👨🏫 درسهایی از رهاسازی : اقتصاد سیاسیِ شوکدرمانی در بوتهٔ آزمایش
دوستانی که پیگیر مسائل اقتصادی هستند، حتماً نام خاویر میله، رئیسجمهور آرژانتین را شنیدهاند. او یک آزمایش جسورانه را در اقتصاد کلان آغاز کرده است؛ آزمایشی که میتواند درسهای مهمی—هم مثبت و هم منفی—برای همهٔ کشورهای درگیر با ابرتورم، از جمله ایران، داشته باشد.
---
۱. نسخهٔ میله: جراحی قلب باز اقتصادی
میله، اقتصاددانی با گرایشهای لیبرتارین است. او معتقد است درمان ابرتورم ۲۱۱ درصدی آرژانتین، نیازمند یک شوک درمانی قاطع است، نه اصلاحات تدریجی. نسخهٔ او چهار محور اصلی دارد:
· الف) شوک قیمتی: حذف یکبارهٔ یارانههای گستردهٔ انرژی و حملونقل. بهعنوان مثال، قیمت گاز در برخی مناطق تا ۴۰۰٪ افزایش یافت. منطق نظری پشت این کار، قطع کردن جریان تغذیهکنندهٔ تورم از طریق کسری بودجه است (مکتب پولیگرایی فریدمن).
· ب) کوچکسازی دولت: ادغام و تعطیلی نیمی از وزارتخانهها و توقف پروژههای عمرانی بزرگ. هدف، کاهش هزینههای جاری و کسری بودجهٔ دولت است.
· ج) انضباط پولی رادیکال: میله قصد دارد سیستم پولی کشور را دلاریسازی کند. این به معنای عملی خلع سلاح بانک مرکزی و قطع دائمی امکان چاپ پول برای تأمین کسری بودجه است.
· د) آزادسازی: لغو کنترلهای قیمتی و تجاری برای بازگرداندن تعادل به بازارها.
نتیجهٔ کوتاهمدت: تورم ماهانه از اوج ۲۵٪ (دسامبر ۲۰۲۳) به حدود ۸-۱۰٪ (میساله ۲۰۲۴) کاهش یافته است. این یک موفقیت قابل توجه در مهار تورم لحظهای است.
اما بهای سنگین: اقتصاد در سهماههٔ اول ۲۰۲۴ حدود ۵.۱٪ کوچک شد. قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافت و فقر گسترش پیدا کرد. به بیان ساده، میله موتور تورم را با ایجاد رکود عمیق خاموش کرد.
---
۲. چرا ایران نمیتواند کپیبرداری کند؟ (سه مانع ساختاری)
اگر درمان میله تا این حد (در کوتاهمدت) روی تورم اثرگذار بوده، چرا در ایران مطرح نمیشود؟ پاسخ در تفاوتهای اقتصاد سیاسی این دو کشور است:
۱. مانع نهادی: وجود یک اقتصاد دوپاره
در آرژانتین،اگرچه گروههای ذینفوذ قدرتمندی وجود دارند، اما در نهایت دولت مرکزی بازیگر اصلی اقتصاد است. در ایران، بخش عمدهای از اقتصاد—از معادن و بانکها تا بخش بزرگی از تجارت—تحت کنترل نهادهای فرادولتی و شبهنهادی است (موسسهٔ عالی پژوهش تأمین اجتماعی، ۱۴۰۰). این نهادها معمولاً از شفافیت مالی برخوردار نبوده و خارج از بودجهٔ عمومی عمل میکنند. هرگونه تلاش برای حذف یارانه یا اصلاح قیمتها، ابتدا بهساکن با مقاومت منافع قدرتمند در این بخشها مواجه میشود. تیغ اصلاحات به سنگ میخورد.
۲. مانع خارجی: محاصرهٔ مالی تحریمها
دلاریسازی یا هر برنامهٔسختگیرانهٔ دیگر برای ثبات پولی، نیازمند ذخایر ارزی کافی و دسترسی به بازارهای جهانی است. آرژانتین با مشکلات ارزی مواجه است، اما تحت تحریمهای فلجکنندهٔ مالی مانند قطع کامل از سوئیفت یا ممنوعیت فروش نفت قرار ندارد (پترسون، ۲۰۲۳). ایران اما در چنین شرایطی است. بدون دسترسی به سیستم بانکی جهانی، تأمین دلار مورد نیاز برای ثبات پایدار غیرممکن است. شوک درمانی در این شرایط میتواند به جای تثبیت، به فروپاشی نظام مبادلات خارجی بینجامد.
۳. مانع گفتمانی: قرارداد اجتماعی متفاوت
میله با شعار صریح«کاپیتالیسم یا بربریت» و بر پایهٔ یک ایدئولوژی مشخص به قدرت رسید. گفتمان رسمی و مشروعیت سیاسی در ایران اما بر محور عدالت اجتماعی، استکبارستیزی و حمایت از محرومان استوار است (حسینی زاده، ۱۳۸۸). اجرای یک شوک درمانی که بهطور مستقیم سطح زندگی قشرهای کمدرآمد را تحت تأثیر شدید قرار میدهد، نه تنها یک ریسک اقتصادی، که یک چالش مشروعیتی جدی برای نظام محسوب میشود.
