اکثر مردم، افراد دیگری هستند. افکارشان نظرات دیگران است، زندگی‌شان تقلید و احساسات‌شان یک نقل قول.

From Oscar Wilde's letter to Lord Alfred Douglas, Winter 1897
Dusk, Moscow, 6 November 1990, András Bánkuti

وقتی میخ توی پات نمیره و به جاش میره تو مغزت!

یک کارگر ۲۹ ساله از یک ارتفاعی میپره و میخ فرو میره توی پاش و اینقدر با شدت فرو میره که کفشش هم پاره میشه. طبق روال معمول مراجعه میکنه به بیمارستان تا بتونه هر چه سریع تر میخ رو از پاش در بیاره.

اما زمانی که پزشک ها میخواستن از پاش این میخ رو خارج کنن یا کفش رو پاره کنن تا بتونن متوجه بشن میخ به کدوم بافت آسیب وارد کرده از شدت درد اجازه نمیداد که معاینه و درمان به صورت کامل انجام بشه و مجبور میشن که از فنتانیل (یک شبه مرفین) استفاده کنن تا بشه بدون درد میخ رو از پا خارج کرد.

اما خب وقتی کفش رو پاره میکنن، متوجه میشن میخ از بین دو انگشت عبور کرده و از اصلا آسیبی به خود پا وارد نکرده.

آیا اون کارگر ساختمانی دروغ میگفت؟

نه، اما مکانسیم درد همیشه مربوط به بافت و قسمت آسیب دیده نمیشه، وقتی در اون شرایط شخص میخ توی پاش فرو رفته قطعا بر اساس محیط از جمله واکنش همکارانش، اورژانس، بیمارستان و شرایط دیگه، حتی اگر واقعا میخی هم درونش پاش نرفته بود احساس اینکه واقعا میخی در پای اون رفته درونش تشدید میشد.

در نهایت، وقتی دقیق تر بررسی میکنیم به یک نکته جالب میرسیم که، افکار، باورها، تجربیات گذشته حتی نوع تفکر ما، همگی بر تجربه ما از درد تأثیر می گذارند.


منابع :
Fisher JP, Hassan DT, O'Connor N, BMJ 1995; 310:70. (Unusually this case image is untitled).

Hurwitz, Brian (2017). Narrative constructs in modern clinical case reporting. Studies in History and Philosophy of Science Part A, 62(), 65–73. doi:10.1016/j.shpsa.2017.03.004

ساینسلی به مناسبت هفته‌ی آگاهی از اعتیاد، برگزار می‌کند:
وبینار علمی رایگان "فواید ماری‌جوآنا (weed)؟"
اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام:
https://xiencely.com/events/national-addictions-awareness-week/

ساینسلی به مناسبت هفته‌ی آگاهی از اعتیاد، برگزار می‌کند:
وبینار علمی رایگان "لایف‌استایل سالم: ترک عادت و اعتیاد"
اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام:
https://xiencely.com/events/national-addictions-awareness-week/

ساینسلی به مناسبت هفته‌ی آگاهی از اعتیاد، برگزار می‌کند:
وبینار علمی رایگان "رنج به مثابه پیکرتراشی هویت انسانی"
اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام:
https://xiencely.com/events/national-addictions-awareness-week/

مهم این نیست که چگونه می‌توان از دردسر و مشکلات جلوگیری کرد، مهم این است که چطور می‌توان با وجود آن‌ها، ادامه داد.

The Book of Illusions by Paul Auster
Recolha de redes de pesca, Nazaré, Portugal, 1930-1980.

لینک شرکت در وبینار:
https://meet.google.com/zzh-auvg-jrk
مدت‌زمان احتمالی: ۲ ساعت

افراد زیادی با من خوب هستند، افراد زیادی از من متنفرند. اما چند نفری آن بیرون هستند که می‌دانند من حقیقتا موجودی ساده هستم که در یک قمار دیوانه‌وار به دام افتاده‌ام. آن‌ها مرا می‌شناسند، می‌دانند که من بین این دیوارها می‌نشینم، می‌دانند که قبلا سوخته‌ام، و اینکه هنوز می‌خندم.

Charles Bukowski
Boy with black eye on Street Corner, Salford, Manchester, 1972
Nick Hedges (1943), English

سمپوزیوم یک روزه‌ی مغز پژوهشگر (به صورت آنلاین)
مرکز پژوهش‌های دانشکده دندانپزشکی تهران به همراه مجموعه ساینسلی برگزار می‌کند:

سخنران‌: دکتر کمیل قاسمی
تاریخ برگزاری: ۷ دی‌ماه ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۳۰ تا ۱۱
به صورت آنلاین در گوگل میت

ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر:
https://link.xiencely.com/dssrc
ظرفیت ثبت‌نام محدود!

