🔰🔰گونه‌شناسی و تحلیلِ تعارضات ظاهری
در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛
با مراجعه به منابع دستِ‌ اول

🔻بخش ششم

✔️واقعیت مسئله: ایتلاف اقوال بزرگان دین

🔹پس اصل در این مسئله عدم تعارض است و تعارضات ظاهری، تعارضاتی است صوری و با تحلیل آن تعارضی باقی نمی‌ماند؛ چراکه هر یک از گزاره‌ها موضعی دارد. درست مانند تعارضات کلام معصومین علیهم‌السلام است

🔸 سید مرحوم­ در رساله «الحجةالبالغة» تعارضات روایات را تعارضی صوری بیان می‌فرمایند و آنچه از سهو و نسیانِ راویان سرچشمه گرفته است را با قرائنی که ائمه علیهم‌السلام بیان کرده‌اند، قابل شناسایی می‌دانند. گذشته از آنکه شخص حکیمِ صمدانی، واقف بر نقطه علم است و همه علوم نزد او یکسان است. و منظور از یکسان‌بودن این است که آن سِرّ لطیفی که در همه علوم در سریان است را به دست آورده و در نتیجه تعارض و تناقض‌گویی برای او معنا ندارد. در این‌باره در علت سیزدهم از علل تعارضاتِ ظاهری، بحث خواهیم کرد.

🔹مرحوم آقای کرمانی­ به این واقعیت تأکید کرده و می‌فرمایند: «فحاشا ان‌یکون فی کلامنا تناقض و اختلاف... فلیس عندنا اختلاف» بعد از این تأکید، علت‌های تعارضاتِ ظاهری را که برخی گمان کرده‌اند بیان می‌فرمایند: اینکه در موضعی، بیان، بیانی است اجمالی و در موضعی تفصیل است. در موضعی وجهی بیان شده، در موضعی دیگر، وجهی دیگر: «و الشیء الواحد له وجوه و جهات عدیدة متغایرة متخالفة بل متناقضة لان الاشیاء قد ترکبت من الاضداد و کل ذلک جهات شیء واحد من غیر تناقض.»
(پس یک چیز صورت‌ها و جهت‌های گوناگون دارد که با یکدیگر مغایرت و تناقض دارند چراکه اشیاء از ضدها ترکیب شده‌اند و تمامی جهت‌های یک چیز است بدون هیچ‌گونه تناقضی.)

🔸 ایشان در ادامه مثالی را بیان می‌فرمایند:
شخصی ممکن است بگوید توحید یک مرتبه است؛ چراکه کثرت منافات با توحید دارد؛
و در موضعی بگوید توحید دو مرتبه دارد که منظورش توحید ذات باشد لنفسه بنفسه، و توحیدِ خلق باشد برای خدا بتوصیفه و بیانه؛
و در موضعی بگوید مراتب توحید سه است و مرادش توحید ذات و توحید صفات و توحید عبادت باشد (به اینکه توحید افعال را در توحید صفات قرار دهد؛ چرا که مرجعِ آن به صفات فعلیه است)؛
همچنین می‌تواند بگوید مراتب توحید چهار است؛ با مستقل ذکر کردن توحید افعال یا به اعتبارِ توحید واقفین مقام مُلک، ملکوت، جبروت و لاهوت؛
همچنین می‌تواند مراتب توحید را پنج مرتبه بداند (توحید اهل نقطه، اهل الف، اهل حروف، اهل کلمه و اهل دلالت)
و همین‌طور باقی مراتب؛
چرا که همه اینها تحت دیگری داخل می‌شود به اجمال و تفصیل و اطلاق و تقیید و اشاره و تصریح. پس همه این وجوه یکی است و اختلافی وجود ندارد.

🔹به هر روی این اصل اهمیت زیادی دارد و ثمرات فراوانی. یکی از ثمرات آن این است که با اعتقاد جازم به عدم اختلاف مشایخ عظام اعلی الله مقامهم، حتماً در تعارضات ظاهری باید در پی محمل‌هایی برای جمع آن بود و اگر محمل‌ها و وجه‌های آن به دست نیامد، باید در برابر همه فرمایش‌ها تسلیم بود و چون خود این بزرگواران فرموده‌اند با یکدیگر اختلاف و تعارضی ندارند، باید آن تعارض حل‌نشده را در بوته اجمال گذارد تا وجه آن روشن گردد.

