گزارش تصویری تلویزیون ماناس از سخنرانی باستان شناسان دانشگاه سیستان و بلوچستان
https://hrtc.ir/media/uploads/medu1404_amendment.pdf
دفترچه 👆👆👆اصلاحات استخدامی آموزش و پرورش
تبریک به باستان شناسان برای برگشت رشته باستان شناسی به دفترچه آزمون استخدامی آموزش و پرورش
https://t.me/ASRCUSB
دفترچه 👆👆👆اصلاحات استخدامی آموزش و پرورش
تبریک به باستان شناسان برای برگشت رشته باستان شناسی به دفترچه آزمون استخدامی آموزش و پرورش
https://t.me/ASRCUSB
Telegram
پژوهشکده علوم باستان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
تبديل ایده به پدیده در باستان شناسي
👆👆👆👆👆👆👆
پیشنهاد شرکت در نشست مجازی دکتری دانشکده اطلاعات دانشگاه تورنتو
دانشجویان و پژوهشگران رشتههای باستانشناسی، میراث فرهنگی، مرمت، گردشگری، صنایع دستی، تاریخ، انسانشناسی و علوم اجتماعی، بهویژه آنهایی که به فناوریهای نوین در حوزههای فرهنگی و تاریخی علاقهمندند، توصیه میشود در نشست اطلاعرسانی مجازی دکتری دانشکده اطلاعات دانشگاه تورنتو (Faculty of Information, PhD Info Night) شرکت کنند.
برنامه دکتری در رشته Information Studies در دانشگاه تورنتو، یکی از پیشروترین دورههای پژوهشی در زمینه دیجیتالیسازی دانش، میراث فرهنگی و مطالعات فناورانه فرهنگ است. شرکت در این کارگاه فرصتی ارزشمند برای آشنایی با مسیرهای تازهای است که میتوانند فصل جدیدی در حوزه علاقهمندی شما در کشور پایهگذاری کنند، از جمله:
• دیجیتالسازی دادههای باستانشناسی و میراث فرهنگی؛
• مستندسازی و تحلیل دادههای تاریخی با روشهای نوین اطلاعاتی؛
• کاربرد هوش مصنوعی، GIS و فناوریهای تعاملی در پژوهشهای فرهنگی؛
• طراحی سیستمهای اطلاعاتی برای موزهها، آرشیوها و گردشگری فرهنگی.
یکی از مزیتهای مهم این دانشکده، حضور استادان و پژوهشگران برجسته در حوزه فناوری اطلاعات و مطالعات فرهنگی است؛ ترکیبی کمنظیر که امکان آموزش عمیق و بینرشتهای را فراهم میکند.
این همافزایی میان دانش فناوری و علوم انسانی، میتواند به تربیت پژوهشگرانی منجر شود که قادرند پل میان فرهنگ و فناوری را بسازند و نقش فعالی در تحول آینده میراث فرهنگی دیجیتال در کشور ایفا کنند.
📅 زمان برگزاری:
پنجشنبه، ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۶ تا ۷:۳۰ عصر به وقت شرق کانادا (EDT)
🕰 زمان معادل در ایران: جمعه، ۲۵ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱:۳۰ تا ۳ بامداد
📎لینک ثبت نام کارگاه:
https://lnkd.in/gzMj6Atu
📍 برگزارکننده: Faculty of Information, University of Toronto
📧 برای اطلاعات بیشتر: admissions.ischool@utoronto.ca
پیشنهاد شرکت در نشست مجازی دکتری دانشکده اطلاعات دانشگاه تورنتو
دانشجویان و پژوهشگران رشتههای باستانشناسی، میراث فرهنگی، مرمت، گردشگری، صنایع دستی، تاریخ، انسانشناسی و علوم اجتماعی، بهویژه آنهایی که به فناوریهای نوین در حوزههای فرهنگی و تاریخی علاقهمندند، توصیه میشود در نشست اطلاعرسانی مجازی دکتری دانشکده اطلاعات دانشگاه تورنتو (Faculty of Information, PhD Info Night) شرکت کنند.
