان خودش را به‌آن مبتلاء كرده و بايد به‌خود او از غضبش پناه ببريم.)
🔸🔸🔸
http://www.aghayed.net/theend/
AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه ذوالحجة‌الحرام نگارش آن به پایان رسیده است. @AghayedNet
🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه که در ماه ذوالحجةالحرام (در سال‌های مختلف) نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet
Forwarded from AghayedNet
🌷اگرچه مشهور است حضرت هادی علیه‌السلام در ١۵ ذوالحجه سال ٢١٢ در قریه صریا (اطراف مدینه منوره) ولادت یافتند؛ ولی طبق این فرمایش امام زمان عجل الله فرجه، ولادت ایشان در ماه رجب است.
@AghayedNet
🌷الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایة أمیرالمؤمنین و أولاده المعصومین علیهم‌السلام و شیعتهم المنتجبین
@AghayedNet
@AghayedNet__شرح حدیث معرفت نورانیت.pdf
39.1 MB
🔺فایل تایپیِ رساله شرح حدیثِ معرفت نورانیت، نگاشته عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع
#کتاب
@AghayedNet
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺بخشی از سخنرانی جورج جرداق، نویسنده کتاب الامام علی صوت العدالة الانسانیة
@AghayedNet
AghayedNet
🔺بخشی از سخنرانی جورج جرداق، نویسنده کتاب الامام علی صوت العدالة الانسانیة @AghayedNet
✔️🔻از فرمایش‌های مکتبی

🔸شخصی مسيحی كتاب می‌‏نويسد الامام علی صوت العدالة الانسانية، چندین جلد. و چه می‌‏نويسد؟ علی را مقايسه می‌‏كند با مردان انقلابی روزگار و می‌‏سنجد با آن‏ها و می‌‏گويد بالنسبه به آن‏ها وقتی كه ما نگاه می‌‏كنيم، علی عدالت دارد. دوستش داريم كه عدالت اجتماعی برقرار ساخته و حكومتش حكومت عدالت انسانی است، به اصول عدالت انسانی پاي‏بند است.

🔹اين‏ها نشد محبت علی و اين‏ها كه نشد شناخت علی و اين‏ها نشد مجذوبيت در برابر علی. يک علی خيالی درست كرده‌اند، همان‌‏طور كه نوع مردم شيعه و يا غير شيعه و يا مستشرقين و يا نويسندگانِ مثلاً سنی يک علی‌ای درست كرده‏‌اند آن‌‏طوری كه خودشان خواسته‌‏اند و آن علی را دوست دارند.

🔸علی صلوات اللّه عليه آن محبتی را می‌‏خواهد و مجذوب او كسی است كه محبتش و دوستی‌اش به اميرالمؤمنين صلوات اللّه عليه بر مبنای شناختی باشد كه آن شناخت، از وحی سرچشمه گرفته باشد. يعنی امامت علی، امارت علی بر مبنای ولايتی باشد كه قرآن معرفی كرده: انما وليكم اللّه و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون. يك چنين ولايتی.

🔹اين مبنا اگر بود و بر اين مبنا محبت اگر بود، علی صلوات اللّه عليه اين شخص را مؤمن می‌داند و محبتش را محبت به خودش می‌داند و خود را محبوب او می‌داند او را هم محبوب خود می‌داند. اين ولايت عجيب است و محبتی كه بر اين شناخت مبتنی است؛ يعنی شناختِ ولايتی و شناختی كه از وحی سرچشمه گرفته، طوری است كه امام را معصوم می‌داند، امام را دست ولايت خدا می‌‏شناسد، مظهر ولايت خدا می‌‏داند، در برابر امام تسليم است به حقيقت تسليم، در برابر امام به هيچ‌‏نوع سركشی، سرکشی ندارد. دوستان واقعی علی چنين افرادند.

🔸اميرالمؤمنين صلوات اللّه عليه ملاک در دست می‌دهند. فرمود لو ضربت خيشوم المؤمن بسيفی هذا علی ان‏ يبغضنی ما ابغضنی. اگر با اين شمشيرم بزنم بر بينی مؤمن (به ظاهر بی‌‏گناه) كه مرا دشمن بدارد؛ به اين منظور بزنم كه در دل دشمنی مرا پيدا كند و با من دشمن بشود، مؤمن ذره‏‌ای گرد كدورت بر دلش نخواهد نشست.

