This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Qoyil! Endi meni tarjimam o’zbekcha ilk tarjima sifatida Ghayath Almadhounning rasmiy saytidan joy oldi. Habaringiz bor ushbu Falastin-Suriyalik shoirni 2 ta she’ri va bir qasidasini tarjima qilgan edim.
Sizdan nima so’rayman. She’rni o’qib bergan reelsimdagi kommentlar portlab ketdi, hamma Falastin uchun qo’lidan hechnarsa kelmasligi haqida yozgan. Qo’lingizdan ko’p narsa keladi. Qo’llab quvvatlang. Ghayath Almadhounga follow bo’ling, sherlarini o’qing, tarjima qiling, o’z sahifalaringizda joylang. Agar o’sha vaqtda faqat Mubashshir Ahmad emas butun xalq Falastinni qo’llab quvvatlash uchun “stand up” qilganda Mubashshir Ahmad qamalmasdi. Meni qo’limdan kelgani tarjima va yoyish, bu sizni ham qo’lizdan keladi! Jim turish bu intelectual narsistlik. Kitobni o’qib yig’lab yengizga artib ketaversangizu atrofingizdagi nohaqliklarga ko’zingizni chirt yumib jim yursangiz bu narsistlik bo’ladi, o’qiganingizu, ilmingiz befoyda!
googledagi official cite: https://www.ghayathalmadhoun.com/
@ghayathalmadhoun insta
Sizdan nima so’rayman. She’rni o’qib bergan reelsimdagi kommentlar portlab ketdi, hamma Falastin uchun qo’lidan hechnarsa kelmasligi haqida yozgan. Qo’lingizdan ko’p narsa keladi. Qo’llab quvvatlang. Ghayath Almadhounga follow bo’ling, sherlarini o’qing, tarjima qiling, o’z sahifalaringizda joylang. Agar o’sha vaqtda faqat Mubashshir Ahmad emas butun xalq Falastinni qo’llab quvvatlash uchun “stand up” qilganda Mubashshir Ahmad qamalmasdi. Meni qo’limdan kelgani tarjima va yoyish, bu sizni ham qo’lizdan keladi! Jim turish bu intelectual narsistlik. Kitobni o’qib yig’lab yengizga artib ketaversangizu atrofingizdagi nohaqliklarga ko’zingizni chirt yumib jim yursangiz bu narsistlik bo’ladi, o’qiganingizu, ilmingiz befoyda!
googledagi official cite: https://www.ghayathalmadhoun.com/
@ghayathalmadhoun insta
❤41
As I lay Dying by William Foulkner
Otamning so‘nggi nafasiga guvoh bo‘lish bu ruhiyatimni butunlay o‘zgartirib yuborgan, hayot va o‘lim o‘rtasidagi parda naqadar yupqaligini ko‘rsatgan juda og‘ir tajriba bo’lgan.
Bunday voqeadan keyin Faulknerning “As I lay dying”( O’lim to’shagida) asarini qayta o‘qish mutlaqo boshqacha va ancha og‘riqliroq ta’sir qilsa kerak deb bu asarni qayta boshlamoqchiman. (Kamdan kam asarni 2 marta o’qiyman)
Asar Addi Bandren ismli ayolning vafoti va uning vasiyatini bajarish uchun oilasining qilgan mashaqqatli safari haqida. Addi o‘limidan oldin o‘zini tug‘ilib o‘sgan joyi Jefferson shahriga dafn etishlarini so‘raydi.
Uning eri Ansi va besh farzandi (Kesh, Darl, Jewel, Dyui Dell va Vardaman) onasining tobutini aravaga ortib, jazirama issiqda, suv toshqinlari va turli ofatlar ostida Jefferson sari yo‘l oladilar.
Asar nihoyatda vahimali yozilgan. O’lim shunday muddatki yoki o’lim to’shagida yotish shunday holatki endi uyerda so’zlar tugaydi. Ong osti oqimida yozilish sababi ham shudir balki. Menga eng yoqgan ong osti oqimi Addiniki edi. Addi hayotligida so‘zlarga ishonmagan. Uning fikricha, "sevgi", "qo‘rquv", "g‘urur" “gunoh” kabi so‘zlar shunchaki bo‘shliqni to‘ldirish uchun o‘ylab topilgan. U hayotning ma’nosini so‘zlarda emas, balki og‘riqda va qonda deb bilgan. Uning Jefferson shahriga ko‘milishni vasiyat qilishi sevgidan emas, balki eri Ansidan o‘ch olish istagidan tug‘ilgan.
Eng kichik farzand Vardamanning "My mother is a fish" degan bir jumlalik bo‘limi adabiyot tarixidagi eng mashhur qismlardan biri.(bu qismni chuqur tahlil qilsangiz non ustiga saryog’ tezis bo’ladi)
Har bir bo‘lim qahramonning xarakteriga mos so‘z boyligi bilan yozilgan. Masalan, Keshning (duradgor) bo‘limlari aniq, qisqa va tartibli, Darlniki esa falsafiy va murakkab. Bu darajadagi uslubiy mahorat Nobel qo‘mitasi uchun eng yuqori mezonlardan bo’lgan.
Bu asarni spoiler qilib qo’yishni hohlamayman. Ushbu Nobel mukofotini olgan asarni o’zingiz o’qishingizni qattiq hohlardim. Menimcha 30+ ga ko’proq yoqadi.
Nimaga 30+ dedim chunki bu yoshgacha o’lim uzoqdagi tumanli ko’rinmas, hatto sizgacha yetib kelmasdek abstract narsa bo’lib ko’rinadi. ( men 30chi tug’ulgan kunimni azadek kutib oldim:)) Ikkinchidan, 30 dan keyin yolg’izlik tushunchasi insonga shu yoshdan bo’y ko’rsatadi. Uchunchidan, masulyat yuki, oila kabi tushunchalarni (bazan o’likdan ko’ra tish og’riging kuchliligi kabilarni) yaxshi tahlil qila oladi.
Quotes;
“Mening onam baliq”
“Seni yaratish uchun ikkita odam, o’lishing uchun bir o’zing yetarlisan”
“Yashashdan maqsad uzoq vaqt o’lik yotishga tayyorgarlik ko’rish”
The reason you will not say it is, when you say it, even to yourself, you will know it is true”
“O’zbek tilidagi tarjimasini topa olmadim. Nahotki shunday asar tarjima qilinmagan” Qiziq?