🔸ثمره دیگر این اصل، این است که مقلدین ساکن القلب و ثلج الفؤاد (با خاطری آسوده) به همه فرمایش‌های این بزرگواران اعتقاد قلبی پیدا کرده و به فتاوای این بزرگواران عمل می‌کنند.

🔹ثمره دیگر آشکار شدن این واقعیت است که فرمایش‌های بزرگان دین اعلی الله مقامهم مخاطبانِ گوناگون و با مشاعر مختلف دارد. در نتیجه هر یک از بیانات بزرگان، برای قشری است که سایرین عمق آن را در نمی‌یابند. درباره این ثمره، تأملاتی خواهیم داشت.

⏳ادامه دارد...

@AghayedNet

🌷از فرمایش های مکتبی

🔸تحصیل علم شما، رفت و آمد شما، معاشرت شما با یکدیگر، این ها تقریباً به شکل عادیات و مکررات در آمده و از این جهت آن اثر و خصوصیتی که باید در این مسائل باشد، در ما کم دیده می شود.

🔸ما اگر بدانیم ارزش این معاشرت چیست، اگر بدانیم ارزش مجالست چیست، اگر بدانیم ارزش تحصیل چیست و اگرچه انسان به حسب ظاهر چیزی نشود؛ اما خود ارزش تحصیل و تعلیم و تعلم، خود حضور در مجلس ذکر علم، این ها چه ارزش هایی دارد، چه خصوصیت هایی دارد، چه قرب هایی را در درگاه خدا ایجاد می کند، چه رضایت ها که از اولیاء خدا کسب می کند، چقدر چشم ها به ما روشن می شود، خدا می داند.

🔸 ما اگر این ها را در نظر بگیریم، آن وقت برای مجالست های خود، برای معاشرت های خود، برای مجالس ذکرِ علم خود، بیش از این ها ارزش قائل می شدیم. در روحمان اثر می‌ گذاشت، در اخلاقیاتمان اثر می گذاشت.

🔸ولی چون به این ارزش ها توجه نداریم و متأسفانه به شکل تکرار و مکررات درآمده، غافل شده ایم و این غفلت، ما را از مزایا و ارزش ها و خصوصیات، خیلی دور می کند. سعی کنیم باور کنیم، آنچه را که در این امور می فرمایند باور کنیم. این ها واقعیت است.
@AghayedNet

🔺مرحوم شیخ یوسف احسائی، نوه شیخ مرحوم اع، فرزند مرحوم شیخ حسن بن شیخ احمد احسائی است.
تفاصیلی از زندگی او در دست نیست. اما می دانیم در سال ١٢۶۴ ق در قید حیات بوده است.
فهرست مخطوطات دانشکده الهیات نشان می دهد مجموعه ای رسائل در تملک او بوده است. تصویر فوق عبارت تملک اوست.
@AghayedNet

🔺بخشی از دعاء روز سوم شعبان، ولادت حضرت سیدالشهداء صلوات الله علیه
@AghayedNet

🔺بکاء العالمَین علی مصائب الحسین علیه السلام
شیخ محمد رفیع نجفی
با مقدمه دکتر هادی تمیمی
نجف اشرف: حوض الفرات
این کتاب سه جلد است. جلد نخست به تازگی منتشر شد. (١۴۴٠ق، ٢٠١٩م)
@AghayedNet

🔰🔰گونه‌شناسی و تحلیلِ تعارضات ظاهری
در اقوال و مکتوباتِ مشایخ عظام اعلی الله مقامهم؛
با مراجعه به منابع دستِ‌ اول

🔻بخش هفتم

✔️واقعیت مسئله: ایتلاف اقوال بزرگان دین

🔹ثمره دیگرِ توجه به ایتلاف اقوال بزرگان دین، آشکار شدن این واقعیت است که فرمایش‌های بزرگان دین اعلی الله مقامهم مخاطبانِ گوناگون و با مشاعر مختلف دارد. در نتیجه هر یک از بیانات بزرگان، برای قشری است که سایرین عمق آن را در نمی‌یابند.