مشکلاتی هستند که هرگز حل نمی‌شوند و البته نام دیگری دارند، واقعیت.

- به زودی در منشاء
Luis Sarmento,
The Puppeta?s Observer, April 16th, 2015

ما اینجا قراره به چرایی ها و منشاء هر چیزی از دید علوم اعصاب و انسان شناسی بپردازیم. مثلا به این میپردازیم چرا انسان ها دچار رفتار های ضد اجتماعی یا به قول خودمون شرورانه میشن؟ یا اصلا خود کنجکاوی از کجا اومده؟‌

منشاء، راهی برای فهمیدن سرآغاز هرچیزیه. داستان هرآنچه که وجود داره و توضیحی برای اون داده شده. منشاء از اینکه چطور شکل گرفته، چطور فرگشت پیدا کرده و تا به امروز، چطور عمر کرده، حرف می‌زنه، تا یادمون نره هرچیزی، یک سرآغاز، یک دلیل برای ادامه و محیطی مطلوب برای بقا داشته. منشاء، درباره‌ی منشاء همه‌چیز و همگان.

منشاء رو از رسانه‌های زیر گوش کنید:
اسپاتیفای | کست باکس

در منشاء‌ فرق نمیکنه سن و تحصیلات و شغل شما چیه، اینجا همه ما در اخر هر ایپزود متوجه پاسخ سوال هر منشاء خواهیم شد. همه حق داریم که بدونیم. به دور از اصطلاحات سخت و جزئیات تخصصی.

اگر شما هم علاقه‌مند به منشاء و چرایی ها هستید، میتونید پیشنهاد سوال خودتون رو به راه‌های ارتباطی من ارسال کنید، تا شاید سوال منشاء بعدی سوال شما باشه و من بهش پاسخگو باشم.


راه‌های ارتباطی :
پیام مستقیم
ایمیل : kghasemi@skiff.com

هر چند وقت یکبار، سعی میکنم به یکی از این سوالات پاسخ بدم، اینکه چقدر اون سوال جذاب باشه، بستگی به شما خواهد داشت.

مغز ما نیاز به استراحت داره!

اگر شما هم مثل من هر روز در جلسات مختلف شرکت می‌کنید، بیایید نگاهی به یک تحقیق اخیر از مایکروسافت در مورد تأثیر جلسات پشت سر هم بر مغز بیندازیم. این تحقیق با مشارکت ۱۴ نفر انجام شد و داده‌ها در چند روز مختلف جمع‌آوری شدند.

در روز اول، چهار جلسه ۳۰ دقیقه‌ای به صورت پشت سرهم برگزار شدند. در روز دوم، همین چهار جلسه ۳۰ دقیقه‌ای دوباره برگزار شدند، اما با تفاوتی که بین هر جلسه ۱۰ دقیقه استراحت وجود داشت و سپس جلسه بعدی شروع می‌شد.

در این تحقیق، از متد تصویربرداری عصبی (الکتروانسفالوگرافی - EEG) برای نظارت بر فعالیت‌های الکتریکی مغز استفاده شد. استراحت حتی به شما کمک می‌کند تا تمرکز بهتری در جلسات داشته باشید و از بروز استرس‌های ناشی از جلسات پشت سرهم جلوگیری کنید.

منطقی که همیشه منطقی نیست.

نویسنده تلاش می‌کنه منطق و احساس رو با یک مثال جالب توضیح بده، می‌گه تا وقتی همه‌چی آرومه، اسب سوار به همه‌چی تسلط داره و حواسش به مسیره. اما وقتی اسب احساس خطر بکنه اسب سوار همه کاری میکنه که پرت نشه و در واقع نمیره.

خیلی از درمانگرها تلاش می‌کنن که به مراجعینشون یاد بدن به شکل منطقی مسائل رو بسنجن تا توانایی داشته باشن رفتارشون رو در موقعیت بحرانی مدیریت کنن، اما نویسنده اشاره می‌کنه که مشکل درک کردن منطقی نیست بلکه وقتی احساسات هجوم میارن ما خیلی نمی‌تونیم مثل زمانی که شرایط عادیه فکر کنیم.

وقتی احساسات ما مثل اضطراب، استرس، خشم، ترس و غیره به ما هجوم میارن، ما تلاشمون رو می‌کنیم که اون احساسات گذر کنند تا کمی آروم بشیم تا بتونیم به شرایط به شکل منطقی نگاه کنیم.

حالا بیایم به مغزمون نگاه کنیم و ببنیم اونجا چه خبره؟

بخش عظیمی از این مسائل زیر سر آمیگدال (Amygdala) مغز ماست. نویسنده آمیگدال رو به یک دستگاه تشخیص آتش تشیبه می‌کنه. در واقع ما دچار تروما می‌شیم، دستگاه تشخیصی ما خراب میشه و باعث میشه نسبت به موارد ساده بیش از اندازه حساس بشه. یا بعضی اوقات وقتی حتی خطری هم نباشه یا رفع بشه همچنان دستگاه به آلارم دادن ادامه می‌ده.