Otamning so‘nggi nafasiga guvoh bo‘lish bu ruhiyatimni butunlay o‘zgartirib yuborgan, hayot va o‘lim o‘rtasidagi parda naqadar yupqaligini ko‘rsatgan juda og‘ir tajriba bo’lgan.
Bunday voqeadan keyin Faulknerning “As I lay dying”( O’lim to’shagida) asarini qayta o‘qish mutlaqo boshqacha va ancha og‘riqliroq ta’sir qilsa kerak deb bu asarni qayta boshlamoqchiman. (Kamdan kam asarni 2 marta o’qiyman)
Asar Addi Bandren ismli ayolning vafoti va uning vasiyatini bajarish uchun oilasining qilgan mashaqqatli safari haqida. Addi o‘limidan oldin o‘zini tug‘ilib o‘sgan joyi Jefferson shahriga dafn etishlarini so‘raydi.
Uning eri Ansi va besh farzandi (Kesh, Darl, Jewel, Dyui Dell va Vardaman) onasining tobutini aravaga ortib, jazirama issiqda, suv toshqinlari va turli ofatlar ostida Jefferson sari yo‘l oladilar.
Asar nihoyatda vahimali yozilgan. O’lim shunday muddatki yoki o’lim to’shagida yotish shunday holatki endi uyerda so’zlar tugaydi. Ong osti oqimida yozilish sababi ham shudir balki. Menga eng yoqgan ong osti oqimi Addiniki edi. Addi hayotligida so‘zlarga ishonmagan. Uning fikricha, "sevgi", "qo‘rquv", "g‘urur" “gunoh” kabi so‘zlar shunchaki bo‘shliqni to‘ldirish uchun o‘ylab topilgan. U hayotning ma’nosini so‘zlarda emas, balki og‘riqda va qonda deb bilgan. Uning Jefferson shahriga ko‘milishni vasiyat qilishi sevgidan emas, balki eri Ansidan o‘ch olish istagidan tug‘ilgan.
Eng kichik farzand Vardamanning "My mother is a fish" degan bir jumlalik bo‘limi adabiyot tarixidagi eng mashhur qismlardan biri.(bu qismni chuqur tahlil qilsangiz non ustiga saryog’ tezis bo’ladi)
Har bir bo‘lim qahramonning xarakteriga mos so‘z boyligi bilan yozilgan. Masalan, Keshning (duradgor) bo‘limlari aniq, qisqa va tartibli, Darlniki esa falsafiy va murakkab. Bu darajadagi uslubiy mahorat Nobel qo‘mitasi uchun eng yuqori mezonlardan bo’lgan.
Bu asarni spoiler qilib qo’yishni hohlamayman. Ushbu Nobel mukofotini olgan asarni o’zingiz o’qishingizni qattiq hohlardim. Menimcha 30+ ga ko’proq yoqadi.
Nimaga 30+ dedim chunki bu yoshgacha o’lim uzoqdagi tumanli ko’rinmas, hatto sizgacha yetib kelmasdek abstract narsa bo’lib ko’rinadi. ( men 30chi tug’ulgan kunimni azadek kutib oldim:)) Ikkinchidan, 30 dan keyin yolg’izlik tushunchasi insonga shu yoshdan bo’y ko’rsatadi. Uchunchidan, masulyat yuki, oila kabi tushunchalarni (bazan o’likdan ko’ra tish og’riging kuchliligi kabilarni) yaxshi tahlil qila oladi.
Quotes;
“Mening onam baliq”
“Seni yaratish uchun ikkita odam, o’lishing uchun bir o’zing yetarlisan”
“Yashashdan maqsad uzoq vaqt o’lik yotishga tayyorgarlik ko’rish”
The reason you will not say it is, when you say it, even to yourself, you will know it is true”
“O’zbek tilidagi tarjimasini topa olmadim. Nahotki shunday asar tarjima qilinmagan” Qiziq?
❤12
Asardagi eng falsafiy fikrlovchi Darlni ong oqimini tarjima qilib bergim keldi sizlarga, lekin qo’rqamanki hiralashtirib qo’yishim mumkin.
In a strange room you must empty yourself for sleep. And before you are emptied for sleep, what are you. And when you are emptied for sleep, you are not. And when you are filled with sleep, you never were. I don't know what I am. I don't know if I am or not. Jewel knows he is, because he does not know that he does not know whether he is or not. He cannot empty himself for sleep because he is not what he is and he is what he is not. Beyond the unlamped wall I can hear the rain shaping the wagon that is ours, the load that is no longer theirs that felled and sawed it nor yet theirs that bought it and which is not ours either, lie on our wagon though it does, since only the wind and the rain shape it only to Jewel and me, that are not asleep. And since sleep is is-not and rain and wind are was, it is not. Yet the wagon is, because when the wagon is was, Addie Bundren will not be. And Jewel is, so Addie Bundren must be. And then I must be, or I could not empty myself for sleep in a strange room. And so if I am not emptied yet, I am is.
How often have I lain beneath rain on a strange roof, thinking of home.
In a strange room you must empty yourself for sleep. And before you are emptied for sleep, what are you. And when you are emptied for sleep, you are not. And when you are filled with sleep, you never were. I don't know what I am. I don't know if I am or not. Jewel knows he is, because he does not know that he does not know whether he is or not. He cannot empty himself for sleep because he is not what he is and he is what he is not. Beyond the unlamped wall I can hear the rain shaping the wagon that is ours, the load that is no longer theirs that felled and sawed it nor yet theirs that bought it and which is not ours either, lie on our wagon though it does, since only the wind and the rain shape it only to Jewel and me, that are not asleep. And since sleep is is-not and rain and wind are was, it is not. Yet the wagon is, because when the wagon is was, Addie Bundren will not be. And Jewel is, so Addie Bundren must be. And then I must be, or I could not empty myself for sleep in a strange room. And so if I am not emptied yet, I am is.
How often have I lain beneath rain on a strange roof, thinking of home.
🔥19
100 ta it sharpaga qarab hursa sharpa haqiqiymikin deb o’ylab qolasan
❤🔥37
. Ko’p narsalar yozmoqchi edim “Aljernon uchun gullar” haqida, lekin hozir shunchaki devorga qarab devorqog’ozdagi shakllar bo’ylab ko’zimni yurgizib ularni sanab chiqsamda sizga tagiga chizib chiqgan misralarimni tarjimasini ulashsam
• "Qaysi biri yomonroq ekanini bilmayman: o‘zligingni anglamasdan baxtli bo‘lishmi yoki doim orzu qilgan odamingga aylanib, o‘zingni yolg‘iz his qilishmi?"
