AghayedNet
🔰🔰گونهشناسی و تحلیلِ تعارضات ظاهری در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛ با مراجعه به منابع دستِ اول 🔻بخش بیست و ششم ✔️علل و وجوهِ اختلافات و تعارضات ظاهری در بیانات بزرگان دین اع 💎(۵) ان اثبات الشیء لاینفی ما عداه 🔸بخشی از تعارضات ظاهری،…
🔰🔰گونهشناسی و تحلیلِ تعارضات ظاهری
در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛
با مراجعه به منابع دستِ اول
🔻بخش بیست و هفتم
✔️علل و وجوهِ اختلافات و تعارضات ظاهری در بیانات بزرگان دین اع
💎(٧) بیان وجوه مختلف یک حقیقت
🔸 یکی از علل مهم در تعارضات ظاهری، بیان وجوه مختلف یک حقیقت است. چون شخص حکیم، عالم به حقایق اشیاء است و قادر است که از زوایای مختلف به حقیقت و موضوعی بیندیشد و نگاه کند، ممکن است که در هر نوشته، وجهی از وجوه را بیان کند و شخص ناآگاه، تعارض میپندارد و حال آنکه عین توافق است.
🔹این علت که اکثر در مباحث حکمت کاربرد دارد، به طور مکرر در فرمایشهای بزرگان اعلی الله مقامهم به آن اشاره شده است. مرحوم آقای کرمانی اع در جواب ایرادات ملاحسینعلی تویسرکانی میفرمایند:
🔸«عرض میشود که چون اصل حقیقت مطلب بر سرکار مصنف واضح نبوده چنان پنداشتهاند که این کلمات که با هرکسی به قدر فهم او گفتهایم تناقض دارد و انشاءالله بعد از دانستن مطلب میدانند که تناقض ندارد و با هرکسی به قدر فهم او گوشهای از مطلب را گفتهایم.»
🔹این بزرگوار در دروس الفطرة السلیمه، همین مطلب را یادآور شده و میفرمایند آنچه در بادی نظر اختلاف است، اختلاف و تناقض نیست؛ چرا که تناقض و اختلاف از جهل به حقیقت واقع است.
🔸این اختلاف در تعبیرات، مثل اختلاف اجزاء انسان است که گاهی از آن تعبیر به نار میآورند و گاهی به ماء یا تراب یا هواء و گاهی تعبیرات دیگری و اطلاق الفاظ مختلف بر شیء واحد، به ظاهر اختلاف مینماید و در حقیقت اختلافی نیست.
🔹سید مرحوم اع نیز ناظر به همین علت میفرمایند:
«فالکلُ اِذَن علی صواب انشاءالله تعالی اذ بَعد تعددِ الجهات و اختلافها لمیبق للتناقض و التضاد محل فافهم.»
🔸شخصی خدمت مرحوم آقای شریف طباطبائی اع مینویسد برخی دروس و اِفادات و مباحثاتِ شما را خلاف فرمایشهای بزرگان دین اعلی الله مقامهم میبینیم و مصداقی را مطرح میکند.
🔹ایشان در پاسخ میفرمایند آنچه از مخالفت بعضی کلمات من با کلمات بزرگان دین اشاره کردید، این موافقت و مخالفت بعینها در کلمات خود این بزرگان نیز هست و این، از باب تناقض و اختلافِ در واقع نیست؛ بلکه برای هر مطلب بیانی خاص است که در موقع و موضعِ آن باید بیان کرد و اگر هر بیانی در موقع آن در نظر گرفته شود و هر لفظی به ازاءِ معنای آن، تناقض و تخالفی باقی نمیماند.
فرمایشهای بزرگان اعلی الله مقامهم درباره این علت فراوان است و ما در این بخش به همین مقدار اکتفا میکنیم.
💎(٨) متفاوت بودنِ مقاماتِ مسائل حکمت و تفاوت زبان در بیان آنها
🔸مرحوم آقای کرمانی اع بعضی مسائل را ریشهدار در رتبه فؤاد میدانند و بعضی را عقلانی و بعضی را نفسانی و بعضی را جسدانی. همین اختلافِ مقاماتِ مسائل، سبب میشود تا برای هر مسئله، بیانی از عالَمِ مناسب خودش باشد.
