درباره شبکه خودارجاعی چپ دانشگاهی، و مصادره مفاهیم و سرقت واژگان

دوست و همکار ارجمند ما، وحید ابراهیمی، در سوگ از دست دادن مادر نشسته است.

به ایشان تسلیت می‌گوییم و برای تازه درگذشته، آرزوی مهر و آمرزش داریم.

مکر و ترفندت کنون از حد گذشت
شرم‌دار اکنون، از این ترفند چند؟

کاه داری یاخته بر روی آب
زهر داری ساخته در زیر قند

از زمان و مکر او ایمن مباش
بس کن از کردار بد، بپذیر پند

کز بدی‌ها خود بپیچد بد کنش
این نبشته‌ستند در استا و زند

چند ناگاهان به چاه اندر فتاد
آنکه او مر دیگری را چاه کند...

ناصرخسرو

تا سه روز آینده، تصویر کانال دیده‌بان معماری ایران، درفش کاویان است.

اگر بیگانه‌پرستان و ایران‌ستیزان این نشان گرامی را زیر پا انداختند و به گل آلودند، ما نیز ایشان را زیر پا خواهیم انداخت، ولی خاک را به تن پلید آنان آلوده نمی‌کنیم.

بیست و یکم آذرماه، روز نجات آذربایجان، گرامی باد.

منطق بسط نظری مبتنی بر تعمیم نوعی، استخراج کانسپت و ابطال‌پذیری مفهومی، در شش گام
چارچوبی برای تولید نظریه در معماری و مطالعات شهری


نگاشته محمدباقر طباطبایی

گرچه ما بندگان پادشهیم
پادشاهان ملک صبحگهیم

گنج در آستین و کیسه تهی
جام گیتی‌نما و خاک رهیم

هوشیار حضور و مست غرور
بحر توحید و غرقهٔ گنهیم

شاهد بخت چون کرشمه کند
ماش آیینه‌ رخ چو مهیم

شاه بیدار بخت را هر شب
ما نگهبان افسر و کلهیم

گو غنیمت شمار صحبت ما
که تو در خواب و ما به دیده‌گهیم

شاه منصور واقف است که ما
روی همّت به هر کجا که نهیم
دشمنان را ز خون کفن سازیم
دوستان را قبای فتح دهیم

رنگ تزویر پیش ما نبود
شیر سرخیم و افعی سیهیم

وام حافظ بگو که بازدهند
کرده‌ای اعتراف و ما گوهیم

دل را به کسی چه بایدت داد؟
کاو ناورَدَت به سال‌ها یاد

او بی‌تو چو گُل، تو پای در گِل
او سنگدل و تو سنگ بر دل

گر با تو حدیث او بگویند
رسوایی کار تو بجویند

زهری است به قهر نفس دادن
کژدم زده را کرفس دادن

مشغول شو ای پسر به کاری
تا بگذری از چنین شماری

هندو ز چه مغز پیل خارد؟
تا هندستان به یاد نارد

جانیّ و عزیز‌تر ز جانی
در خانه بمان که خان و مانی

از کوه گرفتنت چه خیزد‌؟
جز آب که آن ز روی ریزد!

هم سنگ درین ره است و هم چاه
می‌دار ز هر دو چشم بر راه

مستیز که شحنه در کمین است
زنجیر مبر که آهنین است

تو طفل رهی و فتنه رهدار
شمشیر ببین و سر نگه‌دار

پیش‌آر ز دوستان تنی چند
خوش باش به‌رغم دشمنی چند ...


نظام گنجه‌ای (پند پدر به مجنون)

هر که مجموع نباشد به تماشا نرود
یار با یار سفرکرده به تنها نرود

باد، آسایش گیتی نزند بر دل ریش
صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود

بر دل‌آویختگان، عرصهٔ عالم تنگ‌ست
کآن که جایی به گل افتاد دگر جا نرود

هرگز اندیشهٔ یار از دل دیوانهٔ عشق
به تماشای گل و سبزه و صحرا نرود

به سر خار مغیلان بروم با تو چنان
به ارادت که یکی بر سر دیبا نرود

با همه رفتن زیبای تذرو اندر باغ
که به شوخی برود پیش تو زیبا نرود

گر تو ای تخت سلیمان! به سر ما زین دست
رفت خواهی عجب ار مورچه در پا نرود

باغبانان به شب از زحمت بلبل چونند
که در ایام گل از باغچه غوغا نرود

همه عالم سخنم رفت و به گوشت نرسید
آری آن جا که تو باشی سخن ما نرود

هر که ما را به نصیحت ز تو می‌پیچد روی
گو به شمشیر که «عاشق به مدارا نرود»

ماهِ رخسار بپوشی تو بت یغمایی
تا دل خلقی از این شهر به یغما نرود

گوهر قیمتی از کام نهنگان آرند
هر که او را غم جان‌ست به دریا نرود

سعدیا بار کش و یار فراموش مکن
مهر وامق به جفا کردن عذرا نرود

افسانه و افسون، سازندهای اندیشه و جان ایرانی، نگاشته محمدباقر طباطبایی

«دو برابر مرگم مُرده‌ام و نصف زندگی‌ام، زندگی نکرده‌ام.»