• "Men qo‘rqaman. Hayotdan, o‘limdan yoki yo‘qlikdan emas, balki hayotimni xuddi hech qachon yashamagandek besamar o‘tkazib yuborishdan qo‘rqaman."
• "Kitoblar, musiqa va men o‘ylashim mumkin bo‘lgan narsalar borligi uchun Xudoga shukur."
• "Intellekt (aql-idrok) — insonning eng buyuk tuhfalaridan biri. Ammo ko‘pincha bilimga bo‘lgan intilish mehr-muhabbatga bo‘lgan ehtiyojni siqib chiqaradi. Buni yaqinda o‘z tajribamda kashf qildim. Men buni sizga gipoteza sifatida taqdim etaman: Mehr berish va qabul qilish qobiliyatidan mahrum bo‘lgan aql-idrok aqliy va axloqiy tanazzulga, nevrozga va hatto psixozga olib keladi. O‘z-o‘ziga mahliyo bo‘lgan va insoniy munosabatlardan voz kechgan aql faqat zo‘ravonlik va azobga yetaklaydi."
• "Agar odamlarga ustingizdan kulishga ruxsat bersangiz, do‘st orttirish oson kechadi." (Izoh: Bu qahramonning aqli zaif bo‘lgan davridagi sodda qarashlari)
• "Endi tushunib yetdimki, kollejga borish va ta’lim olishning muhim sabablaridan biri — butun umr ishonib kelgan narsalaringiz aslida haqiqat emasligini va hech narsa ko‘ringandek bo‘lmasligini anglashdir."
• "Qanchalik g‘alati: o‘zini samimiy va madaniyatli hisoblaydigan, qo‘lsiz-oyoqsiz yoki ko‘zi ojiz tug‘ilgan odamni kamsitishni xayoliga ham keltirmaydigan kishilar — aqli zaif odamni haqorat qilishni hech qanday ayb deb bilishmaydi."
• "Qaysi biri yomonroq ekanini bilmayman: o‘zligingni anglamasdan baxtli bo‘lishmi yoki doim orzu qilgan odamingga aylanib, o‘zingni yolg‘iz his qilishmi?"
• "Men qo‘rqaman. Hayotdan, o‘limdan yoki yo‘qlikdan emas, balki hayotimni xuddi hech qachon yashamagandek besamar o‘tkazib yuborishdan qo‘rqaman."
• "Kitoblar, musiqa va men o‘ylashim mumkin bo‘lgan narsalar borligi uchun Xudoga shukur."
• "Intellekt (aql-idrok) — insonning eng buyuk tuhfalaridan biri. Ammo ko‘pincha bilimga bo‘lgan intilish mehr-muhabbatga bo‘lgan ehtiyojni siqib chiqaradi. Buni yaqinda o‘z tajribamda kashf qildim. Men buni sizga gipoteza sifatida taqdim etaman: Mehr berish va qabul qilish qobiliyatidan mahrum bo‘lgan aql-idrok aqliy va axloqiy tanazzulga, nevrozga va hatto psixozga olib keladi. O‘z-o‘ziga mahliyo bo‘lgan va insoniy munosabatlardan voz kechgan aql faqat zo‘ravonlik va azobga yetaklaydi."
• "Agar odamlarga ustingizdan kulishga ruxsat bersangiz, do‘st orttirish oson kechadi." (Izoh: Bu qahramonning aqli zaif bo‘lgan davridagi sodda qarashlari)
• "Endi tushunib yetdimki, kollejga borish va ta’lim olishning muhim sabablaridan biri — butun umr ishonib kelgan narsalaringiz aslida haqiqat emasligini va hech narsa ko‘ringandek bo‘lmasligini anglashdir."
• "Qanchalik g‘alati: o‘zini samimiy va madaniyatli hisoblaydigan, qo‘lsiz-oyoqsiz yoki ko‘zi ojiz tug‘ilgan odamni kamsitishni xayoliga ham keltirmaydigan kishilar — aqli zaif odamni haqorat qilishni hech qanday ayb deb bilishmaydi."
🥰30
Faust va Malta Yahudiysi.
Kristofer Marloning (16-asr) qahramonlarini kuzatib bir narsaga amin bo‘ldim: uning qahramonlari shunchaki yovuz qahramonlar emas, ular juda aqlli yovuzlar(Makiavellian qahramon deb ham ataladi, asar boshidagi Makiavelli alohida mavzu). Ular o‘z gunohlarini oqlash uchun dunyodagi eng qudratli narsadan yani muqaddas matnlardan foydalanishadi. Agar e’tibor bergan bo‘lsangiz, Doktor Faust ham, "Malta yahudiysi"dagi Barabas ham o‘z yo‘lini oqlash uchun Injil va Tavrotni shunday ustalik bilan "qirqib" olishadiki, natijada haqiqat teskarisiga aylanib qoladi.
Faustning dastlabki monologini o‘qisak, uning naqadar katta mantiqiy xatoga yo‘l qo‘yganini ko‘ramiz. U Injildan: "Gunohning evazi o‘limdir" degan gapni o’qiydi va to‘xtaydi. Keyin esa: "Agar bizda gunoh yo‘q desak, o‘zimizni aldaymiz" degan jumlani topadi. Uning xulosasi shunday: "Demak, baribir gunoh qilamiz, baribir o‘lamiz. Unda hammasiga qo‘l siltab, sehrgarlik bilan shug‘ullanganim ma’qul!" Demak shaytonni maqsadi insonga gunohni qildirishdanam ko’ra, “endi orqaga yo’l yo’q dalshe davom etamiz” deyish ekan. Bu yerda Faustning "aqlli" hiylasini ko‘rib turibmiz. U o‘zi iqtibos keltirgan jumlalarning ikkinchi yarmini qasddan tashlab ketadi. Injilning o‘sha joyida, "...lekin Xudoning inoyati abadiy hayotdir" yoki "...agar gunohlarimizga iqror bo‘lsak, U bizni kechiradi" degan davomi bor edi. Faust kechirimlilikni emas, o‘limni tanlaydi, chunki unga o‘z mutakabbirligi (mag‘rurligi) kibri uchun bahona kerak edi.
