PDF | Hemen aldizkaria osorik eta libre

Kaixo, lagunok!

🏭 Hithium multinazionalaren bateriak: Txinan diseinatu, Nafarroan egin, eta Andeetan erauzi https://labur.eus/grtf7wdg

🟣 Iruñeko erailketa matxista salatzeko elkarretaratzeak egin ditu mugimendu feministak https://labur.eus/gqefqg3b

🚅 Eider Mendozak dio CAFek ez duela erantzukizunik Palestinaren kontrako genozidioan https://labur.eus/fdhypqv2

👉 Julen Atxurra Egurrola preso politikoa aske geratu da, 30 urteko kondena beteta https://labur.eus/4eiqpter

Gero arte!

🎧 Aupa lagunok! Beranduegi ama izan da, eta badugu gure armadarako lehendabiziko soldadua, Izarren baginatik etorrita. Izarren faltan, azken saioetan oso presente izan dugun kontzeptu bat hezur-haragitu zaigu: "Oskar". Paristik ez, baina Bilbotik datorren artista bat da bera, galderaz beteta Euskadirentzat. ⤵️

Beranduegi 6x14: Izar erditu eta Oskar agertu

Gozatu!

🙈 Fikzioan bahitutako liburu batetik abiatutako 31 kritika jasotzen ditu Harkaitz Canoren Silueta eleberriak (Susa, 2025). Literaturatik abiatuta, hamaika gai ukitzen ditu; besteak beste, hizkuntza, feminismoa eta gatazka armatua.

Kritikaz eta kritikariez, elkarrizketa-faltaz eta bestez hitz egin dute Leire Vargasek eta biek, elkarrizketa patxadatsuan.

🗣 “Txikitatik erakutsi behar zaie umeei ez ulertzea kitzikagarria dela”
https://labur.eus/cqc21cux

✍️ Leire Vargas
📸 Dani Blanco

Gaurko egunez 1985ean, apartheidaren aurka protestan ari ziren ikasleei eraso egin zien Poliziak Kaliforniako Unibertsitatean, Berkleyen, AEBetan. Apartheidaren erregimenaren aurkako nazioarteko boikot kanpainarekin bat eginez, ikasleak unibertsitateko zuzendaritzari Hegoafrikan zituen inbertsioak bertan behera uzteko eskatzen ari ziren kanpaldi baten bidez, apirilaren 10etik. Poliziaren errepresioak ikasleen ekintzak gogortu zituen, eta hurrengo egunetan boikot eta erresistentzia aktiboko ekintzak egin zituzten. Unibertsitateak, azkenik, 3 milioi dolarreko desinbertsioa egin zuen.

Gehiago:

1746, duela 280 urte: Cullodengo Bataila galdu zuten eskoziarrek ingelesen aurka, eta errepresioaren hasiera izan zen
https://labur.eus/xg3mlmae

1873: Kizkitza jaio zen Donostian, idazle eta politikari abertzale esanguratsua
https://labur.eus/ffzdosll

1985: ETAren armak gordetzeko lehen zulo handia aurkitu zuen Poliziak Senperen
https://labur.eus/kaqudbpj

Kaixo lagunak,

✘ Eskuin muturraren nahia gailendu da Lapurdiko ingurumenaren kalterako.

Lapurdin emisio ahuleko eremua sortzeko egitasmoa deuseztatu dute Frantziako Legebiltzarrean https://labur.eus/3catvaos

❗Lau eraso matxista salatu dituzte Nafarroan, Araban eta Bizkaian https://labur.eus/zkqpaepk

🇪🇺 Europak agerian utzi du Espainiako Gobernuak ez duela nahikoa egin behin-behineko langile publikoak babesteko https://labur.eus/3ruvjbp1

✍🏻 Eta amaitzeko, Mikel Urabaienen iritzi artikulu bat, Iruñeko agustindarren komentutik kanporatu dituzten etxegabeen inguruan: Kanpotarrak eta lehentasunak https://labur.eus/pimbrvmg

🖨 Goizean argi: Zenbateraino berde?

Ondo izan!