---
۳. جمعبندی استاد: درس اصلی کجاست؟
درس اصلی الگوی میله برای ما، اقتباس فنیِ اقدامات او نیست. درس کلیدی این است که درمان ابرتورمِ ساختاری، بیش از آنکه یک مسئلهٔ فنی باشد، یک مسئلهٔ سیاسی و نهادی است.
· نیازمند تمرکز قدرت تصمیمگیری برای اجرای سیاستهای سخت است.
· نیازمند سرمایهٔ اجتماعی و اعتماد برای عبور از «درهٔ رکود» موقت است.
· و نیازمند دسترسی به اقتصاد جهانی برای تأمین منابع ثباتبخش است.
تا زمانی که این پیششرطها در ایران فراهم نباشد، هرگونه تلاش برای کپیبرداری صرف، میتواند نتایج فاجعهبارتری داشته باشد.
راه ممکن برای ایران چیست؟ احتمالاً مسیری تدریجی و مبتنی بر اجماع، شامل: ۱) شفافسازی و ساماندهی تدریجی بخش نهادهای موازی ۲) دیپلماسی فعال برای کاهش فشار تحریمها و ۳) اجرای هدفمندی یارانهها به شکل واقعی (نه اسمی) برای کاهش فشار بر بودجه، میتواند گامهای عملیتری باشد؛ هرچند که این مسیر نیز به دلیل ساختار قدرت، بسیار کند و پرچالش است.
---
منابع برای مطالعهٔ بیشتر:
@webedu1
دوستانی که پیگیر مسائل اقتصادی هستند، حتماً نام خاویر میله، رئیسجمهور آرژانتین را شنیدهاند. او یک آزمایش جسورانه را در اقتصاد کلان آغاز کرده است؛ آزمایشی که میتواند درسهای مهمی—هم مثبت و هم منفی—برای همهٔ کشورهای درگیر با ابرتورم، از جمله ایران، داشته باشد.
---
۱. نسخهٔ میله: جراحی قلب باز اقتصادی
میله، اقتصاددانی با گرایشهای لیبرتارین است. او معتقد است درمان ابرتورم ۲۱۱ درصدی آرژانتین، نیازمند یک شوک درمانی قاطع است، نه اصلاحات تدریجی. نسخهٔ او چهار محور اصلی دارد:
· الف) شوک قیمتی: حذف یکبارهٔ یارانههای گستردهٔ انرژی و حملونقل. بهعنوان مثال، قیمت گاز در برخی مناطق تا ۴۰۰٪ افزایش یافت. منطق نظری پشت این کار، قطع کردن جریان تغذیهکنندهٔ تورم از طریق کسری بودجه است (مکتب پولیگرایی فریدمن).
· ب) کوچکسازی دولت: ادغام و تعطیلی نیمی از وزارتخانهها و توقف پروژههای عمرانی بزرگ. هدف، کاهش هزینههای جاری و کسری بودجهٔ دولت است.
· ج) انضباط پولی رادیکال: میله قصد دارد سیستم پولی کشور را دلاریسازی کند. این به معنای عملی خلع سلاح بانک مرکزی و قطع دائمی امکان چاپ پول برای تأمین کسری بودجه است.
· د) آزادسازی: لغو کنترلهای قیمتی و تجاری برای بازگرداندن تعادل به بازارها.
نتیجهٔ کوتاهمدت: تورم ماهانه از اوج ۲۵٪ (دسامبر ۲۰۲۳) به حدود ۸-۱۰٪ (میساله ۲۰۲۴) کاهش یافته است. این یک موفقیت قابل توجه در مهار تورم لحظهای است.
اما بهای سنگین: اقتصاد در سهماههٔ اول ۲۰۲۴ حدود ۵.۱٪ کوچک شد. قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافت و فقر گسترش پیدا کرد. به بیان ساده، میله موتور تورم را با ایجاد رکود عمیق خاموش کرد.
---
۲. چرا ایران نمیتواند کپیبرداری کند؟ (سه مانع ساختاری)
اگر درمان میله تا این حد (در کوتاهمدت) روی تورم اثرگذار بوده، چرا در ایران مطرح نمیشود؟ پاسخ در تفاوتهای اقتصاد سیاسی این دو کشور است:
۱. مانع نهادی: وجود یک اقتصاد دوپاره
در آرژانتین،اگرچه گروههای ذینفوذ قدرتمندی وجود دارند، اما در نهایت دولت مرکزی بازیگر اصلی اقتصاد است. در ایران، بخش عمدهای از اقتصاد—از معادن و بانکها تا بخش بزرگی از تجارت—تحت کنترل نهادهای فرادولتی و شبهنهادی است (موسسهٔ عالی پژوهش تأمین اجتماعی، ۱۴۰۰). این نهادها معمولاً از شفافیت مالی برخوردار نبوده و خارج از بودجهٔ عمومی عمل میکنند. هرگونه تلاش برای حذف یارانه یا اصلاح قیمتها، ابتدا بهساکن با مقاومت منافع قدرتمند در این بخشها مواجه میشود. تیغ اصلاحات به سنگ میخورد.
