فهرستی از مخطوطات علماء شیخیه در کتابخانه های ایران، کاری از مرکز مکتوب للتراث
imaktob.com
تقرير مخطوطات علماء الشيخية في المكتبات الإيرانية بحسب قاعدة بيانات مركز مكتوب
@AghayedNet

✔️قال الشيخ عبد العظيم المشيخص القطيفي في كتابه القطيف و ملحقاتها ج1 ص547:

🔹إن أغلب علماء القطيف في القرن الثالث عشر ومنتصف القرن الرابع عشر الهجریين تبنت الاتجاه الشيخي، ولكن نتيجة الاضطهاد الذي لاحق معتنقيه فضلت الصمت والانزواء خوفاً من الاتهامات و التشنيع.

🔻شیخ عبدالعظیم مشیخص در کتاب «القطیف و ملحقاتها» چنین نوشته است - حاصل معنی-:

🔹اکثر علماء قطیف در قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم هجری به شیخیه گرویدند، اما بر اثر ستمی که بر آنان وارد می‌ آمد و از ترس اتهام، پیروان فکری مرحوم شیخ احمد احسائی سکوت و کناره‌ گیری را پسندیدند و آن را بهتر دانستند.
@AghayedNet

🌷پرسش و پاسخ

ـــــ باتوجه به اين دو مسئله كه در كتاب هاي كفاية المسائل و الجامع آمده:
مسأله ـ هرگاه به شهادت عدلين يا به شياع يا به ساير علائم، علم عادي حاصل شود از براي اهل بلدي كه اهل بلدي ديگر ماه نو را ديده ‏اند ـ چه در اول ماه رمضان و چه در اول ماه شوال ـ بايد روزه بدارند از اول ماه رمضان و عيد كنند در اول ماه شوال اگرچه اهل بلد مذكور ماه نو را نديده باشند .
[الجامع]يا: حكم جميع البلدان في الهلال واحد فاذا رئي في مصر و ثبت في آخر بالشهود اخذ بقولهم.

آيا مقصود از تعبيرات «جميع البلدان» و «بلد» و «مصر» عام است چون ظاهرا قرينه‌ اي در اين دو مسئله و يا احاديث وارده نيست كه آن‌ها را تخصيص زند، يا اين‌كه بلاد هم افق مقصود است به دليل ديگر (مثلاً گفته‌ اند كه نوع فقهای متقدمين كه اينگونه تعبيرات را در احاديث، عام گرفته‌ اند، قائل به مسطح بودن زمين بوده‌اند، نه كرويت آن)؟
ـــ پاسخ: مراد بلاد هم افق است به دليل سيره مستمره فقهاء گذشته و معاصر و اهل شرع در همه زمان‌ها.

ـــــ در صورت دوم از مسئله بالا، مقصود از هم افق بودن چيست؟
الف) بلاد هم عرض جغرافيايي و در اين‌صورت: 1) آيا به طور مطلق؟ 2) با قيد حجت بودن رؤيت در بلاد شرقي نسبت به غربي نه بالعكس؟ 3) با قيد درك كردن اهل هر بلد، شب يكديگر را اگرچه چند دقيقه؟
ـــ پاسخ: ظاهرا مقصود اين است که اگر موانع رؤيت هلال در فضا نباشد، هلال براي اهل اين‌گونه شهرها قابل رؤيت است، گرچه اندازه ارتفاع هلال از افق در وقت غروب شمس در رؤيت ماه و عدم آن مؤثر است، از فرمايش شيخ مرحوم اعلی الله مقامه استفاده مي‌ شود که بلاد هم‌ افق بلاد متقاربه هستند که در مطالع و مغارب اختلافي نداشته باشند و مثال مي‌ زنند به بغداد و بصره و تأييد مي‌ فرمايند مطلب را به بيان شيخ طوسي.
ب) بلاد هم طول جغرافيايي و در اين صورت مطلقا يا با محدوديتي مثل نيمكره شمالي و جنوبي؟
ـــ پاسخ: طول در اصطلاح علم هيئت و نجوم مقصود است و مي‌ گويند ملاک هم‌ افق بودن داراي خط طولي يکسان با هم باشند.
ج) آن‌طور كه معمولا تعريف مي‌شود (كه اگر در شهر الف ماه رؤيت شود در شهر ب هم رؤيت شود) كه ظاهرا دور پيش مي‌آيد و عملا منتج نتيجه‌اي نيست.
ـــ پاسخ: شايد مراد اين باشد که رؤيت هلال در شهر الف ملازم رؤيت آن است در شهر ب و اين تلازم هميشه و در همه‌ جا تحقق نمي‌ يابد زيرا اندازه ارتفاع هلال از افق در وقت غروب شمس متفاوت و در رؤيت و عدم آن مؤثر است.

