وحدت وجود
77 subscribers
2 photos
2 videos
4 links
عارف کامل علامه طهرانی قدس اللّه نفسه الزکیه:

«وحدت وجود» شربت شيرين و خوشگوار «توحيد حقّ» در مراحل كثرات است.

(کتاب شریف اللّه شناسی، ج۱، ص۲۲۴)


🆔 @vahdat_vojud : ارتباط با ادمین
Download Telegram
Channel created
بسم اللّه الرحمن الرحیم
اللّهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
#وحدت_وجود را با بیان ساده چگونه می توان تبیین کرد؟


پاسخ اجمالی:

در نظریه وحدت وجود تنها وجود حقیقی در عالم از آن خدا است و دیگران همه جلوه‌ها و سایه‌هایی از حضرت حق هستند. در نتیجه کثرت در عالم وجود دارد، ولی این کثرت در جلوه‌ها است.

 

این نظریه هیچ تلازمی با شرک ندارد؛ یعنی بنابر این نظریه هیچ گاه یک انسان، خدا خوانده نمی‌شود. چون اصلاً این انسان وجودی ندارد و تنها وجود واقعی خدا است. این انسان تنها جلوه‌ای است از حضرت حق.

 


پاسخ تفصیلی:

مبحث وحدت وجود از مسائل مشکل #عرفان و #فلسفه اسلامی است که فهم آن منوط به مطالعات عمیقی است. از آن روی در این جا به بیانی تمثیل‌وار و ساده از وحدت وجود کفایت می‌کنیم و در صورت نیاز، شما را به کتاب‌های نوشته شده در این زمینه ارجاع می‌دهیم. [1]

 

#عرفا معتقدند که تنها وجود حقیقی در این #عالم #خدا است و دیگران وجود حقیقی ندارند، بلکه همگی مظاهر و سایه‌هایی از وجود خدایند؛ بنابراین، مجازاً به آنها وجود می‌گویند. این سخن نه انکار خدا و نه انکار #جهان است. عرفا می‌گویند ما #کثرت را در جهان می‌پذیریم، اما می‌گوییم این کثرت در مظاهر وجود است، نه خود وجود.

 

عارفان برای تبیین دیدگاه خود دلیل‌هایی از قرآن و روایات بیان کرده‌اند که در کتاب های عرفانی مفصل به آنها پرداخته شده است. در این جا تنها به یکی از ادله قرآنی آنها اشاره می‌کنیم: در سوره حدید درباره وجود خدا چنین می‌گوید: "اول و آخر و #ظاهر و #باطن او است". [2] این آیه بیانگر آن است که تنها او ظاهر است و تنها او باطن است. عارف نیز همه عالم را جلوه حق می‌داند. به همین دلیل است که به دریا و صحرا که می‌نگرد او را می‌بیند؛ بنابراین، این که #عارف می‌گوید وقتی همگان در جست و جوی خدایند من در جست و جوی غیر خدایم، حرف درستی زده است؛ چون تنها کسی که ظاهر است او است. کجا است که او دیده نشود. [3]

 

عرفا برای ساده کردن فهم این مطلب، به برخی مثال‌ها رو آورده‌اند. اگرچه مثال نمی‌تواند بیانگر همه معنا باشد و این مطلب نیاز به درک قلبی و معنوی دارد، اما تا حدودی می تواند به تفهیم مطلب کمک کند.

 

یکی از این مثال‌ها مثال صورت در آینه است. یک شخص را در نظر بگیرید که در کنار ده آینه که در محدب و مقعر بودن با هم اختلاف دارند قرار گیرد. طبیعتاً این یک شخص است؛ در حالی که تصاویر مختلفی از او در آینه‌ها به وجود آمده است. این شخص ده جلوه از خود نشان داد، اما این موجب تعدد در اصل #ذات او نمی‌شود، بلکه او یک حقیقت است با ده جلوه. بنابراین، کثرت وجود دارد، اما در جلوه‌ها، نه در اصل ذات او.[4]  به بیان دیگر، قائلان به نظریه وحدت وجود هیچ‌گاه در پی آن نیستند که بگویند کثرت در عالم وجود ندارد، بلکه معتقدند که وجود حقیقی از آن خدا است و او است که دارای وجودی حقیقی است و دیگر موجودات سایه و جلوه‌ای از حضرت حق هستند. اگر به مثال آینه دقت کنیم متوجه می شویم که همه تصاویر به وجود آمده یکی نبوده، بلکه هر کدام بر حسب نوع آینه شکلی داشتند؛ بنابراین، منظور ما از وحدت وجود این نیست که همه موجودات عالم یک چیزند و با هم تفاوتی ندارند، بلکه بحث بر سر این است که وجود حقیقی تنها از آن خدا است، یا این که موجودات عالم نیز وجودی حقیقی دارند؟ [5]

