شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
80 links
Download Telegram
چندبیتی از شعر دکتر شفیعی در ستایش حکیم توس

بزرگا! جاود‌ان مرد‌ا! هُشيواري و د‌انايي
نه د‌يروزي، كه امروزي، نه امروزي، كه فرد‌ايي

همه د‌يروز ما از تو،‌ همه امروز ما با تو
همه فرد‌اي ما د‌ر تو، كه بالايي و والايي

چو زينجا بنگرم زان سوي دَه قرنت همي بينم
كه مي‌گويي و مي‌رويي و مي‌بالي و مي‌آيي

به گِرد‌ت شاعران انبوه و هر يك قلّه‌اي بشكوه
تو اما د‌ر ميان گويي د‌ماوند‌ي كه تنهايي:

سراند‌ر ابر اسطوره، به ژرفا ژرف اند‌يشه
به زيرِ پرتوِ خورشيد‌ِ د‌انايي چه زيبايي!

هزاران ماه و كوكب از مد‌ار جان تو تابان
كه د‌ر منظومة ايران، تو خورشيد‌ي و يكتايي

ستايش‌ها ز مستي و جنون از شاعران خواند‌م
خرد‌ و اند‌يشه را زيبد‌ كه مرد‌ي چون تو بستايي

سخن‌ها را، همه، زيبايي‌ لفظ است د‌ر معني
تو را زيبد‌ كه معني را به لفظ خود‌ بيارايي

#فردوسی
#شفیعی_کدکنی

@vir486
👍7❤4👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
📚چرا باید کتاب « جنایت و مکافات » را بخوانیم؟

چه چیزی باعث می‌شود که، شخص با خونسردی دست به قتل بزند؟ چه چیزی در ذهن قاتل می‌گذرد؟ و چه جامعه‌ای چنین اشخاصی را پرورش می‌دهد؟ حدود ۱۵۰ سال ‍‍قبل « فئودور میخایلویچ داستایوفسکی » این پرسش‌ها را در کتابی که به یکی از مشهورترین آثار ادبیات روسیه تبدیل شد، مطرح کرد: «جنایت و مکافات».
الکس گندلر دراین رُمان کلاسیک در جستجوی اکتشاف بیگانگی، اخلاق و رستگاری است.


#داستایفسکی

@vir486
🔥6👍5💯2👏1
شاهنامه‌ی برتر: ویرایش خالقی‌مطلق


گمانی در این نیست که شاهنامه‌ی ویراسته‌ی دکتر جلال خالقی‌مطلق برترین چاپ شاهنامه‌ای است که اکنون در دست داریم. پس از این اشاره خواهیم کرد که چرا شاهنامه‌ی او برتر از دیگر چاپ‌هاست.
خالقی‌مطلق دفتر نخست شاهنامه‌ی ویرایش‌شده‌اش را در سال 1366 خورشیدی در نیویورک انتشار داد. دفتر دوم سه سال پس از آن انتشار یافت. دفتر سوم در سال 1371، دفتر چهارم در 1373 و دفتر پنجم در 1375 باز در نیویورک در دسترس شاهنامه‌شناسان قرار گرفت. دفتر ششم با همکاری دکتر محمود امیدسالار در سال 1384 انتشار یافت و دفتر هفتم با همکاری دکتر ابوالفضل خطیبی دو سال پس از آن منتشر شد. سرانجام واپسین دفتر، جلد هشتم، در سال 1386 چاپ شد و بدین‌گونه ویرایش همه‌ی شاهنامه به پایان رسید. در همان سال 1386 هر هشت جلد شاهنامه‌ی ویرایش خالقی‌مطلق در ایران و به دستیاری مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی منتشر شد و در سال‌های اخیر نیز انتشارات سخن همه‌ی جلدها را (بدون پچین‌ها) انتشار داد.
اکنون باید به این پرسش پاسخ داد که چرا ویرایش خالقی‌مطلق برتر و درخور اعتمادتر از دیگر چاپ‌ها و ویرایش‌های شاهنامه است؟
نخست باید اشاره کنیم که خالقی‌مطلق برای ویرایش خود نزدیک به 50 دستنویس کهن شاهنامه را بررسی کرده و از آن میان 16 دستنویس را که مهم‌تر و اصیل‌تر بوده‌اند برای ویرایش خود برگزیده است. او در جستارهای فراوان دلایل برتری آن دستنویس‌ها را برشمرده است.
نکته‌ی دیگر بهره‌جویی او از کهن‌ترین دستنویسی است که چندین سال پیش پیدا شد و به نام «نسخه‌ی فلورانس» آوازه پیدا کرده است. تا آن زمان هیچ‌کدام از ویرایش‌گران شاهنامه از دستنویس فلورانس بهره نبرده بودند. از سوی دیگر خالقی‌مطلق با روش‌مندی و به دور از پیروی کورکورانه از دستنویس‌ها، شاهنامه را ویرایش کرده و در کار خود از برگردان عربی بُنداری از شاهنامه بهره بُرده است. بُنداری در سده‌ی هفتم مهی همه‌ی شاهنامه را با دقت به عربی برگردان کرده است. سنجش ترجمه‌ی او با بیت‌های شاهنامه، در به‌دست‌دادن صورت درست بیت‌ها به کمک ویرایش‌گر آمده است. هم‌چنین خالقی‌مطلق از منابع کهن دیگری که برخی بیت‌های شاهنامه را در متن خود آورده‌اند، سود جسته و بدین‌سان صورت درست ضبط بسیار از واژه‌ها را یافته است. به‌دست‌دادن همه‌ی پچین‌های (:نسخه‌بدل‌های) دستنویس‌ها کار بزرگ و زمان‌بَری است که خالقی‌مطلق با بردباری شگفت‌آوری انجام داده و در اختیار پژوهندگان شاهنامه قرار داده است تا آن‌ها نیز درباره‌ی درستی ضبط واژه‌ها داوری کنند. حرکت‌گذاری برخی واژه‌ها نیز کار دیگر او در ویرایش شاهنامه بوده است تا خواندن متن را آسان کند. افزون‌بر آن، بهره‌گیری از نشانه‌های سجاوندی خواندن شاهنامه‌ی ویرایش شده‌ی خالقی‌مطلق را ساده می‌سازد. همه‌ی این‌ها، و افزون‌تر از نمونه‌هایی که برشمردیم، سبب می‌شود که شاهنامه‌ی ویرایش دکتر جلال خالقی‌مطلق در نزد استادان و شاهنامه‌شناسان برترین و مهم‌ترین ویرایش شاهنامه دانسته شود.