۲. مانع خارجی: محاصرهٔ مالی تحریمها
دلاریسازی یا هر برنامهٔسختگیرانهٔ دیگر برای ثبات پولی، نیازمند ذخایر ارزی کافی و دسترسی به بازارهای جهانی است. آرژانتین با مشکلات ارزی مواجه است، اما تحت تحریمهای فلجکنندهٔ مالی مانند قطع کامل از سوئیفت یا ممنوعیت فروش نفت قرار ندارد (پترسون، ۲۰۲۳). ایران اما در چنین شرایطی است. بدون دسترسی به سیستم بانکی جهانی، تأمین دلار مورد نیاز برای ثبات پایدار غیرممکن است. شوک درمانی در این شرایط میتواند به جای تثبیت، به فروپاشی نظام مبادلات خارجی بینجامد.
۳. مانع گفتمانی: قرارداد اجتماعی متفاوت
میله با شعار صریح«کاپیتالیسم یا بربریت» و بر پایهٔ یک ایدئولوژی مشخص به قدرت رسید. گفتمان رسمی و مشروعیت سیاسی در ایران اما بر محور عدالت اجتماعی، استکبارستیزی و حمایت از محرومان استوار است (حسینی زاده، ۱۳۸۸). اجرای یک شوک درمانی که بهطور مستقیم سطح زندگی قشرهای کمدرآمد را تحت تأثیر شدید قرار میدهد، نه تنها یک ریسک اقتصادی، که یک چالش مشروعیتی جدی برای نظام محسوب میشود.
---
۳. جمعبندی استاد: درس اصلی کجاست؟
درس اصلی الگوی میله برای ما، اقتباس فنیِ اقدامات او نیست. درس کلیدی این است که درمان ابرتورمِ ساختاری، بیش از آنکه یک مسئلهٔ فنی باشد، یک مسئلهٔ سیاسی و نهادی است.
· نیازمند تمرکز قدرت تصمیمگیری برای اجرای سیاستهای سخت است.
· نیازمند سرمایهٔ اجتماعی و اعتماد برای عبور از «درهٔ رکود» موقت است.
· و نیازمند دسترسی به اقتصاد جهانی برای تأمین منابع ثباتبخش است.
تا زمانی که این پیششرطها در ایران فراهم نباشد، هرگونه تلاش برای کپیبرداری صرف، میتواند نتایج فاجعهبارتری داشته باشد.
راه ممکن برای ایران چیست؟ احتمالاً مسیری تدریجی و مبتنی بر اجماع، شامل: ۱) شفافسازی و ساماندهی تدریجی بخش نهادهای موازی ۲) دیپلماسی فعال برای کاهش فشار تحریمها و ۳) اجرای هدفمندی یارانهها به شکل واقعی (نه اسمی) برای کاهش فشار بر بودجه، میتواند گامهای عملیتری باشد؛ هرچند که این مسیر نیز به دلیل ساختار قدرت، بسیار کند و پرچالش است.
---
منابع برای مطالعهٔ بیشتر:
@webedu1
❤11👍2
· تحلیل صندوق بینالمللی پول از اقتصاد آرژانتین (ژانویه ۲۰۲۴)
· Peterson Institute for International Economics. (2023). "The Efficacy of Sanctions on Iran."
· حسینیزاده، سید محمد. (۱۳۸۸). «گفتمان عدالت در جمهوری اسلامی ایران». تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
· گزارش مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی. (۱۴۰۰). «برآورد اندازهٔ اقتصاد غیررسمی در ایران».
@webedu1
· Peterson Institute for International Economics. (2023). "The Efficacy of Sanctions on Iran."
· حسینیزاده، سید محمد. (۱۳۸۸). «گفتمان عدالت در جمهوری اسلامی ایران». تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
· گزارش مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی. (۱۴۰۰). «برآورد اندازهٔ اقتصاد غیررسمی در ایران».
@webedu1
❤8
چرا از ما سوء استفاده میشه ؟ چجوری کاریزماتیک باشیم؟
🎙 پادکست صوتی: چرا از ما سوءاستفاده میشود؟
♟️ @webedu1 ♟️
توی این پادکست توضیح میدهم ریشه این مسئله چیه؟
♟️ @webedu1 ♟️
❤18
Forwarded from محمد مهدی شهبازی | اندیشه های من
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⛔️ سرعت ترسناک سقوط و خودکشی اقتصادی با استراتژی غورباقه و آب جوش
⚠️ این ویدیو رو برای هرکسی براتون مهمه ارسال کنید
@MLstrategy
⚠️ این ویدیو رو برای هرکسی براتون مهمه ارسال کنید
@MLstrategy
❤33👍4💔2
محمد مهدی شهبازی | اندیشه های من
⛔️ سرعت ترسناک سقوط و خودکشی اقتصادی با استراتژی غورباقه و آب جوش ⚠️ این ویدیو رو برای هرکسی براتون مهمه ارسال کنید @MLstrategy
⚠️ استراتژی «قورباغه در آبِ جوش» دقیقاً همون چیزیه که اقتصاد ایران داره تجربه میکنه
💣 این دقیقاً همون مدلیه که تو سیاستگذاری اقتصادی ایران اجرا شده:
📉 فاجعه کجاست؟
مردم به شرایط عادت میکنند.