بهرام بیضایی

بدرود ای هنری مرد آزاده

‍ ‍ «بیست‌‌سال در سایه‌سار خِرَد»

همه چیز از یک رؤیا آغاز شد؛ رؤیایِ سبز بازگشت به ریشه‌ها. در تابستان گرم ۱۳۸۳، در تالارهای دانشکدۀ ادبیات دانشگاه فردوسی، جمعی از فرزانگان گرد هم آمدند تا چراغی برافروزند که روشنایش را از «خرد» و مرامش را از «فردوسی» وام گرفته بود. خردسرای فردوسی سرانجام در دی‌ماه ۱۳۸۴ سربرآورد تا مأمنی برای گفت‌وگو با تاریخ و فرهنگ ایران باشد؛ نهالی که در آغاز، در ساختمانی کوچک اما گرم در خیابان ابن‌سینا پا گرفت، با دست دوستداران فردوسی و شاهنامه آبیاری شد، و به‌زودی درختی سایه‌گستر گشت تا ثابت کند عشق به شاهنامه مثل خون در رگ‌های این شهر و مردمانش جاری‌ست.

ما از همان ابتدا عهدی نانوشته با تاریخ بستیم که نگذاریم غبار غریب فراموشی بر چهرۀ نجیب طوس و پاژ بنشیند. از همین باور پولادین بود که اردیبهشت‌های هُجیر ما، هر سال در بیست‌وپنجمین روز خود، به میعادگاهی جهانی بدل گشت. روزی که خردسرا، طوس را نبض تپندۀ جهان می‌کرد تا در شکوه همایش‌های ملی و بین‌المللی، طنین نام فردوسی و پیام شاهنامه، مرزها را درنوردد.
اما این خردسرا، خانه‌ای برای تمام فصل‌ها بود. با برپایی همایش‌های میان‌فصلی و برگزاری نشست‌های پیوستۀ نقد کتاب، چراغ نقد و نظر را روشن نگاه داشتیم تا خرد، نه یک شعار و نام، که یک جریان مستمر و سیال و زنده باشد.
در عرصۀ قلم و اندیشه نیز، پرواز ما از حصار دیوارها فراتر رفت. فصلنامۀ «پاژ» اکنون شناسنامۀ پژوهش‌های فردوسی‌شناسی و آینۀ تمام‌نمای ادب حماسی است. از تدوین دقیق «گاه‌شمار فردوسی» تا انتشار مجموعۀ ارزشمند «شاهنامه‌پژوهی» و «سخن‌های دانندگان» و روایتِ بیش از دو دهه صبوری در کتاب «بیست‌وپنج سال»، انتشارات ما کوشید تا حافظۀ تاریخی این مرزوبوم را در جریدۀ عالم ثبت و ماندگار کند.
اما از آن‌جاکه پای ارادت ما مرز نمی‌شناخت، با سفرهای علمی و ایران‌شناسی، برای لمس دوبارۀ ریشه‌های کهن به راه افتادیم و این تکاپو، به تولد خردسراهایی در دیگر شهرستان‌ها و سرزمین‌های دور انجامید. امروز پنجره‌های این خانه به سوی جهان گشوده است؛ از همکاری با یونسکو و آکادمی علوم تاجیکستان تا برقراری پیوند با فرهنگستان‌های زبان و ادب فارسی و هنر، خردسرا سفیر فرهنگی ایران در جهان شده است. این گسترشِ فرامرزی، نشانۀ اندیشه‌ای است که فرهنگ را از بوم خویش می‌جوید و خرد را برای جهانیان می‌خواهد.
بیست سال گذشت؛ بیست سال لبریز از عطر کتاب، شوق سفر، شکوه همایش و  پیوند ناگسستنی دوستی‌ها. امروز که به پشت سر می‌نگریم، کارنامه‌ای را می‌بینیم که با نامِ استادانی بزرگ مُهر افتخار خورده است. اکنون در آستانۀ بیست‌سالگی، خردسرای فردوسی از فراز ساختمانِ اهداییِ خیابان معلم، به افق‌های روشن فردا می‌نگرد. مسیر ما روشن است: تداوم راه دانایی، پیوند با جهانیان و اعتلای نام بلند ایران. ما همچنان ایستاده‌ایم؛ به استواری دماوند و صبوری طوس. برایِ زبان پارسی، برایِ سربلندی این خاک زرخیز و برایِ شکوهِ بی‌پایانِ خرد.

