Հայաստանում միջին աշխատավարձի իրական պատկերը

Միջին աշխատավարձ՝ 293,309։
Միջին մարդու աշխատավարձ՝ 219,736։
Ամենատարածված աշխատավարձ՝ 123,326։
Երեք արմատապես տարբեր ցուցանիշներ։

Հայաստանի Հանրապետությունում պաշտոնական միջին ամսական անվանական աշխատավարձը կազմում է 293,309 ՀՀ դրամ։ Այդուհանդերձ, պաշտոնական վիճակագրությամբ հրապարակվող այս եզակի ցուցանիշով չի արտացոլվում վարձու աշխատողների գերակշիռ մեծամասնության իրական եկամուտների պատկերը։ Իրավիճակի համապարփակ գնահատման նպատակով մշակվել և ներդրվել են երկու նոր ինտերակտիվ գործիքներ։

## Նոր գործիքակազմ
### Հայաստանի աշխատավարձերի հաշվիչ և աշխատավարձերի դինամիկա

Գնահատեք Ձեր եկամուտների դիրքը Հայաստանի ֆորմալ հատվածում՝ ըստ պերցենտիլների, տնտեսության ճյուղերի (ՏԳՏԴ) և շուրջ 700,000 այլ գրանցված աշխատողների տվյալների համադրման։ Հարակից վերլուծական հարթակում արտացոլված է 2018 թվականից ի վեր միջին և միջին մարդու աշխատավարձերի դինամիկան՝ ինչպես անվանական, այնպես էլ գնաճի ցուցանիշով (ՍԳԻ) ճշգրտված արտահայտությամբ։

Բացել աշխատավարձերի հաշվիչը https://tvyal.com/wages
Ուսումնասիրել աշխատավարձերի դինամիկան https://tvyal.com/wages/trends

Մեր վերլուծությունները հրապարակվում են հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով։ Բոլոր նյութերն անվճար են։ Տեղեկատվությունն օգտակար համարելու դեպքում կարող եք փոխանցել այն Ձեր գործընկերներին։

Հարգանքով՝

Աղասի Թավադյան
https://tvyal.com

Գործի գնալուց

Ուրախ ենք տեղեկացնել, որ մեր կողմից մշակված վերլուծական երկու նոր գործիքներն արդեն հասանելի են։

📊 ԱՇԽԱՏԱՎԱՐՁԵՐԻ ՊԵՐՑԵՆՏԻԼԱՅԻՆ ՀԱՇՎԻՉ
Գործիքը հիմնված է ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի պաշտոնական տվյալների վրա (շուրջ 797 000 գրանցված աշխատող, տնտեսության 19 ոլորտ, 2026թ․ փետրվարի դրությամբ)։ Խմբավորված տվյալների նկատմամբ կիրառվել է լոգարիթմական-նորմալ բաշխման մոդելը՝ ապահովելով պերցենտիլների սահուն և ճշգրիտ գնահատականներ՝ ի տարբերություն ստանդարտ աստիճանաձև հաշվարկների։

Վիճակագրական պատկերը հետևյալն է.
Պաշտոնական հատվածում միջնարժեք (մեդիան) աշխատավարձը կազմում է 221 873 ֏։ Ամենահաճախ հանդիպող (մոդա) աշխատավարձն արձանագրվել է 124 525 ֏-ի մակարդակում, մինչդեռ բարձր վարձատրվող խմբի ազդեցության արդյունքում միջին անվանական աշխատավարձը հասնում է 296 161 ֏-ի։

🧮 ՀԱՐԿԵՐԻ ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ՀԱՄԱՊԱՐՓԱԿ ԳՈՐԾԻՔ (2026)
Գործիքով հնարավորություն է ընձեռվում հաշվարկել աշխատավարձը և՛ անվանականից (gross) «մաքուր» (net), և՛ հակառակ տրամաբանությամբ՝ հաշվի առնելով բոլոր սահմանային դեպքերը։

Մասնավորապես՝ հաշվարկում ներառված են.
✔️ Եկամտային հարկ։ ստանդարտ (20%) և ՏՀՏ ոլորտի արտոնյալ (10%) դրույքաչափերը
✔️ Կենսաթոշակային վճարներ։ պարտադիր և կամավոր բաղադրիչները
✔️ Առողջապահական ապահովագրություն։ համապատասխան շեմերը
✔️ Դրոշմանիշային վճար։ Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամին (ԶԱՀ) կատարվող վճարները