درد، نرمال میشود.
و خط قرمزها یکییکی جابهجا میشوند.
📌 این یک توهم جمعی نیست؛
این یک استراتژی کلاسیک کنترل اجتماعی–اقتصادی است.
♟ @webedu1 ♟
اگر قورباغه رو یکدفعه بندازی تو آبِ جوش، فرار میکنه.
اما اگر بذاری تو آبِ ولرم و کمکم دما رو بالا ببری، هیچوقت متوجه خطر نمیشه… تا زمانی که خیلی دیره. 🐸
💣 این دقیقاً همون مدلیه که تو سیاستگذاری اقتصادی ایران اجرا شده:
تورم آهسته اما مداوم
کاهش تدریجی قدرت خرید
عادیسازی قیمتهای غیرعادی
وابردهسازی مردم به «بقا» بهجای «پیشرفت»
📉 فاجعه کجاست؟
مردم به شرایط عادت میکنند.
درد، نرمال میشود.
و خط قرمزها یکییکی جابهجا میشوند.
📌 این یک توهم جمعی نیست؛
این یک استراتژی کلاسیک کنترل اجتماعی–اقتصادی است.
♟ @webedu1 ♟
👍26❤10💔2
ایران، استان اقتصادی امارات و مرزخراجی طالبان؟ تحلیل یک فروپاشی حاکمیتی پولی
ادعای تکاندهندهای که در نگاه اول اغراقآمیز به نظر میرسد، در پرتو شواهد میدانی و تحلیلهای نهادهای پژوهشی بینالمللی، واجد جنبههای هشداردهندهای از واقعیت اقتصاد ایران است: بخش عمدهای از کارکرد حاکمیت پولی ایران نه در تهران، بلکه در دبی و هرات اجرا میشود. این پدیده را میتوان تحت عنوان "برونسپاری اجبارگونه نظام قیمتگذاری ارز" (Compulsory Outsourcing of Currency Pricing Mechanism) تحلیل کرد.
۱. دبی: مرکز ثقل مالی فاقد نمایندگی قانونی
تحریمهای فلجکنندهٔمالی (مانند قطع دسترسی به سوئیفت و محدودیتهای بخش مالی) موجب ایجاد یک "حلقه واسط ضروری" (Essential Intermediate Loop) شد. از آنجایی که درهم امارات (AED) به دلار آمریکا ثابت (Pegged) است، تبدیل ریال به درهم در بازارهای عمیق دبی، در عمل مسیری غیرمستقیم برای دستیابی به دلار و انجام مبادلات بینالمللی فراهم کرد. بر اساس گزارشهای میدانی مؤسسهٔ "کریساینتیلیجنس" (Crys Intelligence, 2023) و دادههای شبکههای تجاری خلیج فارس، بیش از ۶۰-۷۰٪ از قیمتگذاری غیررسمی ریال و تسویه حسابهای تجاری ایران با جهان، از کانال شبکههای صرافی و مالی دبی عبور میکند. این یعنی "نرخ کشف شده" (Discoverd Rate) ریال در بازارهای دبی، به عنوان "نرخ مرجع عملی" (De Facto Benchmark Rate) برای اقتصاد ایران عمل میکند. بانک مرکزی ایران، در بهترین حالت، در مقام یک "تعقیبکنندهٔ بازار" (Market Follower) و نه یک "رهبر بازار" (Market Maker) عمل مینماید.
۲. هرات: بازار مرزی و بیثباتساز
در سطح دیگر،شهر هرات در افغانستان تحت کنترل طالبان، به یک "بازار سیاه مرزی سازمانیافته" (Organized Border Black Market) برای ریال تبدیل شده است. این نقش ناشی از دو جریان است:
· صادرات قاچاق گستردهٔ فرآوردههای نفتی یارانهای ایران (بنزین، گازوئیل) به افغانستان که بر اساس پژوهش "بنیاد دفاع از دموکراسیها" (FDD, 2024) سالانه میلیاردها دلار ارزش دارد.
· جریان بازگشت کالاهای قاچاق و ارز (عمدتاً روپیه پاکستان و دلار) به ایران.
این فرآیند،تقاضای قابل توجهی برای ریال در مرز ایجاد کرده و "نرخ ریال/افغانی" را شکل میدهد. این نرخ مستقل از دبی، بر قیمتها در شرق ایران تأثیر مستقیم گذاشته و یک "چندپارگی فضایی قیمت ارز" (Spatial Fragmentation of Exchange Rates) در کشور ایجاد میکند.
۳. پیامدهای یک فروپاشی حاکمیتی: از اقتصاد تا امنیت ملی
این وضعیت،بحرانهای چندلایه ایجاد میکند:
· از دست رفتن استقلال عمل پولی (Loss of Monetary Sovereignty): بانک مرکزی توان اصلی خود یعنی "ابزار نرخ ارز" را برای مدیریت صادرات، واردات و تورم از دست داده است.
· تقویت اقتصاد غیررسمی و فساد: این مکانیسم، رانتهای کلان برای شبکههای دارای دسترسی به مرزها و ارتباطات خارجی ایجاد میکند (International Crisis Group, 2023).