👋🏽 Eguerdi on, lagunok:

Palestinako genozidioarekin lotutako bi albiste, hasteko:

🇵🇸⛔️🚋 Palestinaren alde eta CAFen aurka Bilboko tranbia moztu zuten ekintzaileak deklaratzera deitu dituzte:

🇮🇱🏭 Sidenor-en Basauriko egoitzaren miaketa baliogabetu du Auzitegi Nazionalak, eta akusazio partikularra atzera bota: https://labur.eus/v3vpoez6

Horrez gain:

👮🏻‍♂️🏠 Bilboko esku-hartze sozialeko 50 langilek salatu dute etxegabetze prozesuetan parte hartzera bultzatzen dituztela: https://labur.eus/2jxocxey

❗️ 78 eskola-inguruneren nitrogeno dioxido maila aztertu dute, eta %96an “osasunerako kaltegarria den airea arnasten da”: https://labur.eus/yxz0joem

AZKEN EGUNA | Liburu berri bat argitaratu du ARGIAk, oraingoan, turismoari buruzkoa: Turismoa. Desazkundera bidaia. Asier Basurto Arruti ikerketa soziologoak eta Bizilagunekin plataformako kideak idatzi du, eta Gorka Peñagarikano ARGIAko kazetariak editatu eta idatzi du hitzaurrea (hemen irakurgai).

Turismoari buruzko lana da, esan bezala, baina ez bere kontrakoa; turismo ereduari buruzko analisia egin eta desazkunde turistikoaren aldeko gogoetak plazaratzen ditu 144 orritan.

Oraindik ez bazara ARGIAkoa, eskaintza berezia dugu zuretzat: orain harpidetuta, liburua doan bidaliko dizugu etxera. Gainera, ARGIA proiektua bultzatzen ariko zara, euskaraz kazetaritza independentea egiten jarraitzeaz gain, horrelako liburu gehiago atera ditzagun.

EGIN ARGIAKOA

Eskerrik asko!

PD: Gaur da aurkezpena Donostiako San Jeronimo kaleko Kriptan.

Kaixo lagunok, jarraian webgunean argitaratu berri ditugun zenbait albiste:

⚠️ Estatuaren eta eskuin muturraren 81 biktima omendu ditu Nafarroako Gobernuak https://labur.eus/l1xuwrwt

🔸 Herri sahararra erregularizazio prozesutik baztertu du Espainiar Gobernuak, salatu dutenez https://labur.eus/uell0irz

👉 Leire Udabe (Olatukoop): "Jabetza intelektualarekiko itxitasun bat dago maiz, Olatukoopen ezagutza hori irekian geratzea nahi dugu https://labur.eus/kymd6lyq

Ongi segi lagunok

🎧 Aupa lagunok! Aste honetan pinuari eta zedroari buruz hitz egin ditu Garbiñe Larreak, eta besteak beste, bihotza goxatzeko balio dutela erakutsi. Askotan ahazten zaigun arren, zuhaitzak ere badirelako sendabelarrak. ⤵️

Menda Bikoitza 3x14: Zuhaitzak ere sendagai

Gozatu!

Kaixo lagunak!

Biometanizazioa energia berriztagarria da eta onuragarria izan daiteke, beti ere eredu txikietan kudeatuta.

Alabaina, eolikoa eta fotovoltaikoaren ondoren, biometanizazioaren olatua dator orain Nafarroara eta honek azpian har dezake lurraldea. 11 enpresa pribatuk aurkeztu dituzte beren proiektuak, gehienak oso handiak. Hemen gaiari buruzko erreportaje zabala:

https://labur.eus/vcfp15wd

✍️ Xabier Letona

Ondo jarraitu!!

Gaurko egunez duela 40 urte, inoizko guda luze eta baketsuena amaitu zen: 335 Urteko Gerra.

Ingalaterrako bigarren guda zibila amaitzear zen. Espainiatik independentzia lortu eta gero, 1651n Herbehereak haien aliatu izandako Oliver Cromwellen parlamentarioen alde lerratu ziren, erregezaleen aurka. Azken hauek, Scilly Uharteetan gotortuta zeudenez, hauei guda deklaratu zieten eta ontzi bat bidali. Hauek ordea, berehala errenditu ziren, eta Herbehereei gerra deklarazioa bertan behera uztea ahaztu zitzaien.

1985ean Scilly Uharteetako Kontseiluko presidente Roy Duncan historialariak Herbehereen guda deklarazioaren kondaira ikertu, Herbehereen Londresko enbaxadara idatzi eta oraindik gerra deklaratuta zeudela jabetu ziren. Enbaxadore herbeheretarra uharteetara gonbidatuta eman zioten amaiera gerrari, sekula tiro bat bota gabe.