Endi Barabasga Keladigan bo’lsak: U o‘z boyliklari haqida gapirganda: "Bu yahudiylarga va’da qilingan baraka, Ibrohim alayhissalomning baxti mana shunda edi", deb maqtanadi: Men tanlanganman, men kitob egasiman, men Xristianlardan ustunman, men cho’chqa yeydiganlardan ustunman. U dengizdagi kemalarini va sandiqdagi tilla tangalarini ilohiy bir lutf sifatida talqin qilib maqtanadi. Bu yerda ham o‘sha tanish uslub: Barabas muqaddas bitiklarning faqat moddiy muvaffaqiyat haqidagi qismini oladiyu, lekin o‘sha barakaga loyiq bo‘lish uchun talab qilinadigan ma’naviy poklikni, insoniylikni, mehr muruvvat va sevgini unutadi. U "Men Xudo tanlagan bandaman, demak, nima qilsam ham boyligim mening haq ekanligimga dalil" degan mantiq bilan ish tutadi. U boylikni ma’naviy mezon qilib oladi, vaholanki, uning qilayotgan ishlari (aldov, qotillik) u da’vo qilayotgan muqaddas qadriyatlarga mutlaqo zid bo’lgan.
Sourse of attached picture: RSC SPECIAL: DIRECTOR JUSTIN AUDIBERT ON THE JEW OF MALTA
Kristofer Marloning (16-asr) qahramonlarini kuzatib bir narsaga amin bo‘ldim: uning qahramonlari shunchaki yovuz qahramonlar emas, ular juda aqlli yovuzlar(Makiavellian qahramon deb ham ataladi, asar boshidagi Makiavelli alohida mavzu). Ular o‘z gunohlarini oqlash uchun dunyodagi eng qudratli narsadan yani muqaddas matnlardan foydalanishadi. Agar e’tibor bergan bo‘lsangiz, Doktor Faust ham, "Malta yahudiysi"dagi Barabas ham o‘z yo‘lini oqlash uchun Injil va Tavrotni shunday ustalik bilan "qirqib" olishadiki, natijada haqiqat teskarisiga aylanib qoladi.
Faustning dastlabki monologini o‘qisak, uning naqadar katta mantiqiy xatoga yo‘l qo‘yganini ko‘ramiz. U Injildan: "Gunohning evazi o‘limdir" degan gapni o’qiydi va to‘xtaydi. Keyin esa: "Agar bizda gunoh yo‘q desak, o‘zimizni aldaymiz" degan jumlani topadi. Uning xulosasi shunday: "Demak, baribir gunoh qilamiz, baribir o‘lamiz. Unda hammasiga qo‘l siltab, sehrgarlik bilan shug‘ullanganim ma’qul!" Demak shaytonni maqsadi insonga gunohni qildirishdanam ko’ra, “endi orqaga yo’l yo’q dalshe davom etamiz” deyish ekan. Bu yerda Faustning "aqlli" hiylasini ko‘rib turibmiz. U o‘zi iqtibos keltirgan jumlalarning ikkinchi yarmini qasddan tashlab ketadi. Injilning o‘sha joyida, "...lekin Xudoning inoyati abadiy hayotdir" yoki "...agar gunohlarimizga iqror bo‘lsak, U bizni kechiradi" degan davomi bor edi. Faust kechirimlilikni emas, o‘limni tanlaydi, chunki unga o‘z mutakabbirligi (mag‘rurligi) kibri uchun bahona kerak edi.
Endi Barabasga Keladigan bo’lsak: U o‘z boyliklari haqida gapirganda: "Bu yahudiylarga va’da qilingan baraka, Ibrohim alayhissalomning baxti mana shunda edi", deb maqtanadi: Men tanlanganman, men kitob egasiman, men Xristianlardan ustunman, men cho’chqa yeydiganlardan ustunman. U dengizdagi kemalarini va sandiqdagi tilla tangalarini ilohiy bir lutf sifatida talqin qilib maqtanadi. Bu yerda ham o‘sha tanish uslub: Barabas muqaddas bitiklarning faqat moddiy muvaffaqiyat haqidagi qismini oladiyu, lekin o‘sha barakaga loyiq bo‘lish uchun talab qilinadigan ma’naviy poklikni, insoniylikni, mehr muruvvat va sevgini unutadi. U "Men Xudo tanlagan bandaman, demak, nima qilsam ham boyligim mening haq ekanligimga dalil" degan mantiq bilan ish tutadi. U boylikni ma’naviy mezon qilib oladi, vaholanki, uning qilayotgan ishlari (aldov, qotillik) u da’vo qilayotgan muqaddas qadriyatlarga mutlaqo zid bo’lgan.
Sourse of attached picture: RSC SPECIAL: DIRECTOR JUSTIN AUDIBERT ON THE JEW OF MALTA
❤20
Eyfel minorasini ijtimoiy tarmoqlarda ko’rib qolsam Ghayath Almadhounni o’sha gapi esimga tushadi: “Men Jazoirdan o’g’irlangan temirdan qurilgan Eyfel minorasi oldida rasmga tushaman”
👏33
Qanchalik farishtasan desa, “menmi men shu qadar pokmanki men tog’ni oldiga bormayman tog’ meni oldimga keladi, ha shunaqa tog’ni siljitar qadar pokman” deb o’ylaydi bazilar.
🔥34
Onam aytishi bo’yicha men bir liniya(qator) so’zdan tasirlanib ham yig’layverarkanman. I am a cry baby. U haq. Quyidagi G’azal contemporary literature ( zamonaviy adabiyot) dagi eng kuchli canon ga kiritilgan g’azallardan biri va ilk bor buni o’qib yig’laganman. Kechroq tahlilini qilib beraman. Hozir biroq Moby Dick asarining ilk so’zi “Call me Ishmael” esimga tushdi…..va sizga ulashdim
Tonight
By Agha Shahid Ali
Pale hands I loved beside the Shalimar
—Laurence Hope
Where are you now? Who lies beneath your spell tonight?
Whom else from rapture’s road will you expel tonight?
Those “Fabrics of Cashmere—” “to make Me beautiful—”
“Trinket”—to gem—“Me to adorn—How tell”—tonight?
I beg for haven: Prisons, let open your gates—
A refugee from Belief seeks a cell tonight.
God’s vintage loneliness has turned to vinegar—
All the archangels—their wings frozen—fell tonight.