🔹به این تفصیل که بیان مسئله فؤادی از عالم حقیقت است و بیان مسئله عقلانی از عالم عقل است و به همین ترتیب. و اگر پرسشگر مسئلهای عقلانی را بپرسد و پاسخگو بخواهد با بیان جسدانی پاسخ دهد، در جواب خطا کرده است و همینطور است تفصیل دیگر مسائل.
🔸مردم نیز در دریافت پاسخ مسائل مختلف، چند دستهاند. برخی اعتقادی به بواطن ندارند و عدم ایمان به غیب، آنها را در ادراک کلام انبیاء و اولیاء و حکماء ربانی به زحمت میاندازد. آنها کلام انبیاء را حمل بر ظاهر میکنند و هر گونه تأویل را منکر میشوند و حال آنکه حمل بعضی کلمات حِکمی انبیاء و اولیاء بر ظواهر، مستلزم تناقض و خلاف حس است.
🔹برخی به طور کلی از ظاهر اِعراض کردهاند و حتی مسائل جسدانی را بر باطن و معانی روحانی حمل میکنند و افراط را به نهایت رسانیدهاند.
🔸و اما گروه سوم، معتدلانند که «نمرقه وسطی» هستند. آنها به ظاهر و باطن، هر دو ایمان دارند و اگر بیانی روحانی را بشنوند، حمل بر معانی روحانی میکنند و اگر بیانی جسمانی بشنوند، حمل بر معانی جسمانی میکنند. آنها هیچ اختلافی در بیان انبیاء و اولیاء نمیبینند؛ بلکه همه را غرفهگیر از یک دریا و مُعبِّر از یک شیء مشاهده میکنند: و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافاً کثیراً.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet
در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛
با مراجعه به منابع دستِ اول
🔻بخش بیست و هفتم
✔️علل و وجوهِ اختلافات و تعارضات ظاهری در بیانات بزرگان دین اع
💎(٧) بیان وجوه مختلف یک حقیقت
🔸 یکی از علل مهم در تعارضات ظاهری، بیان وجوه مختلف یک حقیقت است. چون شخص حکیم، عالم به حقایق اشیاء است و قادر است که از زوایای مختلف به حقیقت و موضوعی بیندیشد و نگاه کند، ممکن است که در هر نوشته، وجهی از وجوه را بیان کند و شخص ناآگاه، تعارض میپندارد و حال آنکه عین توافق است.
🔹این علت که اکثر در مباحث حکمت کاربرد دارد، به طور مکرر در فرمایشهای بزرگان اعلی الله مقامهم به آن اشاره شده است. مرحوم آقای کرمانی اع در جواب ایرادات ملاحسینعلی تویسرکانی میفرمایند:
🔸«عرض میشود که چون اصل حقیقت مطلب بر سرکار مصنف واضح نبوده چنان پنداشتهاند که این کلمات که با هرکسی به قدر فهم او گفتهایم تناقض دارد و انشاءالله بعد از دانستن مطلب میدانند که تناقض ندارد و با هرکسی به قدر فهم او گوشهای از مطلب را گفتهایم.»
🔹این بزرگوار در دروس الفطرة السلیمه، همین مطلب را یادآور شده و میفرمایند آنچه در بادی نظر اختلاف است، اختلاف و تناقض نیست؛ چرا که تناقض و اختلاف از جهل به حقیقت واقع است.
🔸این اختلاف در تعبیرات، مثل اختلاف اجزاء انسان است که گاهی از آن تعبیر به نار میآورند و گاهی به ماء یا تراب یا هواء و گاهی تعبیرات دیگری و اطلاق الفاظ مختلف بر شیء واحد، به ظاهر اختلاف مینماید و در حقیقت اختلافی نیست.
🔹سید مرحوم اع نیز ناظر به همین علت میفرمایند:
«فالکلُ اِذَن علی صواب انشاءالله تعالی اذ بَعد تعددِ الجهات و اختلافها لمیبق للتناقض و التضاد محل فافهم.»
🔸شخصی خدمت مرحوم آقای شریف طباطبائی اع مینویسد برخی دروس و اِفادات و مباحثاتِ شما را خلاف فرمایشهای بزرگان دین اعلی الله مقامهم میبینیم و مصداقی را مطرح میکند.