 

بنابراین، روشن شد که در نظریه وحدت وجود تنها وجود حقیقی در عالم از آن خدا است و دیگران همه جلوه‌ها و سایه‌هایی از حضرت حق هستند. در نتیجه کثرت در عالم وجود دارد، ولی این کثرت در جلوه‌ها است.

 

مثال‌های دیگری نیز در کتاب های عرفانی بیان شده است که برای پرهیز از طولانی شدن سخن از بیان آنها می‌گذریم.

 

نکته دیگر این که این نظریه هیچ تلازمی با #شرک ندارد؛ یعنی بنابر این نظریه هیچ گاه یک انسان، خدا خوانده نمی‌شود. چون اصلاً این #انسان وجودی ندارد و تنها وجود واقعی خدا است. این انسان تنها جلوه‌ای است از حضرت حق.


_______________________________

 
📚 :

[1] در صورت نیاز می‌توانید ر. ک. به: کلیات عرفان اسلامی، همایون همتی، انتشارات امیرکبیر؛ مبانی عرفان و تصوف، محمد حسین بیات، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

[2] حدید، 3.

[3] دروس عرفان نظری استاد یزدان‌پناه، دفتر دوم، ص 84 – 85، دائرة المعارف علوم عقلی اسلامی.

[4] همان،‌ ص 15؛ همچنین ر. ک. به: مبانی عرفان و تصوف، محمد حسین بیات، ص 69.

[5] ر. ک. به: دروس عرفان نظری استاد یزدان‌پناه، ص 34 – 35.

(برگرفته از سایت اسلام کوئست)




@vahdat 👈 کانال تخصصی وحدت وجود
✳️ علّت انکار وحدت وجود توسط فقهای ظاهر از نظر عارف کامل علامه آیت اللّه حاج سیّد محمّد حسین حسینی طهرانی (قدس اللّه نفسه الزکیه) :



⁉️ اين مطلب از سابق الايّام براى بنده حقير مشكل آمده بود كه چرا برخى از فقيهان ما درباره مُجَسِّمه و مُعَطِّله و مُنَزِّهه و مُجَبِّره و مُفَوِّضه حكم به تكفير نمى‌كنند و گفتار آنان را با قبول اصل توحيد موجب كفر و نجاستشان نمى‌شمرند؛ وليكن راجع به قائلين به وحدت وجود فوراً چماق تكفير را بر سر ميكوبند، و در تسرُّع اين امر از هيچ دريغ ندارند؟

به چه علّت ايشان به انواع و اقسام نَجَس العَين از بول و غائط و غيرهما، يكى را به نام «وحدت وجودى» افزوده‌اند؟ افزوده شدن اين شى‌ء نَجَس العين به نجاسات از چه و از كدام زمان شروع شد؟

🔷 بالاخره پس از مطالعات و مشاهدات، بعد اللَتَيا و اللَتى مطلب به اين نكته منتهى گشت كه بواسطه دقّت و رقّت و عظمت فهم و ادراك اين نوع از توحيد كه توحيد مُخلَصين و مقرَّبين بارگاه حضرت حقّ جلّ شأنه مى‌باشد از طرفى، و از طرف ديگر بواسطه صعوبت و مشاقّى كه در اين راه و در سبيل حصول اين مرام براى سالك سبيل إلى الله پيش مى‌آيد و طبعاً با مزاج مُتَتَرِّفين‌ سازش ندارد؛ قشريّون و ظاهريّون كه از جهتى سطح فكرى شان، و از جهتى سطح علميشان كوتاه و ضعيف است، براى زير بار نرفتن اين مسأله و عدم تقليد و تبعيّت از مرد وارسته راه پيموده، خود را راحت كرده و با نداى كفر و خروج از اسلام، زيربناى اين بنيان را خراب و تيشه بر بن اين ريشه زده و با اتّهام به نجاست كه اثر زندقه و الحاد است آنان را زنديق و ملحد دانسته‌اند.