Lord, cried out the idols, Don’t let us be broken;
Only we can convert the infidel tonight.
Mughal ceilings, let your mirrored convexities
multiply me at once under your spell tonight.
He’s freed some fire from ice in pity for Heaven.
He’s left open—for God—the doors of Hell tonight.
In the heart’s veined temple, all statues have been smashed.
No priest in saffron’s left to toll its knell tonight.
God, limit these punishments, there’s still Judgment Day—
I’m a mere sinner, I’m no infidel tonight.
Executioners near the woman at the window.
Damn you, Elijah, I’ll bless Jezebel tonight.
The hunt is over, and I hear the Call to Prayer
fade into that of the wounded gazelle tonight.
My rivals for your love—you’ve invited them all?
This is mere insult, this is no farewell tonight.
And I, Shahid, only am escaped to tell thee—
God sobs in my arms. Call me Ishmael tonight.
Tonight
By Agha Shahid Ali
Pale hands I loved beside the Shalimar
—Laurence Hope
Where are you now? Who lies beneath your spell tonight?
Whom else from rapture’s road will you expel tonight?
Those “Fabrics of Cashmere—” “to make Me beautiful—”
“Trinket”—to gem—“Me to adorn—How tell”—tonight?
I beg for haven: Prisons, let open your gates—
A refugee from Belief seeks a cell tonight.
God’s vintage loneliness has turned to vinegar—
All the archangels—their wings frozen—fell tonight.
Lord, cried out the idols, Don’t let us be broken;
Only we can convert the infidel tonight.
Mughal ceilings, let your mirrored convexities
multiply me at once under your spell tonight.
He’s freed some fire from ice in pity for Heaven.
He’s left open—for God—the doors of Hell tonight.
In the heart’s veined temple, all statues have been smashed.
No priest in saffron’s left to toll its knell tonight.
God, limit these punishments, there’s still Judgment Day—
I’m a mere sinner, I’m no infidel tonight.
Executioners near the woman at the window.
Damn you, Elijah, I’ll bless Jezebel tonight.
The hunt is over, and I hear the Call to Prayer
fade into that of the wounded gazelle tonight.
My rivals for your love—you’ve invited them all?
This is mere insult, this is no farewell tonight.
And I, Shahid, only am escaped to tell thee—
God sobs in my arms. Call me Ishmael tonight.
❤17
Bu betdagi Mitchelning nogironlik nazariyasi (Disability Studies) bo’yicha bu prizma meni miyamni portlatib yubordi🤯 bir o’qib ko’ring: (AI tarjima)
Ushbu bo‘limda nogironlik tushunchasi kvant fizikasi orqali Nyutonizm (Nyuton fizikasi) tanqidida qanday markaziy o‘rin tutganini ko‘rib chiqamiz. Karen Baradning ta’kidlashicha, Nyuton fizikasi shunday argumentni ilgari suradi: inson bir vaqtning o‘zida ham o‘lchov asbobining moddiy xususiyatlarini his qilishi, ham shu asbob yordamida o‘lchanayotgan ob’ekt yoki maydonning xossalarini aniqlashi imkonsizdir. Bu bo‘linish Nyutonchi fiziklar uchun "kesim" (kuzatuvchi va o‘lchov asbobi o‘rtasidagi aniq chegara) mavjudligini isbotlashga xizmat qiladi; bu esa o‘z navbatida boshqa bir narsaning xossalarini "neytral" tarzda kuzatish mumkin degan ishonchni tug‘diradi.
Ilmiy neytrallikka bo‘lgan ushbu hukmron ishonchni tanqid qilish uchun Barad kvant fizikasi formulalariga (xususan, Nils Bor qarashlariga) murojaat qiladi. Bor Nyutonizmni moddiya va o‘lchovning bir-biridan ajralmasligi orqali tanqid qilgan edi. Borning Nyutonizmga qarshi argumentini shakllantirishdagi asosiy tayanch nuqtalaridan biri — qorong‘u xonada qo‘lida tayoq ushlab turgan odam timsolidir. Bu odam avval tayoqning "og‘irligini" his qiladi, so‘ngra tayoq yordamida atrof-muhitni anglashga kirishadi.
Nyuton fizikasi nuqtayi nazaridan, bu vaziyatda kuzatuvchi va kuzatilayotgan narsa o‘rtasida "keskin ajralish" paydo bo‘ladi: tajriba o‘tkazuvchi yoki o‘lchov asbobining (tayoqning) moddiyligiga e’tibor qaratishi kerak, yoki tashqi moddiy borliqni o‘lchash harakati bilan band bo‘lishi lozim. Bu "yoki u, yoki bu" tarzidagi bo‘linish Nyutoncha poydevorni — ya’ni kuzatuvchini kuzatilayotgan narsadan butunlay ajratib olish mumkinligi haqidagi da’voni yaratadi. Kuzatuvchining kuzatilayotgan narsadan bunday "ayirib tashlanishi" fanning eng qimmatli mahsuli hisoblangan "neytrallik"ni keltirib chiqaradi.
Nogironlik tadqiqotlari bo‘yicha ko‘plab olimlar (va fenomenolog faylasuf Moris Merlo-Ponti) Borning yuqoridagi tasvirini ko‘zi ojiz insonlarning oq tayoqdan foydalanishiga o‘xshash ekanligini darrov payqashadi. "Tayayoq bilan harakatlanish" (Travel caning) o‘z ichiga oq tayoqni yoy shaklida siljitib, oldindagi yerni "his qilish"ni oladi. Bu jarayonda tayoqning rezina dastasini bo‘shroq ushlash orqali yer relyefini maksimal darajada sezgir idrok etish talab qilinadi. Aslida, tayoqning moddiy holatini his qilish va uning atrof-muhit bilan o‘zaro ta’siri — dunyo bo‘ylab muvaffaqiyatli harakatlanish uchun bir vaqtning o‘zida sodir bo‘ladigan muhim jarayonlardir.
Bundan farqli o‘laroq, Nyuton formulasi "ayri"likni o‘rnatadi: uning fikricha, inson yoki tayoqning og‘irligini, dastasining yopishqoqligini, sharining sakrashini va egilishini his qiladi, yoki yo‘lak yuzasini o‘rganib, to‘siqsiz yo‘nalishni tanlaydi. Nyutoncha qarashda ikkinchi harakat birinchisini siqib chiqaradi va aksincha.