🔹ایشان در پاسخ میفرمایند آنچه از مخالفت بعضی کلمات من با کلمات بزرگان دین اشاره کردید، این موافقت و مخالفت بعینها در کلمات خود این بزرگان نیز هست و این، از باب تناقض و اختلافِ در واقع نیست؛ بلکه برای هر مطلب بیانی خاص است که در موقع و موضعِ آن باید بیان کرد و اگر هر بیانی در موقع آن در نظر گرفته شود و هر لفظی به ازاءِ معنای آن، تناقض و تخالفی باقی نمیماند.
فرمایشهای بزرگان اعلی الله مقامهم درباره این علت فراوان است و ما در این بخش به همین مقدار اکتفا میکنیم.
💎(٨) متفاوت بودنِ مقاماتِ مسائل حکمت و تفاوت زبان در بیان آنها
🔸مرحوم آقای کرمانی اع بعضی مسائل را ریشهدار در رتبه فؤاد میدانند و بعضی را عقلانی و بعضی را نفسانی و بعضی را جسدانی. همین اختلافِ مقاماتِ مسائل، سبب میشود تا برای هر مسئله، بیانی از عالَمِ مناسب خودش باشد.
🔹به این تفصیل که بیان مسئله فؤادی از عالم حقیقت است و بیان مسئله عقلانی از عالم عقل است و به همین ترتیب. و اگر پرسشگر مسئلهای عقلانی را بپرسد و پاسخگو بخواهد با بیان جسدانی پاسخ دهد، در جواب خطا کرده است و همینطور است تفصیل دیگر مسائل.
🔸مردم نیز در دریافت پاسخ مسائل مختلف، چند دستهاند. برخی اعتقادی به بواطن ندارند و عدم ایمان به غیب، آنها را در ادراک کلام انبیاء و اولیاء و حکماء ربانی به زحمت میاندازد. آنها کلام انبیاء را حمل بر ظاهر میکنند و هر گونه تأویل را منکر میشوند و حال آنکه حمل بعضی کلمات حِکمی انبیاء و اولیاء بر ظواهر، مستلزم تناقض و خلاف حس است.
🔹برخی به طور کلی از ظاهر اِعراض کردهاند و حتی مسائل جسدانی را بر باطن و معانی روحانی حمل میکنند و افراط را به نهایت رسانیدهاند.
🔸و اما گروه سوم، معتدلانند که «نمرقه وسطی» هستند. آنها به ظاهر و باطن، هر دو ایمان دارند و اگر بیانی روحانی را بشنوند، حمل بر معانی روحانی میکنند و اگر بیانی جسمانی بشنوند، حمل بر معانی جسمانی میکنند. آنها هیچ اختلافی در بیان انبیاء و اولیاء نمیبینند؛ بلکه همه را غرفهگیر از یک دریا و مُعبِّر از یک شیء مشاهده میکنند: و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافاً کثیراً.
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet
@AghayedNet_شرح احوال عربي .pdf
76 KB
١٨ محرم الحرام، سالروز ولادت عالم ربانی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع
@AghayedNet
@AghayedNet
AghayedNet
🔺اشعاری از علامه حلی مرقوم در نسخهای به خط عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اع @AghayedNet
🔺این یادداشت که اشعاری است از علامه حلی، به خط شیخ مرحوم اع است و در ابتداء یکی از رسائلشان (در جواب شیخ علی بن عبدالله فارس) مرقوم فرمودهاند.
@AghayedNet
@AghayedNet
🔺یادی از مرحوم آخوند ملاجعفر دهاقانی ره
🔺نمونه خط عربی مرحوم آخوند ملاجعفر، قصائد و مراثی مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی اع
@AghayedNet
🔺نمونه خط عربی مرحوم آخوند ملاجعفر، قصائد و مراثی مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی اع
@AghayedNet
✔️فَرَّت مِن قَسورة
واکاوی امکان عقلی و وقوعیِ تجلی حضرت امیر علیهالسلام به هیئت اسَد
درآمد
در ماه ذیحجه ۱۴۴۰ (مرداد۱۳۹۸) در جلسات بررسی مباحث ارشادالعوام جلد اول (مطلب دوم از مباحث نبوت) درباره فضائل رسول خدا صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهمالسلام سخن میگفتیم. از جمله فضائل، ابلاغ و تبلیغ شریعت به همه موجودات است. به مناسبت این موضوع درباره کیفیت تبلیغ به همه طبقات موجودات نیز سخن به میان آمد. یکی از فروعات این مسئله، تجلی به هیئت اسد است که در بعضی متون روایی ملاحظه شده است.