برنامه دکتری در رشته Information Studies در دانشگاه تورنتو، یکی از پیشروترین دورههای پژوهشی در زمینه دیجیتالیسازی دانش، میراث فرهنگی و مطالعات فناورانه فرهنگ است. شرکت در این کارگاه فرصتی ارزشمند برای آشنایی با مسیرهای تازهای است که میتوانند فصل جدیدی در حوزه علاقهمندی شما در کشور پایهگذاری کنند، از جمله:
• دیجیتالسازی دادههای باستانشناسی و میراث فرهنگی؛
• مستندسازی و تحلیل دادههای تاریخی با روشهای نوین اطلاعاتی؛
• کاربرد هوش مصنوعی، GIS و فناوریهای تعاملی در پژوهشهای فرهنگی؛
• طراحی سیستمهای اطلاعاتی برای موزهها، آرشیوها و گردشگری فرهنگی.
یکی از مزیتهای مهم این دانشکده، حضور استادان و پژوهشگران برجسته در حوزه فناوری اطلاعات و مطالعات فرهنگی است؛ ترکیبی کمنظیر که امکان آموزش عمیق و بینرشتهای را فراهم میکند.
این همافزایی میان دانش فناوری و علوم انسانی، میتواند به تربیت پژوهشگرانی منجر شود که قادرند پل میان فرهنگ و فناوری را بسازند و نقش فعالی در تحول آینده میراث فرهنگی دیجیتال در کشور ایفا کنند.
📅 زمان برگزاری:
پنجشنبه، ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۶ تا ۷:۳۰ عصر به وقت شرق کانادا (EDT)
🕰 زمان معادل در ایران: جمعه، ۲۵ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱:۳۰ تا ۳ بامداد
📎لینک ثبت نام کارگاه:
https://lnkd.in/gzMj6Atu
📍 برگزارکننده: Faculty of Information, University of Toronto
📧 برای اطلاعات بیشتر: admissions.ischool@utoronto.ca
lnkd.in
LinkedIn
This link will take you to a page that’s not on LinkedIn
لینک مستقیم ثبت نام در کارگاه فوق
https://www.eventbrite.ca/e/faculty-of-information-virtual-phd-info-night-tickets-1703064364359?aff=oddtdtcreator
https://www.eventbrite.ca/e/faculty-of-information-virtual-phd-info-night-tickets-1703064364359?aff=oddtdtcreator
Eventbrite
Faculty of Information VIRTUAL PhD Info Night
The doctorate program features advanced scholarly research in the theoretical basis of information, media and technology studies.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کوره تولید سنگ آسباد به شیوه پخت گل رس
سیستان سرزمینی است که در آن، انسان در برابر طبیعت نمیایستد، بلکه در دل آن زیست میکند. باد مداوم، آفتاب سوزان، و خاک سخت و غیرقابل نفوذ، نه دشمنان زندگی، بلکه آموزگاران آناند. در اینجا، زیستن خود به نوعی اندیشیدن بدل میشود؛ اندیشیدنی که از درون تماس بیوقفه با عناصر برخاسته است. در سیستان، انسان نه در پناه از محیط، بلکه در همزیستی با آن شکل میگیرد. بادْ ذهن را صیقل میدهد، آفتابْ صبر میآموزد، و خاکْ ریشهی بودن را یادآور میشود.
سیستان مهدِ تجربه و اندیشیدن در دل محیط است؛ جایی که انسان هنوز بخشی از طبیعت است، نه ناظرِ بیرونی آن.
https://t.me/ASRCUSB
سیستان سرزمینی است که در آن، انسان در برابر طبیعت نمیایستد، بلکه در دل آن زیست میکند. باد مداوم، آفتاب سوزان، و خاک سخت و غیرقابل نفوذ، نه دشمنان زندگی، بلکه آموزگاران آناند. در اینجا، زیستن خود به نوعی اندیشیدن بدل میشود؛ اندیشیدنی که از درون تماس بیوقفه با عناصر برخاسته است. در سیستان، انسان نه در پناه از محیط، بلکه در همزیستی با آن شکل میگیرد. بادْ ذهن را صیقل میدهد، آفتابْ صبر میآموزد، و خاکْ ریشهی بودن را یادآور میشود.
سیستان مهدِ تجربه و اندیشیدن در دل محیط است؛ جایی که انسان هنوز بخشی از طبیعت است، نه ناظرِ بیرونی آن.
https://t.me/ASRCUSB
گزارش مقدماتی کاوش در محوطه سازه حرارتی شماره یک منطقه حوضدار دشت سیستان
سرپرست کاوش: دکتر مهدی مرتضوی
شهرستان هامون، منطقه حوضدار دشت سیستان، استان سیستان و بلوچستان
۱. مقدمه:
دشت سیستان، بهویژه منطقه حوضدار، یکی از غنیترین عرصههای فرهنگی و فناورانه ایران از دوران پیش از تاریخی تا دوران اسلامی متأخر و حتی معاصر است. وجود مجموعهای از آسبادها در محدودههای مختلف این منطقه، نشان از بهرهگیری آگاهانه انسان از منابع طبیعی بهویژه باد، بهعنوان نیروی محرکه تولید، دارد.