Ammo Borning moddiyani o‘lchash jarayonidagi faol ishtirokchi deb tushuntiruvchi muqobil yo‘li orqali, posthumanistik nogironlik nazariyasi bizga shuni anglashga imkon beradiki: jismoniy holat (impairment) atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sirdan Nyutonizm da’vo qilgandek ajralgan emas.
Ushbu bo‘limda nogironlik tushunchasi kvant fizikasi orqali Nyutonizm (Nyuton fizikasi) tanqidida qanday markaziy o‘rin tutganini ko‘rib chiqamiz. Karen Baradning ta’kidlashicha, Nyuton fizikasi shunday argumentni ilgari suradi: inson bir vaqtning o‘zida ham o‘lchov asbobining moddiy xususiyatlarini his qilishi, ham shu asbob yordamida o‘lchanayotgan ob’ekt yoki maydonning xossalarini aniqlashi imkonsizdir. Bu bo‘linish Nyutonchi fiziklar uchun "kesim" (kuzatuvchi va o‘lchov asbobi o‘rtasidagi aniq chegara) mavjudligini isbotlashga xizmat qiladi; bu esa o‘z navbatida boshqa bir narsaning xossalarini "neytral" tarzda kuzatish mumkin degan ishonchni tug‘diradi.
Ilmiy neytrallikka bo‘lgan ushbu hukmron ishonchni tanqid qilish uchun Barad kvant fizikasi formulalariga (xususan, Nils Bor qarashlariga) murojaat qiladi. Bor Nyutonizmni moddiya va o‘lchovning bir-biridan ajralmasligi orqali tanqid qilgan edi. Borning Nyutonizmga qarshi argumentini shakllantirishdagi asosiy tayanch nuqtalaridan biri — qorong‘u xonada qo‘lida tayoq ushlab turgan odam timsolidir. Bu odam avval tayoqning "og‘irligini" his qiladi, so‘ngra tayoq yordamida atrof-muhitni anglashga kirishadi.
Nyuton fizikasi nuqtayi nazaridan, bu vaziyatda kuzatuvchi va kuzatilayotgan narsa o‘rtasida "keskin ajralish" paydo bo‘ladi: tajriba o‘tkazuvchi yoki o‘lchov asbobining (tayoqning) moddiyligiga e’tibor qaratishi kerak, yoki tashqi moddiy borliqni o‘lchash harakati bilan band bo‘lishi lozim. Bu "yoki u, yoki bu" tarzidagi bo‘linish Nyutoncha poydevorni — ya’ni kuzatuvchini kuzatilayotgan narsadan butunlay ajratib olish mumkinligi haqidagi da’voni yaratadi. Kuzatuvchining kuzatilayotgan narsadan bunday "ayirib tashlanishi" fanning eng qimmatli mahsuli hisoblangan "neytrallik"ni keltirib chiqaradi.
Nogironlik tadqiqotlari bo‘yicha ko‘plab olimlar (va fenomenolog faylasuf Moris Merlo-Ponti) Borning yuqoridagi tasvirini ko‘zi ojiz insonlarning oq tayoqdan foydalanishiga o‘xshash ekanligini darrov payqashadi. "Tayayoq bilan harakatlanish" (Travel caning) o‘z ichiga oq tayoqni yoy shaklida siljitib, oldindagi yerni "his qilish"ni oladi. Bu jarayonda tayoqning rezina dastasini bo‘shroq ushlash orqali yer relyefini maksimal darajada sezgir idrok etish talab qilinadi. Aslida, tayoqning moddiy holatini his qilish va uning atrof-muhit bilan o‘zaro ta’siri — dunyo bo‘ylab muvaffaqiyatli harakatlanish uchun bir vaqtning o‘zida sodir bo‘ladigan muhim jarayonlardir.
Bundan farqli o‘laroq, Nyuton formulasi "ayri"likni o‘rnatadi: uning fikricha, inson yoki tayoqning og‘irligini, dastasining yopishqoqligini, sharining sakrashini va egilishini his qiladi, yoki yo‘lak yuzasini o‘rganib, to‘siqsiz yo‘nalishni tanlaydi. Nyutoncha qarashda ikkinchi harakat birinchisini siqib chiqaradi va aksincha.
Ammo Borning moddiyani o‘lchash jarayonidagi faol ishtirokchi deb tushuntiruvchi muqobil yo‘li orqali, posthumanistik nogironlik nazariyasi bizga shuni anglashga imkon beradiki: jismoniy holat (impairment) atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sirdan Nyutonizm da’vo qilgandek ajralgan emas.
1🔥35
🤔🤔🤔Hmmm reaksiya yo’q😁haliroq soddaroq tilda tushuntirib beraman, nogiron insonlarga bo’lgan qarashingizni 180 gradusga o’zgartiraman
❤🔥42
#quotes
Dostoyevskiyni Telbasida Ippolit nima derdi.?
“- Men shunchaki daraxtlarni ko’rgani keldim” dermidi.
Ippolitni sog’indim!
Ippolit:
-Bilasizmi bu yerga daraxtlarni ko’raman deb kelgan edim
-o’liklar hamma narsani aytishlari mumkin.
- men xammani tashlab ketmoqchi edim, lekin hechkim topilmadi.
- O, yaxshiyamki o’lib ketyapman!
- bas kunim bitdi. Men xotira qoldirmadim! Na ovoz , na iz, na bir ish na etiqod tarqatoldim! Agarda sil bo’lib qolmaganimda o’zimni o’ldirgan bo’lardim….
Dostoyevskiyni Telbasida Ippolit nima derdi.?
“- Men shunchaki daraxtlarni ko’rgani keldim” dermidi.
Ippolitni sog’indim!
Ippolit:
-Bilasizmi bu yerga daraxtlarni ko’raman deb kelgan edim
-o’liklar hamma narsani aytishlari mumkin.
- men xammani tashlab ketmoqchi edim, lekin hechkim topilmadi.
- O, yaxshiyamki o’lib ketyapman!
- bas kunim bitdi. Men xotira qoldirmadim! Na ovoz , na iz, na bir ish na etiqod tarqatoldim! Agarda sil bo’lib qolmaganimda o’zimni o’ldirgan bo’lardim….