· آسیبپذیری امنیت ملی: اقتصاد ایران در برابر تصمیمات سیاسی امارات (مانند تشدید نظارت بر صرافیها) یا نوسانات در افغانستان (تغییر سیاستهای طالبان) به شدت آسیبپذیر میشود. این یعنی "انتقال ریسک حاکمیتی" (Transfer of Sovereign Risk) به بازیگران خارجی غیرقابل پیشبینی.
· شکاف منطقهای: تفاوت نرخ ارز در مرزها با پایتخت، به نابرابریهای منطقهای دامن زده و وفاداری اقتصادی استانهای مرزی را تضعیف میکند.
نتیجهگیری:
آنچه رخ داده،فراتر از یک مشکل اقتصادی ساده است. این یک "فروپاشی تدریجی حاکمیت اقتصادی در یکی از حساسترین حوزههای آن، یعنی پول ملی" است. ایران نه به معنای حقوقی، بلکه در "عملکرد اقتصادی روزمره"، به استانهایی از یک سیستم مالی متمرکز در دبی و یک بازار آشفته در مرز هرات تبدیل شده است. خروج از این وضعیت نیازمند یک بازنگری رادیکال در سیاستهای خارجی (برای کاهش تحریمها) و داخلی (برای ایجاد یک بازار ارز یکپارچه، شفاف و کارا) است. بدون این تغییر، بازیابی حاکمیت پولی ناممکن خواهد بود.
@webedu1
ادعای تکاندهندهای که در نگاه اول اغراقآمیز به نظر میرسد، در پرتو شواهد میدانی و تحلیلهای نهادهای پژوهشی بینالمللی، واجد جنبههای هشداردهندهای از واقعیت اقتصاد ایران است: بخش عمدهای از کارکرد حاکمیت پولی ایران نه در تهران، بلکه در دبی و هرات اجرا میشود. این پدیده را میتوان تحت عنوان "برونسپاری اجبارگونه نظام قیمتگذاری ارز" (Compulsory Outsourcing of Currency Pricing Mechanism) تحلیل کرد.
۱. دبی: مرکز ثقل مالی فاقد نمایندگی قانونی
تحریمهای فلجکنندهٔمالی (مانند قطع دسترسی به سوئیفت و محدودیتهای بخش مالی) موجب ایجاد یک "حلقه واسط ضروری" (Essential Intermediate Loop) شد. از آنجایی که درهم امارات (AED) به دلار آمریکا ثابت (Pegged) است، تبدیل ریال به درهم در بازارهای عمیق دبی، در عمل مسیری غیرمستقیم برای دستیابی به دلار و انجام مبادلات بینالمللی فراهم کرد. بر اساس گزارشهای میدانی مؤسسهٔ "کریساینتیلیجنس" (Crys Intelligence, 2023) و دادههای شبکههای تجاری خلیج فارس، بیش از ۶۰-۷۰٪ از قیمتگذاری غیررسمی ریال و تسویه حسابهای تجاری ایران با جهان، از کانال شبکههای صرافی و مالی دبی عبور میکند. این یعنی "نرخ کشف شده" (Discoverd Rate) ریال در بازارهای دبی، به عنوان "نرخ مرجع عملی" (De Facto Benchmark Rate) برای اقتصاد ایران عمل میکند. بانک مرکزی ایران، در بهترین حالت، در مقام یک "تعقیبکنندهٔ بازار" (Market Follower) و نه یک "رهبر بازار" (Market Maker) عمل مینماید.
۲. هرات: بازار مرزی و بیثباتساز
در سطح دیگر،شهر هرات در افغانستان تحت کنترل طالبان، به یک "بازار سیاه مرزی سازمانیافته" (Organized Border Black Market) برای ریال تبدیل شده است. این نقش ناشی از دو جریان است:
· صادرات قاچاق گستردهٔ فرآوردههای نفتی یارانهای ایران (بنزین، گازوئیل) به افغانستان که بر اساس پژوهش "بنیاد دفاع از دموکراسیها" (FDD, 2024) سالانه میلیاردها دلار ارزش دارد.
· جریان بازگشت کالاهای قاچاق و ارز (عمدتاً روپیه پاکستان و دلار) به ایران.
این فرآیند،تقاضای قابل توجهی برای ریال در مرز ایجاد کرده و "نرخ ریال/افغانی" را شکل میدهد. این نرخ مستقل از دبی، بر قیمتها در شرق ایران تأثیر مستقیم گذاشته و یک "چندپارگی فضایی قیمت ارز" (Spatial Fragmentation of Exchange Rates) در کشور ایجاد میکند.
۳. پیامدهای یک فروپاشی حاکمیتی: از اقتصاد تا امنیت ملی
این وضعیت،بحرانهای چندلایه ایجاد میکند:
· از دست رفتن استقلال عمل پولی (Loss of Monetary Sovereignty): بانک مرکزی توان اصلی خود یعنی "ابزار نرخ ارز" را برای مدیریت صادرات، واردات و تورم از دست داده است.
· تقویت اقتصاد غیررسمی و فساد: این مکانیسم، رانتهای کلان برای شبکههای دارای دسترسی به مرزها و ارتباطات خارجی ایجاد میکند (International Crisis Group, 2023).