Հաշվիչում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել շեմային էֆեկտներին (threshold effects), երբ տարբեր անվանական աշխատավարձերի դեպքում արձանագրվում է նույն «մաքուր» եկամուտը. մի հանգամանք, որն առհասարակ անտեսվում է նմանատիպ գործիքներում։

Գործիքների ինտերֆեյսին կարող եք ծանոթանալ կից ներկայացված նկարներում։

ՄՌԿ (HR) թիմերի համար հասանելի են վարձատրության անհատականացված վահանակներ (custom dashboards)։ Մանրամասների համար խնդրում ենք կապ հաստատել մեզ հետ։

#Հայաստան #Աշխատավարձ #ՀարկայինՀաշվիչ #ՄՌԿ #Վիճակագրություն #Տնտեսություն #ՏվյալներիՎերլուծություն

📢 ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՌԻՍԿԵՐ. Իրանական հակամարտության ազդեցությունը և գնաճային սպասումները Հայաստանում

https://rusarminfo.ru/2026/03/17/inflyaciya-v-armenii-minimalnoe-zlo-tavadyan-video/

Տնտեսագետ Աղասի Թավադյանը վերլուծել է տարածաշրջանային նոր էսկալացիայի և Հորմուզի նեղուցի հնարավոր շրջափակման մակրոտնտեսական հետևանքները:

Հարցազրույցի առանցքային թեզերը.

📌 Էներգակիրների շուկա։ Նավթի և վառելիքի գների անսպասելի աճն արդեն իսկ հանգեցրել է գլոբալ շուկայական անկայունության՝ պայմանավորված նախապես չհաշվարկված լոգիստիկ ռիսկերով և մատակարարման շղթաների հնարավոր խափանումներով:

📌 Գնաճ և խոցելիություն։ Հայաստանի համար ստեղծված ֆորսմաժորային իրավիճակն առաջնահերթ արտահայտվում է պարենի և հումքի գնաճով։ Ընդ որում, ՀՀ բանկային համակարգը, որը հիփոթեքային պորտֆելի ծավալների և կապիտալի շարժի հետևանքով արդեն իսկ գտնվում է խոցելի գոտում, ցանկացած նոր մակրոտնտեսական շոկի («սև կարապի») դեպքում կարող է կանգնել համակարգային ճգնաժամի վտանգի առջև։

📌 Գլոբալ վերադասավորումներ։ Ստեղծված պայմաններում Ռուսաստանը պահպանում է շահեկան դիրքեր՝ հաջողությամբ ադապտացվելով պատժամիջոցներին և վերաուղղորդելով արտահանումը դեպի Չինաստան և Հնդկաստան։ Միևնույն ժամանակ, Եվրամիության երկրներում այլընտրանքային մատակարարումների ապահովումն ուղեկցվում է շուկայական անհամամասնություններով և լրացուցիչ գնաճով։

Ամփոփելով՝ մասնագետն արձանագրում է, որ թեև Հայաստանի ներքին շուկան ունի դիմադրողականության որոշակի մակարդակ, առաջիկա ամիսներին էներգակիրների և բենզինի գների թռիչքաձև աճի ազդեցությունը տեղական տնտեսության վրա անխուսափելի է լինելու։

🎥 Ամբողջական վերլուծությունը հասանելի է տեսանյութում։

🇦🇲✈️ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՈՐՊԵՍ ՏԱՐԱՆՑԻԿ ՀԱԲ ԵՎ ԿԱՊԻՏԱԼԻ ՆԵՐՀՈՍՔ. Նոր տնտեսական իրողություններ

«Ամբերդ» հետազոտական կենտրոնի փորձագետ, տնտեսագետ Աղասի Թավադյանը վերլուծել է Մերձավոր Արևելքում և Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի ազդեցությունը ՀՀ տնտեսության վրա։

Ահա գլխավոր զարգացումները.

💰 Կապիտալի եռակի ներհոսք։ * Ներկայումս Հայաստան մեծ ծավալի կապիտալ է մուտք գործում երեք տարբեր ուղղություններից՝ Ռուսաստանից, Իրանից և Պարսից ծոցի երկրներից (մասնավորապես՝ ԱՄԷ-ից)։

Իրանից մեծ քանակությամբ կապիտալի հոսքը սկսվել է դեռևս 2025թ. սեպտեմբերից։

ԱՄԷ-ում կայացած գործարարները վաճառում են իրենց կապիտալը՝ տեղափոխվելով ավելի ապահով երկրներ, և նրանց մի մասը միանգամայն կարող է հայտնվել ՀՀ-ում։

