✔️مرحوم شیخ حسین آل عصفور و اجازه ایشان به عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع

🔻به مناسبت انتشار شماره جدید مجله لؤلؤة البحرین، ویژه نامه علامه محدّث الشّیخ حسین آل عصفور

علامه شیخ حسین بن شیخ محمد بن شیخ احمد بن شیخ ابراهیم بحرانی، از علماء نامی شیعه اثنی عشری در بحرین و قطیف است و خاندان او، آل عصفور، خاندانی اصیل است و علماء فراوانی از این خاندان به شیعه خدمت کردند.
ایشان در سال۱۱۴۷ق متولد شده و در سال ۱۲۱۶ق به علت حربه مسمومی به شهادت رسیدند. در این فاصله بیش از شصت کتاب و رساله نگاشته و شاگردانی را تربیت کردند و به علمائی بارز اجازه روایت دادند. در کتاب انوارالبدرین درباره ایشان چنین آمده است:

العلامة الفاضل الفهامة الکامل خاتمة الحفاظ و المحدثین و بقیة العلماء الراسخین الاخباریین الفقیه النبیه الشیخ حسین بن العالم الامجد الشیخ محمد بن الشیخ احمد آل عصفور و هو المعنی فی "لؤلوة البحرین" بحسَین... .

در این مختصر به عباراتی از مرحوم شیخ حسین آل عصفور بحرانی رحمه الله اشاره می کنیم که در ابتدای اجازه خود به عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع نگاشته اند. حاصل معنای بخشی از کلام ایشان چنین است:

...از من خواهش نمود ـ كسی كه قدم راسخی در علوم آل‏ محمد علیهم السلام دارد و حرص زيادی در چنگ‏ زدن به دامن احاديث ائمه معصومين علیهم السلام ـ كه برای او اجازه مختصری بنويسم. هم‏چنان‏كه اين كار، يكی از روش‏ های مستمر بين علما در همه ‏جا و همه زمان ‏ها بوده و هست... و ايشان عالم امجد و صاحب مقام انجد شيخ احمد بن زين‏الدين احسائی است ـ خداوند برای او معانی بلند را پست گردانيده و قصور مبانی را برای او بلند نمايد ـ و در حقيقت ايشان به واسطه رسوخ واقعی و حقيقی ای كه در علوم الهی داشته و اهل سير و سلوك است، شايسته است به من اجازه دهد نه اينكه از من اجازه بگيرد، ولكن به جهت برادری الهی كه مشتمل بر اخلاص و جوابگويی به خواهش هاست و نيز چون در اين اجازه ‏دادن حفظ دين و باعث خاطرجمعی است از اين جهت اجازه دادم... .

عین عبارت مرحوم شیخ حسین آل عصفور:

و بعد فيقول فقير اللّه المجازي حسين بن محمد بن احمد بن ابراهيم البحراني الدرازي انّي لماتفضل اللّه علي بمعانقة ابكار الرواية بعد زفافها الي ممن اخذت عنهم من مشايخي و هم آبائي الكرام و اقتطفت من حدائق تلك العلوم ما اوجب لهذا الدين الاحكام و صرت مرجعاً لاهل الولاية في بثّ المسائل و الاحكام التمس منّي من له القدم الراسخ في علوم آل بيت محمد الاعلام و من كان حريصاً علی التعلق باذيال آثارهم عليهم الصلوة و السلام ان اكتب له اجازة وجيزة كما هي الطريقة الجارية بين العلماء في جميع الاصقاع و الاعوام لحصول التبرك بطرق التحمل المغرسة في قلوب العلماء حدائق التثبيت المروية برواشح افاضاتهم علي الاستمرار و الدوام و هو العالم الامجد ذوالمقام الانجد الشيخ احمد بن زين الدين الاحسائي ذلّل اللّه له شوامس المعاني و شيّد به قصور تلك المباني و هو في الحقيقة حقيق بان‏ يجيز و لايجاز لعراقته في العلوم الالهية علي الحقيقة لا المجاز و لسلوكه طريق اهل السلوك و اوضح المجاز لكن اجابته مما اوجبته الاخوة الالهية الحقيقية المشتملة علي الاخلاص و الانجاز و كان في ارتكابها حفظاً لهذا الدين و كمال الاحراز... .
@AghayedNet

🔺انتشار کتابی درباره مرحوم شیخ یاسین بحرانی رحمة الله علیه
در آثار متعددِ مرحوم شیخ احمد اَحسائی اع به طور مکرر از این مرحوم یاد شده است
@AghayedNet

✔️عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اع و شیخ یاسین بحرانی

🔻به مناسبت انتشار کتابی درباره زندگانی مرحوم شیخ یاسین

شیخ یاسین بن صلاح الدین بحرانی (زنده ۱۱۴۷ق) فقیه، أدیب، محدث و رجالی و از شاگردان شیخ عبد اللّٰه سماهیجی (م۱۱۳۵ق) است. شخصیت و نظریاتِ وی بسیار مورد توجه عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه است.