#فردوسی
#خالقی_مطلق
@vir486
👍6👏1
به گلستان نروم تا تو در آغوش منی.

#سعدی


@vir486
❤8🔥2👏1
گر من از باغِ تو یک میوه بچینم چه شود؟
پیش پایی به چراغِ تو ببینم چه شود؟

یا رب اندر کَنَفِ سایهٔ آن سروِ بلند
گر منِ سوخته یک دَم بنشینم چه شود؟

آخِر ای خاتَمِ جمشیدِ همایون آثار
گر فِتَد عکسِ تو بر نقشِ نگینم چه شود؟

واعظِ شهر چو مِهرِ مَلِک و شَحنه گُزید
من اگر مِهرِ نگاری بِگُزینم چه شود؟


عقلم از خانه به در رفت، وَگَر مِی این است
دیدم از پیش که در خانهٔ دینم چه شود

صرف شد عمرِ گرانمایه به معشوقه و مِی
تا از آنم چه به پیش آید، از اینم چه شود؟

خواجه دانست که من عاشقم و هیچ نگفت
حافظ ار نیز بداند که چُنینم چه شود


عکس، مقبره‌ی حافظ در سال‌های دور.

@vir486
❤7👍4🔥1🥰1👏1
همام را سخنی دلپذیر و شیرین است
ولی چه سود که بیچاره نیست شیرازی.
همام تبریزی


@vir486
👍5🔥1🥰1👌1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سخنرانی دکتر بهرام پروین گنابادی درباره‌ی ناصرخسرو و سفرنامه‌اش در شب ناصر خسرو و سفرنامه

#ناصرخسرو_قبادیانی


@vir486
👍5👏2
دلایل زیادی وجود دارد که اثبات می‌کند خواندن ارتباط میان ما و دیگران را تقویت می‌کند و این عامل دست کم برای من، یکی از بهترین دلایل کتاب خواندن است. ما وقتی کتاب می‌خوانیم به حقیقتی بزرگ و آرام بخش دست میابیم؛ اینکه دیگر تنها نیستیم.

#پت_ویلیامز


@vir486
👍6👌1
حکایت
باب پنجم



یکی را زنی صاحب جمال جوان درگذشت و مادرزن فرتوت به علت کابین در خانه متمکن بماند و مرد از محاورت او به جان رنجیدی و از مجاورت او چاره ندیدی تا گروهی آشنایان به پرسیدن آمدندش.
یکی گفتا: چگونه‌ای در مفارقت یار عزیز؟
گفت: نادیدن زن بر من چنان دشخوار نیست که دیدن مادرزن.

گل به تاراج رفت و خار بماند
گنج برداشتند و مار بماند

دیده بر تارک سنان دیدن
خوشتر از روی دشمنان دیدن

واجب است از هزار دوست برید
تا یکی دشمنت نباید دید
 

#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی

@vir486
🕊6👍4😁4👏3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بی‌حوصله از زندگی و تکرارش
با عزم رهایی از در و دیوارش؛

همپای سحر کبوتری بی‌هنگام
پر می‌زد و ماه بود در منقارش

#سهیل‌_محمودی


@vir486
👍5❤4👏1
به مناسبت بزرگداشت حکیم عمر خیام امشب به خیام و شعر او می‌پردازیم.