Այս ֆինանսական ներհոսքը կարող է աշխուժություն առաջացնել շինարարության ոլորտում, որը 2025 թվականին որոշակիորեն «սառել» էր։

⚠️ Արժութային ռիսկեր։ * Կապիտալի ներհոսքն ինքնին ռիսկային է, քանի որ դոլարի քանակական աճն ազդում է հայկական դրամի փոխարժեքի վրա։

Ըստ Թավադյանի՝ կա ռիսկերի կառավարման անհրաժեշտություն, այլապես դրամը կարող է կտրուկ արժեզրկվել, ինչպես տեղի ունեցավ 2008 և 2014 թվականներին։

ՀՀ Կենտրոնական բանկն այժմ աշխատանքներ է տանում արտարժույթի պահուստների միջոցով այդ ազդեցությունը չեզոքացնելու ուղղությամբ։

✈️ Օդային նոր ուղիներ և «փոքր հաբ»։ * Ստեղծված իրավիճակում Դուբայը աստիճանաբար զիջում է իր դիրքերը որպես միջազգային ավիափոխադրումների կարևորագույն հաբ։

Այժմ Եվրոպայից Ասիա միակ հուսալի օդային երթուղին անցնում է Հարավային Կովկասով (հիմնականում՝ Վրաստանի և Ադրբեջանի տարածքով)։

Թեև Հայաստանի օդային տարածքը պակաս գրավիչ է հարևանների հետ սահմանային խնդիրների և ոչ նպատակահարմար երթուղիների պատճառով, ՀՀ-ն կարող է օգտվել երթուղիների վերաձևումից։

Հայաստանն ունի իրատեսական հնարավորություն՝ հետագայում դառնալու «տարանցիկ փոքր հաբ», ինչը կնպաստի նաև երկրում տուրիզմի զարգացմանը։

🔗 Ամբողջական հոդվածը՝ JAMnews
https://jam-news.net/am/%d5%bf%d5%b6%d5%bf%d5%a5%d5%bd%d5%a1%d5%a3%d5%a5%d5%bf%d5%a8%d5%9d-%d5%b0%d5%b0-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b6%d6%81%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%a2-%d5%a4%d5%a1%d5%bc%d5%b6%d5%a1%d5%ac%d5%b8%d6%82/

#Տնտեսություն #Հայաստան #Ավիացիա #Ներդրումներ #Վերլուծություն #Մակրոտնտեսություն #ԱղասիԹավադյան

📊 ԴՈԼԱՐԻ ՓՈԽԱՐԺԵՔԸ 22 ՏԱՐՎԱ ՆՎԱԶԱԳՈՒՅՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿՈՒՄ. ԹԱՔՆՎԱԾ ԱՐԺՈՒԹԱՅԻՆ ՌԻՍԿԵՐ

Դոլարի փոխարժեքը Հայաստանում հասել է 377 դրամի՝ գրանցելով վերջին երկու տասնամյակի նվազագույն ցուցանիշը։ Թեև առաջին հայացքից սա կարող է դրական միտում դիտարկվել, ՀՀ Կենտրոնական բանկի հաշվեկշռի վերլուծությամբ վկայվում է կառուցվածքային անհամամասնությունների խորքային կուտակման մասին։

ԱՐՏԱՐԺՈՒՅԹԻ ՆԵՐՀՈՍՔԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐԸ
* Ռուսաստանի Դաշնություն։ 2024 թվականին արձանագրված համախառն ներհոսքը կազմել է 3,82 միլիարդ դոլար կամ ՀՆԱ-ի շուրջ 14%-ը։
* Իրանի Իսլամական Հանրապետություն։ Ռիալի աննախադեպ արժեզրկման ֆոնին արձանագրվում է ցամաքային ճանապարհով կապիտալի ներթափանցում։ Այս միտումը փաստվում է ԿԲ-ի հունվարյան ռեպո գործառնություններում գրանցված 272 միլիարդ դրամի կտրուկ աճով։
* Ծոցի երկրներ։ Հորմուզի նեղուցում լարվածությամբ պայմանավորված՝ զգալիորեն նվազել է դեպի ԱՄԷ արտահոսքը (որը 2024-ին 880 միլիոն դոլար էր), և ակտիվացել է անվտանգային նկատառումներով հայկական ֆինանսական համակարգ ուղղվող սփյուռքի կապիտալի ներհոսքը։

