✔️عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع و شیخ یاسین بحرانی

🔻به مناسبت انتشار کتابی درباره زندگانی مرحوم شیخ یاسین

شیخ یاسین بن صلاح الدین بحرانی (زنده ۱۱۴۷ق) فقیه، أدیب، محدث و رجالی و از شاگردان شیخ عبد اللّٰه سماهیجی (م۱۱۳۵ق) است. شخصیت و نظریاتِ وی بسیار مورد توجه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه است.

به گزارش کتاب أعیان الشیعه وی ساکن «جویم أبی احمد» در اطراف شیراز بوده و تا سال ۱۱۴۷ق، زنده بوده است. سماهیجی کتاب معروف خود در فرق بین اصولی و اخباری و مسائل دیگری را در جواب سؤالات وی نوشته و منیة الممارسین فی اجوبة الشیخ یاسین نامیده است. سماهیجی در اجازۀ خود برای شیخ یاسین چنین نوشته است:

ان مقترح ذلک علی، ‏ای الإجازة، و ان کانت أحق بسؤاله و الأحری بان أکون من جملة تلامذته و رجاله لا من أشکاله و أمثاله.

در این عبارات، سماهیجی اظهار تواضع کرده و خود را شاگرد شیخ یاسین می داند تا هم ترازِ او.

شیخ یاسین مدتی در بحرین بوده و سپس به شیراز رفته که خود، سبب خروج از بحرین را در مقدمه کتاب خودش، الروضة العلیة فی شرح الالفیة شرح داده است.

شیخ یاسین از شیخ حسین ماحوزی و از شیخ عبد اللّٰه بن صالح سماهیجی (م۱۱۳۵ق) روایت می‏کند و سید نصر اللّٰه بن حسین فائزی حائری (شهید ح ۱۱۶۸ق) از وی اجازۀ روایت در تاریخ ۱۱۴۵ق، دارد.

شیخ مرحوم اع در کتاب مبارک شرح الزیارة الجامعة الکبیرة و همچنین در بعضی رساله های خود، بسیار از مرحوم شیخ یاسین اسم برده و مطالبی را نقل می فرمایند. در موضعی می فرمایند: الشیخ یاسین بن صلاح الدین البحرانی تغمده الله برحمته.

و در رساله ای، شیخ یاسین را از علماء بزرگ و شریف بر می شمرند: و هو من أکابر العلماء و أشرافهم.

یکی دیگر از مواضع، کتابِ جُنگِ شیخ مرحوم اع است. در این جُنگ، مکرراً از مرحوم شیخ یاسین نام برده و درباره آراء تاریخی و فقهیِ وی (نفیاً یا اثباتاً) یادداشت هایی مرقوم فرموده اند.

جالب توجه است که اشاره کنیم مرحوم عالم ربانی سید کاظم رشتی اع نیز از مرحوم شیخ یاسین، در مقام یک رجالیِ متحبر نام برده و نام وی را ردیف علماء اهل فن بر می شمارند. آنجا که در رساله مقامات العارفین می فرماید: …موضع ذکر آنها در کتب رجالیه مبسوطه است مثل رجال کبیر میرزا محمد و علامه و شیخ یاسین و امثال اینها.

چندی قبل، کتابی درباره این شخصیت به چاپ رسید. این کتاب که ضمن سلسله مباحثی درباره بحرین به چاپ رسیده، چنین عنوانی دارد: الفقیه البحرانی و محنة خراب البحرین، با عنوانِ فرعیِ: دراسة و ترجمة لحیاة الشیخ یاسین البلادی البحرانی.

این کتاب (نگاشته عباس المرشد) را مرکز أوال للدراسات و التوثیق منتشر کرده است. در این کتاب، پس از مقدمه ای کوتاه (۱۶ صفحه) معلوماتی از زندگی شیخ یاسین ارائه شده است. در فصل اول با عنوان “الترجمة و السیرة” به مطالبی ذیل چهار مبحث اشاره شده است؛ مطالبی تحت عناوینی همچون: محل تولد، خانواده، تاریخ تولد، شعر، وفات، اولاد، گفتار علماء درباره ایشان، مشایخ اجازه، شاگردان، معاصران، مؤلفات، رسائل، هجرت و زعامت دینی.

در فصل دوم، باز هم ذیل سه مبحث مطالبی از این دست مطرح شده است: مختصری از اوضاع فقهیِ زمان شیخ یاسین، توان فقهی شیخ یاسین با توجه به نوشته های وی، روش رجالیِ مرحوم شیخ یاسین.

در فصل آخر، تغییرات سیاسی عصر شیخ یاسین بررسی شده و به دوران خرابی بحرین و تسلط صفویه بر آن دیار اشاره شده است. مطالب این فصل از دوران صفویه تا عثمانی ها و بعد هم دوران استبداد را در بر می گیرد.