· آسیبپذیری امنیت ملی: اقتصاد ایران در برابر تصمیمات سیاسی امارات (مانند تشدید نظارت بر صرافیها) یا نوسانات در افغانستان (تغییر سیاستهای طالبان) به شدت آسیبپذیر میشود. این یعنی "انتقال ریسک حاکمیتی" (Transfer of Sovereign Risk) به بازیگران خارجی غیرقابل پیشبینی.
· شکاف منطقهای: تفاوت نرخ ارز در مرزها با پایتخت، به نابرابریهای منطقهای دامن زده و وفاداری اقتصادی استانهای مرزی را تضعیف میکند.
نتیجهگیری:
آنچه رخ داده،فراتر از یک مشکل اقتصادی ساده است. این یک "فروپاشی تدریجی حاکمیت اقتصادی در یکی از حساسترین حوزههای آن، یعنی پول ملی" است. ایران نه به معنای حقوقی، بلکه در "عملکرد اقتصادی روزمره"، به استانهایی از یک سیستم مالی متمرکز در دبی و یک بازار آشفته در مرز هرات تبدیل شده است. خروج از این وضعیت نیازمند یک بازنگری رادیکال در سیاستهای خارجی (برای کاهش تحریمها) و داخلی (برای ایجاد یک بازار ارز یکپارچه، شفاف و کارا) است. بدون این تغییر، بازیابی حاکمیت پولی ناممکن خواهد بود.
@webedu1
❤12
Forwarded from محمد مهدی شهبازی | اندیشه های من
فکر کنید، رفرنس های این مقاله:
1. Crys Intelligence (2023).
· منبع: این مؤسسهی تحقیقاتی بینالمللی، گزارشهای میدانی و تحلیلهای دادهمحور بر روی شبکههای مالی غیررسمی، کانالهای ارزی و تجاری در خلیج فارس و خاورمیانه منتشر میکند.
· کاربرد در تحلیل: استناد به گزارشهای آنها درباره حجم و سهم بیش از ۶۰-۷۰٪ی مبادلات ارزی ایران که از کانال دبی عبور میکند و نقش این شهر به عنوان مرکز قیمتگذاری عملی ریال.
2. Foundation for Defense of Democracies (FDD) - (2024).
· منبع: یک اندیشکدهی آمریکایی با تمرکز بر سیاست خارجی و امنیت ملی که گزارشهای تحلیلی عمیقی در مورد ایران، تحریمها و اقتصاد غیررسمی آن منتشر میکند.
· کاربرد در تحلیل: استناد به پژوهشهای آنها در مورد ارزش میلیارددلاری قاچاق فرآوردههای نفتی یارانهای ایران به افغانستان و نقش این جریان در شکلدهی به تقاضای مرزی برای ریال.
3. International Crisis Group (ICG) - (2023).
· منبع: یک سازمان غیردولتی بینالمللی که بر پیشگیری و تحلیل درگیریهای خشونتآمیز در سراسر جهان تمرکز دارد و گزارشهای مفصلی درباره پیوند اقتصاد غیررسمی، فساد و بیثباتی سیاسی منتشر میکند.
· کاربرد در تحلیل: استناد به تحلیلهای آنها درباره چگونگی تقویت اقتصاد غیررسمی و شبکههای فساد از طریق مکانیسمهای چندنرخی ارز و بازارهای مرزی.
4. مفهوم نظری: "Compulsory Outsourcing of Currency Pricing Mechanism" (برونسپاری اجبارگونه نظام قیمتگذاری ارز).
· منبع: این مفهوم، یک چارچوب تحلیلی است که از ادبیات "اقتصاد سیاسی تحریمها" (Political Economy of Sanctions) و "حاکمیت پولی در اقتصادهای تحت محاصره" (Monetary Sovereignty in Besieged Economies) استخراج شده است. میتوان آن را در آثار پژوهشگرانی چون "Haddad, B." (در مورد سوریه) و "Dahi, O.S. & Munif, Y." (در مورد اقتصادهای غیررسمی) ردیابی کرد. این مفهوم توضیح میدهد چگونه یک کشور تحت فشار شدید خارجی، کنترل یکی از کارکردهای حاکمیتی خود (قیمت پول) را به طور عملی به فضای خارجی واگذار میکند.
5. مفهوم نظری: "Spatial Fragmentation of Exchange Rates" (چندپارگی فضایی نرخ ارز).
1. Crys Intelligence (2023).
· منبع: این مؤسسهی تحقیقاتی بینالمللی، گزارشهای میدانی و تحلیلهای دادهمحور بر روی شبکههای مالی غیررسمی، کانالهای ارزی و تجاری در خلیج فارس و خاورمیانه منتشر میکند.
· کاربرد در تحلیل: استناد به گزارشهای آنها درباره حجم و سهم بیش از ۶۰-۷۰٪ی مبادلات ارزی ایران که از کانال دبی عبور میکند و نقش این شهر به عنوان مرکز قیمتگذاری عملی ریال.
2. Foundation for Defense of Democracies (FDD) - (2024).
· منبع: یک اندیشکدهی آمریکایی با تمرکز بر سیاست خارجی و امنیت ملی که گزارشهای تحلیلی عمیقی در مورد ایران، تحریمها و اقتصاد غیررسمی آن منتشر میکند.
