رساله نُخبه
https://telegram.me/joinchat/CJzxKzy5kxrkz-s0XN7X2Q

✔️عالم ربانی مرحوم حاج ميرزا محمدباقر شریف طباطبایی

🔸فرزند میرزا جعفر در 10 ربیع الاول 1239 ق در قریه قهی اصفهان به دنیا آمدند.

🔸در نوجوانی به اصفهان آمده و در مدرسه «نیماورد» علوم رایج را تحصیل کردند و به زودی در تمام رشته‌ های علمی ترقی شایانی كرده و مورد تأیید علما و اساتید فن قرار گرفتند.

🔸در همان أوان از مکتب مرحوم شیخ احمد اَحسائی آگاه شده و با مرحوم آقای حاج محمدكريم کرمانی آشنا گردیدند.

🔸در سال 1262 یا 1263ق به قصد تلمّذ نزد آن بزرگوار عازم کرمان شدند و در مدرسه ابراهیمیه به تحصیل علوم دینی پرداختند.

🔸در این دوران نيز چنان پیشرفت چشم‌ گيری داشتند که مُقّرِر درس استاد گردیدند به طوری كه تمام تلامذه اظهار می داشتند ما بدون بیانات شما از درس استاد بهره‌ نمی بریم.

🔸ایشان مورد علاقه خاص استاد بزرگوار واقع شدند. و پس از مدتی ایشان را برای نشر علوم اهل بیت به نائین و انارک به تبلیغ فرستادند.

🔸در زمانی محدود زبانزد اهالی آن سامان گرديده و با مراتب علمی، زهد و تقوای ایشان آشنا شدند به طوری كه امام جمعه وقت نائین ‌گفت: «هرکه را هوای رؤیت علم سلمان و زهد ابی‌ ذر است اینک حاج میرزا محمدباقر حاضر است.»

🔸پس از مدتی به کرمان معاودت فرمود و مجدداً به امر استاد بزرگوار برای نشر علم آل‌ محمد علیهم السلام به همدان مأموريت يافت.

🔸در آنجا تا سال 1315 نزديك به 40 سال، و پس از آن چهار سال در حاشيه كوير در قريه جندق، در راه حفظ شریعت و ابلاغ دین و نفی بدعت ها عمر گرانمايه را با تلاشی فراوان سپری فرمود.

🔸ایشان در شب 23 ماه شعبان 1319 دار فانی را وداع فرمود و همان‌ جا در مقبره‌ ای كه هم اكنون منسوب به ايشان است مدفون گرديد. پس از مدتی پيكر مطهرش به مشهد مقدس انتقال يافت و در جوار حضرت علی بن موسی الرضا علیهماالسلام در صحن نو (آزادی) آرميد.

🔸از بركاتی كه از آن شخصيت ارزنده به يادگار مانده، قریب به دویست کتاب و رساله و بیش از هزار درس و موعظه است.
@AghayedNet

✔️المرحوم المیرزا محمدباقر الشریف الطباطبائی

🔸ترجم له في طبقات أعلام الشيعة باختصار شديد، و هذا نصّ العبارة:

«الشيخ الميرزا محمّد باقر بن محمّد جعفر الهمداني، عالم مصنّف، من فضلاء الشيخيّة في همدان، له تصانيف، طُبع منها الدرّة النجفيّة، والميزان، والاجتناب الذي فرغ منه [سنة] 1307، وكتب قبله النعل [الـ]ـحاضرة، توفّي [سنة] 1319».

🔸و أُشير إليه إشارة عابرة في أعيان الشيعة ضمن ترجمة الشيخ محمّد باقر البهاري:

«و يوجد رجل يسمّى الحاج ميرزا باقر بن محمّد جعفر الجندقي من الشيخيّة، له كتاب الدرّة النجفيّة، مطبوع، ونظراً لاشتراكه مع المترجم في الاسم واسم الأب ووجود كتاب للمترجم يسمّى الدرّة الغرويّة - كما يأتي - قد يحصل الاشتباه بينهما، فليُنتبه لذلك».

🔸و هذا الاشتباه الذي حذّر منه وقع فيه الكثيرون، فكثيراً ما تُنسب مصنّفات أحدهما إلى الآخر، و لم يشتبه الحال على الكتّاب البعيدين عن عالم التتبّع، بل حتّى بعض المعروفين بكثرة التتّبع وسعة الاطّلاع قد وقعوا في ذلك، كما تجده في كتاب تراجم الرجال للسيّد أحمّد الحسيني.