🔹مؤمن اين بزرگوار را «ولیّ» می‌داند. معنايش اين است که تو به من حيات دادی. معنی ولايت از نظر قرآن اين است. «ولیّ» هستی تو، يعنی حيات، تو به من دادی، وجود تو به من دادی، حالا هم بخواهی بگيری می‌‏گيری، مالكی. خدا تو را مالک قرار داده: و هو المالک لما ملّكهم. نه اين‌كه از مالكيت خدا بيرون بروند؛ مالكيتِ مُلک را خدا به ايشان داده و ايشان مالكيت خدا هستند برای ملک؛ نه اين‏كه خدا دستش را برداشته باشد و اين‏ها را مالكيت داده باشد نه؛ مالكيتِ خدا نسبت به هستی، يعنی مقام ولايت كه حاملش محمدو آل‌محمدند عليهم‏‌السلام‌.

🔸وقتی كه اين‌‏طور باشد مؤمن و محبتش به علی بر يک‌چنين مبنايی باشد، اگر اميرالمؤمنين، بی‌‏جهت، فقط به منظور اين‏كه گَرد كدورتی بر خاطر مؤمن بنشيند، شمشير بر بينی او فرود بياورد، ذره‌‏ای گَردِ كدورت بر دل مؤمن ننشيند. بر اين مقياس است محبت به علی؛ می‌فرمايد مرا دشمن نخواهد داشت.
@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔹به‌ضمیمه تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)

🔸برای مطالعه عنوان‌های زیر را لمس یا کلیک کنید:
🔻🔻🔻
بخش اول
بخش دوم
بخش سوم
بخش چهارم
@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)


💠بخش اول

یکی از مکاتب فکری در متن شیعه اثناعشری، مکتب استبصار (شیخیه باقری) است. آغاز این اندیشه و مکتب،‌ از قرن سیزدهم بود که آثار عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه همچون شرح الزیارة الجامعة الکبیرة و... در اوساط علمیه آن برهه منتشر شد و به شهرت رسید. با آغاز قرن چهاردهم و ظهور پدیده تجدد و عصر پیشرفت و تکنولوژی، برخی گمان می‌کردند این مکتب به افول رود؛ چنانکه امروز نیز پژوهشگرانی بر این باورند که جریان‌های فکری قرن سیزدهم، به‌تدریج از چرخه تفکر در ایران خارج شدند.

آری؛ اندیشه‌‌ای که ریشه در شلته‌ دارد فانی است. اما اندیشه‌ای که مقتبس از قرآن و سنت است، تا قرآن و سنت باقی است، این اندیشه نیز جاوید است و مکتب شیخ اعلی الله مقامه چنین است و به‌طور مکرر بزرگان دین اعلی الله مقامهم به این مهم تصریح فرموده‌اند.
دوران معاصر، دوره عبور از سنت به مدرنیته است. پیشرفت‌های بشری و اختراعات به‌قدری سرعت گرفته است که در تاریخ بشر نمونه ندارد. این برهه، بازشدن دروازه‌های عجیب و غریبِ تکنولوژی‌ها، و به‌تدریج بسته‌شدن درگاه‌ زندگی سنتی است.

عبور از این برهه واقعاً دشوار است؛ چراکه متدینان در پی نگهداری اَصالت‌ها هستند و از طرفی فشارِ زندگیِ مدرن مسائل جدید را به‌وجود آورده است.
سه راه حل در پیش است: یا باید خود را در چهاردیواری محصور کرد و از زندگی در جامعه امروزی دست کشید؛ چنانکه برخی در روستایی در طالقان خود را در چهاردیواری محصور کرده‌اند. (دیگران آن را روستای ایستا می‌نامند و کتابی دراین‌باره منتشر شده است.) یا باید از سنت‌ها و امور اصیل و به‌طور کلی تدین دست کشید و همچون لائیک‌ها زندگی کرد. و روش سوم، با حفظ سنت‌ها و اصالت‌ها و سلامتی در ایمان،‌ از این دروازه و برهه گذشت و وارد دنیای جدید شد.

در این نوشتار، بر رویکردِ فقهی شیخیه‌باقریه تأملی خواهیم کرد که چگونه این برهه را پشت سر می‌گذارد.