ՀԱՄԱԿԱՐԳԱՅԻՆ ՌԻՍԿԵՐ ԵՎ ՍՊԱՌՎՈՂ ՊԱՇԱՐՆԵՐ
* Նշված գործոնների արդյունքում 2025 թվականի հոկտեմբերից զուտ միջազգային պահուստներն (ԶՄՊ) աճել են 31%-ով՝ հասնելով 1,779 տրիլիոն դրամի։
* Դրամի արժևորումը զսպելու նպատակով ԿԲ-ի կիրառած ստերիլիզացման պաշարներն ակտիվորեն սպառվում են։
* Զուտ ներքին ակտիվները (ԶՆԱ) 15 ամսվա ընթացքում արձանագրել են 70% անկում՝ 649 միլիարդից հասնելով 198 միլիարդ դրամի։ Ներկայիս տեմպերի պահպանման պարագայում այս պաշարները կարող են սպառվել առաջիկա երկու եռամսյակում՝ կրճատելով ԿԲ-ի մանևրելու հնարավորությունները։
* 90-օրյա տատանողականության պատմականորեն ցածր մակարդակը (1,38%) վկայում է ոչ թե կայունության, այլ կուտակված լարվածության մասին։

ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐԸ
* Կարճաժամկետ հեռանկար։ Ներհոսքի պահպանման պարագայում դրամի ամրապնդումը կարող է շարունակվել մինչև 360-370 միջակայքը։
* Երկարաժամկետ ռիսկ։ Կապիտալի ներհոսքի դադարեցման և ստերիլիզացման պաշարների սպառման պայմաններում ԿԲ-ն ստիպված կլինի օգտագործել զուտ պահուստները, ինչը կարող է հանգեցնել դրամի 20-30% կտրուկ արժեզրկման։
* Ազդակ շուկայի մասնակիցներին։ ԶՄՊ-ի կայուն կամ նվազող մակարդակի պայմաններում ԶՆԱ-ի աճը կվկայի ԿԲ-ի կողմից փոխարժեքի պաշտպանության ակտիվ փուլի մեկնարկի մասին՝ թողնելով առավելագույնը 4-8 շաբաթ ռազմավարությունը վերանայելու համար։

🔗 Ամբողջական վերլուծությանը կարող եք ծանոթանալ այստեղ՝ [tvyal.com](https://tvyal.com/analysis/hy/2026/2026-03-24/)։

#Մակրոտնտեսություն #ԿենտրոնականԲանկ #Փոխարժեք #Դրամ #Տնտեսություն #Հայաստան #Ռիսկեր

🇦🇲 Հայկական արտահանումը և ազգային շահը

Ո՞ւր է գնում մեր արտադրանքը։ Թեև այլընտրանքային շուկաների որոնումն անհրաժեշտություն է, այն երբեք չպետք է իրականացվի գործող տնտեսական կապերի կամ մեր ինքնության զոհաբերման հաշվին: Ցանկացած տնտեսական որոշման ուղենիշը պետք է լինի բացառապես ՀՀ ազգային շահը:

#Հայաստան #Տնտեսություն #Արտահանում #ԱզգայինՇահ #ԵԱՏՄ

Друзья.
Рекомендуем прорывной цифровой проект tvyal. com
...
📊 Три «средних» зарплаты в Армении: реальная картина
Официальная средняя номинальная зарплата — 296 161 драм
Медианная зарплата — 221 873 драм
Наиболее часто встречающаяся (мода) зарплата — 124 525 драм
Даже в рамках одной и той же статистической базы между крайними показателями фиксируется разрыв примерно в 140%. В официальных сообщениях, как правило, ссылаются на среднюю номинальную зарплату, тогда как реальные доходы большинства граждан ближе к уровню моды.
Эксперты платформы анализа данных tvyal.com представили два новых инструмента:

🧮 Перцентильный калькулятор зарплат → tvyal.com/wages
В расчётах использованы данные около 797 000 зарегистрированных работников из 19 отраслей экономики по состоянию на февраль 2026 года.

Инструмент позволяет оценить позицию индивидуальной зарплаты в перцентильном распределении (по отраслям), а также провести полный расчёт подоходного налога (из «грязной» в «чистую» зарплату и наоборот, включая льготную ставку 10% для ИТ-сектора).

📈 Динамика зарплат (с 2018 года по настоящее время) → tvyal.com/wages/trends
Представлены номинальные и скорректированные на инфляцию показатели. Расширяющийся разрыв между средней и медианной зарплатами в динамике фактически свидетельствует о неравномерности распределения роста доходов.
Все инструменты и данные доступны бесплатно на армянском, английском и русском языках.
https://t.me/tvyalcom⁠�
#Armenia #Economy #Wages #Statistics