آرى! معروف است و تجربه هم تأييد ميكند كه تكفير و تفسيق چماق بيخردان است.

و اينان با اين تكفير، تيشه بر اساس اسلام زده‌اند. مگر نه آنكه اسلام دين و آئين توحيد است؟ توحيد عين وحدت است. توحيد از باب تفعيل و متعدّى، و وحدت از باب ثلاثى مجرّد و فعل لازم است.

#توحيد اسلام يعنى يكى كردن جميع كَثَرات و منحصر گردانيدن اثر و قوّه و علم و حيات و قدرت و وجود و ذات را در حضرت حقّ سبحانه و تعالى. وحدت يعنى يكى شدن و يگانه بودن اين افعال و اسماء و صفات و ذات در آنحضرت متعال.

در اينصورت «وحدت وجود» يعنى نتيجه و ما حصلِ بدست آمده از توحيد، و ثمره اين شجره مثمره. پس كجا توحيد با وحدت ضدّيّت دارد. توحيد اسلام كمال ملايمت بلكه عينيّت با آن را دارد. «وحدت وجود» شربت شيرين و خوشگوار «توحيد حقّ» در مراحل كثرات است.

امّا اين بى‌انصافان كه نمى‌توانسته‌اند و نتوانسته‌اند آنان را به «توحيد در وجود» متّهم سازند، زيرا اين كلام ملعبه و بازيچه براى دشمنان و دوستان مى‌شد كه عجيب است! چه عيب دارد كسى كه به دين اسلام گرويده است به نتائج غائى آن كه توحيد در ذات و در صفت است برسد و «توحيد در وجودى» گردد؟ آمده‌اند لفظ «توحيد» را با «وحدت» عوض كرده‌اند؛ و عوام هم كه خبر از هيچ چيز ندارند، گرز وحدت وجودى را بر سر آنان مى‌كوبند. و ايشان به عنوان كافر مُلحد زنديق خارج از دين، صبغه نَجس العَين به آنان زده‌اند تا مردم از صد مترى دستشان به آنان نرسد.



📚 منبع: کتاب شریف اللّه شناسی، ج۱ ، ص۲۲۳ الی ۲۲۵



💠 « #وحدت_وجود » شربت شيرين و خوشگوار « #توحيد_حقّ » در مراحل كثرات است. 💠


🔵 کانال تخصصی وحدت وجود 👇👇

https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
💠 وحدت وجود، از راقى‌ترين أسرار آل محمّد عليهم السّلام است‌؛


🔶 #وحدت_وجود از بزرگترين و عالی‌ترين و غامض‌ترين و لطيف‌ترين مسائل #حكمت_متعاليه است، و فهميدنش كار آسانى نيست. إنسان بايد يك عمر زحمت بكشد علماً و عملاً، آيا #خدا به او قسمت كند كه أصل و #حقيقت وحدت وجود را بفهمد يا نه؟! اين از أسرار است و نمى‌شود اين را به همه كس گفت.

🔹اگر إنسان به كسى بگويد: وجود واحد است، او از اين كلام چه إدراك مى‌كند؟ مى‌گويد: اين حرف معنيش اينست كه: يك وجود بيشتر تحقّق ندارد و آن، همان وجود ذات أقدس پروردگار است؛ يعنى همه چيز خداست. و لذا خيال مى‌كند: إنسان خداست، خنزير خداست، كلب هم خداست، قاذورات خداست، زانى خداست، مَزْنىّ خداست.