با فرا رسیدن ماه محرّم و گفتوگو درباره مقتل سیدالشهداء صلوات الله علیه، نقلِ تجلی به هیئت اسد که در بعضی مقاتل و منابع آمده، مزید بر این علت شد. در این نوشتار در پی تبیین جوانب این فرع از این مسئله هستیم.
پیش از ارائه این تحقیق اشاره میکنیم موضوعات معرفتی و عقیدتی بسیار است و شکی نیست که ارائه بسیاری از مسائل عقیدتی، بر بررسیِ این فرع رُجحان دارد. آن مسائل در جای خود محفوظ است و تلاش شده در دیگر نوشتارها درباره آنها پژوهش شود.
🔹🔸ادامه در لینک زیر:
🔻🔻🔻
Aghayed.net
واکاوی امکان عقلی و وقوعیِ تجلی حضرت امیر علیهالسلام به هیئت اسَد
درآمد
در ماه ذیحجه ۱۴۴۰ (مرداد۱۳۹۸) در جلسات بررسی مباحث ارشادالعوام جلد اول (مطلب دوم از مباحث نبوت) درباره فضائل رسول خدا صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهمالسلام سخن میگفتیم. از جمله فضائل، ابلاغ و تبلیغ شریعت به همه موجودات است. به مناسبت این موضوع درباره کیفیت تبلیغ به همه طبقات موجودات نیز سخن به میان آمد. یکی از فروعات این مسئله، تجلی به هیئت اسد است که در بعضی متون روایی ملاحظه شده است.
با فرا رسیدن ماه محرّم و گفتوگو درباره مقتل سیدالشهداء صلوات الله علیه، نقلِ تجلی به هیئت اسد که در بعضی مقاتل و منابع آمده، مزید بر این علت شد. در این نوشتار در پی تبیین جوانب این فرع از این مسئله هستیم.
پیش از ارائه این تحقیق اشاره میکنیم موضوعات معرفتی و عقیدتی بسیار است و شکی نیست که ارائه بسیاری از مسائل عقیدتی، بر بررسیِ این فرع رُجحان دارد. آن مسائل در جای خود محفوظ است و تلاش شده در دیگر نوشتارها درباره آنها پژوهش شود.
🔹🔸ادامه در لینک زیر:
🔻🔻🔻
Aghayed.net
🔺معرفی و تصاوير مسجد و مدرسه کاظميه در تبريز، منسوب به عالم ربانی مرحوم سيد کاظم رشتی اع
توضیحات در مطلب زیر
@AghayedNet
توضیحات در مطلب زیر
@AghayedNet
AghayedNet
🔺معرفی و تصاوير مسجد و مدرسه کاظميه در تبريز، منسوب به عالم ربانی مرحوم سيد کاظم رشتی اع توضیحات در مطلب زیر @AghayedNet
✔️معرفی و تصاوير مسجد و مدرسه کاظميه در تبريز، منسوب به عالم ربانی مرحوم سيد کاظم رشتی اع
سر دَر مسجد، تنها عنصر باقیمانده از اين مسجد و مدرسه تاريخی است؛ بناء مسجد و مدرسه به كلی تخريب شده است و سنگ نوشته سر در آن نيز به دليل آنكه حفاظت نمیشود امكان دارد توسط افراد سودجو ربوده شده و يا به مرور زمان تخريب شود (هيچ نشانی از اينكه اين سنگ نوشته توسط سازمان ميراث فرهنگي محافظت میشود به چشم نمیخورد.)