🔸در مکتب استبصار بر اساس انواع استدلال‌های قرآنی، سه نوع آگاهی برای انسان اثبات شده است: آگاهی‌های نفسانی، آگاهی‌های عقلانی و آگاهی‌های فؤادی که از این آیه شریفه استفاده می‏شود: اُدعُ الی سبیلِ ربِّک بالحکمةِ و الموعظةِ الحسنةِ و جادِلهُم بِالّتی هِی اَحسن...

🔹از این دستوری که خدای متعال به رسول‏ الله صلی الله علیه و آله می‏ دهد استفاده می‏ شود که مردم نوعاً از نظر توان ادراکی یا فعّال‌بودن ابزار ادراکی در آنها، در سه درجه یا مرتبه اند:

نوعی مناسب حال آنها در آگاهی‌یافتن از حقایق و معارف، بیان دلیل حکمت است؛
و نوعی مناسب حال آنها، بیان موعظه حسنه؛
و نوعی هم، بیان مجادله.
که نوع اول دارای مشاعر فؤادی (ابزار ادراکی نوری) بوده؛
و نوع دوم دارای مشاعر عقلانی (ابزار ادراکی عقلی)؛
و نوع سوم دارای مشاعر نفسانی (ابزار ادراکی نفسی) هستند.
نوع اول را اولواالافئدة؛
و نوع دوم را اولواالالباب؛
و نوع سوم را صاحبان نفوس ناطقه می گویند.

🔸به تعبیر دیگر در دیدِ گسترده، هیچ اختلافی میان بزرگان دین نیست و هر یک مصدِّق دیگری هستند و همه یک هدف و یک مقصود را پیگیری می‌کنند و در مباحث حساس و زیربنایی مثل اصول عقاید و ضروریاتِ دین و مذهب هیچ اختلافی ندارند؛ همان‌گونه که خود ایشان به این پاسخ اشاره کرده‌اند و در کلمات ایشان این مضمون دیده می‌شود.

🔹برای نمونه سید مرحوم­ در شأن امثال شیخ مرحوم­ می‌فرمایند: «... فاهل الحقیقه من اهل دلیل الحکمة و الموعظة الحسنة لایرون الاختلاف ابداً و هو قول مولانا امیرالمؤمنین علیه‌السلام العلم نقطة کثرها الجاهلون.»
(پس اهل حقیقتی که تابعان دلیل حکمت و موعظه حسنه هستند، هیچ‌گاه اختلافی نمی‌بینند و این سخن سرور ما امیرالمؤمنین علیه‌السلام است که فرمودند: تمامی علم یک نقطه است و نادانان باعث گسترش آن شدند.)

🔸و مرحوم آقای شریف طباطبائی­ پس از توضیحاتی درباره فرمایش‌های بزرگان دین می‌فرمایند: «...فلا اختلاف بین کلام المشایخ انار الله براهینهم و الحمد لله.»
(پس هیچ‌گونه اختلافی بین فرمایش‌های مشایخ نیست، خدا دلایل ایشان را نورانی بگرداند، و الحمدلله.)

⏳ادامه دارد...

@AghayedNet

🔺جلدِ دَهم مجموعه «جوامع الکلم» منتشر شد.
در این مجلد، جُنگِ عالم ربانی مرحوم شیخ احمد اَحسائی اع به طور کامل به چاپ رسیده است.
🎁به شادمانگیِ انتشار این کتاب گرانمایه و ارزنده، یادداشتی مفصل تقدیم خواهد شد.
@AghayedNet

✔️آثار منتشرنشده عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع

🔻یادداشتی به مناسبت چاپ جلد دهم مجموعه جوامع الکلم

🔹مجموعه جوامع الکلم، مجموعه آثار عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع است. این مجموعه در گذشته، ‌ضمن دو مجلد چاپ سنگی منتشر شد و در دهه اخیر (۱۴۳۱ق به بعد) در بصره، مجدداً منتشر گردید. در این چاپ اخیر و جدیدِ بصره، رسائل این بزرگوار تایپ، مقابله و تصحیح شد وجوامع الکلم ضمن نُه (۹) مجلد به چاپ رسید.