🔹 اين كفر و شرک است. وحدت وجودى نمى‌گويد: زانى و مزنىّ خداست، كلب و خنزير خداست. او نمى‌گويد: إنسان خداست؛ نمى‌گويد: بالاتر از إنسان (فرشتگان) خدا هستند؛ و نمى‌گويد: ملائكۀ مقرّبين و روح خدا هستند. او نمى‌گويد: جبرائيل و روح الامين و روح القدس خدا مى‌باشند. او مى‌گويد: اينها همه، موجودات متعيّنه و متقيّده و محدوده و مشخّصه هستند؛ و پروردگار حدّ ندارد. حتّى پيغمبر را با تمام آن بى حدّى كه نسبت به همه موجودات دارد، وليكن نسبت به پروردگار محدود و ممكن است، نمى‌گويد خداست. وحدت وجودى مى‌گويد: غير از خدا هيچ نيست!

🔹 فرق است بين اينكه بگوئيم: همه چيز خداست. (كُلُّ شَىْ‌ءٍ هُوَ اللَه) و يا اينكه بگوئيم: غير از خدا چيزى نيست. وحدت وجودى مى‌گويد: غير از ذات مقدّس حضرت واجب الوجود على الإطلاق، وجودى در عالم نيست. وجود استقلالى يكى است و بس؛ و او تمام موجودات را فرا گرفته است، وَ لا تَشُذُّ عَنْ حيطَةِ وُجودِهِ ذَرَّه! و هر موجودى را كه شما موجود مستقلّ مى‌پنداريد، اين استقلال ناشى از نابينائى و عدم إدراك شماست! موجود مستقلّ اوست و بس. تمام موجودات وجودشان وجود ظلّى است؛ وجود تَبعى و اندكاكى و آلى براى أصل وجود است. همه، وجودشان وجودى است قائم به آن ذات‌ مقدّس حىّ قيّوم.

🔹 وحدت وجودى مى‌گويد: غير از ذات پروردگار، ذات مستقلّى كه بتوان به او إطلاق وجود كرد وجود ندارد؛ و همه عالم إمكان مِنَ الذَّرَّةِ إلَى الدُّرَّة، فانى و مندكّ در وجود او هستند؛ و در مقابل وجود او هيچ وجودى استقلال ندارد و نمى‌تواند خود را نشان بدهد. همه، سايه‌ها و أظلال وجود او هستند.

🔹 نه اينكه او مى‌گويد: كُلُّ شَىْ‌ءٍ هُوَ اللَه، با لفظ «شَىْ‌ءٍ» إشاره به حدود ماهوى ميكند. حدود، همه نواقص و أعدام و فقر و احتياجند؛ با خدا چه مناسبت دارند؟ و اين مسلّم است كه شرك است.

🔹 ولى اين مطلبى كه بايد بعد از ساليان دراز به برهان متين إثبات شود، يا بواسطه #سیر_و_سلوک إلى اللّه با قلب إدراک شود، اگر إنسان آنرا بدست مردم بدهد- حتّى به كسانى كه أهل علمند وليكن در معارف إلهيّه قدمى استوار ندارند- از اين چه مى‌فهمند؟! مى‌گويند: فلان شخص وحدت وجودى است، و وحدت وجود #شرک است و #كفر است.

🔹 تو أصلًا نمى‌فهمى وحدت وجود چيست! و از آن سر در نمى‌آورى! وحدت وجود سرّ آل محمّد است! وحدت وجود حقيقت #ولايت است! وحدت وجود حقيقت نبوّت است! وحدت وجود حقيقةُ كُلِّ شَىْ‌ءٍ از جهت ربط خاصّ آن به ذات أقدس پروردگار است! وحدت وجود همان مقام توحيدى است كه #پيغمبر آمد، و اين خونها براى آن ريخته شد، كه بگويند: لَاإلَهَ إلَّا اللَهُ.

🔹 وحدت وجود و #توحيد وجود فرقى ندارند. توحيد يعنى يكى كردن، و وحدت يعنى يكى بودن. اين چه فرقى دارد؟! آن از باب تفعيل (ثلاثى مزيد) است و اين از باب مجرّد. شما لفظ توحيد در وجود را كه إسلام بر او قائم است برداريد و بجايش لفظ وحدت بگذاريد، و وحدت را بجايش توحيد بگذاريد.



📚 منبع: ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج۳، ص۴۹ _ ٥١ ؛ مرحوم علامه آیةاللّه حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی.


