شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
80 links
Download Telegram
حافظ در سیر فکری و تشخیص و ارزیابی فلسفی خود را مکلّف و موظف نمی‌بیند، پایه‌های از پیش طرح شده‌ای را بعنوان الفبای کتاب تشخیص خود بپذیرد بلکه خود واضع این الفباست. او خود تصمیم می‌گیرد که چه الفبایی را برگزیند و اصولاً معلوم نیست که چه الفبایی برای این کتاب می‌توان در نظر گرفت یا نه، و از این لحاظ شباهت زیادی به خیام دارد. آثار و شواهد عقاید انکار آمیز یا آمیخته با ابهام، چون عقاید خیام، در دیوان او کم نیست و درباره اصول مسائل آفرينش و دنيا و مبدأ و معاد و جز آن گاهی بارقه انکار و تردید و استهزاء معتقدات مکتبی ( عقاید كلاسيك) بچشم می‌خورد.

#مکتب_حافظ
#منوچهر_مرتضوی
ص۹۸
@vir486
❤6👍2👏1
Iran Che Migouyad
Hamidi Shirazi | @Schahrouzk
▨ شعر: ایران چه می‌گوید؟
▨ شاعر: مهدی حمیدی شیرازی
▨ با صدای: مهدی #حمیدی_شیرازی
♬ پالایش و تنظیم: شهروز


♬ در این قصیده، ایران زمین مستقیما با ما درددل می‌کند و از حسرت‌های تاریخی‌اش می‌گوید.
─────♬ ─────
شعر با صدای شاعر


@vir486
🔥5
امروز زادروز ادیب‌الممالک فراهانی‌ست
شعر زیر درباره‌ی کتاب عاریه دادن و نتیجه‌ی آن است.




کتاب عاریه دادن به مردمان ندهد
ترا نتیجه جز آه و حسرت و افسوس

بود کتاب عروس ای پسر به حجله علم
کسی به عاریه هرگز نداده است عروس

عروس خویش چو دادی به عاریت تا حشر
به بام عار و ندامت همی نوازی کوس

#ادیب‌الممالک_فراهانی

@vir486
❤6💯2😁1
در مذمت بدزبانی


آن را که گزد سگ خطرناک
چون مرهم هست، نیستش باک
وان را که دهان آدمی خَست
نتوان به هزار مرهمش بست


#لیلی_و_مجنون
#نظامی_گنجه‌ای

@vir486
👍7👏3❤2💋1
عاشقانه- شعر از فروغ فرخزاد
محمد نوری
ای شب از رویای تو رنگین شده
سینه از عطر تواَم سنگین شده

ای به روی چشم من گسترده خویش
شادیَم بخشیده از اندوه بیش

ای مرا با شور شعر آمیخته
این همه آتش به شعرم ریخته...

#فروغ_فرخزاد
#محمد_نوری

@vir486
👏7👍2❤1
گر صبر کنی، به صبر بی‌شک
دولت به تو آید اندک اندک

دریا که چنین فراخ روی است
پالایشِ قطره‌هایِ جوی است

وان کوهِ بلند کابرناک است
جمع آمده‌یِ ریزه‌هایِ خاک است

هان، تا نشوی به صابری سُست
گوهر به درنگ می‌توان جُست


#لیلی_و_مجنون
#نظامی_گنجه‌ای

@vir486
👍6❤3💯3
خدا در شعر شاملو

«خدا» در شعر شاملو، مفهومی عجیب است با حضوری قابل اعتنا که شاعر با آن برخوردی دو سویه دارد؛ برخوردی آمیخته از دو عنصر نفی و پذیرش: نفی در شکل باور معمولی و متداول و پذیرش در حضور قدرتی بی‌نظیر و استحاله دهنده که شاعر را به چالش فرامی‌خواند. این قدرت گاه در هیأت «انسان» جلوه می‌کند و گاه خود مفهومی مستقل است؛ اما به هر حال مفهوم یا حضوری است که شاعر یا راوی در دوره‌های مختلف زندگی خود با آن جدالی معنی‌دار دارد؛ جدالی که گاه به نفع قدرت انسان - راوی می‌انجامد؛ که در این مواقع، راوی حضورقدرتی برتر از خود را به شکلی طنز‌آمیز مورد انکار قرار می‌دهد (ر.ک به نمی توانم زیبا نباشم در مدایح بی‌صله)‌. و گاه جدال نفس‌گیر بین او و خدا به پیروزی آن حضور برتر (خدا) می‌انجامد و به «آشتی» منتهی می‌شود (ر.ک به شعر آشتی در حدیث بی قراری ماهان). اما علاوه بر آنچه که گفته شد، «خدا» در بسیاری از موارد در شعر شاملو مفهومی نمادین پیدا کرده است؛ مفهومی که در بیشتر تفسیرهای معنایی خود معادل خوبی، مهربانی و چیزهایی نظیر آن است که در این بحث به چند مورد آن اشاره می‌شود:

خدای مهربان بی‌برده‌ی من جبرکار و خوف‌انگیز نیست
من و او به مرزهای انزوائی بی‌امید رانده شده‌ایم
ای هم سرنوشت زمینی‌ی شیطان آسمان! تنهائی تو و ابدیت بیگناهی بر خاک خدا گیاه نورسته‌ئئ نیست.
از مرز انزوا هوای تازه، ص ۳۰۳

و

و پرستوئی که در سرپناه ما آشیان کرده است
با آمد شدنی شتاب‌ناک
خانه را از خدائی گم شده لبریز می‌کند.

من و تو، آیدا در آینه، ص۴۵۹


امیرزاده‌ی کاشی‌ها
نقد شعر معاصر (احمدشاملو)
دکتر پروین سلاجقه

@vir486
👍5😁1👌1
دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد
ابرے ڪه در بیابان بر تشنه‌اے ببارد

اے بوے آشنایی دانستم از ڪجایی
پیغام وصل جانان پیوند روح دارد

سوداے عشق پختن عقلم نمی‌پسندد
فرمان عقل بردن عشقم نمی‌گذارد

باشد ڪه خود به رحمت یاد آورند ما را
ور نه ڪدام قاصد پیغام ما گزارد

هم عارفان عاشق دانند حال مسڪین
گر عارفی بنالد یا عاشقی بزارد

زهرم چو نوشدارو از دست یار شیرین
بر دل خوشست نوشم بی او نمی‌گوارد

پایی ڪه برنیارد روزے به سنگ عشقی
گوییم جان ندارد یا دل نمی‌سپارد

مشغول عشق جانان گر عاشقیست صادق
در روز تیرباران باید ڪه سر نخارد

بی‌حاصلست یارا اوقات زندگانی
الا دمی ڪه یارے با همدمی برآرد

دانی چرا نشیند سعدے به ڪنج خلوت
ڪز دست خوبرویان بیرون شدن نیارد

#سعدی


@vir486
❤7🥰3👍2
Forwarded from چراغداران (Mohammad Baghsangani)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔻سخنرانی مهدی اخوان ثالث درباره رسالت شاعران در واژه سازی همراه با دکلمه شعر کتیبه
اخوان تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود به پایان رساند و فارغ التحصیل هنرستان صنعتی شد اما گرایش به هنر و موسیقی قسمتی از فعالیت های عمده دوران کودکی اش بود. چنانکه خودش می گوید: مشکلی که من داشتم در ابتدای کار پیش از کار شعرم این بود که پدر مردی بود که به قول معروف قدما روی خوش به بچه نمی خواست نشان بدهد؛ یعنی اخم ها در هم کشیده و از این قبیل و من مانده بود که چه کنم؟ پیش از شعر من با موسیقی سروکار پیدا کرده بود. پیش استاد سلیمان روح افزا می رفتم و نمی گذاشتم پدر بفهمد که من با ساز سروکار دارم چون می دانستم که او حتی برادرش را وادار کرده بود که تارش را دور بیندازد و کار نکند.

♻️ گسترش دهیم دوستان ...
👈 باز نشر حتماً با لینک هر دو کانال
🎙 انتشار برای نخستین بار در وب

🎲 به مجموعه "چراغداران" بپیوندید:
🔹 چراغداران: @chraghdaran
🔸گروه چراغداران:
t.me/cheraghdaran
🔺سخن و سخنوران:
@SokhanoSokhanvaran
🐦‍⬛️کانال یوتیوب: youtube.com/@Cheraghdaran
👍7
زین سخن ها خلاصه دانی چیست؟