پایان بخش مطالب کتاب، “خاتمه” ای است مختصر و چند ضمیمه و سَردِ منابع و مآخذ.
@AghayedNet

▪️از فرمایش های مکتبی
@AghayedNet

چکیده بخش شناخت پیغمبران (نبوت عامه) از جلد نخست کتاب ارشادالعوام
بخش اول
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/nobovvat1/

چکیده بخش شناخت پیغمبران (نبوت عامه) از جلد نخست کتاب ارشادالعوام
بخش دوم
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/nobovvat2/

🌷از فرمایش های مکتبی

🔸تحصیل علم شما، رفت و آمد شما، معاشرت شما با یکدیگر، این ها تقریباً به شکل عادیات و مکررات در آمده و از این جهت آن اثر و خصوصیتی که باید در این مسائل باشد، در ما کم دیده می شود.

🔸ما اگر بدانیم ارزش این معاشرت چیست، اگر بدانیم ارزش مجالست چیست، اگر بدانیم ارزش تحصیل چیست و اگرچه انسان به حسب ظاهر چیزی نشود؛ اما خود ارزش تحصیل و تعلیم و تعلم، خود حضور در مجلس ذکر علم، این ها چه ارزش هایی دارد، چه خصوصیت هایی دارد، چه قرب هایی را در درگاه خدا ایجاد می کند، چه رضایت ها که از اولیاء خدا کسب می کند، چقدر چشم ها به ما روشن می شود، خدا می داند.

🔸 ما اگر این ها را در نظر بگیریم، آن وقت برای مجالست های خود، برای معاشرت های خود، برای مجالس ذکرِ علم خود، بیش از این ها ارزش قائل می شدیم. در روحمان اثر می‌ گذاشت، در اخلاقیاتمان اثر می گذاشت.

🔸ولی چون به این ارزش ها توجه نداریم و متأسفانه به شکل تکرار و مکررات درآمده، غافل شده ایم و این غفلت، ما را از مزایا و ارزش ها و خصوصیات، خیلی دور می کند. سعی کنیم باور کنیم، آنچه را که در این امور می فرمایند باور کنیم. این ها واقعیت است.
@AghayedNet

رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد
نوشته حسین بن علی از شاگردان مرحوم سید کاظم رشتی اع
منتشر شده در جاویدان خرد، بهار و تابستان1397
@AghayedNet

✔️ رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد

🔻حسین بن علی تبریزی خسروشاهی از جمله شاگردان مرحوم سیّد کاظم رشتی اع است. تاکنون چهار رساله از او در کتاب‌خانه‌های نسخ خطّی شناسایی شده است. وی در این رساله رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد دیدگاه خود را درباره زمان، دهر و سرمد بیان می‌کند. در نظر وی زمان مشتمل بر دو نوع تعریف حقیقی و ظاهری است.در تعریف حقیقی زمان، زمان از جمله مشخّصات جسم به شمار می‌رود؛ لکن تعریف ظاهری زمان بدین معنا است که شیء حادث از هنگام حدوث خویش، امتدادی دارد که حافظ آن خداوند است. خداوند تنها شیء بسیط است و سایر موجودات اعمّ از مجرّد و مادّی از اموری شش‌گانه ترکیب یافته‌اند. این امور شش‌گانه با توجّه به کیفیّت وجود شیء و متناسب با عالم موجود در آن خواهند بود. وی از تعابیر رایج حکما نسبت به زمان، دهر و سرمد استفاده نمی‌نماید. سرمد را وقت و وعاء فعل و مشیّت الهی می داند و از آن جایی که مشیّت مشتمل بر مراتبی است؛ لذا سرمد نیز دارای مراتب مختلفی خواهد بود. همچنین دهر وقت عقل و زمان وعاء موجودات جسمانی است. این گفتار بر آن است که دیدگاه وی را تحلیل و بررّسی کند.
متن رساله، به پیوست مقاله است.

رضا حصاری و حامد ناجی اصفهانی نویسندگان این مقاله در جاویدان خرد دوره 15، شماره 33، بهار و تابستان 1397، صفحه 261-283 هستند.
@AghayedNet

🔺متن رساله رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد، به ضمیمه مقاله ای در معرفی مؤلف و رساله
@AghayedNet

🔸از فرمایش های مکتبی
... جميع خوبی ها را مردم دانسته اند که خوب است و جميع بدی ها را دانسته اند که بد است...به ایشان بگویی تو به این صفتی، بدش می آید. اگر بد است چرا دست بر نمی داری...؟!
@AghayedNet

سیر تطورات اصطلاح هیولای اولی در آثار اندیشمندان مسلمان، منتشرشده در زمستان 1396، فصلنامه تاریخ فلسفه
@AghayedNet