@vir486
❤5👍1🔥1
از من رَمَقی به سعی ساقی مانده‌است،
وَزْ صحبتِ خلق، بی‌وفایی مانده‌است؛

از بادهٔ دوشین قَدَحی بیش نماند.
از عمر ندانم که چه باقی مانده‌است!


#خیام
@vir486
👍7❤6
#خیام_شاعر
بخش اول

آنچه که اجمالا اشاره شد نشان می‌دهد که نفوذ فکر، آهنگ دلفریب، نظر موشكاف، وسعتِ قریحه، زیبائی بیان، صحت منطق، سرشاری تشبیهات ساده‌ی بی‌حشو و زوائد و مخصوصاً فلسفه و طرز فکر خیام که به آهنگ‌های گوناگون گویاست و با روح هر کس حرف می‌زند در میان فلاسفه و شعرای خیلی کمیاب مقام ارجمند و جداگانه‌ای برای او احراز می‌کند.

رباعی کوچک‌ترین وزن شعری است که انعکاس فکر شاعر را با معنی تمام برساند( به گفته‌ی کریستن‌سن: رباعی شعری کاملا ایرانی‌ست) هر شاعری خودش را موظف دانسته که در جزو اشعارش کم و بیش رباعی بگوید. ولی خیام رباعی را به منتها درجه اعتبار و اهمیت رسانیده و این وزن مختصر را انتخاب کرده، در صورتی‌که افکار خودش را در نهایت زبردستی در آن گنجانیده‌است.

ترانه‌های خیام بقدری ساده، طبیعی و بزبان دلچسب ادبی و معمولی گفته شده که هر کسی را شیفته آهنگ و تشبیهات قشنگ آن می‌نماید و از بهترین نمونه‌های شعر فارسی بشمار می‌آید. خیام قدرت ادای مطلب را به اندازه‌ای رسانیده که گیرندگی و تأثیر آن حتمی است و انسان به حیرت مي‌افتد كه يك عقيده فلسفی مهمی چگونه ممکن است در قالب يك رباعی بگنجد و چگونه می‌توان چند رباعی گفت که از هر كدام يك فکر و فلسفه مستقل مشاهده بشود و در عین حال با هم همآهنگ باشد. این کشش و دلربائی فکر خیام است که ترانه‌های او را در دنیا مشهور کرده، وزن ساده و مختصر شعری خیام خواننده را خسته نمی‌کند و با و فرصت فکر می‌دهد.

خیام در شعر پیروی از هیچکس نمی‌کند، زبان ساده او بهمه‌ی اسرارصنعت خودش کاملا آگاه است و با کمال ایجاز، به بهترین طرزی شرح می‌دهد. در میان متفکرین و شعرای ایرانی که بعد از خیام آمده‌اند، برخی از آنها بخیال افتاده‌اند كه سبك او را تعقیب بکنند و از مسلك او پیروی بنمایند، ولی هیچکدام از آنها نتوانسته‌اند بسادگی و گیرندگی و به بزرگی فکر خیام برسند. زیرا بیان ظریف و بی‌مانند او با آهنگ سلیس مجازیِ کنایه دار او مخصوص بخودش است. خیام قادر است که الفاظ را موافق فکر و مقصود خودش انتخاب بکند، شعرش با يك آهنگ لطیف و طبیعی جاری و بی‌تکلف است. تشبیهات و استعاراتش يك ظرافت ساده و طبیعی دارد.

طرز بیان مسلك و فلسفه خیام تأثیر مهمی در ادبیات فارسی کرده میدان وسیعی برای جولان فکر دیگران تهیه نموده است. حتی حافظ و سعدی در نشئات ذره، ناپایداری دنیا، غنیمت شمردن دم، و می‌پرستی اشعاری سروده‌اند که تقلید مستقیم از افکار خیام است، ولی هیچکدام نتوانسته‌اند درین قسمت بمرتبه خیام برسند. مثلا سعدی می‌گوید:

بخاک بر مرو ای آدمی به نخوت و ناز
که زیر پای تو همچون تو آدمیزاد است.