🔸و ذُكر في الذريعة من مصنّفاته الاجتناب ، والدرّة النجفيّة ، والنعل الحاضرة ، والميزان ، والموضح .

🔸على أيّ حال، نقول إنّه - كما تنصّ عليه بعض المصادر المخطوطة - هو محمّد باقر بن محمّد جعفر بن محمّد صادق بن عبد القيّوم بن أشرف بن محمّد إبراهيم بن محمّد باقر.

🔸فجدّه الأعلى و سمّيه المذكور هو المولى محمّد باقر بن محمّد مؤمن الخراساني المشهور بالمحقّق السبزواري (1017 - 1090 هـ) من علماء العهد الصفوي، و له من المؤلّفات ذخيرة المعاد في شرح الإرشاد، وكفاية الأحكام.

🔸أمّا المرحوم الحاج المیرزا محمدباقر الشریف الطباطبائی ، فهو من أهل العهد القاجاري، وُلد سنة 1239 ه ق بقرية قهي في نواحي إصفهان، و لذلك يسمّى بالقهي طوراً و بالإصفهاني طوراً آخر، وكان والده من مريدي المرحوم الشيخ أحمد بن زين الدين الأحسائي، و لمّا حطّ الشيخ رحاله في إصفهان ضمن أسفاره الكثيرة، نزل مكرّماً مخدوماً مطاعاً عند والده ره.

🔸نشأ و نمى المرحوم المیرزا محمدباقر في القرية المشار إليها و قضى فيها سنينه الأولى، حتّى إذا بلغ الرُشد ارتحل إلى إصفهان لتكميل العلوم و ظلّ فيها زماناً منشغلاً بالتعلّم ومطالعة كتب الشيخ الأحسائي.

🔸وكان من أصدقائه و أودّاءه شخص يُقال له الملّا محمّد جعفر البدر الكرماني، صحبه في حلّه و ترحاله، وكان قد سمع منه باسم الحاج محمدكريم الكرماني - صاحب إرشادالعوام و نصرة الدین و... - فتاقت نفسه إلى لقائه.

🔸و مرّ الزمان و تشرّف بزيارة ثامن الأئمّة مولانا الإمام الهمام علي بن موسى الرضا علیهماالسلام، وكانت له هناك مجادلات مع رسول الباب المدعو الملّا حسين البشروئي، أفحمه فيها وفضحه أنّه مفتر على الله، و تفصيل كلّ ذلك في بعض المخطوطات.

🔸و رجع بعد ذلك إلى وطنه المألوف إصفهان، وجرى بينه وبين البابيّة مثل ذلك، على أنّه لم يمكث فيها طويلاً حتّى سافر إلى يزد لمّا بلغه نبأ سفر الحاج محمدكريم الكرماني إلى المشهد الرضوي عن طريق يزد، وكان الطريق المألوف الذي اعتاده الكرماني في هذا السفر هو المرور ببلاد بلوچستان، ولكنّه غيّر مساره آنذاك حذراً من شرّ طائفة البلوچ التي غلبت في ذلك الوقت كما تبيّنه عبارة كتابه هداية الطالبين.

🔸حتّى إذا عاد المرحوم الكرماني إلى موطنه كرمان ارتحل المرحوم الحاج میرزا محمدباقر معه إليها، و نزل في إحدى مدارسها، و انقطع إليه، و ظلّ مرافقاً له متتلمذاً عليه.

🔸حتّى بعث أهل نائين إلى المرحوم الكرماني أنّهم بحاجة إلى مرشد ديني، فبعث المرحوم الحاج میرزا محمدباقر وكيلاً عنه إلى تلك الديار، وانشغل فيها بالتبليغ والوظائف الدينيّة.

🔸و في تلك الفترة كان معيناً للميرزا محمّد علي الشيرازي في إعداد معجمه العربي المسمّى بمعيار اللغة.

🔸ثمّ إنّ أستاذه المرحوم الحاج الكرماني قصد زيارة العتبات العاليّات، فمرّ بإصفهان ثمّ نزل بهمدان، وقد توفّي في تلك الأيام الحاج عبد الصمد الهمداني، وكان المرشد الديني لجماعة الشيخيّة في تلك الديار، فطلبوا منه تعيين من يحلّ مكانه، فوعدهم خيراً.