به گزارش کتاب أعیان الشیعه وی ساکن «جویم أبی احمد» در اطراف شیراز بوده و تا سال ۱۱۴۷ق، زنده بوده است. سماهیجی کتاب معروف خود در فرق بین اصولی و اخباری و مسائل دیگری را در جواب سؤالات وی نوشته و منیة الممارسین فی اجوبة الشیخ یاسین نامیده است. سماهیجی در اجازۀ خود برای شیخ یاسین چنین نوشته است:

ان مقترح ذلک علی، ‏ای الإجازة، و ان کانت أحق بسؤاله و الأحری بان أکون من جملة تلامذته و رجاله لا من أشکاله و أمثاله.

در این عبارات، سماهیجی اظهار تواضع کرده و خود را شاگرد شیخ یاسین می داند تا هم ترازِ او.

شیخ یاسین مدتی در بحرین بوده و سپس به شیراز رفته که خود، سبب خروج از بحرین را در مقدمه کتاب خودش، الروضة العلیة فی شرح الالفیة شرح داده است.

شیخ یاسین از شیخ حسین ماحوزی و از شیخ عبد اللّٰه بن صالح سماهیجی (م۱۱۳۵ق) روایت می‏کند و سید نصر اللّٰه بن حسین فائزی حائری (شهید ح ۱۱۶۸ق) از وی اجازۀ روایت در تاریخ ۱۱۴۵ق، دارد.

شیخ مرحوم اع در کتاب مبارک شرح الزیارة الجامعة الکبیرة و همچنین در بعضی رساله های خود، بسیار از مرحوم شیخ یاسین اسم برده و مطالبی را نقل می فرمایند. در موضعی می فرمایند: الشیخ یاسین بن صلاح الدین البحرانی تغمده الله برحمته.

و در رساله ای، شیخ یاسین را از علماء بزرگ و شریف بر می شمرند: و هو من أکابر العلماء و أشرافهم.

یکی دیگر از مواضع، کتابِ جُنگِ شیخ مرحوم اع است. در این جُنگ، مکرراً از مرحوم شیخ یاسین نام برده و درباره آراء تاریخی و فقهیِ وی (نفیاً یا اثباتاً) یادداشت هایی مرقوم فرموده اند.

جالب توجه است که اشاره کنیم مرحوم عالم ربانی سید کاظم رشتی اع نیز از مرحوم شیخ یاسین، در مقام یک رجالیِ متحبر نام برده و نام وی را ردیف علماء اهل فن بر می شمارند. آنجا که در رساله مقامات العارفین می فرماید: …موضع ذکر آنها در کتب رجالیه مبسوطه است مثل رجال کبیر میرزا محمد و علامه و شیخ یاسین و امثال اینها.

چندی قبل، کتابی درباره این شخصیت به چاپ رسید. این کتاب که ضمن سلسله مباحثی درباره بحرین به چاپ رسیده، چنین عنوانی دارد: الفقیه البحرانی و محنة خراب البحرین، با عنوانِ فرعیِ: دراسة و ترجمة لحیاة الشیخ یاسین البلادی البحرانی.

این کتاب (نگاشته عباس المرشد) را مرکز أوال للدراسات و التوثیق منتشر کرده است. در این کتاب، پس از مقدمه ای کوتاه (۱۶ صفحه) معلوماتی از زندگی شیخ یاسین ارائه شده است. در فصل اول با عنوان “الترجمة و السیرة” به مطالبی ذیل چهار مبحث اشاره شده است؛ مطالبی تحت عناوینی همچون: محل تولد، خانواده، تاریخ تولد، شعر، وفات، اولاد، گفتار علماء درباره ایشان، مشایخ اجازه، شاگردان، معاصران، مؤلفات، رسائل، هجرت و زعامت دینی.