این مقاله در نقد عباراتی از دکتر دینانی نوشته شده است. ایشان در مجلد سوم ماجرای فکر فلسفی مدعی شده بود که مرحوم سید کاظم رشتی اع به اصطلاحات فلسفی واقف نبوده و از این رو هیولای اولی را امری بالفعل انگاشته است.
در این مقاله نشان داده شده که مکاتب فکری مختلفی به فعلیت هیولای اولی باور داشته اند و به دیدگاه مرحوم شیخ احسائی اع نیز به نحو موجز اشاره و توضیح داده شده.
این مقاله صرفا برای آشنایی متعلمین و صرف نظر از نقد و بررسی، تقدیم می شود.
@AghayedNet

🔺سیر تطورات اصطلاح هیولای اولی در آثار اندیشمندان مسلمان، منتشرشده در زمستان 1396، فصلنامه تاریخ فلسفه
با توضیحی موجز درباره دیدگاه مرحوم شیخ احمد احسائی اع
@AghayedNet

تأملاتی بر دیدگاه شیخ محمد سند درباره شیخیه
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/sheykhmohammadsanad/

تأملاتی بر دیدگاه شیخ محمد سند درباره شیخیه (بخش دوم)
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/sheykhmohammadsanad2/

الشيخ الاوحد
حکیم أم صوفي؟!
دراسة تحليلية لقضية العرفان الإسلامي
عند الشيخ أحمد بن زين الأحسائی
بیروت، دارالباقیات الصالحات، ٣٣٥ صفحه.
 نویسنده در پی اثبات حکمت مرحوم شیخ احمد احسائی اع است‌؛‌ ولی عنوان کتاب از بی سلیقگی رنج می برد. چه اینکه ساحت این عالم ربانی و فقیه اهل البیت علیهم السلام منزه است از آلایش های صوفیه و خود از منتقدین چنین اندیشه ای هستند. گذاردن این واژه در کنار نام شریف ایشان، زیبنده نیست....
@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه ربیع الاول نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet

✔️عبارات کتاب شیعه در اسلام درباره شیخیه

دو طایفه شیخیه و کریمخانیه که در دو قرن اخیر در میان شیعه دوازده امامی پیدا شده اند نظر به اینکه اختلافشان با دیگران در توجیه پاره ای از مسائل نظری است نه در اثبات و نفی اصل مسائل جدایی ایشان را انشعاب نشمرده ایم.

سید محمدحسین طباطبائی ـ شیعه در اسلام ص۹۴

@AghayedNet

✔️تکفیر مرحوم شیخ احمد اَحسائی أع نه امر شرعی بود و نه امر عقلی

اگرچه سید جلال الدین آشتیانی در نقد مرحوم شیخ احمد اَحسائی بسیار صریح بود و نه فقط بر ادبیات و تعابیر وی که بر نقدهای او هم نَقدهای فراوانی وارد است؛ با این حال، در نامه ای به نکته ای عجیب تصریح کرده است.
وی در پاسخ نامه جناب علیرضا ذکاوتی قراگزلو نوشته است:

«محترما معروض می دارد... اما راجع به مرحوم شیخ احمد اَحسائی باید عرض کنم تکفیر برَغانی نه امر شرعی بود و نه امر عقلی... .»

🔺کتاب سیر تاریخیِ نقد ملاصدرا، ذکاوتی قراگزلو، تهران: هستی نما، ص275
yon.ir/BQiBr

@AghayedNet

✔️ حقیقت تولی و تبری

🔻تولی و تبری از دیدگاه مکتب استبصار

آسان نیست اگر بخواهیم تمام آنچه در فرمایش‌های بزرگان دین اعلی الله مقامهم و نوشته‌های مکتبی درباره «تبری» وجود دارد، استقصا کنیم و در آن صورت این نوشتار، نه یک مقاله که کتابی حجیم خواهد شد.
به تعبیر صاحب کتاب ارشادالعوام، که در آخرِ جلد آخر این کتاب شریف می‌فرمایند:‌
بدان‌که این مسئله (تبرا) حاجت به تصنیف کتابی مستقل دارد مقابل امر تولا و فضایل اولیا.[۱]
از این رو تیتروار و مختصر، به جهت‌های گوناگونی که سبب امتیاز مکتب در این زمینه است، اشاره می‌کنیم و توضیح‌ها و تفصیل‌ها را به کتاب‌های این بزرگواران ارجاع می‌دهیم و چون فقط در پی بررسی بحث «تبری» هستیم، به ناچار از موضوع‌ها و مطلب‌های فراوانی که مستقیماً درباره این بحث نیست، صرف‌نظر خواهیم کرد... .

ادامه در لینک زیر:
http://www.aghayed.net/tavallivatabarri/

دهم ربیع الأول
سالروز ولادت عالم ربانی
مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اع
@AghayedNet