اين سنگنوشته بسيار جالب و زيبا، علاوه بر اهميت هنری و زيباییشناسی اهميتی دینی دارد. اين سنگنوشته حاوی اطلاعاتی درباره بانی مسجد و مدرسه كاظميه و هدف بانی آن از ساخت اين مسجد و مدرسه است. متن كامل سنگ نوشته را عبدالعلی كارنگ در آثار باستانی آذربايجان (ص ۲۲۵-۲۲۶) ضبط كرده است (در ضبط ايشان يا در چاپ كلمه «رشتی» ساقط شده است. ) در اين سنگنوشته، كه به عربی است، آمده است: « ... اين مدرسه را كه مدرسه كاظميه علويه نام دارد، به همراه مسجد جامع جديد وقف كرده است عمدة الاعيان عاليجاه سليمان خان ابن وشمخال خان افشار حاكم صاين قلعه برای جميع فرقه حقه اماميه اثنیعشريه تا اينكه ثواب آن به روح عالم ربانی و نور صمدانی، الذی ليس له ثانی (عالم بینظير)، فخر علماء بزرگ و عالی مرتبه جناب حاج سيد كاظم حسينی موسوی علوی هاشمی قرشی رشتی اعلی الله مقامه عائد گردد... .»
اين سنگنوشته سندی مهم از حضور شيخيه در تبريز است. مرحوم سيد كاظم رشتی، كه سليمان خان افشار ثواب مدرسه و مسجد را به روح او نثار كرده است، از علماء بزرگ شيخيه و جانشين عالم ربانی مرحوم شيخ احمد احسائی اع است. اين سنگنوشته نشان میدهد كه اين مسجد و مدرسه محل تحصيل و عبادت تابعان مرحوم سيدکاظم رشتی بوده است. سليمان خان افشار حاكم صائن قلعه(شاهين دژ امروزی) بوده است (شرح برخی اقدامات او در جلد سوم ناسخ التواريخ مذكور است ، مثلاً در صفحات ۱۴۰۰،۱۳۹۰،۹۸۴،۹۴۶،۹۴۵).
مسجد-مدرسه کاظمیه در حال حاضر فقط شامل سردر میباشد و متاسفانه خود بنا کاملا تخریب شده و تبدیل به فضای سر باز گشته است. نکته جالب اینکه هیچ کدام از اهالی از وجود این مدرسه و نام آن اطلاع نداشتند (حتی مغازه و حجره چسبیده به آن.) به هر حال عکس کتیبه سردر که شدیدا هم تخریب شده و موقعیت بنا در گذر بازار تقدیم میگردد.
البته چند نفر از اهالی و ریش سفیدان این مسجد را به اسم مسجد «شیخیه» میشناختند ولی از مکان دقیقش اطلاع نداشتند. متأسفانه در بسته بود و به ادعای مغازههای مجاور سالها باز نشده بود. ولی از روزنه میان در، فضای داخل را مشاهده کردم که یک محوطه سر باز با کف پر از گیاهان و دیوارهای تخریب شده بود و خبری از کتیبههای معروفش نبود.
@AghayedNet
سر دَر مسجد، تنها عنصر باقیمانده از اين مسجد و مدرسه تاريخی است؛ بناء مسجد و مدرسه به كلی تخريب شده است و سنگ نوشته سر در آن نيز به دليل آنكه حفاظت نمیشود امكان دارد توسط افراد سودجو ربوده شده و يا به مرور زمان تخريب شود (هيچ نشانی از اينكه اين سنگ نوشته توسط سازمان ميراث فرهنگي محافظت میشود به چشم نمیخورد.)
اين سنگنوشته بسيار جالب و زيبا، علاوه بر اهميت هنری و زيباییشناسی اهميتی دینی دارد. اين سنگنوشته حاوی اطلاعاتی درباره بانی مسجد و مدرسه كاظميه و هدف بانی آن از ساخت اين مسجد و مدرسه است. متن كامل سنگ نوشته را عبدالعلی كارنگ در آثار باستانی آذربايجان (ص ۲۲۵-۲۲۶) ضبط كرده است (در ضبط ايشان يا در چاپ كلمه «رشتی» ساقط شده است. ) در اين سنگنوشته، كه به عربی است، آمده است: « ... اين مدرسه را كه مدرسه كاظميه علويه نام دارد، به همراه مسجد جامع جديد وقف كرده است عمدة الاعيان عاليجاه سليمان خان ابن وشمخال خان افشار حاكم صاين قلعه برای جميع فرقه حقه اماميه اثنیعشريه تا اينكه ثواب آن به روح عالم ربانی و نور صمدانی، الذی ليس له ثانی (عالم بینظير)، فخر علماء بزرگ و عالی مرتبه جناب حاج سيد كاظم حسينی موسوی علوی هاشمی قرشی رشتی اعلی الله مقامه عائد گردد... .»