در فصل دوم، باز هم ذیل سه مبحث مطالبی از این دست مطرح شده است: مختصری از اوضاع فقهیِ زمان شیخ یاسین، توان فقهی شیخ یاسین با توجه به نوشته های وی، روش رجالیِ مرحوم شیخ یاسین.

در فصل آخر، تغییرات سیاسی عصر شیخ یاسین بررسی شده و به دوران خرابی بحرین و تسلط صفویه بر آن دیار اشاره شده است. مطالب این فصل از دوران صفویه تا عثمانی ها و بعد هم دوران استبداد را در بر می گیرد.

پایان بخش مطالب کتاب، “خاتمه” ای است مختصر و چند ضمیمه و سَردِ منابع و مآخذ.
@AghayedNet

▪️از فرمایش های مکتبی
@AghayedNet

چکیده بخش شناخت پیغمبران (نبوت عامه) از جلد نخست کتاب ارشادالعوام
بخش اول
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/nobovvat1/

چکیده بخش شناخت پیغمبران (نبوت عامه) از جلد نخست کتاب ارشادالعوام
بخش دوم
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/nobovvat2/

🌷از فرمایش های مکتبی

🔸تحصیل علم شما، رفت و آمد شما، معاشرت شما با یکدیگر، این ها تقریباً به شکل عادیات و مکررات در آمده و از این جهت آن اثر و خصوصیتی که باید در این مسائل باشد، در ما کم دیده می شود.

🔸ما اگر بدانیم ارزش این معاشرت چیست، اگر بدانیم ارزش مجالست چیست، اگر بدانیم ارزش تحصیل چیست و اگرچه انسان به حسب ظاهر چیزی نشود؛ اما خود ارزش تحصیل و تعلیم و تعلم، خود حضور در مجلس ذکر علم، این ها چه ارزش هایی دارد، چه خصوصیت هایی دارد، چه قرب هایی را در درگاه خدا ایجاد می کند، چه رضایت ها که از اولیاء خدا کسب می کند، چقدر چشم ها به ما روشن می شود، خدا می داند.

🔸 ما اگر این ها را در نظر بگیریم، آن وقت برای مجالست های خود، برای معاشرت های خود، برای مجالس ذکرِ علم خود، بیش از این ها ارزش قائل می شدیم. در روحمان اثر می‌ گذاشت، در اخلاقیاتمان اثر می گذاشت.

🔸ولی چون به این ارزش ها توجه نداریم و متأسفانه به شکل تکرار و مکررات درآمده، غافل شده ایم و این غفلت، ما را از مزایا و ارزش ها و خصوصیات، خیلی دور می کند. سعی کنیم باور کنیم، آنچه را که در این امور می فرمایند باور کنیم. این ها واقعیت است.
@AghayedNet

رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد
نوشته حسین بن علی از شاگردان مرحوم سید کاظم رشتی اع
منتشر شده در جاویدان خرد، بهار و تابستان1397
@AghayedNet

✔️ رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد

🔻حسین بن علی تبریزی خسروشاهی از جمله شاگردان مرحوم سیّد کاظم رشتی اع است. تاکنون چهار رساله از او در کتاب‌خانه‌های نسخ خطّی شناسایی شده است. وی در این رساله رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد دیدگاه خود را درباره زمان، دهر و سرمد بیان می‌کند. در نظر وی زمان مشتمل بر دو نوع تعریف حقیقی و ظاهری است.در تعریف حقیقی زمان، زمان از جمله مشخّصات جسم به شمار می‌رود؛ لکن تعریف ظاهری زمان بدین معنا است که شیء حادث از هنگام حدوث خویش، امتدادی دارد که حافظ آن خداوند است. خداوند تنها شیء بسیط است و سایر موجودات اعمّ از مجرّد و مادّی از اموری شش‌گانه ترکیب یافته‌اند. این امور شش‌گانه با توجّه به کیفیّت وجود شیء و متناسب با عالم موجود در آن خواهند بود. وی از تعابیر رایج حکما نسبت به زمان، دهر و سرمد استفاده نمی‌نماید. سرمد را وقت و وعاء فعل و مشیّت الهی می داند و از آن جایی که مشیّت مشتمل بر مراتبی است؛ لذا سرمد نیز دارای مراتب مختلفی خواهد بود. همچنین دهر وقت عقل و زمان وعاء موجودات جسمانی است. این گفتار بر آن است که دیدگاه وی را تحلیل و بررّسی کند.
متن رساله، به پیوست مقاله است.