حالا تا وقتی تروما در مغز ما رفع نشده باشه، با کمترین چیزی مقدار زیادی هورمون های استرس در بدن ما ترشح می‌کنه. به همین خاطر، خیلی ها با کمترین تحریکی واکنش‌های شدیدی نشون میدن که قابل درک نیست.

برخی اوقات مغز یاد می‌گیره که نسبت به این شرایط بی‌حس بشه و همین موضوع باعث میشه شخص به شکل کلی بی‌حس بشه. برای مثال ممکنه در یک جشن شخص هیچ حس خاصی نداشته باشه.

حال چه ما واکنش های بیش از حد داشته باشیم و چه بی‌حس باشیم، نسبت به خودشون احساس خوبی نداریم. این اشخاص بعضی اوقات احساس می‌کنن که دیوانه شدن یا آدم بدی هستن. به همین علت، حس شرم تبدیل یک حس دائمی اونها میشه و ذهنشون درگیر اینه که همیشه این حس ها رو مهار کنه.

بین دو حالت واکنش های شدید و سکوت و بی‌حسی، نویسنده حالت دوم رو کمی مشکل سازتر میدونه. به خصوص در بچه‌ها. بچه هایی که پر سر و صدا ترن بقیه راحت تر متوجه مشکلاتشون می‌کنن، اما بلعکس بچه هایی که آروم و بی سر صدان به عنوان بچه های خوب و بدون مشکل دیده میشن و کسی متوجه مشکلاتشون نمیشه.

لزوما جنگ، تجاوز و اتفاق‌های ناگوار ایجاد کننده تروما نیستند، بلکه تروما در موارد دیگری هم ایجاد میشه. مثل بی‌توجهی کردن به کودک، یا بزرگ شدن در محیطی که احساسات کودک رو سرکوب می‌کردن و مدل‌های دیگری از سرکوب‌ها هم باعث ایجاد تروما میشه.

Multiple associative structures created by reinforcement and incidental statistical learning mechanisms

نحوه يادآوری در مغز، به چگونگی آموختن آن بستگی دارد.

ما فهمیده‌ایم که انسان ها می‌توانند از راه های مختلفی یاد بگیرند، گاهی به سادگی و گاهی با پیچیدگی. وقتی به شهر جدید نقل مکان می‌کنید، چطور کوچه و پس کوچه‌ها رو به خاطر میارید؟ چطور یاد می‌گیریم با آزمون و خطا؟

سال ۲۰۱۸ بود که دکتر کلین-فلوگ با همکارانش در مرکز مطالعات علوم اعصاب نوفیلد، وابسته به دانشگاه آکسفورد، به یک نتیجه جالب رسیدند. دکتر کلین-فلوگ به نکته جالبی در تحقیقات خودش اشاره می‌کنه:

ما دریافتیم که تغییرات مشاهده شده در مسیرهای عصبی شرکت کنندگان مرتبط با یادگیری بسته به اینکه هر فرد چگونه مهارت جدید را آموخته، متفاوت است.

سال۲۰۲۰ که با دکتر کلین-فلوگ ایمیل نگاری می‌کردم برای تحقیقشون، به یک نتیجه جالب در تحقیقاتشون رسیدم.

«ما در واقعیت چیزی رو فراموش نمی‌کنیم، بلکه نحوه یادآوردن اون اطلاعات از خاطرات ما پاک می‌شه. ما یادمون نرفته که در محله خودمون یک مارکت داشتیم، بلکه راه رسیدن به اون مارکت رو فراموش کردیم، چون دیگر محله خود را به خاطر نداریم.»

ما در مغزمون شبکه های مختلف و چندگانه‌ای برای درک و یادگیری داریم که بتونیم داده ها رو به خاطر بیاریم، به این معنی که وقتی بخشی از مغز آسیب می‌خوره همچنان می‌تونیم خاطرات رو به یاد بیارویم، چون ساز و کار شبکه‌های دیگه همچنان آسیبی بهشون وارد نشده.

حافظه و یادگیری نقش مهمی در زندگی ما داشته، داره و خواهد داشت، از زمانی که اولین قدم ها رو در کودکی برداشتیم و تا زمانی که زنده هستیم، بخش عظیم آنچه که هستیم به لطف حافظه ماست، امید است به درستی از آن استفاده کنیم.

بخش‌هایی از تحقیقات دکتر میریام کلین-فلوگ و همکارانش در مرکز تحقیقات علوم اعصاب نوفیلد وابسته به دانشگاه آکسفورد

Behavioral and Neural Mechanisms of Overgeneralization in Anxiety

واقعیت تغییر می‌کند، وقتی اضطراب به سراغمان می‌آید.

