Savollar osondan o’rtacha darajaga o’tadi endi. Tayyor turingizlar. Ham xotira, ham tezlik uyg’unlashishi kerak endi.

Sen 7 martasida ham javobini bila turib yuta olmayapsan. Yoningda esa senga halal berib turganlarga nigohing 😄

Murakkab savollarga keldik. Final uchun 3 ta savol beriladi.

11-Savol:

Imom Moturidiyning aqida maktablariga ko‘ra, insonning amallari Alloh tomonidan yaratilishi bilan insonning o‘z ixtiyori va mas’uliyati o‘rtasidagi munosabat qaysi tushuncha orqali izohlanadi?

Javob topildi: Kasb

12-Savol:

Hadis ilmi istilohida sanadining har bir tabaqasida ko‘plab roviylar rivoyat qilgan, ularning yolg‘onga kelishib olishlari odatda mumkin bo‘lmagan va xabarlari hissiy idrokka asoslangan hadis qanday ataladi?

Javob topildi: Mutavotir

13-Savol:

Imom Abu Hanifa rahmatullohi alayhning ikki mashhur shogirdidan biri Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashid davrida «Qozi ul-quzot» (bosh qozilar qozisi) lavozimini egallagan. U zot kim va fiqh tarixida qaysi mashhur asari bilan tanilgan?

To’liq va to’g’ri yozilgan birinchi javob qabul qilinadi.

Javob topildi: Abu Yusuf, “Kitob-ul Haroj”

13 ta savolga ham javob berishga ulgurmaganlarni keyingi viktorinalarda go’lib bo’lishlarini tilab qolaman.

Viktorina yuqori tempda o’tdi. O’ylaganimdanda bilimliroq ekansizlar. Eruditsiyaga gap bo’lishi mumkin emas. O’zimiz ham jarayondan zavq oldik. G’oliblarni tabrikladik, qolganlarga keyingi safar imkoniyat tilab qolamiz. Homiylik qilgan obunachilarimizni esa yaxshiliklarini Alloh qabul qilsin.

Bundan tashqari Sun’iy intellekt va googlga ham alohida tashakkur aytib qolamiz )))

🌿 Har bir buyuk o‘zgarish bir sahifadan boshlanadi…
Bugun o‘zingizga vaqt ajrating. Chunki qalbga yetib borgan birgina kitob butun hayotingizga boshqacha nigoh bilan qarashga sabab bo‘lishi mumkin. 📚

AZOBNI KUCHAYTIRADIGAN NARSA NIMA?

Biror inson sizni xafa qildi. Yoki hayotingizda siz kutmagan, istamagan voqea sodir bo‘ldi. Siz xafa bo‘ldingiz. Alam qildi. Bu tabiiy. Ammo oradan vaqt o‘tsa ham, xayolingizda bir xil savollar aylanaveradi:

— Nega aynan men?
— Nega bunday bo‘ldi?
— Bunday bo‘lmasligi kerak edi!
— Men bunga loyiq emasdim!

Endi sizni faqat sodir bo‘lgan voqea emas, uning sodir bo‘lganiga qarshi ichki kurashingiz ham qiynay boshlaydi. Psixolog Kristin Neff o‘zining «Self-Compassion» asarida Zen an’anasiga oid bir g‘oyani keltiradi:

OG‘RIQ × QARSHILIK = AZOBLANISH

Bu matematik formula emas, balki inson ruhiyatini tushuntiruvchi model.

Og‘riq — hayotimizda yuz bergan noxush voqeaga tabiiy javobimiz.
Qarshilik esa — sodir bo‘lgan voqea yoki paydo bo‘lgan hissiyotni ichimizda rad etishimiz.

Masalan, yaqin insoningiz sizga xiyonat qildi. Xiyonatdan og‘riq his qilishingiz tabiiy. Ammo «U bunday qilmasligi kerak edi», «Nega men buni oldinroq sezmadim?», «Qanday qilib bunga yo‘l qo‘ydim?» degan fikrlarni qayta-qayta aylantirish og‘riqqa qo‘shimcha azob qo‘shishi mumkin.