ـــــ آيا آنچه موجب شرعي براي آغاز يا انجام ماه مبارك مي‌باشد، «رؤيت» هلال است يا «امكان رؤيت» آن؟
ـــ پاسخ: رؤيت هلال است با چشم غير مسلح.

ـــــ در یک كشور با وجود پهناوري سطح آن و فاصله زياد ميان شهرهاي غربي و شرقي و شمالي و جنوبي آن رؤيت در يك بلد كفايت از ساير بلاد مي‌كند؟
ـــ پاسخ: ظاهر عبارت اين است که کفايت نمي‌ کند زيرا اختلاف بين افق برخي و ديگري به اندازه‌ اي است که در يکي هلال قابل رؤيت است و در ديگري قابل رؤيت نيست.

ـــــ در حال حاضر كه در اكثر مواقع حلول ماه نو از طريق رسانه‌ هاي جمعي گزارش مي‌ شود وظيفه چيست؟ آيا حكم شياع را دارد؟ و آيا يك منبع رسانه‌ اي كفايت مي‌كند؟ يا منابع مستقل متعدد حكم شياع را دارد؟
ـــ‌ پاسخ: با توجه به اختلاف فقهاء در چگونگي آغاز شهور قمري نمي‌ توان تنها به گزارش رسانه‌ هاي جمعي اکتفاء نمود و مقصود از شياع، شيوع يافتن رؤيت و مشاهده هلال است.

ــــــ آيا رؤيت هلال فقط با چشم غيرمسلح معتبر است؟ يا مسلح هم معتبر است؟ و در صورت دوم تا چه حد از تسليح؟ عينك؟ دوربين دو چشمي(شكاري)؟ تلسكوپ؟ يا حتي تلسكوپ ‌هاي هوشمند(كه پرتوهاي منعكس از سطح ماه را رجحان داده و از پرتوهاي مستقيم خورشيد تفكيك مي‌كند، به طوري كه گاهي قبل از غروب آفتاب ماه رؤيت مي شود و در دو سال اخير بعضي از رؤيتها به اين وسيله بوده است).
ـــ‌ پاسخ: ظاهر فرمايش اکثر فقهاء رؤيت با چشم غيرمسلح است.
@AghayedNet

✔️درباره کتاب «حصائل الفکر فی احوال الامام المنتظر»