🔸و قد سافر المرحوم المیرزا محمدباقر حينها إلى قمّ أولاً ثمّ إلى همدان ليلتقي مجدّداً بأستاذه، فأمره أن يحلّ في همدان مبلّغاً دينيّاً و وكيلاً مطلقاً عنه فيها، و ظلّ فيها ثلاثين سنة مواظباً على أداء وظائفه الدينيّة حتّى بعد وفاة أستاذه المذكور.

🔸و حدثت في سنينه الأخيرة في همدان معركة عظمى وبليّة طخماء سبّبها بعض خصومه ومن لا يرتضي مسلكه، و قد قُتل في هذه الفتنة جمع غفير من أصحابه، و اضطّر هو للخروج إلى جندق، و كان فيها لسنوات قليلة حتّى توفّي و نُقل جثمانه إلى المشهد الرضوي و دُفن فيه. أعلی الله مقامه.
@AghayedNet

دانشمندان و بزرگان اصفهان (تذکرة القبور)
مصلح الدین مهدوی
تصحیح و تحقیق و اضافات:
رحیم قاسمی
اصفهان:گلدسته1384، 2ج
@AghayedNet

✔️از کتاب تذکرة القبور یا «دانشمندان و بزرگان اصفهان» نگاشته مصلح الدین مهدوی

🔻میرزا محمد باقر قهی اصفهانی همدانی:

🔹فرزند محمد جعفر بن محمد صادق بن عبدالقیوم بن اشرف بن محمد ابراهیم بن ملا محمد باقر سبزواری.

🔹از رؤسای علمای شیخیّه و ساکن همدان بوده، عالم فاضل محقق کامل، در دهم ربیع الاول سال 1239 در قهی از بلوک اصفهان متولد، و در 23 شعبان سال 1319 در همدان [تصحیح: جندق] وفات یافته است.

🔹کتب زیر از اوست:

🔹1- الاجتناب 2- اسرار الشهاده 3- بشارات 4- تحفه النجفیّه، 5- جبر و تفویض 6- جواب شبهات وارده بر شیخ احمد احسائی 7- درّه النجفیّه، دو جلد 8- رساله در شرح نفس رحمانی 9- رساله در معاد 10- کفایه المسائل 11- کلیات و اصطلاحات حکمت 12- مشاعر، در بیان حواس و مشاعر ظاهری و باطنی 13- میزان در اصول عقاید 14- موضح، رد بر اعتراضات بر شیخیّه 14- النعل حاضره و غیره.

🔹...مقدمات را نزد پدرش آموخت، و برای تحصیل مهاجرت به اصفهان نمود و در مدرسه نیم آورد ساکن شد، سپس به کرمان رفت و در مدرسه ابراهیمیّه منزل نموده، و نزد حاج محمد کریم خان تلمّذ نمود، و از طرف مشارالیه به پیشوایی فرقه شیخیّه در همدان منصوب گردید، و در غائله نزاع شیخیّه و بالا سری ها در همدان در سال 1315 از آن شهرستان خارج، و مقیم در نائین [تصحیح: جندق] گردید. قبرش در مشهد مقدس است. فرزندش: میرزا عبدالله نیز عالم فاضل بوده... .
@AghayedNet

✔️ معرفی نسخه الجامع لأحكام الشرائع

🔸کتاب شریف (الجامع لأحکام الشرائع)، تالیف: مرحوم محمد كريم بن إبراهيم كرماني (اعلی الله مقامه الشریف) در موضوع فقه وبه لغت عربی نگاشته شده وشامل تمام ابواب فقه می باشد.
🔸مصنف چنانچه در مقدمه کتاب فرموده اند در فتاوای خود بر نصوصی که از اهل عصمت علیهم السلام رسیده است اقتصار نموده اند.
🔸این کتاب شامل یک مقدمه و ۴۵ باب می شود که مرحوم مصنف در طول حیات خویش از سال ۱۲۶۰ بعد از وفات مرحوم سید اع تا سال ۱۲۸۶ به تدریج این کتاب را تصنیف فرموده اند.
🔸این نسخه که به دست خط مرحوم مصنف اع می باشد، تصوير آن هم اکنون در کتابخانه امیر المومنین علیه السلام در نجف اشرف نگهداری می شود.
🔸تواریخ کتابت این نسخه به شرح ذیل است؛
كتاب الطهارة: شب سه شنبه 18 جمادى الأولى 1260.
كتاب الصلاة: 6 محرم الحرام 1261.
كتاب الصيام: عصر روز شنبه 8 رجب 1261.
كتاب الزكاة: شب دو شنبه 28 ذي القعدة 1265.
كتاب الحج والعمرة: 5 روز مانده از ربيع الثاني 1286.