واقعیت اینه که وقتی مضطرب می‌شیم، مغزمون یکم گیج میشه و احتمالاً دست به رفتارهای عجیب می‌زنه. اما سوال اینجاست که آیا می‌شه از اضطراب فرار کرد یا نه؟ اصولاً اضطراب یک بخش طبیعی از زندگی‌مونه و گاهی حتی می‌تونه بهمون کمک کنه. اما چطور این اضطراب با دیدگاه ما به واقعیت تداخل پیدا می‌کنه؟ این سوالی است که دکتر رونی پاز در سال ۲۰۱۶ به همراه همکارانش سعی کردند به آن پاسخ دهند.

وقتی ما دچار اضطراب می‌شیم، مغزمون یکمی در کارکردش دچار مشکل می‌شه، وقتی رفتار مغز رو در زمانی که دچار اضطراب هست بررسی می‌کنیم، متوجه می‌شیم افراد سخت‌تر می‌تونن تفاوت بین چیزهایی که بی‌خطرن و چیزهای دیگه که ممکنه خطرناک باشند، رو بفهمن. به عبارت ساده‌تر، اضطراب باعث می‌شه مغزمون واقعیت رو بهم بریزه و نتونه خوب همه چیز رو بفهمه، به این پدیده «تعمیم افراطی» می‌گن.

زیست شناس‌ها باور داشتن اضطراب یک ویژگی خیلی قدیمی انسان هاست. قبلاً اضطراب به ما کمک می‌کرد که در مقابل تهدیدات مختلف هوشیار باشیم. اما الان اضطراب به عنوان پاسخی به "جنگ یا گریز" در نظر گرفته می‌شه. حتی در مواقعی که ممکنه با حیوانات وحشی مواجه نباشیم.

تأثیرات اضطراب بر ساختار مغز، تغییراتی با خودش به همراه میاره. این تغییرات می‌تونن مثبت یا منفی باشن. از یک طرف، ممکنه به مغز اجازه بدن که بعد از یک حادثه مثل سکته مغزی دوباره به حالت قبلی برگرده. از طرفی دیگه، مواجهه مداوم با استرس ممکنه ساختار مغز رو تغییر بده و باعث بشه که افراد به طور مداوم در وضعیت ترس، اضطراب یا افسردگی باشن، که زمینه ساز ایجاد اختلال های زیادی می‌تونه برای ما بشه.

یک جنبه مثبت اینکه مغز ما انعطاف پذیره. این انعطاف پذیری به معنای توانایی مغز برای سازماندهی مجدد خودشه. وقتی با اضطراب سروکار داریم، خودمون رو به حالت آماده برای واکنش به تهدید تصور می‌کنیم. این انعطاف پذیری به ما کمک می‌کنه که در مواجهه با موقعیت‌های جدید هم احساس تهدید کنیم و برای واکنش آماده بشیم. ترس عامل بقاست اما هر ترسی واقعی نیست.

Creativity as social and spatial process
سیستم عصبی ما راحت‌طلبه!

سیستم عصبی ما جهنم آشنا رو به بهشت ناآشنا ترجیح میده، سیستم عصبی ما، به آسیب‌هایی که تجربه کردیم متصله و تروما و آسیب‌ها رو برای خودش ذخیره می‌کنه.

بعد از ذخیره اطلاعات چه اتفاقی می‌افته؟
اولین وظیفه سیستم عصبی، محافظت از ماست، اما چطور، از ما محافظت می‌کنه؟ سیستم عصبی ما تلاش می‌کنه با نگه‌داشتن ما در نقطه امن و راحت، از ما محافظت کنه، راحتی دقیقا همون جهنم آشناست. نبود راحتی برای کشف ناشناخته‌ها گرچه می‌تونه ترسناک باشه اما ما رو به بهشت ناآشنا می‌رسونه. همینطور که توی پست قبلی هم گفتم، ترس عامل بقاست اما هر ترسی واقعی نیست.

حال چه بلایی سر خلاقیت و تفکر ما میاد ؟
خلاقیت به عنوان یک فرآیند اجتماعی-محیطی شناخته می‌شه، و همیشه تحت تاثیر مسائل مختلفی بوده و هست. در تعریف ساده، اگر بتونیم به درستی از آموخته ها استفاده کنیم، در زمان ِو مکان مناسب، خلاقیت دیگر یک موضوع خاص و غیر ممکن نیست. اما چطور؟ یکی از موضوعاتی که در دوره فراگیریِ یادگیری طراحی بهش می‌پردازیم همین موضوع خواهد بود.

C.C Schneider, Harvard engineering students, 1904