اين سنگنوشته سندی مهم از حضور شيخيه در تبريز است. مرحوم سيد كاظم رشتی، كه سليمان خان افشار ثواب مدرسه و مسجد را به روح او نثار كرده است، از علماء بزرگ شيخيه و جانشين عالم ربانی مرحوم شيخ احمد احسائی اع است. اين سنگنوشته نشان میدهد كه اين مسجد و مدرسه محل تحصيل و عبادت تابعان مرحوم سيدکاظم رشتی بوده است. سليمان خان افشار حاكم صائن قلعه(شاهين دژ امروزی) بوده است (شرح برخی اقدامات او در جلد سوم ناسخ التواريخ مذكور است ، مثلاً در صفحات ۱۴۰۰،۱۳۹۰،۹۸۴،۹۴۶،۹۴۵).
مسجد-مدرسه کاظمیه در حال حاضر فقط شامل سردر میباشد و متاسفانه خود بنا کاملا تخریب شده و تبدیل به فضای سر باز گشته است. نکته جالب اینکه هیچ کدام از اهالی از وجود این مدرسه و نام آن اطلاع نداشتند (حتی مغازه و حجره چسبیده به آن.) به هر حال عکس کتیبه سردر که شدیدا هم تخریب شده و موقعیت بنا در گذر بازار تقدیم میگردد.
البته چند نفر از اهالی و ریش سفیدان این مسجد را به اسم مسجد «شیخیه» میشناختند ولی از مکان دقیقش اطلاع نداشتند. متأسفانه در بسته بود و به ادعای مغازههای مجاور سالها باز نشده بود. ولی از روزنه میان در، فضای داخل را مشاهده کردم که یک محوطه سر باز با کف پر از گیاهان و دیوارهای تخریب شده بود و خبری از کتیبههای معروفش نبود.
@AghayedNet
AghayedNet
🔰🔰گونهشناسی و تحلیلِ تعارضات ظاهری در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛ با مراجعه به منابع دستِ اول 🔻بخش بیست و هفتم ✔️علل و وجوهِ اختلافات و تعارضات ظاهری در بیانات بزرگان دین اع 💎(٧) بیان وجوه مختلف یک حقیقت 🔸 یکی از علل مهم در تعارضات…
🔰🔰گونهشناسی و تحلیلِ تعارضات ظاهری
در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛
با مراجعه به منابع دستِ اول
🔻بخش بیست و هشتم
✔️علل و وجوهِ اختلافات و تعارضات ظاهری در بیانات بزرگان دین اع
💎(٩) تغییر شرایط، مصالح و اقتضاءات مکلفین
🔸یکی دیگر از علل اختلاف، تغییر مصلحتها در هر زمانی است. در رساله جواب مراغی به این علت و وجه اشاره میفرمایند:
«یقول السابق بقول بحسب مصلحة زمانه و اهله ثم تتغیر المصلحة فیقول اللاحق بالحق او بالعکس فیحسب من لا خبرة له انه الاختلاف.»
🔹نمونهای از تغییر مصلحت و احکام را در مقدمات این بحث اشاره کردیم. جنین در بطن مادر، احکامی دارد که خدای متعال مقرر کرده است و هنگام تولد و بلوغ، احکام دیگری و احکام هنگام بلوغ، کاملاً متفاوت است با احکام جنینی. هر دو حکم خداست و چون موضوع مختلف شده، احکام نیز مختلف شده است.
🔸پس نمیتوانیم بگوییم احکام زمان جنینی متعارض و متناقض با احکام دوران بلوغ است؛ خیر، هر دو حکم الله است و هر دو در زمان اجرا، لازم الاجراست و این اختلاف، اختلاف نیست؛ بلکه عین صواب است.