· کاربرد در تحلیل: استناد به پژوهشهای آنها در مورد ارزش میلیارددلاری قاچاق فرآوردههای نفتی یارانهای ایران به افغانستان و نقش این جریان در شکلدهی به تقاضای مرزی برای ریال.
3. International Crisis Group (ICG) - (2023).
· منبع: یک سازمان غیردولتی بینالمللی که بر پیشگیری و تحلیل درگیریهای خشونتآمیز در سراسر جهان تمرکز دارد و گزارشهای مفصلی درباره پیوند اقتصاد غیررسمی، فساد و بیثباتی سیاسی منتشر میکند.
· کاربرد در تحلیل: استناد به تحلیلهای آنها درباره چگونگی تقویت اقتصاد غیررسمی و شبکههای فساد از طریق مکانیسمهای چندنرخی ارز و بازارهای مرزی.
4. مفهوم نظری: "Compulsory Outsourcing of Currency Pricing Mechanism" (برونسپاری اجبارگونه نظام قیمتگذاری ارز).
· منبع: این مفهوم، یک چارچوب تحلیلی است که از ادبیات "اقتصاد سیاسی تحریمها" (Political Economy of Sanctions) و "حاکمیت پولی در اقتصادهای تحت محاصره" (Monetary Sovereignty in Besieged Economies) استخراج شده است. میتوان آن را در آثار پژوهشگرانی چون "Haddad, B." (در مورد سوریه) و "Dahi, O.S. & Munif, Y." (در مورد اقتصادهای غیررسمی) ردیابی کرد. این مفهوم توضیح میدهد چگونه یک کشور تحت فشار شدید خارجی، کنترل یکی از کارکردهای حاکمیتی خود (قیمت پول) را به طور عملی به فضای خارجی واگذار میکند.
5. مفهوم نظری: "Spatial Fragmentation of Exchange Rates" (چندپارگی فضایی نرخ ارز).
❤10
💢اشتباه هیتلر که باعث نابودی خودش شد.
روش رهبری هیتلر:
❗️اما از 1942 به بعد هیتلر بهشدت در جزئیات دخالت کرد
🎯چرا هیتلر اینقدر دخالتگر شد؟
📌هیتلر از رهبری که به ژنرال ها دستور میداد و فقط نتیجه برای او مهم بود
به رهبری وسواس به جزئیات در نقشه ژنرال ها تبدیل شد
♟️@webedu1♟️
روش رهبری هیتلر:
هیتلر به ژنرالها آزادی نسبی میداد
در ابتدای جنگ، هیتلر بهطور مستقیم وارد جزئیات نظامی نمیشد
هیتلر دخالت زیادی نمیکرد و فقط نتیجه را میخواست
❗️اما از 1942 به بعد هیتلر بهشدت در جزئیات دخالت کرد
بعد از شکست در
مسکو (۱۹۴۱)
، هیتلر اعتمادش به ژنرالها کم شد.
از اینجا به بعدمرتب
طرحها را عوض میکرد
🎯چرا هیتلر اینقدر دخالتگر شد؟
شکست بزرگ
او
(مسکو) اعتمادش را نابود کرد
فکر میکرد متخصصان اشتباه میکنند و خودش بهتر میداند.
📌هیتلر از رهبری که به ژنرال ها دستور میداد و فقط نتیجه برای او مهم بود
به رهبری وسواس به جزئیات در نقشه ژنرال ها تبدیل شد
♟️@webedu1♟️
❤28
♟️نظرتون راجب محتوای اموزشی به سبک تاریخی؟♟️
Anonymous Poll
79%
🏛محتوای اموزشی با مثال تاریخی
21%
🎯محتوای آموزشی مستقیم
Forwarded from محمد مهدی شهبازی | اندیشه های من
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❤34🔥4🤣4
🎭 سیرک موفقیت مالی چیست؟ فریب پشت نقاب مالی
♟@webedu1♟
سیرک موفق مالی یک ساختار روانشناختی-اقتصادی است که با استفاده از هیجان و رویا فروشی، افراد را به تصمیمگیریهای مالی بدون تحلیل منطقی هدایت میکند.
سود واقعی عمدتاً به نفع طراحان و مدیران سیستم است و نه شرکتکنندگان.
♟@webedu1♟
❤8👍7
⚜️ بسیاری از افراد میدانند که مدلهای ارائه شده،سیرکهای موفقیت مالی، واقعی نیست.
اما باز هم در آن باقی میمانند❗
🔎 چرا با وجود آگاهی، هنوز فریب میخوریم؟
-نظر شما چیست؟ در کامنتها به اشتراک بگذارید!
♟@webedu1♟
اما باز هم در آن باقی میمانند❗
🔎 چرا با وجود آگاهی، هنوز فریب میخوریم؟
-نظر شما چیست؟ در کامنتها به اشتراک بگذارید!
♟@webedu1♟
❤7
⚠️ اقتصاد بدون درگیری حرکت نمیکند.
در تاریخ مدرن، هیچ جهش اقتصادی بزرگی در خلأ رخ نداده است.