Gehiago:

1996, duela 30 urte: Brasilen MST mugimenduko hemeretzi kide hil eta 70 zauritu zituen poliziak

Ostiral on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait artikulu:

‼️ Nafarroako Gobernuak behin-behinekoz atzera bota ditu Arroitz eta Sesmako biometanizazio proiektuak https://labur.eus/pbokl0g5

AURRERAPENA | Josu Urrutikoetxearekin elkarrizketa hurrengo Larrun monografikoan https://labur.eus/rp5ljuvp

👉 Korrika eta agerian utzitako arrakalak. Imanol Galfarsoro (Zuzeu) https://labur.eus/mzdyarqi

Egun ona izan, lagunok.

Kaixo lagunok! Ostegun arratsaldean Asier Basurtoren Turismoa. Desazkundera bidaia liburua aurkeztu dugu Donostian, eta San Jeronimo kaleko Kripta jendez bete da. ⤵️

🗣 Basurtok nabarmendu du "lelo motz eta ideia sinpleetatik" harago, turismoaren inguruko eztabaida sakonak sustatzeko helburuz egina dela liburua. Gorka Peñagarikano editore eta ARGIAko kideak, berriz, nabarmendu du beharrezkoa zela "turismo eredu inbasore hau" osotasunez aztertuko zuen halako lan bat.
https://labur.eus/vqlkk2px

ARGIAren Azokan duzue liburua salgai jadanik 😉👇🏾
https://labur.eus/vutph6eg

Itzaletik argira | 1969ko apirilean, bidaia harrigarria egin zuten Teodoro Irazusta Usategieta eta Anjel Albisu Soarte harri jasotzaileek, Manuel Matxain tokalari famatuarekin batera. Japonian izan ziren, FUJI telebista kateak gonbidatuta, erakustaldia egiteko.

🏋🏿‍♀️ “Bai enetxoak, gure joko gizonak Japon’era daramazkite”, idatzi zuen pozarren Basarrik Zeruko Argia-ko bere txokoan. Bertsolariak kontatzen duenez, japoniarrak Europa osoan ibili ziren kirol berezien bila, “ez egunero ta nunai ikusten diranak”. Ez zuten askorik aurkitu, Gipuzkoara iritsi ziren arte... ⤵️

Gure joko gizonak https://labur.eus/i3ocjmvd

✍🏽 Urko Apaolaza Avila
📸 ARGIAren artxiboa

ARGIAren fototekan milaka argazki aurkituko dituzu 👇🏾
https://labur.eus/al7mdehs

Gaurko egunez duela 50 urte, Manuel Mari Garmendia mugalaria hil zuen Guardia Zibilak Beran. Korta gisa ezaguna, ETA m-ko kidea zen eta Antton Etxebeste urruñarrarekin batera etakide talde bat pasatzen laguntzen ari zen Guardia Zibilaren segada batek harrapatu zituenean eta beren aurka tiro egin zutenean. Aberri Eguna zen eta hamazazpi tiro eman zizkioten. Legorretakoa zen Korta, eta ezizena familiaren Kortatu baserritik zetorkion. Gerora, Kortatu talde irundarrak haren omenez hautatu zuen izena.

Gehiago:

1896, duela 130 urte: Xabier Lizardi olerkaria jaio zen Zarautzen
https://labur.eus/0edpd5fg

1955: Albert Einstein fisikaria hil zen
https://labur.eus/0zpgus8s

1982: Barricada taldeak bere lehen kontzertua eman zuen, Txantreako jaietan
https://labur.eus/zxxiogn3

1989: Konboi militar baten igarobidea eten zuen kontzientzia eragozle talde batek Gasteizen
https://labur.eus/veuxmyit

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Disonantzia kognitiboak https://labur.eus/jqtcppuh

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Kikara bat https://labur.eus/1lhaw0z8

✍️ Naroa Elortzaren ekonomiaren zutabea: Buffeteko gogokoena, lasaitasuna https://labur.eus/skuvgeyc

✍️ Nora Salbotx, maistra (🎨 Dom Campistron): Gora poesia, behera neutralak https://labur.eus/k9ln3hjs

✍️ Ximun Fuchs, antzerkilaria: Zapalkuntzaren hiztegia https://labur.eus/gwrydp8g

✍️ Karmele Gisasola, herri kirolaria: Bagara ala ez gara https://labur.eus/ewmplgoi

✍️ Uxue Apaolaza, euskara irakaslea: Zirkadiano https://labur.eus/rebqjxvb

✍️ Gorka Menendez, militantea, nekazaria eta botanikoa: Burkarekin jolasean https://labur.eus/ffmo56ie

Asteburu eta irakurketa on! 😘