در چند کیلومتری شهر سوخته و در منطقهای موسوم به حوضدار، چندین مجموعه و محوطه باستانی از جمله قلعه مچی، قلعه رستم و … قرار دارند که شواهد فراوانی از فعالیتهای صنعتی و استقرارهای انسانی در دوره صفوی در آنها مشاهده شده است. مجموعه قلعه مچی، بهدلیل وجود بقایای آسبادهای تاریخی (صفویه) و سازههای حرارتی خاص، از اهمیت ویژهای برخوردار است و در حال حاضر بهعنوان بخشی از مطالعات تکمیلی در راستای پرونده ثبت جهانی آسبادهای سیستان در یونسکو توسط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مورد بررسی قرار گرفته است.
۲. موقعیت جغرافیایی و پیشینه تاریخی:
قلعه مچی در فاصله چند کیلومتری جنوبشرق شهر سوخته و در منطقه حوضدار سیستان واقع شده است. شرایط جغرافیایی منطقه، از جمله وزش بادهای موسم به ۱۲۰ روزه، وجود منابع آبی فصلی، ماسه های بادی، و خاکهای رسدار مرغوب، بستر مناسبی برای شکلگیری فناوریهای بومی مرتبط با باد و خاک فراهم کرده است.
بر اساس شواهد تاریخی و یافتههای میدانی، آسبادهای این منطقه در دوره صفوی برای آسیاب کردن گندم و غلات منطقه مورد استفاده قرار میگرفتهاند. این امر نشان میدهد که در آن دوره، سیستان از نظر منابع آبی، پوشش گیاهی و حاصلخیزی زمین در وضعیت مطلوبی قرار داشته است.
اگرچه امروزه بهدلیل کاهش آورد رود هیرمند و تغییرات سیاسی در حوضه آبریز هامون، منطقه با خشکی و بیثباتی اقلیمی روبهروست، اما میراث فناورانه گذشته میتواند الگوی الهامبخشی برای استفاده از فناوریهای نوین انرژی بادی در سیستان معاصر باشد.
۳. یافتههای میدانی و شواهد فنی:
در کاوشهای اخیر، در بخش جنوبغربی محوطه قلعه مچی، بقایای یک سازه حرارتی (کوره باستانی) شناسایی شده است. شواهد معماری و مواد بهدستآمده نشان میدهد که این سازه احتمالاً برای تولید سنگ آسبادها بهکار میرفته است.
از آنجا که در دشت سیستان، بهجز کوه خواجه، منبع سنگی مناسبی برای ساخت سنگ آسیاب وجود ندارد، به نظر میرسد مردم محلی از ترکیب گل رس، ریگ و خاکستر گیاه عِشنان (اشنان) مادهای مصنوعی تهیه میکردند که در اثر حرارت بالا به حالت سنگمانند درمیآمده است.
گیاه عشنان (احتمالا کاکلک/کَرمَک در زبان محلی) که در نواحی شورپسند منطقه بهطور طبیعی میروید، هنگام سوختن خاکستری قلیایی با خاصیت کاهشدهندگی نقطه ذوب سیلیس تولید میکند. این واکنش شیمیایی موجب میشده تا مخلوط گل رس و ریگ در دمای پایینتر ذوب و متراکم شود و بهصورت تودهای سنگی و سخت درآید. این فرآیند را میتوان نوعی فناوری بومی تولید سنگ مصنوعی دانست که نشان از شناخت دقیق ساکنان منطقه از ویژگیهای مواد طبیعی محیط دارد.
۴. مدیریت کاوش و اهداف پژوهش:
حفاری این محوطه به سرپرستی دکتر مهدی مرتضوی، عضو هیئتعلمی دانشگاه سیستان و بلوچستان و رئیس پژوهشکده علوم باستانشناسی این دانشگاه در حال انجام است.
