‼️Цистит — сийдик пуфагининг яллиғланиши бўлиб, кўпинча бактериал инфекция натижасида юзага келади.Цистит сийдик йўллари инфекциясининг (СЙИ) энг кенг тарқалган турларидан бири ҳисобланади.Цистит ҳар қандай ёшдаги одамларда учрайди, аммо аёлларда эркакларга қараганда кўпроқ кузатилади.❕✅

Сабаблари:❓

• 🛑Бактериал инфекция: Систитнинг асосий сабаби бактерияларнинг, кўпинча E. coli (ичак таёқчаси) нинг сийдик пуфагига кириши ва кўпайишидир. Бактериялар одатда анусдан сийдик йўлига ўтади.
• 🛑Анатомик хусусиятлар: Аёлларда сийдик йўлининг қисқалиги бактерияларнинг сийдик пуфагига осонроқ киришига имкон беради.
• 🛑Жинсий алоқа: Жинсий алоқа сийдик йўлига бактерияларнинг киришига ёрдам бериши мумкин.
• 🛑Иммунитетнинг пасайиши: Иммунитет тизимининг заифлашиши инфекцияга қарши курашиш қобилиятини пасайтиради.
• 🛑Сийдик пуфагининг тўлиқ бўшатилмаслиги: Сийдик пуфагининг тўлиқ бўшатилмаслиги бактерияларнинг кўпайиши учун қулай муҳит яратади.
• 🛑Сийдик йўлларининг обструкцияси: Сийдик йўлларининг тўсилиши (масалан, сийдик тошлари, простата безининг катталашиши) сийдикнинг нормал оқимини бузади ва инфекция хавфини оширади.
• 🌀Менопауза: Менопауза даврида эстроген гормонининг камайиши сийдик йўлларининг ҳимоя қатламини юпқалаштиради ва инфекцияга мойилликни оширади.
• ⛔️Бошқа касалликлар: Қандли диабет, ОИВ инфекцияси ва бошқа иммунитетни пасайтирувчи касалликлар систит хавфини оширади.

🌀Аломатлари:

• 🛑Тез-тез сийиш: Сийдик пуфагини бўшатишга тез-тез эҳтиёж сезиш.
• 🛑Қистовчи сийиш: Сийдикни ушлаб туришнинг қийинлиги.
• 🛑Сийдик чиқариш пайтида оғриқ ёки ачишиш: Дизурия деб аталадиган бу аломат систитнинг энг характерли белгиларидан биридир.
• 🛑Сийдикнинг буланиши ёки ғалати ҳидга эга бўлиши: Сийдикда йиринг ёки қон аралашмаси бўлиши мумкин.
• 🛑Қориннинг пастки қисмида босим ёки оғриқ: Қориннинг пастки қисмида ноқулайлик ёки оғриқ ҳисси.
• 🛑Сийдикда қон (гематурия): Сийдикда қон бўлиши мумкин, бу эса сийдикнинг пушти ёки қизил рангга киришига олиб келади.
• 🛑Иситма ва қалтираш (оғир ҳолларда): Агар инфекция буйракларга тарқалса, иситма ва қалтираш пайдо бўлиши мумкин.
✍️✍️✍️✍️✍️✍️

Систитни даволаш❕✅

❌Зираворларга бой
❌Аччиқ, шўр
❌Тузланган овқатлардан
❌Спиртли ичимликлардан чекланиш
✅Кунига 1,5–2 литр сув ичиш тавсия этилади

Инфекцион систитда антибиотиклар, фитопрепаратлар, яллиғланишга қарши ва оғриқ қолдирувчи дорилар қўлланилади.

❗️Ўткир цистит даври 7–14 кун. Даволанишнинг биринчи ёки иккинчи кунида енгиллик пайдо бўлиши мумкин, аммо сийдик таҳлиллари тўлиқ меъёрлашгунча даволашни тўхтатмаслик керак.

💉Цистит даволашда Ультрафлокс препаратидан фойдаланиш мумкин. Циститнинг асосий қўзғатувчиси E. coli га таъсир қилиб, уни йўқ қилади.

Дозалаш:

Кунига 1 флакондан 2 маҳал, 3–5 кун

👨‍⚕️Шифокор кўрсатмаси билан қабул қилинади.
🏥Барча дорихоналарда мавжуд.

👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

Бугунги мавзу 🌡

Истма (иситма) — бу организм ҳароратининг меъёрдан юқори кўтарилиши бўлиб, у организмнинг ҳимоя-адаптация реакциясидир.

Норма:
👉36.0 – 37.0°C

Истма:
👉≥ 37.5°C

🧠Патофизиологияси

Истма маркази — гипоталамусда жойлашган.

Жараён:
1. Инфекция (бактерия, вирус) →
2. Пирогенлар ажралиши (эндоген/экзоген) →
3. Простагландин Е2 ↑ →
4. Гипоталамус “set point” ↑ →
5. Тана ҳарорати кўтарилади
✍️✍️✍️✍️✍️✍️


🦠Сабаблари

1️⃣Инфекцион:
• Бактериялар
• Вируслар
• Замбуруғлар
• Паразитлар

2️⃣Ноинфекцион:
• Яллиғланиш (аутоиммун)
• Онкологик касалликлар
• Дори реакциялари
• Травмалар
✍️✍️✍️✍️✍️✍️

📊Истма турлари (ҳароратга кўра)
• 🔹Субфебрил: 37.1–38°C
• 🔹Ўртача: 38–39°C
• 🔹Юқори: 39–41°C
• 🔹Гиперпиретик: >41°C ⚠️

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

📈Истманинг босқичлари

1. 🔹Кўтарилиш босқичи (stadium incrementi)
• Қалтираш
• Совуққотиш
• Тер чиқмайди

2. 🔹Плато босқичи (stadium fastigii)
• Ҳарорат юқори ҳолда туради
• Юз қизаради
• Тахикардия

3. 🔹Пасайиш босқичи (stadium decrementi)
• Лизис (аста-секин)
• Кризис (тез тушиш) ⚠️

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

⚠️Асосий симптомлар
• Ҳарорат кўтарилиши
• Қалтираш
• Терлаш
• Бош оғриғи
• Холсизлик
• Тахикардия

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

🔍Диагностика
• Тана ҳароратини ўлчаш
• Қон таҳлили (лейкоцитоз)
• СРБ, СОЭ
• Инфекция манбасини топиш

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

💊Даволаш

1️⃣Этиологик:
• Антибиотик (бактерияда)
• Антивирус (вирусда)

2️⃣Симптоматик:
• Антипиретиклар:
• Парацетамол
• Ибупрофен

3️⃣Қўшимча:
• Кўп суюқлик
• Ётиш режими
✍️✍️✍️✍️✍️✍️

❗️Қачон хавфли?
• 39°C узоқ вақт
• Болаларда судорога
• Онг бузилиши
• Сепсис гумони

👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

📌Ҳолат:

23 ёшли аёл бемор шифохонага қуйидаги шикоятлар билан мурожаат қилди:
• 2 кундан бери ҳарорат 38.8°C
• Қалтираш
• Бош оғриғи
• Холсизлик
• Сийдик чиқаришда ачишиш

Кўрикда:
• Тана ҳарорати: 39°C
• Пульс: 102/мин
• Қорин пастки қисмида оғриқ
• Пастернацкий симптоми манфий

Лаборатория:
• Лейкоцитоз ↑
• СОЭ ↑
• Сийдик таҳлилида: лейкоцитлар ↑, бактериялар бор

👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

❓САВОЛЛАР

1. Энг эҳтимолий ташхис?

A) Грипп
B) Пиелонефрит
C) Систит
D) Менингит

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

2. Истманинг сабаби қайси?

A) Ноинфекцион
B) Бактериал инфекция
C) Гормонал
D) Аллергик

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

3. Қайси симптом систит учун энг характерли?

A) Йўтал
B) Дизурия
C) Қусиш
D) Кўриш бузилиши

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

4. Қайси текширув энг муҳим?

A) ЭКГ
B) Сийдик таҳлили
C) Рентген
D) ЭЭГ

✍️✍️✍️✍️✍️✍️

5. Дастлабки даволаш тактикаси?

A) Фақат дам олиш
B) Антибиотик терапия
C) Жарроҳлик
D) Инсулин

👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

Абдоминал грыжа операцияси 💡

👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

Аппендэктомия 💡

👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

Трахеостомия утказиш техникаси 📹


👩‍⚕ @medico_academy ⚡️

Трахея интубация килиш жарайони 📹


👩‍⚕ @medico_academy ⚡️