همیشه یک تنش فعال در پیش آن بوده
📌 مثال واقعی:
🎯اقتصاد در ثبات مطلق رشد نمیکند.
اقتصاد در فشار، اصطکاک و تعارض تصمیم میگیرد.
نه آرامش
نه رفاه پایدار
بلکه تنشِ مدیریتشده موتور حرکت است.
📍 اگر به این نکته توجه نکنی تحولات اقتصادی رو «غیرمنتظره» میبینی
♟️ @webedu1 ♟️
در تاریخ مدرن، هیچ جهش اقتصادی بزرگی در خلأ رخ نداده است.
همیشه یک تنش فعال در پیش آن بوده
📌 مثال واقعی:
پس از جنگ جهانی دوم،
اقتصاد آمریکا نه فقط بازسازی شد، بلکه هژمونیک شد.
دقیقا با پایان جنگ ساختارهای مالی، صنعتی و پولی جدیدی تعریف شدند
🎯اقتصاد در ثبات مطلق رشد نمیکند.
اقتصاد در فشار، اصطکاک و تعارض تصمیم میگیرد.
نه آرامش
نه رفاه پایدار
بلکه تنشِ مدیریتشده موتور حرکت است.
📍 اگر به این نکته توجه نکنی تحولات اقتصادی رو «غیرمنتظره» میبینی
♟️ @webedu1 ♟️
❤31👍4👎1
📩 اگر سوالی دارید
یا میخواهید جلسات گذشته را تهیه کنید
به آیدی زیر پیام دهید 👇
👉 @Suppor1t_0
پاسخگویی مستقیم 🌐
♟️ @webedu1 ♟️
یا میخواهید جلسات گذشته را تهیه کنید
به آیدی زیر پیام دهید 👇
👉 @Suppor1t_0
پاسخگویی مستقیم 🌐
♟️ @webedu1 ♟️
⚠️ اقتصاد جهان هر چند دهه یکبار فرو میریزد.
نه تصادفی است
نه «بحران غیرقابلپیشبینی».
تاریخ اقتصاد پر است از چرخههایی که تکرار میشوند:
رشد → اشباع → فروپاشی → بازسازی
فقط بخاطر همین دلیل؟خیر
❓ اما سؤال اصلی اینجاست:
چرا این فروپاشیها اجتنابناپذیرند؟
💥فردا سوپرایز اندیکشده…💥
♟️ @webedu1 ♟️
نه تصادفی است
نه «بحران غیرقابلپیشبینی».
تاریخ اقتصاد پر است از چرخههایی که تکرار میشوند:
رشد → اشباع → فروپاشی → بازسازی
فقط بخاطر همین دلیل؟خیر
❓ اما سؤال اصلی اینجاست:
چرا این فروپاشیها اجتنابناپذیرند؟
💥فردا سوپرایز اندیکشده…💥
♟️ @webedu1 ♟️
❤25👍7
🎓 جلسه آموزشی اقتصاد پول
در این جلسه یاد میگیریم اقتصاد را آنطور ببینیم که تحلیلگران کلان میبینند؛
راه حل به دو سوال:
🎯 سرفصلهای آموزشی این جلسه:
📌 ویژگیها:
• بدون نیاز به هیچ پیشنیاز
• موضوعاتی که در هیچ دانشگاهی تدریس نمیشوند
• کلاس آنلاین + ضبط کامل جلسه برای شرکتکنندگان
📅 تاریخ: جمعه ۲۸ آذر
⏰ ساعت: ۹:۳۰ صبح
💳 هزینه حضور: ۱۰۰,۰۰۰ تومان
📍 ظرفیت محدود
برای ثبتنام و دریافت لینک کلاس به آیدی زیر پیام دهید👇🏻👇🏻
@Suppor1t_0
♟️ @webedu1 ♟️
در این جلسه یاد میگیریم اقتصاد را آنطور ببینیم که تحلیلگران کلان میبینند؛
راه حل به دو سوال:
• راه بقا در اقتصادهای پرریسک چیست؟
• راه توسعه واقعی کدام است؟
🎯 سرفصلهای آموزشی این جلسه:
چرا اقتصاد دنیا هر چند دهه یکبار فرو میپاشد
چرا بدون جنگ اقتصاد نمیگردد
چطور اخبار اقتصادی را با دیدی جدید فهم کنیم
چطور بهترین تصمیمات مالی را بگیریم
پول سایه چیست و چطور کار میکند
از سکه تا بیت کوین
سیاست های پولی چی هستند؟
سیاست های مالی چی هستند؟
چطور اقتصاد را تحلیل کنیم؟
📌 ویژگیها:
• بدون نیاز به هیچ پیشنیاز
• موضوعاتی که در هیچ دانشگاهی تدریس نمیشوند
• کلاس آنلاین + ضبط کامل جلسه برای شرکتکنندگان
📅 تاریخ: جمعه ۲۸ آذر
⏰ ساعت: ۹:۳۰ صبح
💳 هزینه حضور: ۱۰۰,۰۰۰ تومان
📍 ظرفیت محدود
برای ثبتنام و دریافت لینک کلاس به آیدی زیر پیام دهید👇🏻👇🏻
@Suppor1t_0
♟️ @webedu1 ♟️
🔥6❤5