😢33
Ular yosh qizaloqni bolaligidan boshlab go'yo u faqat tana va qomatdan iboratdek tarbiya qilishdi. Natijada, u butun umrini faqat tashqi ko'rinishi haqida qayg'urish bilan o’tkazdi va o'zida parvarishga muhtoj bo’lgan aql ham borligini hech qachon anglab yetmadi.
❤77
Scarlet Letter
Patriarxatni eng yuqori cho’qqisi nima bilasizmi? Bu bir jamiyatki unda endi xatto ayollar ayollardan nafratlanadi, bir ayol boshqa bir ayolni yanchib tashlagisi keladi, o’ldirgisi keladi.
Scarlet letterni ikkinchi marta o’qishim. Bu safar menga bu asar yanada yoqmoqda. Yaxshi kitob sen katta bo’lganing sari kattaradigan kitob. Men endi ko’proq yashab qoydim, yaxshiroq o’qirman bo’ldim, va jo’yali ko’p va ho’p savol beruvchi bo’ldim balki shunga ham qiymati oshgandir bu asarni.
Sahnaga 3 oylik Perl ismli qizalog’ini ko’tarib qamoqhonadan Hester chiqib kelishi bilan asar boshlanadi. Va omma oldida bedarak ketgan erli ayolning farzandli bo’lishi Puritan(din ikkiga Puritan va Katolikga bo’lingan davr) jamoasi tomonidan gunoh deb topilib unga Qizil yaltiroq, tilla rangli ipda belgilangan “A” (Adultry) harfini kiyimining ko’krak qismiga tamg’alangan bo’ladi.
Hester adabiyotdagi Fallen Women(adashgan ayollar) tipiga kiruvchi lekin ulardan Misol uchun Anna Karenina va Bovary Honimdan ancha farq qiluvchi ayol.
Huddi jallodni qatl qilishini tomosha qilgani kelgan halq arosidan bir ayol: - Hech bo’lmaganda issiq temirda tamgani Hesterni peshonasiga bosish kerak edi” deb baqiradi. Bu harfni hohlagan vaqt biron narsa bilan to’sib olishini aytadi. Boshqa bir ayol: Bizi nima ishimiz bor tamg’ani ko’ksiga taqadimi, miyasida olib yuradimi, bu ayol hammamizni sharmanda qildi va u o’limga mahkum. Bunaqa qonun yo’qmi hali? Bor shunaqasi, muqaddas kitobda ham bor qonunda ham bor….. g’iybatni to’xtating buzuqi Prynneni o’zi kelyapti” va hakazo va hakazo.
Frankenshteynni ilk bor o’qiganimda shunday tasir qilganki, umuman shu asar haqida taqriz yozmaganman, Scarlet letter(Qirmizi Harf) haqida ham taqriz yozishga qo’rqaman. Chunki bu asar shunaqangi haqiqatlarni ochib tashlaganki yuzizga oyna tutgandek bo’ladi. Men yozgan ilk varoqlardagi ayollar holati tasodif emas. Hawthorne ataylab eng qattiq hukmni erkaklardan emas, ayollardan chiqargandek ko‘rsatadi.Go‘yo patriarxal tizim shu qadar ichkariga kirib ketganki, ayollar ham boshqa ayolning jazolanishini talab qiladi. “Peshonasiga bosish kerak edi” degan gap uyatning tanadan ham chuqurroq, identitetga aylanishini istash edi. Yoshligimda Hester faqat “gunoh qilgan ayol”dek ko‘ringan. Keyinroq esa men Hesterning chidamliligini, jamoaning shafqatsizligini, va eng qizig‘i erkak va ayol gunohiga boshqacha qaralishini ko‘ra boshladim. Chunki Hesterning ko‘ksiga “A” harfi tikiladi, lekin Pearlning otasi (ruhoniy) uzoq vaqt yashirin qoladi(Dimmersdale gunohning yashirin holatida inson qay holga tushishini ko’rsatgan adabiyotdagi yagona obraz). Jamiyatning butun g‘azabi ayol tanasiga yoziladi.
Meni hozir hayolimdan bir narsa o’tayapti. Men bazan o’zimni simpatligim qarg’ishday tuyulardi, hozir Allohga cheksiz shukur qilaman sympath, empat qilib yaratganiga, mahallamni kuchuklarigacha yetadigan mehr berganiga, qattiq qalb qilmaganiga va qush uchsa cho’chiydigan qilib qo’yganiga ming shukur.
Patriarxatni eng yuqori cho’qqisi nima bilasizmi? Bu bir jamiyatki unda endi xatto ayollar ayollardan nafratlanadi, bir ayol boshqa bir ayolni yanchib tashlagisi keladi, o’ldirgisi keladi.
Scarlet letterni ikkinchi marta o’qishim. Bu safar menga bu asar yanada yoqmoqda. Yaxshi kitob sen katta bo’lganing sari kattaradigan kitob. Men endi ko’proq yashab qoydim, yaxshiroq o’qirman bo’ldim, va jo’yali ko’p va ho’p savol beruvchi bo’ldim balki shunga ham qiymati oshgandir bu asarni.
Sahnaga 3 oylik Perl ismli qizalog’ini ko’tarib qamoqhonadan Hester chiqib kelishi bilan asar boshlanadi. Va omma oldida bedarak ketgan erli ayolning farzandli bo’lishi Puritan(din ikkiga Puritan va Katolikga bo’lingan davr) jamoasi tomonidan gunoh deb topilib unga Qizil yaltiroq, tilla rangli ipda belgilangan “A” (Adultry) harfini kiyimining ko’krak qismiga tamg’alangan bo’ladi.
Hester adabiyotdagi Fallen Women(adashgan ayollar) tipiga kiruvchi lekin ulardan Misol uchun Anna Karenina va Bovary Honimdan ancha farq qiluvchi ayol.
Huddi jallodni qatl qilishini tomosha qilgani kelgan halq arosidan bir ayol: - Hech bo’lmaganda issiq temirda tamgani Hesterni peshonasiga bosish kerak edi” deb baqiradi. Bu harfni hohlagan vaqt biron narsa bilan to’sib olishini aytadi. Boshqa bir ayol: Bizi nima ishimiz bor tamg’ani ko’ksiga taqadimi, miyasida olib yuradimi, bu ayol hammamizni sharmanda qildi va u o’limga mahkum. Bunaqa qonun yo’qmi hali? Bor shunaqasi, muqaddas kitobda ham bor qonunda ham bor….. g’iybatni to’xtating buzuqi Prynneni o’zi kelyapti” va hakazo va hakazo.