کتاب «حصائل الفکر...» در سال 1970م در لبنان به چاپ رسید. این کتاب تألیفی است از مطالب حوزه مهدویت و غیبت و در آن از پژوهش های تازه خبری نیست.
به مناسبت بحث مدعیان بابیت، سخن از علیمحمد شیرازی لعنه الله به میان آورده و متأسفانه با تکیه بر کتاب خالصی زاده، او را زاده شیخیه دانسته و سپس، باز هم براساس نوشته های وی، مکتب شیخه را نقد کرده است.
پس از انتشار کتاب، بعضی از احسائی‌های بحرین به شدت برخورد کرده و این نویسنده بحرینی را نقد کردند؛ به گونه‌ای که حتی شیخ باقر آل عصفور، از علماء مشهور بحرین در آن زمان نیز از این کتاب راضی نبود. درباره نقد وی بر این کتاب، در کتاب «العقد الزاهر في ترجمة الشيخ باقر» نگاشته محمود طرادة، ضمن شمارش مؤلفات شیخ باقر آل عصفور آمده است:
«و منها الرد على صاحب كتاب (حصائل الفكر في أحوال الإمام المنتظر) عندما أشكل على بعض العبارات الواردة فيه، حيث لفت انتباهه إلى ذلك أحد الاحسائيين، فألقى الشيخ باقر ثلاث محاضرات متتاليات عن هذا الكتاب بمسجد مؤمن، وكان الحضور فوق ما يتصور.»
همچنین در نقد ابراهیم جمال الدین بر این کتاب با عنوان «الی صاحب حصائل الفکر» در بخش آخر، چنین آمده است:
«هذا و قد قلت فی صفحة 74 الی صفحة 80 نقلا عن الکتب المُعادیة للشیخیة ما لا یحمد ذکره و نشره مع العلم بأنهم من الشیعة الإمامیة الصادقین في الولاء لاهل البیت علیهم السلام و الأخذ عنهم و ان المرحوم العلامة الشیخ احمد الاحسائی الذی ینتسبون الیه هو من فطاحل علماء الشیعة الامامیة و حکمائهم و ان بینه و بین علمائنا الابرار فی طریق الاجازة له و منه اطراء جلیل و ثناء جمیل و لیس فی مؤلفاته ایّ انحراف و تغییر و تبدیل. فافهم ذلک و اعرف العلم الصحیح الذی یجب التدین به و اعرف حق العلم و أهله و واجب الاخاء لذوی العقیدة و الولاء و اجعلنی لک من الناصحین ـ ابراهیم جمال الدین.»
البته نویسنده کتاب معاند نبود ولی از روی ساده‌انگاری و چه بسا ساده‌لوحی، به شنیده‌ها اکتفا کرده بود و با مطالعه این کتاب مشخص می شود که هیچ مراجعه مستقیم به کتب شیخیه نداشته است و محض قرائت چند سطری از نوشته‌های خالصی زاده، آن را سندی معتبر پنداشته است (همان روش شایع میان پژوهندگان قشری و مراجعه‌کننده به منابع دست دوم و سوم...) آن هم خالصی‌زاده‌ای که به عداوت با بزرگان شهرت داشت و گذشته از فتاوای عجیب وی (همچون حرمت شهادت ثالثه - اشهد ان علیاً ولی الله - در اذان و اقامه و حرمت زنجیرزدن در روز عاشورا و...) کسی است که حسب و نسب مرحوم شیخ احمد احسائی را زیر سؤال برد (نعوذ بالله) که معلوم نیست از کجا آمده‌ اند! و حال آنکه آثار این بزرگوار در احساء موجود است (و الحمدلله) و تهمت های دیگری که در موضع خود پاسخ داده شده است.
نویسنده این کتاب پس از آگاهی از اشتباه فاحش خود آنچه درباره شیخیه نگاشته بود را در چاپ‌های بعد حذف کرد و هر کجا گفت و گویی در این باره داشت، به خطای خود اقرار می کرد. در دیوان وی نیز اشعاری ناظر به این موضوع دیده می شود.
وی در مصاحبه ای با «الوسط»، روزنامه معروف بحرین به این موضوع اشاره کرده است. در این مصاحبه می‌گوید پس از تألیف این کتاب دریافته است که کشفیه، همان شیخیه است و نقدهای زیادی از اطراف به او رسیده و بالاخره توضیح داده است که وی شخصی را متهم نکرده؛ بلکه فقط گفتار خالصی زاده را نقل کرده است.
آنچه اهمیت دارد، منفتح بودن است (و نه تعصب کورکورانه و جرح و تعدیل بی پایه) و همچنین برخورد منصفانه و قبول حق است؛ اگرچه به دست بردن در کتاب و حذف و تعدیل مطالب گذشته منجر شود... .
در پایان، بخشی از مصاحبه مؤلف کتاب را نقل می کنیم:
«أنا اعتبرت في هذا الكتاب أن الكشفية غير الشيخية في قضية سفراء الإمام المنتظر، فمن المعروف أن للامام أربعة سفراء، وبعد موت هؤلاء السفراء، ادعى عدد كبير من الناس أنهم سفراء الامام ومنهم السيدعلي الباب (إيراني) الذي فتح باب السفارة على مصراعيه، و عين عدداً من الوكلاء في مختلف الأماكن وهؤلاء ينتمون الى الشيخ أحمد الاحسائي (مؤسس مذهب الكشفية)، وتفاجأت لاحقا أن الشيخية هم الكشفية، وبعد مرور سنة من توزيع الكتاب في المكتبات في محرم العام اللاحق قام بقيادة الحملة ضدي أحد خطباء الإحساء الذي قال للمستمعين انني اتهمتهم بالمغالاة، وبعثنا الكتاب إليهم وكل من اشترى الكتاب قام بسبي وشتمي، ووصلت الرسائل الى البحرين أيضا بهتانا وزورا. وعقدت ندوات لتوضيح الأمر في القرى والمدن، وقلت لهم انني لم أتهم أحدا، بل نقلت ذلك عن الشيخ الخالصي و ناقل الكفر ليس بكافر.» (العدد 721 - الجمعة 27 أغسطس 2004م الموافق 11 رجب 1425ه)
@AghayedNet