دکتر مرتضوی از سال ۱۳۸۶ در زمینه سازههای حرارتی دوره مفرغ (حدود پنج هزار سال پیش) پژوهشهای گستردهای تاکنون انجام داده و در جریان این مطالعات با انواع گوناگون کورههای باستانی در محوطههای مختلف منطقه از جمله تپه داش در ۳ کیلومتری سازه حرارتی شماره ۱ روبهرو شده است. در سالهای اخیر، او مطالعات خود را بر روی سازههای حرارتی متأخرتر (حدود چهارصد سال گذشته) متمرکز کرده تا مکانیزم عملکرد این کورهها، شامل کورههای سفالگری، پخت سفال و آجرپزی، را بازسازی و تحلیل کند.
بهنظر میرسد تمامی این سازهها از الگوی حرارتی نسبتاً ثابتی پیروی میکردهاند که مستقیماً با شرایط اقلیمی و منابع طبیعی محیط سازگار بوده است. درک این الگو میتواند نهتنها به بازخوانی فناوریهای بومی گذشته کمک کند، بلکه در طراحی صنایع نوین پایدار نیز مؤثر باشد؛ صنایعی که از منابع بومی منطقه، همچون خاک رس مرغوب، بادهای مداوم و ظرفیتهای محیطی سیستان، بهرهبرداری آگاهانه و کارآمدی داشته باشند.
۵. نتیجهگیری:
مجموعه ی قلعه مچی یکی از معدود مکانهایی است که در آن میتوان پیوند مستقیم میان سه حوزهی مهم، فناوری باد، فناوری حرارت، و شناخت بومی مواد، را مشاهده کرد.
سرپرست کاوش: دکتر مهدی مرتضوی
شهرستان هامون، منطقه حوضدار دشت سیستان، استان سیستان و بلوچستان
۱. مقدمه:
دشت سیستان، بهویژه منطقه حوضدار، یکی از غنیترین عرصههای فرهنگی و فناورانه ایران از دوران پیش از تاریخی تا دوران اسلامی متأخر و حتی معاصر است. وجود مجموعهای از آسبادها در محدودههای مختلف این منطقه، نشان از بهرهگیری آگاهانه انسان از منابع طبیعی بهویژه باد، بهعنوان نیروی محرکه تولید، دارد.
در چند کیلومتری شهر سوخته و در منطقهای موسوم به حوضدار، چندین مجموعه و محوطه باستانی از جمله قلعه مچی، قلعه رستم و … قرار دارند که شواهد فراوانی از فعالیتهای صنعتی و استقرارهای انسانی در دوره صفوی در آنها مشاهده شده است. مجموعه قلعه مچی، بهدلیل وجود بقایای آسبادهای تاریخی (صفویه) و سازههای حرارتی خاص، از اهمیت ویژهای برخوردار است و در حال حاضر بهعنوان بخشی از مطالعات تکمیلی در راستای پرونده ثبت جهانی آسبادهای سیستان در یونسکو توسط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مورد بررسی قرار گرفته است.
۲. موقعیت جغرافیایی و پیشینه تاریخی:
قلعه مچی در فاصله چند کیلومتری جنوبشرق شهر سوخته و در منطقه حوضدار سیستان واقع شده است. شرایط جغرافیایی منطقه، از جمله وزش بادهای موسم به ۱۲۰ روزه، وجود منابع آبی فصلی، ماسه های بادی، و خاکهای رسدار مرغوب، بستر مناسبی برای شکلگیری فناوریهای بومی مرتبط با باد و خاک فراهم کرده است.
بر اساس شواهد تاریخی و یافتههای میدانی، آسبادهای این منطقه در دوره صفوی برای آسیاب کردن گندم و غلات منطقه مورد استفاده قرار میگرفتهاند. این امر نشان میدهد که در آن دوره، سیستان از نظر منابع آبی، پوشش گیاهی و حاصلخیزی زمین در وضعیت مطلوبی قرار داشته است.
اگرچه امروزه بهدلیل کاهش آورد رود هیرمند و تغییرات سیاسی در حوضه آبریز هامون، منطقه با خشکی و بیثباتی اقلیمی روبهروست، اما میراث فناورانه گذشته میتواند الگوی الهامبخشی برای استفاده از فناوریهای نوین انرژی بادی در سیستان معاصر باشد.
۳. یافتههای میدانی و شواهد فنی:
در کاوشهای اخیر، در بخش جنوبغربی محوطه قلعه مچی، بقایای یک سازه حرارتی (کوره باستانی) شناسایی شده است. شواهد معماری و مواد بهدستآمده نشان میدهد که این سازه احتمالاً برای تولید سنگ آسبادها بهکار میرفته است.