🔸شخصی به نام محمد علی در تاریخ 1309، فهرستی از مطالب کتاب را در ابتدای نسخه نوشته است.
@AghayedNet

نسخه خطی کتاب مبارک (الجامع لأحكام الشرائع)
@AghayedNet

عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه، یکی از منتقدان مشهورِ نظریات محمد صدرالدین شیرازی، معروف به ملاصدراست.
@AghayedNet

🌷رساله‌ای مهم از مرحوم عالم ربانی شیخ احمد احسائی أعلی الله مقامه در نقد و توضیح «بسیط الحقیقة کل الأشیاء»، کلامی مشهور از ملاصدرا.
شیخ مرحوم اع این رساله را در پاسخ محمد دامغانی عَمْرَوانی نگاشته‌اند.
این رساله به زبانی عربی و ٢٩٩ بيت است (هر بیت پنجاه حرف). تاریخ تحریر آن ١٩ ربيع‌الاول ١٢٣٢ است.
نزد اهل نظر، رساله‌ای است آکنده از معارف ناب.

مخطوط رساله شیخ مرحوم اع در جواب ملا محمد دامغانی عَمرَوانی

▪️بیست و هفتم شعبان، سالروز به هلاکت رسیدن علیمحمد شیرازی (مدعی باطل بابیت)
@AghayedNet

🌷گزارش مناظره عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی با فرستاده علی محمد باب در سال 1261ق