🔸در کویت نیز مجموعه آثار این بزرگوار با نامی دیگر منتشر شد که جدیدترین آن «تراث الشیخ الأوحد» در۵۰ جلد است:
مقدمه (دو ج)؛
شرح فوائد (سه ج)؛
شرح مشاعر (چهار ج)؛
شرح عرشیه (پنج ج)؛
شرح الزیاره (نه ج)؛
مجموعه جوامع الکلم (نوزده ج)؛
و فهرست آیات و روایات و موضوعات.

🔹مدتی است که جلد دهم کتاب «جوامع الکلم» منتشر شده است (ربیع الاخر ۱۴۴۰ق.) در این کتاب جُنگ عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع به طور کامل حروف‌چینی و منتشر شده است. برای نخستین بار است که این کتاب حجیم به چاپ می‌رسد.
جنگ ایشان که به نام «کشکول الاحسائی» مشهور است، در دو جلد نگاشته شده و تمام آن به خط مؤلف آن نیست.
این جنگ امتیازهایی دارد:

🔸نخست آنکه در دو جلد این جنگ، با مجموعه‌ای بزرگ از احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام برخورد می‌کنیم که برخی از آنها درباره بیان مقامات آل محمد علیهم السلام و اسرار ایشان است. در قسمت‌های گوناگون درباره فضائل و مناقب ائمه موضوع‌های متنوعی ذکر شده است. اما بخش نهایی آن، ویژه ذکر فضائل و جایگاه حضرت ولی‌عصر عجل الله فرجه و ذکر فضائل آن حضرت است. گذشته از قسمت پایانی کشکول، در جای جای کشکول (در ابتدا و وسط)، اشاره‌ای به فضائل و مناقب ویژه امام زمان به چشم می‌خورد. بیش از ده‌ها مطلب درباره آن حضرت در کشکول ذکر کرده‌اند. عناوین برخی از مطالب از این قرارند: الکوفة و امام العصر، نساء مع امام العصر، اعطی اصحاب الامام علیه السلام قوة اربعین رجلاً، ینزل فی سبع قباب من نور، الامام علیه السلام فی النجف، تاسعهم قائمهم افضلهم، عجل الله فرجه.

🔹دیگر امتیاز اینکه: به مناسبت‌ها احکام شرعی ذکر شده است و به طور متنوع به ابواب فقه پرداخته شده و در برخی مواضع نظریه‌های فقهاء نامی نیز نقل شده است.

🔸دیگر امتیاز این جُنگ، ترتیب و نظم آن بر مبنای حروف ابجد است و هرگز قبل از این جُنگ هیچ صاحب جنگی چنین ترتیبی را انتخاب نکرده است.

🔹دیگر از ویژگی‌های آن، ذکر بسیاری از طلسم‌ها و امور مجرّب و برخی از مسائل جفر و بعضی از معالجات است. که البته شیخ مرحوم­ فقط آنها را نقل کرده و درستی یا نادرستی آن را تأیید نکرده‌اند.

🔸از جهتی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این اثر، نام بردن از کتاب‌هایی است که از آن مطلبی نقل شده است و این نکته برای پژوهشگران و تاریخ‌دانان بسیار جالب و مفید است. بخشی از این کشکول در سال ۱۴۲۵ ق (۲۰۰۴ م) در بیروت به چاپ رسید.
اما در چاپِ جوامع الکلم (جلد دهم) غیر کشکول، ملحقاتی نیز آمده است... .

ادامه مطلب در لینک زیر:
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/montashernashodeh/

✔️الآثار غير المنشورة للعالم الربّاني المرحوم الشيخ أحمد الأحسائي (اع)

🔻بمناسبة طبع المجلّد العاشر لمجموعة جوامع الكلم

🔹مجموعة جوامع الكلم، مجموعة آثار العالم الربّاني المرحوم الشيخ أحمد الأحسائي (اع). هذه المجموعة طُبعت سابقاً في مجلّدين حجريَّيْن، وجُدِّد نشرها في العشر الأخير (۱۴۳۱ وما بعدها) في البصرة. وقد دُوِّنت رسائل الشيخ المرحوم في طبعة البصرة الأخيرة والجديدة وقُوبلت وصُحِّحت، وطُبع جوامع الكلم في ۹ مجلّدات.