🔹فرمایش دیگر در این زمینه، نوشته مرحوم آقای کرمانی است در جواب ابوالقاسم تفتی. وی میپرسد اختلاف فتاوای یک فقیه دلیل بر مهارت اوست؟ ایشان میفرمایند در همهجا چنین نیست. در بخشی از پاسخ میفرمایند آری؛ ممکن است شخص فقیهی که استفراغ وُسع کرده است و فهم مستقیم و طبعِ قَویمی دارد و لحن و معاریض را میداند، در وقتی نظری دارد و در زمانی دیگر نظری دیگر.
🔸این به تصرف امام صلوات الله علیه بر میگردد که مطلع است بر صلاح مکان و زمان و اشخاص «الذی قلوب شیعته بین اصبعیه یقلبها کیف شاء... و العجب ممن ینکر تسدید الامام و یقر بوسوسة الشیطان...» آن بزرگوار عجل الله تعالی فرجه صلاح عالم را در قلوب علماء القاء میکند.
🔹سید مرحوم در رساله «اسرارالعبادات» به این تغییرات اشاره فرموده و میفرمایند:
«ان الاحکام تابعة لصفات المکلفین بل هی صفات المکلفین و احوالهم و تختلف بحسب الاوقات و الازمان و الاماکن و القرانات و الاوضاع و خلط الکفار بالمؤمنین و المنافقین بالمسلمین و استیلاء سلطان الجور و غلبته و عدم الاستیلاء و عدم الغلبة و الامام علیهالسلام هو الناظر العالم بهذه الصفات و هذه الاحوال فیُجری رعایاه و غنمه علی حکم تلک الاقتضاءات و هی تختلف و قد قال تعالی ان الله لایغیّر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم و هذا هو علة اختلاف المجتهدین و تشتت ارائهم و تبدلها و تغیرها و هو علیهالسلام یجری تلک الاحکام علی الرعایا بالسنة المجتهدین من اهل الاستیضاح و البیان.»
💎(١٠) آزمونی برای سنجش مخاطب
🔸احیاناً تعارضگوییِ ظاهری برای این است که مخاطب خود را بشناسد و ببیند آیا مردِ میدان علم و حکمت هست یا خیر و آیا میتواند هر تعبیر و اصطلاح و معنایی را در جای خود قرار دهد و حقیقت مسئله را ادراک کند یا خیر و از طرفی به تدقیقاتِ علماء ربانی و حکماء صمدانی پی ببرد.
🔹این علت در مباحثی خاص و برای مخاطب خاص به کار میرود و همگانی نیست. برای نمونه سید مرحوم در یکی از مباحث خاص خود (در رساله «اثبات المناسبه الذاتیة بین الالفاظ و المعانی») بعد از توصیفاتی درباره «سقمونیا» و «زنجبیل» و امثال آن، تعبیری دارند که به ظاهر با تعبیرات دیگر سازگار نیست. از این رو خودِ این بزرگوار در پاورقی مرقوم فرمودهاند:
🔸«لاتتوهم ان فی کلامنا تناقض و انما هو علی کمال التوافق و انما استعمل هذه العبارات امتحاناً لفطنة الزکی لیعلم مقدار العلماء فی تدقیقاتهم فافهم و تفطن و تبصر و الله خلیفتی علیک و لا حول و لا قوة الاّ بالله.»
🔹گمان مکن که در کلام ما تناقض است؛ بلکه در کمال توافق است و این عبارتها برای امتحان زیرکی شخص زکی به کار رفته که از جایگاه علماء در دقتهایشان آگاه گردد... .
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet
در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛
با مراجعه به منابع دستِ اول
🔻بخش بیست و هشتم
✔️علل و وجوهِ اختلافات و تعارضات ظاهری در بیانات بزرگان دین اع
💎(٩) تغییر شرایط، مصالح و اقتضاءات مکلفین
🔸یکی دیگر از علل اختلاف، تغییر مصلحتها در هر زمانی است. در رساله جواب مراغی به این علت و وجه اشاره میفرمایند:
«یقول السابق بقول بحسب مصلحة زمانه و اهله ثم تتغیر المصلحة فیقول اللاحق بالحق او بالعکس فیحسب من لا خبرة له انه الاختلاف.»