آنکه: دور از تو من ندانم زیست


#عراقی

@vir486
❤6👍4🔥1
📚

شاهنامه یک اثر نژادپرستانه نیست

شاهنامه یک حماسۀ ملی است و شما اگر ادبیات جهان را بررسی کنید، می‌بینید هر اثری که به‌عنوان حماسۀ ملی آن ملت شناخته می‌شود، طبیعتاً روایت کشمکش مردمان آن کشور با دشمنان خود است و این مسأله در شاهنامه هم هست. اما نکتۀ عجیب اینکه ما در شاهنامه اعراب، ایرانیان و ترکان را می‌بینیم که باهم روابط دوستانه‌ای دارند، ازدواج می‌کنند، دادوستد می‌کنند و ستیز و درگیری هم دارند و عجیب‌تر آنکه فردوسی همواره ویژگی مثبت دشمنان را هم در ستیزه‌ها بیان کرده همچنان‌که ویژگی منفی ایرانیان را هم آورده است. منتقدان بسیار محترمی که می‌فرمایند شاهنامه یک اثر نژادپرستانه است، بفرمایند آیا یک اثر نژادپرستانه و افراطی این گونه علیه ملت خودش حرف می‌زند و بنا بر موقعیت‌های داستانی از دشمنان تعریف می‌کند؟
اما در مورد ترکان که من در کتاب خودم حدود ۱۰۰ صفحه را به این مسأله اختصاص داده‌ام. در شاهنامه همواره از مرزهای شرق و شمال شرق، اقوامی به ایران حمله می‌کنند که در این اثر از آنها به دو تعبیر ترکان و تورانیان یاد شده است. در تاریخ واقعی هم اقوام ترک در زمان ساسانیان از مرزهای شرقی به ایران حمله می‌کردند و همواره داستان‌ها و روایت‌هایی از این نبردها در اذهان نیاکان ما بوده. به مرور در روند تدوین و مکتوب شدن روایات حماسی دو مفهوم ترک از حوزۀ تاریخ واقعی و تورانی در حوزۀ تاریخ ملی ایران درهم آمیخته و این دو مفهوم یکسان انگاشته شده است. مسألۀ دوم اینکه تورانیان و ترکان در جاهایی از زبان ایرانیان نکوهش می‌شوند و بحثی در آن نیست، اما به این هم دقت فرمایید که همین ترکان در جاهایی که موقعیت داستانی اقتضا می‌کند، ایرانیان را به بدترین شکل ممکن نکوهش می‌کنند. آیا اگر او نژادپرست بود چنین می‌کرد؟
مهراب کابلی در شاهنامه عرب‌تبار است و وقتی مطلع می‌شود دخترش رودابه می‌خواهد با زال ایرانی ازدواج کند، در آن موقعیت مقامی و داستانی که پدر آشفته است، بدون آنکه فردوسی از خود هیچ تعصبی نشان دهد، شدیدترین دشنام را از زبان او علیه ایرانیان نثار می‌کند: «گر از دشت قحطان سگ مارگیر/ شود مغ ببایدش کشتن به تیر». فردوسی ۱۵ ویژگی مثبت از تورانیان ثبت کرده که من آنها را استخراج کرده‌ام مثل خداپرستی، میهن‌دوستی، خانواده دوستی، وفاداری، پاکدامنی زنان و دختران، جنگاوری و... عجیب‌تر اینکه بیتی در شاهنامه هست که همه جا هم به آن استناد می‌کنند اما این بیت از زبان تورانیان است «اگر سر به سر تن به کشتن دهیم/ به آید که کشور به دشمن دهیم» دشمن کیست؟ ایرانیان.
اما مهم‌ترین نکته اینکه در شاهنامه، تورانیان یا ترکان، هیچ ارتباطی با آذربایجان و آذربایجانیان ندارند. جمله‌ام را تکرار می‌کنم لطفاً پس و پیش نکنید؛ در شاهنامه، تورانیان و ترکان که دشمن ایرانیان هستند و از مرزهای شمال شرقی به ایران حمله می‌کنند، هیچ ارتباطی به آذربایجانیان ندارند و آذربایجانیان مانند همۀ ایرانیان در سپاه ایران علیه ترکان و تورانیان می‌جنگند. ممکن است کسی این را دوست نداشته باشد اما این سند در شاهنامه هست.