نمونه ای از نقدها بر کتاب «حصائل الفکر فی احوال الامام المنتظر»
@AghayedNet

فهرست کتاب «حصائل الفکر فی احوال الامام المنتظر»
@AghayedNet

جدیدترین شماره مجله الساحل، با مقاله ای درباره مرحوم شیخ علی نقی احسایی (فرزند عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسایی اع)
@AghayedNet

🌷پرسش و پاسخ
ـــــ مقصود از اين فرمايش چيست؟ قال الصادق عليه السلام: «لما ضرب الحسين بن علي عليهما‌السلام... نادی مناد من قبل رب العزة: الا ايتها الامة المتحيرة الظالمة بعد نبيها لا وفقكم الله لأضحی و لا فطر ثم قال ابو‌عبدالله عليه السلام: لاجرم والله ماوفقوا و لايوفقون ابدا حتی يقوم ثائر الحسين عليه‌السلام.»

ـــ پاسخ: در بيان مراد از فقره «لا وفقکم الله لاضحی و لا فطر» در اين حديث شريف اختلاف است ظاهر عبارت اين است که به واسطه موانع جوّی از رؤيت هلال در ماه رمضان و ذي الحجة از انجام مراسم دو عيد فطر و اضحی محروم مي شوند. و البته مراد مخالفان شيعه هستند که اين نفرين شامل آنها است، و اگر شيعه هم به حسب ظاهر موفق نشود از باب شمول آن نفرين نيست بلکه از باب يؤتکم کفلين من رحمته است؛ لعنة الله علی الظالمين.
@AghayedNet

▪️از فرمایش های مکتبی
@AghayedNet

🔺رسائلی از عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اع که در ماه مبارک رمضان نگارش آن به پایان رسیده است.
@AghayedNet

نوشته ای به زبان عربی
از مرحوم حاج محمدکریم کرمانی
درباره «عقود انامل»
و توضیحِ حدیثی درباره اسلامِ حضرت ابوطالب علیه السلام
@AghayedNet

▪️حضرت صادق علیه السلام
هنگامی که حضرت ابوطالب ازدنیا رفتند،جبرئیل نازل شد وعرض کرد:یا محمد،از مکه خارج شو که دیگر در این شهر یاوری نداری
🔺طبق نقلی،7ماه رمضان،سالروز ﻭﻓﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ ره
@AghayedNet

دیوان اشعار حضرت ابوطالب علیه السلام
@AghayedNet

✔️معرفی نسخه ای از کتاب الفطرة السلیمة

🔸این نسخه، جلد اول از کتاب مبارک «الفطرة السلیمه»، تألیف مرحوم حاج محمد کریم کرمانی اعلی الله مقامه است که تصویر آن در کتابخانه امیر المؤمنین علیه السلام در نجف اشرف نگه داری می شود.

🔹این نسخه شریفه که در عصر سه شنبه 5 شعبان 1268 در تحریر یافته است، در پایان کتاب، نگاشته آمده است: «قد تم هذا الکتاب المستطاب علی ید العبد الأثیم محمد کریم فی قصبة سعید آباد سیرجان فی سلخ شهر رمضان المبارک» که گویا تحریر نهایی این جلد در سلخ ماه رمضان همان سال بوده است.

🔸این کتاب شریف در جواب میرزا محمود اصفهانی و به درخواست ملا اسماعیل زنوری نگاشته شده است.

🔹جلد اول آن، 10300 بیت (هر بیت 50 حرف) در اثبات توحید خداوند در ذات و صفات و افعال وعبادت ومشتمل است بر نقد صفات سلبیه و ثبوتیه و بیان مسئله بداء و عدل و حقیقت معاد و برزخ و قیامت و معرفت ثواب و عقاب و جنت و نار.