از آنجا که در دشت سیستان، بهجز کوه خواجه، منبع سنگی مناسبی برای ساخت سنگ آسیاب وجود ندارد، به نظر میرسد مردم محلی از ترکیب گل رس، ریگ و خاکستر گیاه عِشنان (اشنان) مادهای مصنوعی تهیه میکردند که در اثر حرارت بالا به حالت سنگمانند درمیآمده است.
گیاه عشنان (احتمالا کاکلک/کَرمَک در زبان محلی) که در نواحی شورپسند منطقه بهطور طبیعی میروید، هنگام سوختن خاکستری قلیایی با خاصیت کاهشدهندگی نقطه ذوب سیلیس تولید میکند. این واکنش شیمیایی موجب میشده تا مخلوط گل رس و ریگ در دمای پایینتر ذوب و متراکم شود و بهصورت تودهای سنگی و سخت درآید. این فرآیند را میتوان نوعی فناوری بومی تولید سنگ مصنوعی دانست که نشان از شناخت دقیق ساکنان منطقه از ویژگیهای مواد طبیعی محیط دارد.
۴. مدیریت کاوش و اهداف پژوهش:
حفاری این محوطه به سرپرستی دکتر مهدی مرتضوی، عضو هیئتعلمی دانشگاه سیستان و بلوچستان و رئیس پژوهشکده علوم باستانشناسی این دانشگاه در حال انجام است.
دکتر مرتضوی از سال ۱۳۸۶ در زمینه سازههای حرارتی دوره مفرغ (حدود پنج هزار سال پیش) پژوهشهای گستردهای تاکنون انجام داده و در جریان این مطالعات با انواع گوناگون کورههای باستانی در محوطههای مختلف منطقه از جمله تپه داش در ۳ کیلومتری سازه حرارتی شماره ۱ روبهرو شده است. در سالهای اخیر، او مطالعات خود را بر روی سازههای حرارتی متأخرتر (حدود چهارصد سال گذشته) متمرکز کرده تا مکانیزم عملکرد این کورهها، شامل کورههای سفالگری، پخت سفال و آجرپزی، را بازسازی و تحلیل کند.
بهنظر میرسد تمامی این سازهها از الگوی حرارتی نسبتاً ثابتی پیروی میکردهاند که مستقیماً با شرایط اقلیمی و منابع طبیعی محیط سازگار بوده است. درک این الگو میتواند نهتنها به بازخوانی فناوریهای بومی گذشته کمک کند، بلکه در طراحی صنایع نوین پایدار نیز مؤثر باشد؛ صنایعی که از منابع بومی منطقه، همچون خاک رس مرغوب، بادهای مداوم و ظرفیتهای محیطی سیستان، بهرهبرداری آگاهانه و کارآمدی داشته باشند.
۵. نتیجهگیری:
مجموعه ی قلعه مچی یکی از معدود مکانهایی است که در آن میتوان پیوند مستقیم میان سه حوزهی مهم، فناوری باد، فناوری حرارت، و شناخت بومی مواد، را مشاهده کرد.
این موضوع هر چند تداوم همان سنت های ۵ هزار ساله در تپه داش و سایر محوطه های صنعتی وابسته به شهرسوخته است اما به نوعی تکامل درک مردم در ایجاد ارتباط با محیط است. در حال حاضر این مجموعه حرارتی در سطح جهانی بی نظیر است که نشان از بهره برداری هوشمندانه و مهندسی معقول نخبگان باستان سیستان در طول تاریخ است. کاوش در این محل میراثی نهتنها در بازسازی بخشی از روند شکلگیری آسبادهای تاریخی سیستان اهمیت دارد، بلکه میتواند دادههای ارزشمندی برای تکمیل پرونده ثبت جهانی آسبادهای سیستان در یونسکو فراهم آورد.
شناخت علمی مکانیزم عملکرد این سازههای حرارتی، بهویژه کورههای تولید سنگ آسباد، گامی اساسی در فهم تاریخ فناوری در شرق ایران و احیای توان بومی منطقه در مسیر توسعه پایدار خواهد بود.
https://t.me/ASRCUSB
شناخت علمی مکانیزم عملکرد این سازههای حرارتی، بهویژه کورههای تولید سنگ آسباد، گامی اساسی در فهم تاریخ فناوری در شرق ایران و احیای توان بومی منطقه در مسیر توسعه پایدار خواهد بود.
https://t.me/ASRCUSB
Telegram
پژوهشکده علوم باستان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
تبديل ایده به پدیده در باستان شناسي