علی ‌محمد باب طلبه‌ ای به نام ملاصادق را به کرمان فرستاد (صادق مقدس خراساني ملقب به اسم الله الاقدس).
وی خدمت مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه رسید و در صبح یک‌شنبه 23صفر سال1261مجلس مناظره‌ ای تشکیل شد. قریب به دویست نفر از اهل حل و عقد و علماء در آن مجلس حاضر بودند. زین‌ العابدین بن جعفر کرمانی اتفاقات آن مجلس را یادداشت کرده است.
مجلس با پرسش‌ های آقای کرمانی از رسول باب آغاز می‌ شود. اینکه از کجاست و نزد باب چه سِمَتی دارد. از وی اقرار می‌ گیرند که سخنان باب را نمی‌ فهمد. کتابی را که رسول باب آورده، گشوده و الفاظ رکیک و خلاف عربیت آن را بلندبلند قرائت کرده و می‌ فرمایند: «کتابی از شیخ محمد مکی سنّی در نزد من است که در علم اعداد تصنیف کرده و بر سبک قرآن گفته و موافق زبان عرب تکلم کرده. پس چرا تصدیق میرزا علی‌ محمد را می‌ کنی و تصدیق او را نمی‌ کنی؟» ملاصادق پاسخی ندارد و مصرانه تکرار می‌ کند که این کتاب، قرآن باب است و معجزه.
آقای کرمانی (اع) فرمایش‌ های سید مرحوم (اع) را در حق خودشان بیان می‌ فرمایند و رسول باب تصدیق می‌ کند و حتی می‌ گوید: «من می‌ دانم که شما اعلم از کلّ شاگردان سید می‌ باشید.» و در قسمتی از مناظره می‌ گوید:‌ «من نیز شنیدم چندین مرتبه تعریف شما را از سید و تصریح او را به اینکه شما نائب آن بزرگوار هستید.» آقای کرمانی با توجه به مقام علمی خود بارها می‌ فرمایند که من و حاضران در جمع کتاب او را باطل و خلاف عربیت می‌د انیم و این قرآن را خلاف آیه «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه» می‌ دانیم چرا که قرآن باب به لسان عربی مشهور و متعارف نیست و حتی به لسان عرب‌ های بدوی بیابانی هم نیست. در اینجا رسول باب می‌ گوید: «من تا حالا غافل بوده‌ ام و الحال متذکر شدم.» و آقای کرمانی (اع) به او دستور می‌ دهند که: «برو به مسجد و در ملأ عام بگو من تا حال از روی غفلت به راه باطل رفته بودم و حال توبه کردم و این کتاب‌ های میرزا علی‌ محمد باب همه کفر و زندقه است و باید آنها را سوزانید.» آن رسول عرض کرد: «می‌ ترسم از مجلس شما بیرون بروم مرا سنگسار کنند.»
نویسنده این مجلس یعنی زین‌العابدین بن جعفر شگفتی خود را از حال این رسول اظهار می‌ کند که این ملاصادق «وقت ورود به کرمان در کجاوه نشسته بود و عوام کالانعام او را تعظیم و تجلیل می‌ کردند و دسترسی به او نداشتند کجاوه او را و شتر او را می‌ بوسیدند و خاک پای شتر او را برای تیمن و تبرک می‌ بردند و آب دستش را برای شفاء می‌ خوردند» و امروز کار این رسول به اینجا کشیده است.
در ادامه باز هم مکرراً آقای کرمانی به فرمایش‌ های سید مرحوم اعلی الله مقامه در حقّ خودشان تصریح فرموده و می‌ فرمایند «تفضیح کردید شیخیه را و شیخ مرحوم را و سید مرحوم را به اینکه می‌ گویید ما شیخی هستیم و تفضیح کردید شیعه اثنی‌ عشری را به اینکه می‌ گویید ما اثنی‌عشری هستیم و افترا بر خدا و رسول و ائمه علیهم‌ السلام بستید که این مزخرفات را به هم بافتید و نام آن را قرآن گذاردید.»
در این هنگام ملاصادق عرض می‌ کند: «من در خلوت با شما عرضی دارم.» و ایشان می‌ فرمایند: «در خلوت یک دقیقه با تو نمی‌ نشینم و به نجوا و آهستگی یک کلمه با تو تکلم نمی‌ کنم اگر برهانی داری بر اثبات حقیت میرزا علی‌ محمد و کتاب او، علانیه و در ملأ عام بیاور. و الا پس تصدیق کن مرا یا تکذیب کن تا جاری شود بر تو آنچه باید جاری شود.» باز هم به فرمایش‌ های سید مرحوم درباره جایگاه خودشان اشاره فرمودند و در ادامه اجازه‌ نامه ملاصادق از سید مرحوم را توجیه فرمودند.
ملاصادق گفت: از کرمان می‌ روم. فرمودند: «من می‌ نویسم به تمام شهرها که تو را طعن و لعن کنند و تو را و امثال تو را در ولایات راه ندهند... .» نهایت ملاصادق اخلاق خوش علی‌محمد باب را علت گرویدن به او عنوان می‌ کند و آقای کرمانی این بهانه را نیز پاسخ می‌ دهند.
در آن مجلس نائب‌ الحکومه حاضر بود و در پایان مناظره گفت: «اتمام حجت بهتر از این نمی‌ شود معلوم شد که این مرد و کسی که او را فرستاده است و کتاب‌ های آن‌ها همه بر باطلند و کفر اینها بر عامّ و خاص مبرهن است او را امان بدهید و بفرمایید اصحاب او را سنگسار نکنند و امشب تا فردا نزد من باشد، آن را اخراج بلد می‌ کنم یا می‌ آید خدمت سرکار و به‌ طوری که فرمایش فرمودید توبه می‌ کند.»
زین‌العابدین بن جعفر کرمانی می‌ نویسد: «[آقای کرمانی] از مجلس تشریف بردند و همان شب او [=ملاصادق] را از کرمان بیرون کردند. بعد از آن چهار جلد در ردّ این طایفه ضاله بابیه نوشتند و به اطراف، مرقومات در باب ابطال باب خسران‌ مآب مرقوم فرمودند و بطلان آنها را بر همه کس واضح و مبَرهَن ساختند. و السلام.»
@AghayedNet

صورت مناظره عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی أع با فرستاده باب (رئیس بابیه)؛ نسخه کتابخانه مرکز احیاء تراث اسلامی
@AghayedNet

✔️معرفی نسخه کتاب «جوامع التفسیر»

