Ассалому алайкум. Ҳурматли юртдошлар!

Аҳоли ва қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш тадбирининг иккинчи — анъанавий босқичи якунланишига саноқли кунлар қолди. Ушбу умуммиллий тадбир жорий йилнинг 28 февраль куни якунига етади.

Ҳозирги кунда рўйхатга олувчилар томонидан хонадонма-хонадон юриб маълумот тўплаш ишлари белгиланган режа асосида изчил давом этмоқда.

Жараёнда юзага келаётган айрим саволларга тушунтириш ва изоҳлар бериб борилмоқда.

Савол: Мустақил Ўзбекистон тарихида биринчи марта аҳолини рўйхатга олиш ўтказилмоқда. Шу вақтгача аҳоли сони қандай тартибда ҳисоблаб келинган?

Жавоб: Мустақиллик йилларида аҳоли сони тўлиқ рўйхатга олиш орқали эмас, балки демографик ҳисоб-китоб усули асосида аниқлаб келинган.

Бунда асос сифатида 1989 йилги сўнгги рўйхатга олиш натижаларида аниқланган 19,7 миллион аҳоли сони қабул қилинган.

Кейинги йилларда 1989 йилда қайд этилган 19,7 миллион аҳоли сони демографик баланс усули асосида янгилаб борилган. Яъни ҳар йили туғилганлар сони қўшилган, вафот этганлар сони айирилган, хориждан доимий яшаш учун кўчиб келганлар қўшилган ҳамда мамлакатдан доимий яшаш учун чиқиб кетганлар сони айириб борилган. Шу тартибда аҳолининг жорий ҳолати ҳар йил янгиланиб келинган.

Натижада, 2026 йил 1 январь ҳолатига кўра, Ўзбекистон Республикасининг доимий аҳолиси сони 38 236 704 кишини ташкил этган.

Ушбу маълумотлар ФҲДЁ органларида қайд этилган туғилиш ва ўлим ҳолатлари ҳамда миграция хизматлари орқали расмий рўйхатга олинган кўчиб келиш-кетиш маълумотлари асосида шакллантирилган ва расмий статистикада қўлланиб келинган.

Аҳолини рўйхатга олиш эса — бу амалда мамлакат ҳудудида яшаб турган аҳолини тўғридан-тўғри ҳисобга олиш жараёнидир. У демографик ҳисоб-китобларни аниқлаштиришга хизмат қилади ва келгуси йиллар учун ишончли статистик база яратади.

Савол: Рўйхатга олиш натижасида аҳоли ва чорва сони аввалги расмий маълумотлардан фарқ қилиши мумкинми? Хорижда ҳам шундай ҳолатлар учрайдими?

Жавоб: Ҳа, рўйхатга олиш натижасида аҳоли ёки чорва сони расмий жорий маълумотлардан маълум даражада фарқ қилиши мумкин. Бу табиий ҳолат.

Чунки шу вақтгача аҳоли сони демографик ҳисоб-китоблар асосида — туғилиш, ўлим ва кўчиб келиш-кетиш маълумотлари бўйича баҳолаб келинган. Чорва сони эса асосан ҳисобот топшириш орқали шакллантирилган.

Рўйхатга олиш эса амалдаги ҳолатни жойига чиқиб, бевосита ҳисобга олиш жараёнидир. Шу боис аввалги баҳолашлар билан реал натижалар ўртасида фарқ кузатилиши мумкин. Бу фақат Ўзбекистонга хос эмас — хориж тажрибасида ҳам рўйхатга олишдан кейин айрим ҳудудларда аҳоли сони кутилгандан кам ёки кўп чиққан ҳолатлар учрайди. Рўйхатга олишнинг асосий вазифаси рақамни ўзгартириш эмас, балки уни аниқлаштиришдир.

Шу ўринда таъкидлаш жоиз: онлайн рўйхатдан ўтиш жараёнида аҳоли ёки чорва сони кам кўрсатилган ҳолатлар аниқланса, иккинчи босқичда маҳалла еттилиги вакиллари уйма-уй юриб, маълумотларни қайта текшириб, хатоликларни бартараф этмоқда.

Бундан ташқари, онлайн ва офлайн босқичларда аҳоли сонини сунъий равишда кўпайтириш мақсадида такрор киритиш ҳолатлари юз берса, рўйхатга олиш платформаси инсон омилисиз автоматик тарзда дубликатларни аниқлаб, тозалаб боради. Яъни шахснинг ЖШШИР (Жисмоний шахснинг шахсий идентификацион рақами) орқали текширув ўтказилади ва бир хил рақам бўйича фақат биттаси қабул қилинади.

Эслатиб ўтамиз, рўйхатга олиш жараёнида тақдим этилган барча маълумотлар фақат статистик мақсадларда қўлланилади ва уларнинг махфийлиги қонун доирасида кафолатланади.

Эътиборингиз учун раҳмат!

KUN TARIXI
Bugun 28-fevral haftaning Shanbasi, Ramazon oyining 10-kuni

Bu kun:
Arab davlatlarida- o‘qituvchilar kuni.
Hindistonda- ilm -fan kuni.
Misrda- Mustaqillik kuni.
AQSH da- milliy uyqu kuni.
Tayvanda- xotira va tinchlik kuni.

Voqealar:
1854-yil: AQSH da -Respublikachilar partiyasi tuzildi.
1922-yil: Misr- Mustaqillikka erishdi.
1935-yil: Uolles Karozers- neylonni ixtiro qildi.
1956-yil: AQSH da kompyuter kabeli patentlandi.
1989-yil: O‘zbekistonda Navro‘z bayramini nishonlash haqida qaror qabul qilindi.
1996-yil: Rossiya Evropa ittifoqiga qo‘shildi.