رضا حصاری و حامد ناجی اصفهانی نویسندگان این مقاله در جاویدان خرد دوره 15، شماره 33، بهار و تابستان 1397، صفحه 261-283 هستند.
@AghayedNet

🔺متن رساله رسالة فی الفرق بین الزمان و الدهر و السرمد، به ضمیمه مقاله ای در معرفی مؤلف و رساله
@AghayedNet

🔸از فرمایش های مکتبی
... جميع خوبی ها را مردم دانسته اند که خوب است و جميع بدی ها را دانسته اند که بد است...به ایشان بگویی تو به این صفتی، بدش می آید. اگر بد است چرا دست بر نمی داری...؟!
@AghayedNet

سیر تطورات اصطلاح هیولای اولی در آثار اندیشمندان مسلمان، منتشرشده در زمستان 1396، فصلنامه تاریخ فلسفه
@AghayedNet

این مقاله در نقد عباراتی از دکتر دینانی نوشته شده است. ایشان در مجلد سوم ماجرای فکر فلسفی مدعی شده بود که مرحوم سید کاظم رشتی اع به اصطلاحات فلسفی واقف نبوده و از این رو هیولای اولی را امری بالفعل انگاشته است.
در این مقاله نشان داده شده که مکاتب فکری مختلفی به فعلیت هیولای اولی باور داشته اند و به دیدگاه مرحوم شیخ احسائی اع نیز به نحو موجز اشاره و توضیح داده شده.
این مقاله صرفا برای آشنایی متعلمین و صرف نظر از نقد و بررسی، تقدیم می شود.
@AghayedNet

🔺سیر تطورات اصطلاح هیولای اولی در آثار اندیشمندان مسلمان، منتشرشده در زمستان 1396، فصلنامه تاریخ فلسفه
با توضیحی موجز درباره دیدگاه مرحوم شیخ احمد احسائی اع
@AghayedNet

تأملاتی بر دیدگاه شیخ محمد سند درباره شیخیه
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/sheykhmohammadsanad/

تأملاتی بر دیدگاه شیخ محمد سند درباره شیخیه (بخش دوم)
🔻🔻🔻
http://www.aghayed.net/sheykhmohammadsanad2/

الشيخ الاوحد
حکیم أم صوفي؟!
دراسة تحليلية لقضية العرفان الإسلامي
عند الشيخ أحمد بن زين الأحسائی
بیروت، دارالباقیات الصالحات، ٣٣٥ صفحه.
 نویسنده در پی اثبات حکمت مرحوم شیخ احمد احسائی اع است‌؛‌ ولی عنوان کتاب از بی سلیقگی رنج می برد. چه اینکه ساحت این عالم ربانی و فقیه اهل البیت علیهم السلام منزه است از آلایش های صوفیه و خود از منتقدین چنین اندیشه ای هستند. گذاردن این واژه در کنار نام شریف ایشان، زیبنده نیست....
@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه که در ماه ربیع الاول نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet

✔️عبارات کتاب شیعه در اسلام درباره شیخیه

دو طایفه شیخیه و کریمخانیه که در دو قرن اخیر در میان شیعه دوازده امامی پیدا شده اند نظر به اینکه اختلافشان با دیگران در توجیه پاره ای از مسائل نظری است نه در اثبات و نفی اصل مسائل جدایی ایشان را انشعاب نشمرده ایم.

سید محمدحسین طباطبائی ـ شیعه در اسلام ص۹۴

@AghayedNet

✔️تکفیر مرحوم شیخ احمد اَحسائی أع نه امر شرعی بود و نه امر عقلی

اگرچه سید جلال الدین آشتیانی در نقد مرحوم شیخ احمد اَحسائی بسیار صریح بود و نه فقط بر ادبیات و تعابیر وی که بر نقدهای او هم نَقدهای فراوانی وارد است؛ با این حال، در نامه ای به نکته ای عجیب تصریح کرده است.
وی در پاسخ نامه جناب علیرضا ذکاوتی قراگزلو نوشته است:

«محترما معروض می دارد... اما راجع به مرحوم شیخ احمد اَحسائی باید عرض کنم تکفیر برَغانی نه امر شرعی بود و نه امر عقلی... .»

🔺کتاب سیر تاریخیِ نقد ملاصدرا، ذکاوتی قراگزلو، تهران: هستی نما، ص275
yon.ir/BQiBr

@AghayedNet