خردسرای فردوسی؛ بیست سال پاسداری از اندیشه و هویت.

حامد مهراد
دی‌ماه ۱۴۰۴

@kheradsarayeferdowsi

خرد داند که هر که کاری بکند به آلتی از بهر مقصودی، اگر بی آن کار مر او ممکن باشد مر آن مقصود را حاصل کردن، او نه حکیم باشد. از بهر آنکه فعل او لهو باشد. و همچنین اگر مر آن کار را بی آن آلت بتواند کردن، آن آلت مر او را بی‌کار و بیهوده باشد.

ناصرخسرو (زاد المسافرین)

یک میلیون تومان معادل حدود هفت دلار است.

امروز پانزدهم دی‌ماه یک‌هزار و چهارصد و چهار

📢درس‌گفتار «مقدمات پژوهش در معماری ایران در دوران اسلامی»

در ادامه فهرستی از مباحث مطرح در این دوره را مشاهده می‌کنید. نسخه‌ی ویدئویی جلسات به عناوین هرجلسه پیوست است.
همچنین می‌توانید با جست‌وجوی هشتگ #درس_گفتار در کانال تلگرام آسمانه، به نسخه‌های ویدئویی دسترس پیدا کنید.


🔸فهرست مباحث

مقدمه

فصل ۱. معماری ایرانی و معماری اسلامی

درس ۱: معماری ایران یا معماری ایرانی

درس ۲: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۱)

درس ۳: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۲)

درس ۴: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۳)

درس۵: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۴)

درس ۶: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۵)

درس۷: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۶)

درس ۸: چون‌وچرا در مفهوم «هنر و معماری اسلامی» (۷)

فصل ۲. سرآغاز تاریخیِ معماری دوران اسلامی

درس ۹: ایران و همسایگان در آستانه‌ی ظهور اسلام

درس ۱۰: ایران در آستانه‌ی ظهور اسلام

درس‌ ۱۱: سرآغاز معماری دوران اسلامی (۱)

درس ۱۲: سرآغاز معماری دوران اسلامی (۲)

درس‌ ۱۳: سرآغاز معماری دوران اسلامی (۳)

درس ۱۴: سرآغاز معماری دوران اسلامی (۴)

درس‌ ۱۵: سرآغاز معماری دوران اسلامی (۵)


فصل ۳. دانشوران تاریخ معماری ایران 

درس ۱۶: ارنست هرتسفلد

درس ۱۷: کی‌. ای. سی. کرسول

درس‌ ۱۸: جریانات غربی (۱): خاستگاه و انگیزه‌ها 

درس ۱۹: آرتر آپم پوپ

درس ۲۰: جریانات غربی (۲): محور‌ها و سنت‌های علمی

درس ۲۱: جریانات غربی (۳): دنباله‌ی محور‌ها و سنت‌های علمی

درس ۲۲: الگ گرابار

درس ۲۳: محمدکریم پیرنیا (۱)

درس ۲۴: محمدکریم پیرنیا (۲) 

درس ۲۵: محمدکریم پیرنیا (۳)

درس ۲۶: مؤسسات (۱)

درس ۲۷: مؤسسات (۲)

درس ۲۸: باقر شیرازی

درس ۲۹: سنت‌گرایان (۱)

درس ۳۰: سنت‌گرایان (۲)

درس ۳۱: سنت‌گرایان (۳)

درس ۳۲: سنت‌گرایان (۴)

درس ۳۳: سنت‌گرایان (۵)

درس ۳۴: اردلان و بختیار

درس ۳۵: حاجی‌قاسمی و نوایی (۱)

درس ۳۶:حاجی‌قاسمی و نوایی (۲)

درس ۳۷: حاجی‌قاسمی و نوایی (۳)

درس ۳۸: حاجی‌قاسمی و نوایی (۴)

درس ۳۹:حاجی‌قاسمی و نوایی (۵)

درس ۴۰: حاجی‌قاسمی و نوایی (۶)

درس ۴۱: حاجی‌قاسمی و نوایی (۷)

درس ۴۲: حاجی‌قاسمی و نوایی (۸)

فصل ۴. عاملان معماری

درس ۴۳: عاملان معماری (۱)

درس ۴۴: عاملان معماری (۲)

درس ۴۵: عاملان معماری (۳)

درس ۴۶: عاملان معماری (۴)

فصل ۵. نهاد، کارکرد، کالبد

درس ۴۷: نهاد، کارکرد، کالبد (۱)

درس ۴۸: نهاد، کارکرد، کالبد (۲)

درس ۴۹: نهاد، کارکرد، کالبد (۳)



#مهرداد_قیومی #درس_گفتار
@asmaaneh

چه رونق بماند در آن مرز و بوم
که بازو گشاید تبهکار شوم؟

مکن پرورش سفله را زینهار
درختی که خار است بارش، مکار


حزین لاهیجی