🔸ونُشرت في الكويت أيضاً مجموعة آثار الشيخ المرحوم باسم مختلف، كان آخرها موسوعة «تراث الشیخ الأوحد» في ۵۰ مجلّداً بهذا الترتيب: مقدّمة (مجلّدان)، شرح الفوائد (۳ مجلّدات)، شرح المشاعر (۴ مجلّدات)، شرح العرشيّة (۵ مجلّدات)، شرح الزيارة (۹ مجلّدات)، مجموعة جوامع الكلم (۱۹ مجلّداً)، وفهرس الآيات والروايات والموضوعات.

🔹وقبل فترة نُشر المجلّد العاشر من جوامع الكلم (ربيع الآخر ۱۴۴۰ هـ.ق)، وتمّ فيه تدوين كشكول العالم الربّاني المرحوم الشيخ أحمد الأحسائي وصفّ حروفه بالحاسوب بصورة كاملة، وهذه هي المرّة الأولى التي يُطبع فيها هذا الكتاب الضخم.

وكشكوله المشهور بكشكول الأحسائي مدوّن في مجلّدين، وليس تمامه بخطّ مؤلّفه. ويتميّز هذا الكشكول بامتيازات:

🔸أوّلاً، أنّا نرى في مجلَّدَيْ هذا الكشكول مجموعة كبرى من أحاديث أهل البيت عليهم السلام، وبعض منها في بيان مقامات آل محمّد عليهم السلام وأسرارهم. وذُكرت موضوعات متنوّعة في أقسام مختلفة عن فضائل ومناقب الأئمّة. أمّا القسم الأخير منها، فهو مختصٌّ بذكر فضائل ومقام وليّ العصر عجّل الله فرجه وذكر فضائله. وفضلاً عن القسم الأخير للكشكول، تُلاحظ في ثنايا الكشكول (في أوّله ووسطه) الإشارة إلى الفضائل والمناقب المختصّة بإمام الزمان. وذُكر في الكشكول عشرات المطالب المختصّة به. عناوين بعض المطالب كالتالي: الكوفة وإمام العصر، نساء مع إمام العصر، أعطى أصحاب الإمام عليه السلام قوّة أربعين رجلاً، ينزل في سبع قباب من نور، الإمام عليه السلام في النجف، تاسعهم قائمهم أفضلهم عجّل الله فرجه.

🔹وامتياز آخر له أنّه قد ذُكرت فيه بمناسبات متعدّدة أحكام شرعيّة، وتُعرِّض فيه لأبواب الفقه بتنوّع، ونُقلت في بعض المواضع آراء الفقهاء المعروفين.

🔸امتياز آخر لهذا الكشكول هو ترتيبه ونظمه بناءً على حروف الأبجد ولم يختر هذا الترتيب قبل هذا الكشكول أيّ صاحب كشكول.

🔹ومن خصائصه الأخرى أيضاً ذكره كثيراً من الطلاسم والمجرّبات وبعض مسائل الجفر وبعض المعالجات التي كان فيها الشيخ ناقلاً فقط ولم يؤيّد صحّتها من عدمها.

🔸ومن جهة أخرى، فإنّ من أهمّ خصائص هذا الأثر ذكره أسماء الكتب التي نُقلت المطالب عنها، وهذا الأمر ممتع ومفيد للمحقّقين والباحثين في التاريخ.
ولكن جاء في طبعة جوامع الكلم (المجلّد العاشر) غير الكشكول ملحقات، وفهرس هذا المجلّد كالتالي... .


🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/alaathaar/

🔺صفحه نخست رساله حسینعلی تویسرکانی در رد شیخیه.
مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع جوابیه مفصلی بر این رساله مرقوم فرموده‌اند.
در لینک زیر:
https://t.me/AghayedNet/3058

🔺رساله مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع به زبان فارسی، در پاسخ به تهمت‌های حسینعلی تویسرکانی
@AghayedNet