عجب نیست از خاک اگر گل شکفت
که چندین گل اندام در خاک خفت

سعدیا دی رفت و فردا همچنان موجود نیست
در میان این و آن فرصت شمار امروز را


و درین اشعار حافظ:
چنین که بر دل من داغ زلف سرکش تست
بنفشه زار شود تربتم چو در گذرم

هر وقت خوش که دست دهد مغتنم شمار
کس را وقوف نیست که انجام کار چیست

روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کند
زنهار کاسه سرما پر شراب کن

که هر پاره خشتی که بر منظریست.
سرکیقبادی و اسکندریست

#ترانه‌های_خیام
#صادق_هدایت

@vir486
👍7❤4
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔸مستند خیام نابغه‌ی پرسشگر- تولید bbc

▪️عمر خیام نیشابوری (نام کامل: غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری) (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ در نیشابور – درگذشتهٔ ۱۲ آذر ۵۱۰ در نیشابور) که خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النّیسابوری هم نامیده شده‌است، همه‌چیزدان، فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و رباعی‌سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است. گرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی اوست و لقبش «حجّةالحق» بوده‌است، ولی آوازهٔ وی بیشتر با انگیزه نگارش رباعیآتش است که شهرت جهانی دارد. افزون بر آن‌که رباعیات خیام را به بیشترِ زبان‌های زنده برگردان نموده‌اند، ادوارد فیتزجرالد رباعیات او را به زبان انگلیسی برگردانده است که مایهٔ شهرت بیشتر وی در مغرب زمین شده‌است.

#خیام


@vir486
👍5
Document1.pdf
235.5 KB
🔸مقاله: تحلیل یکی از رباعیات خیام و نقد ساختاری دو ترجمه‌ی روسی آن

▪️نگارندگان: علی مداینی، علی سعیدی

#خیام


@vir486
👍7
حکایت
باب ششم


با طایفه دانشمندان در جامع دمشق بحثی همی‌کردم که جوانی در آمد و گفت: در این میان کسی هست که زبان پارسی بداند؟
غالب اشارت به من کردند.
گفتمش: خیر است!
گفت: پیری صد و پنجاه ساله در حالت نزع است و به زبان عجم چیزی همی‌گوید و مفهوم ما نمی‌گردد. گر به کرم رنجه شوی مزد یابی، باشد که وصیتی همی‌کند.
چون به بالینش فراز شدم این می‌گفت:
دمی چند گفتم بر آرم به کام
دریغا که بگرفت راه نفس
دریغا که بر خوان الوان عمر
دمی خورده بودیم و گفتند بس

معانی این سخن را به عربی با شامیان همی‌گفتم و تعجب همی‌کردند از عمر دراز و تأسف او همچنان بر حیات دنیا.
گفتم: چگونه‌ای در این حالت؟
گفت: چه گویم؟،
ندیده‌ای که چه سختی همی‌رسد به کسی
که از دهانش به در می‌کنند دندانی

قیاس کن که چه حالت بود در آن ساعت
که از وجود عزیزش به در رود جانی


گفتم: تصور مرگ از خیال خود به در کن و وهم را بر طبیعت مستولی مگردان که فیلسوفان یونان گفته‌اند مزاج ار چه مستقیم بود، اعتماد بقا را نشاید و مرض گرچه هایل، دلالت کلی بر هلاک نکند. اگر فرمایی طبیبی را بخوانم تا معالجت کند.
دیده بر کرد و بخندید و گفت:
دست بر هم زند طبیب ظریف
چون خرف بیند اوفتاده حریف

خواجه در بند نقش ایوان است
خانه از پایبند ویران است

پیرمردی ز نزع می نالید
پیرزن صندلش همی ‌مالید

چون مخبط شد اعتدال مزاج
نه عزیمت اثر کند نه علاج


#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی

@vir486
👍7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
رباعیات خیام
ترجمه عربی: احمد رامی
خواننده: ام‌کلثوم


@vir486
👏8
تمامیت‌خواهی در رأس قدرت، همه‌ی استعدادهای ناب را از سرکار برمی‌دارد و به جای آن‌ها عقل‌باختگان و بی‌خردانی را می‌نشاند که همان بی‌عقلی و جهالت‌شان بهترین تضمین وفاداری آن‌هاست.

هانا آرنت
توتالیتاریسم

@vir486
👍11👏3😁1
چرا فردوسی ماندگار شد
ژاله اموزگار
🔸چرا فردوسی ماندگار شد؟

▪️سخنرانی دکتر ژاله آموزگار

#فردوسی
#ژاله_آموزگار


@vir486
👏7👍1😁1
‏که مایملک همه‌ی ما، غممان است.
از روزی به روز دیگر،
از شکلی به شکل دیگر...

#رضا_براهنی

@vir486
🔥3❤2
تا زهره و مه در آسمان گشت پدید
بهتر ز می ناب کسی هیچ ندید

من در عجبم ز می‌فروشان کایشان
به زانکه فروشند چه خواهند خرید

خیام نیشابوری


عکس: سقف مسجد شیخ لطف‌اله
مکان:  اصفهان


@vir486
🔥8❤2👏2👌1