🔹نمونهای از تغییر مصلحت و احکام را در مقدمات این بحث اشاره کردیم. جنین در بطن مادر، احکامی دارد که خدای متعال مقرر کرده است و هنگام تولد و بلوغ، احکام دیگری و احکام هنگام بلوغ، کاملاً متفاوت است با احکام جنینی. هر دو حکم خداست و چون موضوع مختلف شده، احکام نیز مختلف شده است.
🔸پس نمیتوانیم بگوییم احکام زمان جنینی متعارض و متناقض با احکام دوران بلوغ است؛ خیر، هر دو حکم الله است و هر دو در زمان اجرا، لازم الاجراست و این اختلاف، اختلاف نیست؛ بلکه عین صواب است.
🔹فرمایش دیگر در این زمینه، نوشته مرحوم آقای کرمانی است در جواب ابوالقاسم تفتی. وی میپرسد اختلاف فتاوای یک فقیه دلیل بر مهارت اوست؟ ایشان میفرمایند در همهجا چنین نیست. در بخشی از پاسخ میفرمایند آری؛ ممکن است شخص فقیهی که استفراغ وُسع کرده است و فهم مستقیم و طبعِ قَویمی دارد و لحن و معاریض را میداند، در وقتی نظری دارد و در زمانی دیگر نظری دیگر.
🔸این به تصرف امام صلوات الله علیه بر میگردد که مطلع است بر صلاح مکان و زمان و اشخاص «الذی قلوب شیعته بین اصبعیه یقلبها کیف شاء... و العجب ممن ینکر تسدید الامام و یقر بوسوسة الشیطان...» آن بزرگوار عجل الله تعالی فرجه صلاح عالم را در قلوب علماء القاء میکند.
🔹سید مرحوم در رساله «اسرارالعبادات» به این تغییرات اشاره فرموده و میفرمایند:
«ان الاحکام تابعة لصفات المکلفین بل هی صفات المکلفین و احوالهم و تختلف بحسب الاوقات و الازمان و الاماکن و القرانات و الاوضاع و خلط الکفار بالمؤمنین و المنافقین بالمسلمین و استیلاء سلطان الجور و غلبته و عدم الاستیلاء و عدم الغلبة و الامام علیهالسلام هو الناظر العالم بهذه الصفات و هذه الاحوال فیُجری رعایاه و غنمه علی حکم تلک الاقتضاءات و هی تختلف و قد قال تعالی ان الله لایغیّر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم و هذا هو علة اختلاف المجتهدین و تشتت ارائهم و تبدلها و تغیرها و هو علیهالسلام یجری تلک الاحکام علی الرعایا بالسنة المجتهدین من اهل الاستیضاح و البیان.»
💎(١٠) آزمونی برای سنجش مخاطب
🔸احیاناً تعارضگوییِ ظاهری برای این است که مخاطب خود را بشناسد و ببیند آیا مردِ میدان علم و حکمت هست یا خیر و آیا میتواند هر تعبیر و اصطلاح و معنایی را در جای خود قرار دهد و حقیقت مسئله را ادراک کند یا خیر و از طرفی به تدقیقاتِ علماء ربانی و حکماء صمدانی پی ببرد.
🔹این علت در مباحثی خاص و برای مخاطب خاص به کار میرود و همگانی نیست. برای نمونه سید مرحوم در یکی از مباحث خاص خود (در رساله «اثبات المناسبه الذاتیة بین الالفاظ و المعانی») بعد از توصیفاتی درباره «سقمونیا» و «زنجبیل» و امثال آن، تعبیری دارند که به ظاهر با تعبیرات دیگر سازگار نیست. از این رو خودِ این بزرگوار در پاورقی مرقوم فرمودهاند:
🔸«لاتتوهم ان فی کلامنا تناقض و انما هو علی کمال التوافق و انما استعمل هذه العبارات امتحاناً لفطنة الزکی لیعلم مقدار العلماء فی تدقیقاتهم فافهم و تفطن و تبصر و الله خلیفتی علیک و لا حول و لا قوة الاّ بالله.»
🔹گمان مکن که در کلام ما تناقض است؛ بلکه در کمال توافق است و این عبارتها برای امتحان زیرکی شخص زکی به کار رفته که از جایگاه علماء در دقتهایشان آگاه گردد... .
⏳ادامه دارد...
@AghayedNet