🔵 کانال تخصصی وحدت وجود👇

https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
⚪️ غزلی از خواجه حافظ شیرازی رحمة اللّه علیه پیرامون وحدت وجود :



سحرگاهان که مخمور شبانه

گرفتم باده با چنگ و چغانه

نهادم عقل را ره توشه از می

ز شهر هستیش کردم روانه

نگار می فروشم عشوه‌ای داد

که ایمن گشتم از مکر زمانه

ز ساقی کمان ابرو شنیدم

که ای تیر ملامت را نشانه

نبندی زان میان طرفی کمروار

اگر خود را ببینی در میانه

برو این دام بر مرغی دگر نه

که عنقا را بلند است آشیانه

که بندد طرف وصل از حسن شاهی

که با خود عشق بازد جاودانه

ندیم و مطرب و ساقی همه اوست

خیال آب و گل در ره بهانه

بده کشتی می تا خوش برانیم

از این دریای ناپیداکرانه

وجود ما معماییست حافظ

که تحقیقش فسون است و فسانه




🔵 کانال تخصصی وحدت وجود👇

https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
Channel photo updated
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔷 برداشت غلط بعضی ها از وحدت وجود در بیان و توضیح مرحوم استاد محمّدمهدی مهندسی؛

کانال تخصصی وحدت وجود👇
https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
بسم اللّه الرحمن الرحیم


☀️ الحمدللّه که حقیقت از آفتاب روشن تر است و جمال #وحدت از مرات کثرت به همه حال در نظر!


💠 ای سید! از حقیقت تو به سوی تو راهی است. اگر به چشم همت مطالعه فرمائی، چنان دانم که از صورت به حقیقت رسی و بعد موهوم از میانه برخیزد. 
                                              

💠 ای سید! یکی از بُعد خبر دهد و آن را وجهی بود و دیگری از قرب نشان می دهد و آن را سببی باشد. حقیقت تو به زبان این رساله با تو حرف می زند، بر وحدت اطلاع دهد که آنجا قرب است و نه بُعد، و چون آفتاب وحدت طلوع فرماید، بُعد و قرب عین وحدت باشد.
 

💠 ای سید! هر فرقه با فرقه دیگر در نزاع و جدال است مگر اهل وحدت که ایشان با همه یکی اند، اگر چه هیچکدام با او یکی نیست.

 
💠 ای سید! اهل وحدت از مذاهب مختلفه متضاده و مشارب متنوعه متناقضه، مشرب خوب و لطیف و روحانی و مذهب عام و شامل حال و وجدانی انتزاع نماید. ایشان را جز این، مذهبی خاص و مشربی مخصوص نیز می باشد. چنانچه در گفتگو آید و گفته شود که متکلم چنین گفت و حکیم چنین گفت و صوفی چنان.


💠 ای سید! وحدت باطن کثرت است و کثرت ظاهر وحدت و حقیقت در هر دو یکی است.



📒 رساله #نور_وحدت ، فراز ١ الی ۵ ؛
#خواجه_حوراء (رحمة اللّه علیه)
( #نورالوحده )


🔵 کانال تخصصی وحدت وجود 👇

https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
همه مدح «او» می کنند و خود نمی فهمند، گمان میکنند که مدح خورشید میکنند، گمان می کنند که مدح انسان میکنند، همه مدح ها از اوست...

#امام_خمینی

https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
نظر #اهل_بیت (علیهم السلام) پیرامون وحدت وجود...

#علامه_طباطبایی (ره)


کانال تخصصی وحدت وجود👇

https://telegram.me/joinchat/BB8LlD8w4hUH_4Z1UjCNSg
◾️ انا لله و انا الیه راجعون
روح ِملکوتی عارف بالله ، حضرت آیت الله حاج سید حسین یعقوبی قائنی از شاگردان ِخاص ِآیت الله انصاری همدانی به ملکوت اعلی پیوست.
با قرائت فاتحه ای او را یاد نماییم.
@vahdat
The account of the user that owns this channel has been inactive for the last 11 months. If it remains inactive in the next 28 days, that account will self-destruct and this channel will no longer have an owner.