👌 دکتر سجاد آیدنلو

آبشخور:
روزنامۀ ایران، چهارشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰، ص ۱۱


@vir486
👍11❤3🔥2
من در حجاب عشقم و او در نقاب شرم

ای وای اگر قدم ننهد در میان شراب


#صائب_تبریزی

@vir486
🔥7👏4👍1
صبحدم‌ مرغ چمن با گل نوخاسته گفت
ناز کم کن که درین باغ بسی چون تو شکفت

گل بخندید که از راست نرنجیم ولی
هیچ عاشق سخنِ سخت به معشوق نگفت

گر طمع داری از آن جامِ مُرَصَّع می لعل
ای بسا دُر که به نوکِ مژه‌ات باید سُفت

تا ابد بوی محبت به مشامش نرسد
هر که خاکِ درِ میخانه به رخساره نَرُفت

در گلستانِ ارم دوش چو از لطف هوا
زلفِ سنبل به نسیمِ سحری می‌آشفت

گفتم ای مَسنَدِ جم، جامِ جهان بینت کو
گفت افسوس که آن دولتِ بیدار بِخُفت

سخنِ عشق نه آن است که آید به زبان
ساقیا می ده و کوتاه کن این گفت و شِنُفت

اشکِ حافظ خرد و صبر به دریا انداخت
چه کند سوزِ غمِ عشق نیارَست نهفت


#حافظ

@vir486
❤6🥰2👏1👌1
سهراب سپهری به قلم خودش



زندگی من آرام می‌گذشت، اتفاقی نمی‌افتاد. دگرگونی‌های من پنهانی بود و داشت آفتابی می‌شد. با دوستان قدیم -یاران دبیرستانی- به شکار می‌رفتیم. آنقدر زود از خواب پا می‌شدیم که سپیده‌دم را در آبادی‌های دور تجربه می‌کردیم. ما فرزندانِ وسعت‌ها بودیم. سطوح بزرگ را می‌ستودیم. در نفس فصل روان می‌شدیم. شنزار‌ها فروتنی می‌آموختند. جایی که افق بود نمی‌شد فروتن نبود. زیر آفتاب سوزان می‌رفتیم و حرمت خاک از کفش‌های ما جدایی نداشت.
اواخر دسامبر ۱۹۴۶ بود و من در اداره‌ی فرهنگ کار گرفتم. آشنایی من با جوان شاعری که در آن اداره کار می‌کرد، رنگ تازه‌ای به زندگی‌ام زد. شعرهای مشفق کاشانی را خوانده بودم. خودش را ندیده بودم. مشفق دست مرا گرفت و مرا به راه نوشتن کشید. الفبای شاعری را او به من آموخت. غزل می‌ساختم و او سستی و لغزش کار را باز می‌گفت، خطای وزن را نشان می‌داد. اشارات او هوای مرا داشت. هر شب می‌نوشتم.

هنوز در سفرم
#سهراب_سپهری


@vir486
👍12❤2🔥1👏1
ـــــــــــــــــــــــ
خرابات



▪️خرابات هم از کلمات رمزی و نمادی در شعر حافظ است. سنائی و عطار و حافظ این کلمه را از معنی پست و حقیر و زشتِ آن تجرید کرده و مفهوم بسیار عالی و شریف به آن بخشیده‌اند. این هم قدرت شاعر را در تصرف در معانی می‌رساند و هم توانائی او را در تصرّف در نفوس و افکار مردم نشان می‌دهد. خرابات به گواهی جمیع نصوص و متونِ تاریخی جایگاه عیاشان و هرزه‌گردان و بدکاران و مُقامران (قماربازان) بوده است. لفظ خرابات هم این معنی را تأکید می‌کند، یعنی از لحاظ اخلاقی ویران‌ترین و پست‌ترین جائی بود که ممکن بود در شهری پیدا شود:
هم خراب از لحاظ ظاهری، زیرا مقررات اجتماعی اجازه نمی‌داد که چنین جائی در محل معتبر و مرغوبی باشد و بنای خوب و آبادی داشته باشد و هم از لحاظ معنوی؛ زیرا محل فساد و تباهی و خرابی بوده است.
حافظ و شاعران پیش از او با پیوندی معناشناسی و با یک دستکاری ماهرانه که تنها از نفوس ابداع‌گر و خلّاق ساخته است، خرابات را به آرمانشهر و مکانی مقدس و آباد و معمور از جهت معنوی و روحانی تبدیل کرده‌اند. توانائی حافظ در این است که هم به معنای اصلی پست و نکوهیده آن و هم به مفهوم والای آن از نظر خود اشاره می‌کند:

در خرابات مغان نور خدا می‌بینم
وین عجب بین که چه نوری زِ کجا می‌بینم


خرابات مغان را هم تجلی‌گاه نور خدا می‌داند و هم تعجب می‌کند که
چه نور والائی از چه جای نامناسبی! و نیز می‌گوید:
در عشق خانقاه و خرابات شرط نیست
هرجا که هست پرتوِ روی حبیب هست

آئینهٔ جام
شرح مشکلات دیوان حافظ
شادروان استاد عباس زریاب خوئی



درسگفتار‌هایی دربارهٔ حافظ

@vir486
👍10❤1👏1
[ Ir-Music.Ir ]
Fariborz Lachini
آخر ای سنگدل سیم زنخدان تا چند
تو ز ما فارغ و ما از تو پریشان تا چند

خار در پای گل از دور به حسرت دیدن
تشنه بازآمدن از چشمه حیوان تا چند

گوش در گفتن شیرین تو واله تا کی
چشم در منظر مطبوع تو حیران تا چند

بیم آنست دمادم که برآرم فریاد
صبر پیدا و جگر خوردنِ پنهان تا چند

تو سر ناز برآری ز گریبان هر روز
ما ز جورت سر فکرت به گریبان تا چند

رنگ دستت نه به حناست که خون دل ماست
خوردن خون دل خلق به دستان تا چند

سعدی از دست تو از پای درآید روزی
طاقت بار ستم تا کی و هجران تا چند


#سعدی
#غزلیات
#موسیقی_بی‌کلام
#فریبرز_لاچینی

@vir486
❤6👍1🥰1👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
▪️اخترالملوک هدایت؛ خواهر صادق هدایت و گفتگویی کمتر دیده‌شده با او درباره‌ی برادرش

کاری از تلویزیون ایرانیان، ۱۹۸۷ میلادی


#صادق_هدایت

@vir486
👍4👏1
از این گذشته ستاره تنهای آزادی فقط کورسوئی می‌زند. خدای دین مانند فرمانروایان دنیا خودکام است و اهل شریعت و حکومت کارگزاران این خودکامگی هستند و آن را در میدان اجتماع بعمل می‌آورند و فعلیت بخشند. دنیا و آخرت آزادگان را تاروپود استبداد در هم تنیده‌اند و آنان هر طرح سرنوشتی که در اندازند بر این زمینه نقش می‌بندد پیر ما می‌خواهد اما نمی ـ تواند آزاد باشد و هیاهوی بیشرم دروغ چون گردباد در صبح راستی می‌پیچد و صدای صادق شاعر را پریشان می‌کند. در حکومت جبار آل مظفر نودولتان سختگیر و نادان ترکتازی می‌کنند واعظان آن کاره و توبه فرمایان مزور در کار تكفير خلقتند بازار تظاهر و تعصب داغ است بر پیر و جوان ابقا نمی‌کنند و ناموس عشق و رونق عشاق می‌برند در این هرج و مرج که زبان فضیلت بسته و دهان رذیلت گشاده است مردی بی‌دفاع می‌خواهد فقط از سر صدق سخن بگوید در اینجا چگونه می‌توان بی‌دروغ زیست چشم تیز محتسب پستوی خانه‌ها و د‌لها را می‌کاود ببانگ چنگ مخور می که محتسب تیز است. پس آیا راستی موجب نابودی است؟ آیا تنها از خلال دست‌های پیچ در پیچ و شاخ و برگ تو در توی دروغ می‌توان روزنی و راهی به سوی راستی یافت؟ آیا او نیز با

نهفتن راز و نگفتن سر تقیه و کتمانی به شیوه خود دارد؟ «آنرا که خبر شد خبری باز نیامد» سرگذشت منصور در برابر چشم بینایان آویخته است. اما با اینهمه پیر گلرنگ من ای بسا خطر می‌کند و ندای راستی زیر گنبد ما آسمان طنین می‌افکند.

می بِبانگ چنگ نه امروز می‌کشیم
بس دور شد که گنبد چرخ این صدا شنید



#در_کوی_دوست
#شاهرخ_مسکوب
ص ۲۱۷

@vir486
👍3❤2👏1
اندر طلوع آفتاب



شبگیر که چرخ لاجوردی
آراست کبودیی به زردی

خندیدن قرص آن گل زرد
آفاق به رنگ سرخ‌گل کرد


لیلی و مجنون
#نظامی_گنجه‌ای

@vir486
👏6👍3❤1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
گزیده‌ای از سخنان ابتهاج در گفتگو با مسعود بهنود


@vir486
👍3🔥1