بزرگان دین اعلی الله مقامهم در دوره قاجار می‌زیستند. پس از سفر دوم ناصرالدین‌شاه به فرنگ، کم‌کم اختراعات غربی وارد ایران می‌شد و سفیران کشورها به ایران اعزام می‌شدند. البته در زمان شیخ مرحوم اعلی الله مقامه (هم‌دوره با فتحعلی‌شاه قاجار) به‌ندرت بعضی اختراعات و پیشرفت‌های بشری به این مناطق می‌رسید و نزد شیخ اعلی الله مقامه می‌آوردند. برای نمونه در نسخه‌ خطیِ یکی از شاگردان شیخ، این حکایت نقل شده است:
«روزی نزد استادم [عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اعلی الله مقامه] بودم. شخصی چیزی را آورد که ساخته غربی‌ها بود. شیخ مرحوم اع تأملی فرمودند در زیبایی ساختِ آن و نفیس بودنِ آن. پس آهی کشیده و فرمودند: فتبارک الله أحسن الخالقین.

یکی از شاگردان گمان کرد شیخ مرحوم ره سازنده را نمی‌دانند کیست، پس گفت: این را خدا نساخته است؛ بلکه غربی ساخته. استاد ره فرمودند: و چه کسی شخص غربی را ساخته و به او فهمانیده و آموزش داده است؟ پس به یادم آمد گفته‌ی شاعر: تو مو می بینی و من پیچش مو.»
شیخ مرحوم اعلی الله مقامه در این پاسخ،‌ خواسته‌اند شاگردان را متذکر توحید افعال کنند و چنین فرموده‌اند.
سید مرحوم،‌ مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی اعلی الله مقامه درباره «فراموش‌خانه» که از اختراعات غربی‌ها است بیاناتی مرقوم کرده‌اند. (جواهرالحکم، ج١٣، ص٣٣٣)

در زمان مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه اندکی این اختراع‌ها و پیشرفت‌ها بیشتر شد و این بزرگوار هم واکنش‌هایی نشان می‌دادند. مرحوم آقای کرمانی اع از علماء‌ شهیر آن دوره بوده‌اند و از طرفی با خاندان قاجار نسبت فامیلی داشته‌اند. خودِ این بزرگوار هم شخص متتبعی بوده‌اند. نتیجه اینکه از اخبار روز آگاه بوده‌اند و تازه‌ترین کتاب‌ها و پژوهش‌ها به ایشان می‌رسیده‌ است و همین سبب‌ها «حجاب معاصریت» را کنار زده و از جدیدترین مسائل روز در همه حوزه‌ها (دینی، فرهنگی، سیاسی، علوم و فنون) باخبر بوده‌اند.

ادامه دارد...

@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)

💠بخش دوم

در کتاب ارشادالعوام از اختراع‌ها سخن به میان آمده است و از «تجربیات بشری» نمونه‌هایی ذکر کرده‌اند. در کتاب دقایق‌العلاج از دکتر معاصر خود (دکتر پولاک اتریشی) نوشته‌هایی نقل کرده‌اند؛ هرچند آن را نقد فرموده‌اند.

ایشان صریحاً موضع‌گیری‌هایی درباره دل‌دادگی ایرانیان به غربی‌ها نوشته‌اند و در خاتمه ناصریه و جواب سؤالات مرحوم عبدالعلی‌خان مباحثی مطرح کرده‌اند. از جمله در جواب سؤالات مرحومِ مذکور مرقوم کرده‌اند:

«اعتقاد ايرانی اين شده است كه پينه‌دوز فرنگ حكماً بايد ساعت هم خوب بشناسد و طبيب خوب هم باشد و جرّاح كامل هم باشد و از دين و مذهب و ملت فرنگ هم مهارت داشته باشد و اگرچه فاسق‌ترين فرنگ هم باشد قول او را صدق لا كذب فيه و وعد او را لاخلف فيه و اخبار او را لاخلاف فيه و علم او را لاجهل فيه و تدبير او را لا خطاء فيه می‌دانند و بالطبع مايلند به تصديق آنچه خلاف مذهب اسلام است اگرچه مذهب مجوس و مهاباديان باشد.
پس از تمهيد اين مقدمه كه عقده‌ای در دل اين حقير بود و اندكی با تو بگفتم غم دل، ترسيدم كه دل‌آزرده شوی ورنه سخن بسيار است... .»

اما این اختراع‌ها و پیشرفت‌ها، در برابر پیشرفت‌های بشری در چهار دهه اخیر،‌ بسیار ناچیز است. این دروازه بزرگ مدرنیته با این سروصدا، در این چهل سال باز شده است و همه اختراع‌ها و پیشرفت‌های قبلی،‌ پرهیبی از اوضاع فعلی هم نبوده است. اگر در زمان بزرگان دین در هر سال،‌ اختراعی ثبت می‌شد و خبرش به ایران می‌رسید،‌ امروزه روزانه تکنولوژی پیشرفت می‌کند.