Xo‘sh, yechim nima?

Qabul qilish. Lekin qabul qilish — sodir bo‘lgan ishni ma’qullash, xiyonatni oqlash yoki adolatsizlikka ko‘nish degani emas. Qabul qilish — «Bu voqea sodir bo‘lmasligi kerak edi» degan ichki kurashdan «Bu voqea sodir bo‘ldi. Endi men nima qila olaman?» degan pozitsiyaga o‘tishdir. Bu o‘zgarish voqeani ortga qaytarmaydi. Og‘riqni ham bir zumda yo‘qotmaydi. Ammo insonning o‘zini ortiqcha qiynashini kamaytirishi mumkin.

Kristin Neffning muhim g‘oyalaridan biri shuki, biz nafaqat boshimizga tushgan qiyinchiliklardan, balki o‘sha qiyinchilik paytida o‘zimizga qiladigan munosabatimizdan ham aziyat chekamiz. Ba’zan bizga azob berayotgan narsa faqat sodir bo‘lgan voqea emas, uning boshqacha bo‘lishi kerakligi haqidagi tinimsiz kurashimizdir.

💬 Sizningcha, inson boshiga tushgan adolatsizlikni qabul qilishi bilan unga taslim bo‘lishi o‘rtasida qanday farq bor?

Bir kuni belgilangan vaqtda muzeyga borishim kerak edi. Agar kech qolsam chipta kuyishi mumkin degan havotir bor edi. Bir soat avval yo’lga chiqsam bemalol ulgurib boraman dedim-da, taxi chaqirdim. Negadir taxi topilavermadi. Axiri bir taxi so’rovni qabul qildi va ekranda ko’rsatilgan vaqt bo’yicha 5 daqiqalik masofada edi.

Oradan 10 daqiqa o’ttiyamki, taxi joyidan qimirlamayapti. Asabiylashishni boshladim. Buyurtmani bekor qilib boshqattan chaqirdim. Unisi ham 6 daqiqa ko’rsatib 10 daqiqadan ortiq qimirlamay turdi va kelmadi. Ichim taranglasha boshladi. Betoqat bo’lib ayni shu kunda palakat bo’ladi deb bir joyda turolmay g’imirlay boshladim. 3-marta taxi chaqirdim va u kechikib bo’lsa ham keldi-da, yo’lni narigi betida to’xtadi. Qo’limni ko’tarib baqirishimni eshitmadi, birdan ikkita yoshi katta erkak va ayol yugurib men chaqirgan taxiga chiqib ketdi. Taxi adashib boshqa taxi chaqirgan odamlarni olib ketib qoldi. Fig’onim falakka chiqdi.

Kechikib bo’lsa ham muzeyga yetib bordim va kirishga muvaffaq bo’ldim. Bilasizmi, natijasi qayerda bilindi? Kutilmaganda taxilar bilan bog’liq omadsizlikka ichkaridan qarshilik qilish muzeyni ekskursiya qilish zavqidan bebaxra qildi. Maqsadim museyga kirib yangiliklardan hayratlanish edi. Kechikib bo’lsa ham o’sha imkoniyatga ega bo’ldim. Biroq, borishdan avvalgi vaziyatga ichimdagi asabiy qarshilik borganimda ham meni tark etmagandi. Neffning yondashuvi ana shunday muammo ustida ham ishlashga yordam beradi.

Abu Yusuf Kindiy musulmon olamida katta kalibrli faylasuflardan hisoblanadi. Teran fikrlari bilan meni qiziqtirib kelgan.

Qayg’u - sevgan narsasidan yoki orzu qilgan narsasiga erisha olmaslik oqibatida paydi bo’ladigan ruhiy og’riqdir.

Hayotimiz topmoq va yo’qotmoq orasida yashaydi. Bilasizmi, bu qayg’u bizga nimani eslatib turadi? Dunyoning o’tkinchi ekanligini.

Klonimni yaratyapman. Bu test versiyasi. Nima deysizlar? Men shunaqa qosh uchirib gapiramanmi? 😄