🔸از جمله شاگردان مرحوم شیخ احمد احسایی اعلی الله مقامه که در سفر و حضر ملازم ایشان بوده، مرحوم شیخ ابوالحسن بن ابراهیم یزدی (م بعد 1241) است. ایشان حتی در آخرین لحظات عمر مبارک استاد که در طریق مکه مکرمه سپری شده، همراه استاد خویش بوده و از علوم ایشان بهره مند بوده است.
🔸صاحب طبقات اعلام الشیعة 10: 23 در وصف ایشان می نویسد: «هو الشيخ ابو الحسن‏ بن‏ ابراهيم‏ اليزدي‏ عالمٌ فاضلٌ. كان من أخصّاء الشيخ أحمد الأحسائي المستفيدين منه حضراً وسفراً وكان معه في سفره الأخير إلى الحجّ في «1241» كما في الرسالة المؤلّفة في ترجمة الأحسائي.»
🔸از مؤلَفات ایشان کتاب «جوامع التفسیر» به ما رسیده که نسخه ای از آن در کتابخانه دانشگاه تهران، بخش دیجیتال، به شماره 10615 نگه داری می شود.
🔸این کتاب به زبان عربی است و نسخه ای که به دست ما رسیده 326 برگه دارد و شامل جلد اول و مقداری از جلد دوم است.
🔸جلد اول (274 برگه) حاوی تفسیر کامل فاتحة الکتاب است.
🔸جلد دوم (52 برگه) حاوی مقداری از تفسیر سوره بقره است و در موضعی کاتب از نوشتن باز می ایستد، گویا عمر مصنف کفاف نداده تا تفسیر را تمام نماید و شاید نیز تفسیر را کامل نوشته لکن نسخه ای از آن به دست نرسیده. در هر صورت آنچه موجود است تفسیر کامل سوره حمد و مقداری از سوره بقره است.
🔸این تفسیر، چنانچه از نامش پیداست بسیار مفصل است؛ به طوری که فقط تفسیر فاتحة الکتاب آن 247 برگه است. مؤلف بسیاری از مطالب اعتقادی را در آن گنجانده و کتاب آکنده است از استدلال به آیات و روایات. و نیز روایات فراوانی را در بیان فضایل ومقامات معصومین علیهم السلام آورده است، از جمله آنهاست اکثر خطب نادره امیر المومنین علیه السلام مانند افتخاریه و طتنجیه و... . و حدیث نورانیت را به طور کامل آورده و شرح کرده است. در مواضع متعددی از اقوال استاد خویش مرحوم شیخ احمد احسایی اع بهره برده و به آنها استناد کرده است.
🔸کاتب این نسخه سید محمود بن محمد شفیع حسینی است که آن را در تاریخ روز 17 ربیع الثانی 1257 کتابت کرده است.
🔸ابتدای جلد اول: «الحمد لله المستشهد بحدوث خلقه على قدمه، وبما أراهم من آياته على وجوده، وبما وسمهم به من الفقر على وجوبه، وبما اضطرّهم إليه من الفناء على دوامه.»
🔸انتهای جلد اول: «فمن تخالجه الشك فيه و في بينه أو تداخله الريب مما ورد من الفضائل فيهم وفيه وما نقلناعنه وعنهم وعن أخيه صلّى الله عليه فليسأل أمّه عن أبيه.»
🔸ابتدای جلد دوم: «الحمد لله ربّ العالمين والصلاة والسلام على خير خلقه وأشرف بريّته وخاتم أنبيائه محمّد وعلى الأصفياء من آله وعترته. وأمّا بعد فهذا أوان الشروع في المجلّد الثاني من الجوامع في تفسير سورة البقرة.»
🔸انتهای جلد دوم: «ومن منّ الله عليه فجعله شريفاً في بيته جميلاً في صورته فحجّته عليه أن يحمد الله على ذلك وأن لا يتطاول على غيره فيمنع حقوق الضعفاء لحال شرفه وجماله، انتهى.»
@AghayedNet

تصویر صفحه اول از جلد اول کتاب جوامع التفسیر
@AghayedNet

تصویر صفحه آخر از جلد اول کتاب جوامع التفسیر
@AghayedNet

تصویر صفحه اول از جلد دوم کتاب جوامع التفسیر
@AghayedNet

تصویر صفحه آخر از جلد دوم کتاب جوامع التفسیر
@AghayedNet