ازاین‌رو این چهل سال، نقطه عطفی در تاریخ پیشرفتِ بشر محسوب می‌شود و همچنین نقطه عطفی در تاریخ مکتب؛ چراکه مؤمنان در این روزگار با مسئله‌های فقهی جدیدی روبرو شده‌اند.

رویکرد شیخیه‌باقریه با این پیشرفت‌ها، رویکردی معقول و معتدل بوده است؛ به‌گونه‌ای که نه به چهاردیواری رفته‌اند و ارتباط خود را با دهکده جهانی قطع کرده‌اند و نه دست از منویاتِ دینی برداشته‌اند.

شیخیه باقری در عرصه‌های علمی آثار متعدد دارد. به‌گونه‌ای که در منابع کشوری به بعضی از این آثار ارجاع داده‌اند.
برای نمونه مقاله‌ای در شماره ۵١ مجله معارف منتشر گردید با عنوان «بحث انتقادی در نقد شیخیه بر حکمت متعالیه» و در این مقاله به‌طور مکرر، به کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه ارجاع داده شده است. (معارف، ش۵١، آذر‌ ـ اسفند١٣٧٩)

شایان ذکر است که چند ماهی است کتاب کاوشی در کیفیت غیبت امام عصر عجل الله فرجه تجدید چاپ شده و با اضافات متعدد و ملحقات و ویراستاریِ صوری، در ۴٨٢صفحه منتشر شده است.

در شماره دیگر مجله معارف، مقاله‌ای با عنوان «فقراتی از نقد مکتب اَحسائی بر مکتب ملاصدرا» منتشر شد. در این مقاله تلخیصی از مباحث چهار جلد کتاب شریف مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیة الله خیر لکم ان کنتم مؤمنین منتشر شد. نگارنده مقاله در چکیده مقاله چنین نوشته است:
«اخیراً به یک مجموعه چهار مجلدی تحت عنوان مباحثی پیرامون... برخوردم که چون حاوی نکات روشن‌کننده‌ای درباره دیدگاه‌های فلسفی مکتب شیخ احمد احسائی و نقاط مورد اختلاف آن با مکتب ملاصدراست، شایسته به نظر آمد که فقراتی از آن را تلخیص کنم... .» (مجله معارف، شماره۵۴، آذر ـ اسفند١٣٨٠، از ص١١۵ تا١٢١)

به ساحتِ فقه و اصول‌فقه می‌رسیم. فقه و فقاهت، عرصه گسترده‌ای است. یکی از مباحث مهم که امروزه میان روشنفکران دینی مطرح است، بحث روزآمدی فقه است. به این معنا که برخی احکام فقهی در این زمانه چگونه قابل اجرا است؟ آیا باید نسخه جدیدی از آن احکام ارائه کرد؟ به تعبیر دیگر پویایی فقه شیعه در نگاه به احکام فقهی،‌ در گرو توجه به شرایط زمانی و مکانی است. از جمله فروع این بحث، فهم صحیح بیان معصوم علیه‌السلام و آشنایی با لحن‌القول امام علیه‌السلام است در فضائی که فرمایشی خاص را فرموده‌اند.

فقه پویا و روزآمد نگاهی معاصر قلمداد می‌شود و برخی روشنفکران درصدد توضیح و تبیین آن هستند و در مواضعی به بیراهه‌ها کشیده شده‌اند. صورت منظم و شرعی آن، با خط‌کشی‌های فقهیِ مستدل، یکی از موضوعاتی است که در شیخیه‌باقریه انجام شده است. موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر را ضمن چهار محور معرفی می‌کنیم... .

ادامه دارد...

@AghayedNet
✔️شیخیه‌باقریه و دوران گذار از سنت به مدرنیته

🔻تحلیلِ موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر (در ضمن چهار محور)


💠بخش سوم

موضوع فقاهت میان شیخیه‌باقریه در دوران معاصر را ضمن چهار محور معرفی می‌کنیم:

١. قریب به هزار پرسش و پاسخ که بخش معظمی از آن در ابواب مختلف فقهی است، نشان این موضوع است. این پرسش‌ها و پاسخ‌ها مقداری است که ثبت و حفظ شده است؛ چه بسیار پرسش‌ها که شفاهاً بوده و در سفرهای مختلف و شهرهای متعدد مطرح شده و نگاشته نشده است.