Tavalludlar:
1663-yil: Tomas Nyukomen- Ingliz ixtrochisi.
1690-yil: Aleksey Petrovich- Pyotr I ning to‘ng‘ich o‘g‘li.
1887-yil: Ibrohim G‘alimjon- tatar yozuvchisi.
1915-yil: Piter Medavar- Ingliz biologi.
1962-yil: Abduqayum Yo‘ldosh- o‘zbek yozuvchisi.
1995-yil: Medison Bite- Amerikali aktrisa.

Bizning sahifalarimiz 👇
🌐 Sayt | ✉️ Telegram | ☑️ Facebook

Xalqimiz hayotini yanada obod va farovon qilish, uning turmush darajasi va sifatini yuksaltirish yo‘lidagi ishlar samarasi Yangi O‘zbekistonning janubiy tayanch ustuni - Surxon zaminida yaqqol namoyon bo‘lmoqda.
—
Эффект проводимой работы по дальнейшему благоустройству и обеспечению благополучия нашего народа, повышению уровня и качества жизни ярко проявляется на сурхандарьинской земле – южной опоре Нового Узбекистана.

Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X

#бу_қизиқ

Қадимги Бухоро давлатида аҳолининг хорижга чиқиш бўйича паспорти бўлган

1900 йилга қадар Бухоро амирлиги томонидан фуқароларга Россия ва Туркистонга бориш ҳамда қайтиб келиш учун юқоридаги кўринишда паспортлар берилган. Шунингдек, бу паспортлар берилган шахс қайтиб келганидан сўнг ҳужжатни Бухоро Қушбегисига топшириши шарт бўлган.

Паспортда шахс ҳақида шундай матнлар ёзилган:
“Ушбу хатни кўрсатувчи Бухорои шариф раиси (келиб чиқадики, қадимги Бухоро давлатида аҳоли раис деб юритилган) Аҳмаджон Муҳаммад Азим ўғли мазкур хат билан Туркистондан Русия мамлакатларига бориб ўтиб, зиёрат қилади. Бормоғига Аҳмаджонга рухсат берилди. Русия ҳукумати мазкур шахсга йўл бериб, зиёрат қилмоғини ман қилмасинлар. Ҳужжат ҳижрий 1318 йил зулҳижжа ойининг 21 санасида ёзилди ва Бухорои шариф муҳрини босдик”.

Шунингдек, ҳужжатда шахснинг алоҳида белгилари: ёши, бўйи узунлиги, кўзи, қоши, соқоли қора эканлиги, бурни, оғзи, юз тузилиши, Бухорои шариф вилоятидан эканлиги, шаҳри ва қишлоғи ҳақида маълумотлар берилган.

Манба: Бухоро амири қушбегиси ҳужжатлари (тарихий ҳужжат)

KUN TARIXI
Bugun 1-mart haftaning Yakshanbasi, Ramazon oyining 11-kuni

Bu kun
Bahor faslining ilk kuni.
Indoneziya – Davlatni himoya qilish kuni.
AQSh – Rangli ayollar kuni. Ispaniya – Balear orollari kuni.
Qozog’iston –Minnatdorchilik kuni.
Paragvay – Milliy qahramonlar kuni.
Bosniya va Gersegovina – Mustaqillik kuni.

Voqealar
1869 – Mendeleyev-davriy sistemasini tuzdi.
1872 – Yellouston milliy parki ochildi.
1947 – Xalqaro Valyuta fondi o‘z faoliyatini boshladi.
1992 – Oʻzbekiston va Fransiya oʻrtasida diplomatik aloqa oʻrnatildi.
1995 – Qozogʻiston xalqlari Assambleyasi tuzildi.

Tavalludlar
1891 – Nikolay Konrad –sharqshunos olim.
1899 – Vladigerov Pancho- Bolgar kompozitori.
1915 – Zulfiya Isroilova –Oʻzbekiston xalq shoirasi.
1929 – Ozod Sharafiddinov –adabiyotshunos.
1942 – Muhammad Ali -yozuvchi.
1950 – Gʻulomjon Yoqubov –xonanda.

Bizning sahifalarimiz 👇
🌐 Sayt | ✉️ Telegram | ☑️ Facebook

KUN TARIXI
Bugun 2-mart Haftaning Dushanbasi, Ramazon oyining 12-kuni

Bu kun:
AQSh – Oʻqish kuni. Shri-Lanka – Harbiy havo kuchlari kuni.
AQSh, Texas – Mustaqillik kuni.
Myanma – Dehqonlar kuni.
Bangladesh – Davlat bayrog’i kuni.

Voqealar:
1855 – Rossiya imperiyasida Aleksandr II taxtga chiqdi.
1933 – Nyu Yorkda „King-Kong“ filmi namoyish etildi.
1975 – Eron bir partiyali davlatga aylandi.
1992 – Oʻzbekiston BMTga aʼzo boʻldi.
2008 – Dmitriy Medvedev Rossiya Prezidenti etib saylandi.

Tavalludlar:
1699 – Usmon III- Usmonlilar imperiyasining sultoni.
1866 – Alixon Bukeyxon– Alash oʻrda hukumati raisi.
1911 – Jiganov Nozib – tatar kompozitori.
1929 – Latif Fayziyev– kinorejissyor.
1950 – Nurali Qobul – O’zbek yozuvchisi.
1975 – Jahongir Ortiqxoʻjayev-mashhur tadbirkor.
1989 – Fozil Musayev – futbolchi.

Bizning sahifalarimiz 👇
🌐 Sayt | ✉️ Telegram | ☑️ Facebook