🔸جلد دوم آن (7000 بیت) در اثبات نبوت عامه و خاصه و معرفت محمد و آل محمد علیهم السلام و بیان مقام بیان، معانی، ابواب، امامت و مقام قطبیت است و بیان بعض اسرار معراج و در 13 رجب 1271 تحریر یافته است.

🔹جلد سوم آن (6000 بیت) در امامت و ولایت و برائت و مشتمل است بر اثبات امامت نوعیه و شخصیه و بعض فضائل کلیه و جزئیه ائمه علیهم السلام وبیان معنی رجعت و بیان مراد از رکن رابع و اثبات آن به انواع ادله، و در 22 ذی الحجه 1277 تحریر یافته است.
@AghayedNet

الفطرة السلیمة
@AghayedNet

✔️در اول ماه رمضان 1300، مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه از تألیف رساله ای در جواب حاج ميرزا حسن موسوی اصفهانی فراغت جستند.

🔹کتاب شناسی :

🔸خطبه کتاب :
الحمد للّه رب العالمين و الصلوة و السلام علی رسوله الامین و آله الطيبين الطاهرين و شیعتهم المخلصین و المسلمین لهم اجمعین و لعنة اللّه علی اعدائهم ابدالآبدین.

🔸آغاز کتاب:
و بعد ان الجناب السید السند و العلم المعتمد المعظم المفخم الممجد الممتحن المیرزا محمد حسن الاصفهانی سلمه الله و حفظه من شوائب الفتن قد ارسل الی مسائل عدیده و امرنی بالاستعجال فی الجواب مع علمه بالاشتغال فی جمیع الاحوال و فی مثل تلک الحال لا یمکن الجواب علی التفصیل لرفع الحجاب لکل مستور ولکنه سلمه الله اراحنی لسعته بالاشارة و هی کافیة لاولی الدرایه و لا یغنی غیرهم الف الف عبارة فجعلت کل واحدة من مسائله بعد قال و جوابی بعد اقول لحصول المأمول و من الله التوفیق بوساطه آل الرسول صلوات الله علیهم اجمعین.

🔸انجام کتاب:
و اگر گاهی باران مبدل به برف شود یا مبدل به تگرگ و بالعکس بعد از دانستن آنچه عرض شد معلوم میشود که حدوث برودتی یا حرارتی در زیر ابر در یکی از طبقات هوا اتفاق افتاده و همین قدرها از برای امثال جناب شما کافی است. و السلام علی من اتبع الهدی و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و شیعتهم المخلصین و لعنه الله علی اعدائهم اجمعین.


🔸تاریخ پایان نگارش:
در روز شنبه اول شهر رمضان سنة 1300 حامداً مصلياً مستغفراً قلمی شد.

🔸فهرست سؤالات:
ـــ ...وارده ای از آقای مرحوم [=مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اع] به اینجاها آمده است شاید آنجاها هم آورده باشند ظاهراً صریح به وحدت ناطق شیعی است. آیا از آن جناب است یا خیر؟ و در صورت بودن مراد چیست؟...
ـــ عرضی دیگر در جلد چهارم ارشاد حدیثی ذکر می فرمایند تا آنجا که می فرماید: «بعد از دوازده امام علیه السلام دوازده مهدی اند که اول آنها سه اسم دارد که از آن جمله اسم احمد است» مراد از این دوازده مهدی چیست... .
ـــ سوال راجع به حدیثی از اصول کافی که زراره به حضرت باقر عرض کرد انما نمد المطمار؟...
ـــ در کافی در حدیث دعائم کفر می فرماید «بنی الکفر علی اربع دعائم الفسق والغلو والشک والشبهه» بعد هریک از آنها هم برچهار شعبه میفرماید. معنی دعامه بودن این چهار چیست؟...
ـــ عرض دیگر معراج اگر به جسم اصلی بوده که مالیء تمام ما سوی الله است معنی صعود و هبوط او چیست؟...
ـــ سؤال درباره حدیثی در اصول کافی در کتاب حجت...
ـــ عرض دیگر چه سرّ است در آنکه گلی از آفتاب باز می شود مثل اکثر گل ها و گلی بسته می شود مثل لاله و عباسی؟...
@AghayedNet