پرسش‌های فقهی موجود،‌ در همه ابواب فقهی است. از طهارت و صلاة و صیام و حج (پرسش‌های این باب، جزوه‌های مستقلی است) و خمس و زکات و زیارات تا ابواب فقهی دیگر همچون تجارت، نکاح و طلاق، صید، مطاعم و مشارب تا کتاب ارث و کتاب دیات. این حجم وسیع از پرسش و پاسخ، حتی در زمان مشایخ عظام اعلی‌الله‌مقامهم نبوده است؛ چراکه مؤمنان در آن روزگار با «حوادث واقعه» مثل این روزگار برخورد نکردند.

گذشته از ابوابِ فقهِ سنتی،‌ بخش معتنابهی از پرسش‌ها و پاسخ‌ها، مربوط به پیشرفت‌ها و تکنولوژی‌های جدید است. برای نمونه پرسش از تکنولوژی‌های جدید در فرزندآوری، پرسش از تکنولوژی‌های جدید در کسب‌وکار، مباحث فقهیِ انتخاب فرزند از پرورشگاه، مباحث فقهی فضای مجازی و بازی‌های اینترنتی و... .

میان شیخیه‌باقریه، از زمان شیوع بیماری مسری پرسش‌های مختلفی مطرح شده و پاسخ‌هایی ارائه شده است. این پاسخ‌ها و توصیه‌ها، راهکارهایی اطمینان‌بخش در این دورانِ وانفسا ارائه داده است. در شرایطی که تندرویی‌هایی از ناحیه بعضی (چه حوزوی و چه غیر آن) در سطح جامعه بروز کرد، میان شیخیه‌باقریه تدابیر شرعی و عقلی و بهداشتی ارائه شد و تابعان فکری بزرگان دین از مشی معتدلانه فاصله نگرفتند.

٢. محور دوم، مباحث تخصصیِ فقه و اصول است. درس خارج فقه مدتی ادامه داشت و اگر موانعی مانع نمی‌شد و مباحث خارج فقه تکمیل می‌گردید، بسیار مغتنم بود. هرچند مقدار بحث خارج فقهی که مطرح شده، الگویی است برای خارج فقهِ مطابق با موازین و مبانی بزرگان دین اعلی‌ الله مقامهم.

در عرصه اصول‌فقه، مباحثی که در اوساط حوزوی بحث می‌شود، تدریس و نقد شده است. دروس کفایة‌الاصول در این راستا است. به‌خصوص که در پایان هر بحث از مباحث آخوند، نظر حق را براساس فرمایش‌های‌ بزرگان، و چکیده و عصاره فرمایش‌های بزرگان را در آن بحث اصولی بیان فرموده‌اند. مجمل اینکه اصول‌فقه بزرگان که فعلاً مهجور است، توسط استاد ما حفظه‌الله احیاء شده است.

در روزگار مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه نتایج‌الافکار ابراهیم موسوی قزوینی رایج بوده است و علماء بر آن شرح می‌نوشته‌اند. ازاین‌رو آقای کرمانی این رساله را انتخاب فرمودند و شرح و نقد کردند (که با نام شرح‌النتایج در دسترس است.) به‌تعبیر استاد ما حفظه‌الله، اگر مرحوم آقای کرمانی در این زمان بودند، کفایة‌الاصول را شرح و نقد می‌کردند؛ چراکه آخوند خراسانی طرحی نو درانداخت و فلسفه را وارد اصول کرد و کتاب رسمی حوزه‌ها شد. بررسی و تدریس کفایة‌الاصول، نشانه نگاهِ مترقی و به‌روزِ شیخیه‌باقریه است.

٣. تحقیقات فقهی: در چهل سال اخیر موضوعات فقهی مختلفی به‌طور تفصیلی تحقیق شده است. عنوان بعضی از این تحقیقات چنین است: توبه مرتد، مسأله قبله، بررسی کلمه «الی» در آیه وضو، اوقات نماز (تفاوت وقت اول با اول‌ وقت)، تبیین مرادات متن کتاب مبارک الجامع لاحکام الشرایع و کتاب مبارک کفایة‌المسائل و... .

شایان ذکر است که هر یک از این موضوعات و موضوعات دیگر، سال‌ها بررسی و گفت‌وگو شده و در قالب درس‌ها یا جزوه‌ها ارائه گردیده است.

ادامه دارد...

@AghayedNet