Frankenshteynni ilk bor o’qiganimda shunday tasir qilganki, umuman shu asar haqida taqriz yozmaganman, Scarlet letter(Qirmizi Harf) haqida ham taqriz yozishga qo’rqaman. Chunki bu asar shunaqangi haqiqatlarni ochib tashlaganki yuzizga oyna tutgandek bo’ladi. Men yozgan ilk varoqlardagi ayollar holati tasodif emas. Hawthorne ataylab eng qattiq hukmni erkaklardan emas, ayollardan chiqargandek ko‘rsatadi.Go‘yo patriarxal tizim shu qadar ichkariga kirib ketganki, ayollar ham boshqa ayolning jazolanishini talab qiladi. “Peshonasiga bosish kerak edi” degan gap uyatning tanadan ham chuqurroq, identitetga aylanishini istash edi. Yoshligimda Hester faqat “gunoh qilgan ayol”dek ko‘ringan. Keyinroq esa men Hesterning chidamliligini, jamoaning shafqatsizligini, va eng qizig‘i erkak va ayol gunohiga boshqacha qaralishini ko‘ra boshladim. Chunki Hesterning ko‘ksiga “A” harfi tikiladi, lekin Pearlning otasi (ruhoniy) uzoq vaqt yashirin qoladi(Dimmersdale gunohning yashirin holatida inson qay holga tushishini ko’rsatgan adabiyotdagi yagona obraz). Jamiyatning butun g‘azabi ayol tanasiga yoziladi.
Meni hozir hayolimdan bir narsa o’tayapti. Men bazan o’zimni simpatligim qarg’ishday tuyulardi, hozir Allohga cheksiz shukur qilaman sympath, empat qilib yaratganiga, mahallamni kuchuklarigacha yetadigan mehr berganiga, qattiq qalb qilmaganiga va qush uchsa cho’chiydigan qilib qo’yganiga ming shukur.
❤29
Haliyam eski hikoyalarga (narrative) ishonasizmi? Asar doim boshlangich qisim, o’rta , va murod maqsadiga yetibdi bilan tugaydi. Yani bir yigit keyin qiz topadi keyin turmush quradi va farzandli bo’ladi. Aynan shu narrative “bahtli oila” hikoyasi hisoblanadi. Aslida hikoya to’y bilan boshlanishi kerak edi. Ana to’ydan keyin ikkita juft qanday yashashi, qanday bir biri bilan munosabat o’rnatishi haqida bo’lishi kerak edi. Ana o’shanda balki o’rgangan bo’lardik asli turmush birhillikni topish emas har hilliklarimiz haqida suhbat(conversation is important) qurishdan iborat. Hechnarsani hal qilishingiz shart emas, shunchaki suhbat quring…..
🔥24
Life of Pi
Insoniyatni eng katta hatosi “birinchi raqamli”(Number 1) man deb o’ylashi bo’ladi. Life of Pi yani Pining hayoti asari asli siz o’ylagandek inson va tabiatning tengligi haqida emas, yana o’sha hato, yana o’sha inson birinchi o’ringa qo’yilishi, yana o’sha hayvon “hayvonli”gi yashiringan.
Asar yana inson ovozi orqali gapirgan, siz hechqachon hayvon nima deganini eshitmaysiz. Bengal yo’lbarsiga qanchalik mehr bilan qaramasin, Pi unga insoniy manolarni majburlab yopishtiradi. Asar ohirida esa shunchaki yo’lbarsni o’zining vahshiy instinkti deydi. Endi umuman hayvonning mustaqil mavjudligini ham yo’q qiladi. Shaxsiyat berdi va yana tortib oldi. Endi buyerda mustaqil subyekt emas, inson omon qolishi uchun “instrument” ro’liga tushib qoldi chiroyli mushukchamiz.
Ular ohiri sohilga yetib borganda, yo’lbars nima qiladi?
Orqasiga ham qaramasdan jungliga kirib ketadi. Piga alam qiladi, chunki u uni do’stim deb o’ylardi, yo’lbarsni wildnessga yani yovvoyilikka qaytib kirib ketishi esa “inson” va “hayvon” degan tushunchalarni yana ikki qutbga bo’lib yuboryapti. Pi “sivilizatsiyalashgan insoniyatga qaytadi, yo’lbars esa tamed yani boshqarilishi va qolga orgatilishi kerak bo’lgan yovvoyilikka. Gapirsa gap ko’p karl, sen ko’rayotgan narsa asli sen ko’rayotganing kabi emas)
Insoniyatni eng katta hatosi “birinchi raqamli”(Number 1) man deb o’ylashi bo’ladi. Life of Pi yani Pining hayoti asari asli siz o’ylagandek inson va tabiatning tengligi haqida emas, yana o’sha hato, yana o’sha inson birinchi o’ringa qo’yilishi, yana o’sha hayvon “hayvonli”gi yashiringan.
Asar yana inson ovozi orqali gapirgan, siz hechqachon hayvon nima deganini eshitmaysiz. Bengal yo’lbarsiga qanchalik mehr bilan qaramasin, Pi unga insoniy manolarni majburlab yopishtiradi. Asar ohirida esa shunchaki yo’lbarsni o’zining vahshiy instinkti deydi. Endi umuman hayvonning mustaqil mavjudligini ham yo’q qiladi. Shaxsiyat berdi va yana tortib oldi. Endi buyerda mustaqil subyekt emas, inson omon qolishi uchun “instrument” ro’liga tushib qoldi chiroyli mushukchamiz.
Ular ohiri sohilga yetib borganda, yo’lbars nima qiladi?
Orqasiga ham qaramasdan jungliga kirib ketadi. Piga alam qiladi, chunki u uni do’stim deb o’ylardi, yo’lbarsni wildnessga yani yovvoyilikka qaytib kirib ketishi esa “inson” va “hayvon” degan tushunchalarni yana ikki qutbga bo’lib yuboryapti. Pi “sivilizatsiyalashgan insoniyatga qaytadi, yo’lbars esa tamed yani boshqarilishi va qolga orgatilishi kerak bo’lgan yovvoyilikka. Gapirsa gap ko’p karl, sen ko’rayotgan narsa asli sen ko’rayotganing kabi emas)
💯19
Agar sizdan hamma narsani (irqingiz, millatingiz, ism, oila, farzand, din, kasbingiz) shilvolinsa sizda nima qoladi?
❤30